De doorbraak van de Brenner Basistunnel onder de Alpen markeert een belangrijke stap voor Europa op het gebied van transport en crisisbestendigheid. De tunnel, een van de langste ter wereld, zal de reistijd tussen Oostenrijk en Italië drastisch verkorten en zowel civiel als militair vervoer versnellen. Naast economische voordelen versterkt het project de logistieke mogelijkheden voor defensie en noodhulp, en draagt het bij aan de veerkracht van het Europese netwerk.

De Alpen dienden ooit om Europese vijanden van elkaar gescheiden te houden. Maar met voormalige tegenstanders die nu bondgenoten zijn, vormen de bergen juist een obstakel voor militaire mobiliteit. Het gebergte vormt een barrière die door de Brenner Basistunnel moet worden overwonnen. 

In de Brenner Basistunnel hebben arbeiders nu een doorbraak tussen het Italiaanse en Oostenrijkse gedeelte van de bouwwerf gerealiseerd. Hierdoor is een continue verbinding tussen Oostenrijk en Italië onder de Alpen tot stand gekomen. De totale verbinding spreidt zich over een afstand van 230 kilometer. Momenteel is al ongeveer 87 procent van die verbinding uitgegraven.

“De Brenner Basistunnel betekent een grote stap voor de connectiviteit en veerkracht van Europa”, verduidelijkte Apostolos Tzitzikostas, Europees commissaris voor transport. “Door het vergroten van de spoorcapaciteit en het verhogen van de transitsnelheid, het harmoniseren van de grensoverschrijdende normen en de overheveling van trafieken van het wegverkeer naar het treintransport, zal het civiel en militair vervoer op ons continent sneller en efficiënter worden.”

De Brenner Basistunnel vormt een onderdeel van het Trans-European Transport Network (TEN-T) dat Scandinavië met de mediterrane regio moet verbinden. De nieuwe tunnel moet een vervanging worden voor de de huidige spoorlijn die naast de overbelaste Brennerpas loopt. Wanneer de werken zijn voltooid zal de Brenner Basistunnel – een van de langste spoorwegtunnels ter wereld – Innsbruck in Oostenrijk verbinden met Fortezza in Italië. De reistijd met de trein zal hierdoor met ongeveer 60 procent worden ingekort en nog slechts een half uur in beslag nemen.

Militaire dimensie

De tunnel, die in 2032 zou moeten worden opgeleverd, krijgt twee hoofdbanen en vormt een vrijwel vlak spoor dat tot 1.400 meter onder de Alpen loopt. Het huidige traject kent daarentegen hellingen tot 26 procent, waardoor vanaf de Oostenrijkse en Italiaanse zijde respectievelijk drie en twee locomotieven moeten worden ingezet, waardoor het spoorvervoer minder concurrerend is dan het al drukke wegtransport over de Brennerpas.

De Brenner Basistunnel zal niet alleen het vervoer van goederen gevoelig kunnen vergemakkelijken, maar heeft ook een militaire meerwaarde. Snelle verplaatsingen van militair materieel door Europa zijn sinds de aanval van Rusland op Oekraïne in februari 2022 steeds belangrijker geworden. Het snellere, geëlektrificeerde en gestandaardiseerde spoor maakt langere en zwaardere treinen mogelijk en verbetert de militaire logistiek aanzienlijk in crisistijden.

De Brenner Basistunnel heeft een lengte van 55 kilometer. Met de zuidelijke omleiding van Innsbruck is er sprake van 64 kilometer. Met de aanleg van de tunnel is een bedrag gemoeid van 10,5 miljard euro. Het samenwerkingsverdrag voor de aanleg van de tunnel werd in 2004 door Italië en Oostenrijk ondertekend. In 2007 gingen aan de Italiaanse zijde van het traject de werken van start. Twee jaar later werd ook in Oostenrijk met de graafwerken begonnen. De tunnel moet de verkeersdrukte in de Brennerpas verminderen, maar moet ook een veiliger en milieuvriendelijker vervoer garanderen.

Goederentreinen mogen in de tunnel een snelheid tot 160 kilometer per uur halen. Bij passagierstreinen wordt die grens tot 250 kilometer per uur opgetrokken. Ook de capaciteit op het traject zal gevoelig kunnen worden opgedreven. Momenteel passeren dagelijks 190 treinen door de Brennerpas. Maar wanneer de Brenner Basistunnel volledig wordt benut, zal die trafiek tot 400 eenheden per dag kunnen worden opgevoerd.

De Europese wegen, bruggen en spoorwegen zijn in hun huidige staat ongeschikt om in geval van een oorlog met Rusland snel tanks, troepen en militair materieel over het continent te verplaatsen. Dat heeft Apostolos Tzitzikostas, Europese commissaris voor transport, in een gesprek met de Britse zakenkrant Financial Times gezegd. Tzitzikostas wil daarom een budget van 17 miljard euro uittrekken om de infrastructuur grondig te moderniseren en daarmee de militaire mobiliteit binnen de Europese Unie te versterken.

“Als de tanks van het militaire bondgenootschap Navo zich snel naar het oosten moeten verplaatsen om te reageren op een Russische aanval, zullen ze stranden in tunnels, bruggen doen instorten en vastlopen in grensprocedures”, waarschuwde Tzitzikostas. We worden geconfronteerd met oude bruggen die moeten worden versterkt, smalle bruggen die dienen te worden verbreed en bruggen die simpelweg nog moeten worden gebouwd.”

Volgens Tzitzikostas is het onmogelijk om Europa efficiënt te verdedigen als legers zich niet snel kunnen verplaatsen. “De realiteit is dat het weken, soms maanden duurt om materieel en troepen van West-Europa naar Oost-Europa te verplaatsen”, beklemtoonde hij. De bestaande Europese verkeersinfrastructuur is grotendeels ontworpen voor civiel gebruik. Waar vrachtwagens doorgaans tot 40 ton wegen, komt een tank al snel aan een gewicht van 70 ton. Dit is echter een belasting waarvoor veel Europese wegen en bruggen simpelweg niet zijn gebouwd.

De Europese Commissie werkt nu aan een strategie die ervoor moet zorgen dat troepen zich binnen enkele uren od hooguit enkele dagen over het continent kunnen verplaatsen in geval van een aanval. Daarvoor worden vijfhonderd infrastructuurprojecten, verspreid over vier strategische militaire corridors, aangepakt. Welke projecten dat precies zijn, wordt om veiligheidsredenen niet openbaar gemaakt.

Bredere voorbereiding

Wel stelde Tzitzikostas dat de projecten in samenwerking met de Navo en de militaire commandanten van het bondgenootschap worden ontwikkeld. Daarnaast wil de Europese Unie bureaucratische obstakels wegwerken. “We moeten vermijden dat tanks aan de grens blijven steken in papierwerk,” gaf Tzitzikostas aan.

De strategie maakt deel uit van een bredere Europese voorbereiding op een mogelijk militair conflict met Rusland, rekening houdend met een eventuele afbouw van de Amerikaanse militaire aanwezigheid op het Europese continent. Mark Rutte, secretaris-generaal van de Navo, waarschuwde in juni nog dat Rusland tegen 2030 een van de lidstaten van het westerse militaire bondgenootschap zou kunnen aanvallen.

De Europese Unie werkt inmiddels aan een herbewapeningsplan ter waarde van maximaal 800 miljard dollar. Dat is bedoeld om de afhankelijkheid van Amerikaanse defensiemacht te verkleinen en beter weerstand te kunnen bieden tegen Russische agressie. Hoewel de Europese Commissie in haar voorstel voor de begrotingsperiode van 2028 tot 2034 een bedrag van 17 miljard euro uittrekt voor militaire mobiliteit, waarschuwen diplomaten van de Europese Unie dat dit bedrag tijdens de onderhandelingen tussen de lidstaten nog kan worden verlaagd.

Volgens Tzitzikostas is de mobiliteitsstrategie een aanvulling op de Navo-afspraken om de defensie-uitgaven op te trekken naar 5 procent van het bruto binnenlandse product, waarvan 1,5 procent bestemd zou zijn voor militaire infrastructuur. “We kunnen het ons niet langer veroorloven om niet voorbereid te zijn of afhankelijk te blijven,” besloot Tzitzikostas.

Rotterdam, de grootste haven van Europa, maakt zich op voor een mogelijk conflict met Rusland. Het Havenbedrijf Rotterdam heeft immers aangekondigd ruimte te reserveren voor schepen die militaire voorraden vervoeren. Daarnaast worden ook plannen gemaakt voor de omleiding van vracht indien er een oorlog zou uitbreiden. Dat heeft de Britse zakenkrant Financial Times gemeld.

Boudewijn Siemons, directeur van het Havenbedrijf Rotterdam, zei dat er wordt samengewerkt met de haven van Antwerpen voor de eventuele opvang van Britse, Amerikaanse en Canadese legervoertuigen en militaire voorraden. “Niet elke terminal is geschikt voor het behandelen van militair materieel,” beklemtoonde hij. “Als er grote hoeveelheden militaire goederen verscheept moeten worden, kijken we naar Antwerpen of andere havens om een deel van de capaciteit over te nemen. Dat geldt ook in de omgekeerde richting. We zien elkaar steeds minder als concurrenten. “Natuurlijk concurreren we waar dat nodig is, maar we werken samen waar het kan.”

De maatregelen in Rotterdam maken volgens de Financial Times deel uit van een golf van oorlogsvoorbereidingen die in heel Europa worden opgemerkt. “De Europese Unie werkt aan een herbewapeningsplan ter waarde van maximaal 800 miljard dollar”, verduidelijkt de krant. “Die investeringen kaderen in een poging van Europa om op het gebied van defensie zelfvoorzienender te worden. Dit is deels een reactie op de eisen van de Amerikaanse president Donald Trump en bedoeld om een verdere Russische agressie af te schrikken.”

Nederland heeft, samen met zijn bondgenoten in de Noordatlantische Verdragsorganisatie (Navo), toegezegd om de defensie-uitgaven op te voeren tot 5 procent van het bruto binnenlands product. In mei maakte het Nederlandse ministerie van defensie bekend dat Rotterdam op verzoek van de Navo ruimte moet vrijmaken voor het afhandelen van meerdere schepen met militair materieel.

Siemons gaf aan dat er vier tot vijf keer per jaar één of meerdere schepen gedurende meerdere weken aan de kade zullen liggen, al kan de locatie variëren. De containerterminal van Rotterdam is de enige plek waar munitie veilig van het ene schip naar het andere kan worden overgeladen. Er zullen ook meerdere keren per jaar amfibische militaire oefeningen plaatsvinden.

Veerkracht

“De haven van Rotterdam heeft eerder wapens afgehandeld”, stipt de Financial Times aan. “Onder meer tijdens de Golfoorlog vanaf 2003 werd daarbij een piekactiviteit opgetekend. Maar zelfs op het hoogtepunt van de Koude Oorlog had Rotterdam geen speciale militaire kade. Antwerpen ontvangt regelmatig voorraden voor Amerikaanse troepen die in Europa zijn gestationeerd. Mark Rutte, secretaris-generaal van de Navo, waarschuwde in juni dat Rusland tegen 2030 een lidstaat zou kunnen aanvallen.”

De Rotterdamse haven strekt zich uit over 42 kilometer langs de rivier de Maas. De haven verwerkt jaarlijks ongeveer 436 miljoen ton vracht en ontvangt 28.000 zeeschepen en 91.000 binnenschepen uit Duitsland en het Europese achterland. De haven verloor ongeveer 8 procent van haar handel – vooral uit de oliesector – na de sancties van de Europese Unie tegen Rusland. Antwerpen verwerkt jaarlijks 240 miljoen ton vracht en is na Rotterdam de grootste haven van de Europese Unie.

Siemons zei dat de twee havens ook samenwerken om Europa zelfvoorzienender te maken. “Onze teams werken steeds nauwer samen aan verschillende thema’s”, verduidelijkte hij. “Daarbij wordt ook naar een optimale veerkacht gestreefd.” Hij verwees tevens naar de coronapandemie, die vele Europese landen met een dreigend tekort aan beschermingsmiddelen en geneesmiddelen confronteerde. Deze problemen toonden aan dat de regio op bepaalde gebieden van enkele leveranciers, zoals China en India, afhankelijk is. De plotselinge terugval van Russische olieleveringen na de uitbraak van de oorlog in Oekraïne was volgens Siemons een andere les.

Siemons pleitte ervoor dat Europese landen meer essentiële voorraden aanleggen, zoals dat ook al met petroleum doet. De Europese Unie heeft sinds de petroleumcrisis van 1973, toen Arabische landen in het conflict met Israël de productie verminderden om op de westerse wereld druk uit te oefenen, een verplichte strategische olievoorraad voor negentig dagen.

“Dat zouden we ook moeten doen voor grondstoffen zoals koper, lithium, grafiet en een aantal andere cruciale mineralen,” beklemtoonde Siemons. “Voor olie bestaat een dergelijk systeem al, maar dat is voor gas nog niet het geval. Uiteraard zijn er enkele gasvelden in Europa die deze reserve zouden kunnen ondersteunen, maar we zouden – ook in de farmaceutische sector – breder naar strategische veerkracht moeten kijken. Men moet bekijken waar deze voorraden kunnen worden opgeslagen en welke veerkracht de samenleving heeft. Dit wordt steeds belangrijker naarmate de wereld instabieler wordt.”

Siemons zei dat gebieden rond havens, die over goede distributienetwerken beschikken, voor dergelijke voorraden bijzonder geschikt zouden zijn.

De scheepvaart op enkele van de grootste rivieren in Europa, waaronder de Rijn en de Donau, worden door lage waterstanden als gevolg van hittegolven en droogte beperkt. Hierdoor dreigt de economie met stijgende transportkosten geconfronteerd te worden.

Terwijl grote delen van Europa gebukt gaan onder hoge temperaturen, zijn de waterstanden in de belangrijkste rivieren gedaald. Dit heeft gevolgen voor de scheepvaart op de Rijn – een van Europa’s belangrijkste waterwegen – ten zuiden van Duisburg en Keulen in Duitsland. Dat heeft onder meer bij Kaub voor een belangrijk knelpunt gezorgd. Schepen moeten daar noodgedwongen met ongeveer de helft van hun normale lading varen. Regenval tijdens het weekend hebben volgens grondstoffenhandelaren slechts voor een gematigde stijging van de waterstanden gezorgd.

Door de lage waterstanden zien rederijen zich genoodzaakt om toeslagen op de vrachtprijzen te heffen. Dit moet een compensatie bieden voor het feit dat schepen niet volledig geladen kunnen varen. Maar hierdoor stijgen de kosten voor vrachtverladers. Volgens handelaren worden ladingen die normaal op één vaartuig passen, nu over meerdere binnenvaartschepen verdeeld.

Het grootste deel van de bijna 200 miljoen ton vracht die jaarlijks over de Duitse rivieren wordt vervoerd – van steenkool en autocomponenten tot granen, voedsel en chemicaliën – wordt vervoerd over de Rijn, na de Donau de langste rivier in Centraal-Europa en West-Europa.

Ongebruikelijk lage waterstanden op de Donau in Hongarije beïnvloeden zowel de scheepvaart als de landbouw, nadat de temperaturen in Boedapest recent een piek van 35 graden Celsius bereikten. “Dit betekent dat vrachtschepen meer dan de helft van hun lading moeten achterlaten en slechts tussen 30 procent en 40 procent van hun volledige capaciteit kunnen benutten”, benadrukt Attila Bencsik, vicevoorzitter van de Hongaarse Scheepvaartvereniging.

In de Poolse hoofdstad Warschau is het waterpeil van de Wis?a, de langste rivier van het land, tot het laagste niveau in de geschiedenis gedaald. Ook Warschau werd gedurende een langere periode met temperaturen boven 30 graden Celsius geconfronteerd, terwijl er nauwelijks van regenval sprake was.

Drie jaar geleden kregen Duitse bedrijven te maken met leveringsproblemen en onderbrekingen van de productie toen een droogte en hittegolf tot extreem lage waterstanden op de Rijn leidde. Die zomer moest de Franse energieleverancier Electricité de France (EDF) tijdelijk de productie in zijn kerncentrales aan de rivieren de Rhône en de Garonne verlagen. Hittegolven hadden immers gezorgd voor een verhoging van de watertemperaturen, waardoor het moeilijker werd om het rivierwater te gebruiken voor de koeling van de reactoren.

Britse stuwmeren

Ook elders leidt het gebrek aan regen tot problemen. In Yorkshire, in het Verenigd Koninkrijk, zijn de waterreserves in de stuwmeren fors gedaald. Gegevens van Yorkshire Water, dat meer dan 5 miljoen klanten bedient, tonen aan dat het waterpeil is gezakt van 63 procent in mei tot 55,8 procent in juni. Dat cijfer ligt aanzienlijk lager dan het niveau van 81,9 procent dat gemiddeld voor die tijd van het jaar wordt geregistreerd.

De stuwmeren zijn nog maar voor de helft gevuld, terwijl het grootste deel van de zomer nog moet komen. De reservoirs in Yorkshire dalen al sinds eind januari na de droogste lente die in 132 jaar in het graafschap werd opgetekend. Tijdens warm weer neemt het waterverbruik doorgaans toe, wat de waterstanden verder onder druk zet. Op de laatste dag van de maand juni gebruikten klanten van Yorkshire Water bijna 1,5 miljard liter water. Dat is 200 miljoen liter meer dan het dagelijkse gemiddelde dat het Britse waterbedrijf laat optekenen.

Inmiddels heeft Severn Trent, een sectorgenoot van Yorkshire Water, zijn acht miljoen klanten opgeroepen om met hun waterverbruik bewust om te gaan. Het bedrijf meldde dat er minder water beschikbaar is in reservoirs en rivieren.

Meer over dit onderwerp:

• In de Seine in Parijs mag opnieuw worden gezwommen

Verschillende treinoperatoren hebben interesse getoond in het vervoer van passagiers door de Kanaaltunnel, maar het zal nog vele jaren duren vooraleer Eurostar, die op de verbinding momenteel een praktisch monopolie geniet, met concurrentie rekening zal moeten houden. Dat hebben verschillende experts tegenover de Britse financiële krant Financial Times gezegd. Daarbij wordt gewag gemaakt van een complexe financiering en regelgeving en een combinatie van verschillende spoorwegsystemen.

Eurostar heeft in de dertigjarige geschiedenis van de Kanaaltunnel nog nooit met concurrentie moeten afrekenen. Inmiddels hebben zich al wel enkele potentiële rivalen gemeld. Onder meer het Italiaanse spoorwegconcern FS Group, de Virgin Group van Richard Branson, een consortium onder leiding van de grootste aandeelhouder in Mobico (voorheen National Express) en Gemini, een bedrijf dat door een aantal managers uit de spoorwegindustrie is opgericht, hebben toestemming gevraagd om eventueel treinen te kunnen inzetten op hogesnelheidslijnen tussen het Verenigd Koninkrijk en het Europese vasteland.

Inmiddels hebben ook de Schweizerische Bundesbahnen (SBB), de nationale spoorwegen van Zwitserland, interesse getoond om diensten op de route tussen Londen en Parijs aan te bieden. Eurostar zelf koestert eveneens nog aanzienlijke groeiplannen. De potentiële nieuwkomers zijn echter allemaal nog jaren verwijderd van een lancering. Dit maakt duidelijk dat de lancering van een internationale spoorwegdienst – met verschillende tracktypen en signaleringssystemen in een nauw gereguleerde industrie met strikte veiligheidscontroles – met bijzonder grote uitdagingen gepaard gaat.”

“De vraag naar reizen met hogesnelheidstreinen groeit continu”, beklemtoont Stefano Donnarumma, chief executive van FS Group. Potentiële nieuwkomers worden echter met de uitdaging geconfronteerd om eventuele investeerders te overtuigen dat de Kanaaltunnel een markt is waar meer dan één operator actief kan zijn. Investeerders overtuigen is cruciaal, want de opstart van de bedrijven gaat met grote uitgaven gepaard. Daarbij heeft Gemini al gewag gemaakt van 650 miljoen pond lanceringskosten, terwijl Virgin Group een bedrag van 700 miljoen pond wil verzamelen.

Volgens diverse experts vormt de inrichting van de spoorwegstations echter nog een grotere uitdaging. “Voor deze treinverbindingen moet in de stations, die vaak in krappe gebouwen zijn ondergebracht, een complexe beveiligingsinfrastructuur, vergelijkbaar met luchthavens, worden aangebracht”, verduidelijkt spoorweganalist Jon Worth. Er wordt echter wel gewerkt om dat probleem te versoepelen. Onder meer het Station St Pancras in Londen heeft aangekondigd zijn passagierscapaciteit te zullen uitbreiden.

Onderhoud

De grootste hinderpaal volgens een aantal analisten wordt echter de opdracht om deze grensoverschrijdende service complementair te maken. “De stuurprogramma’s moeten minstens vier verschillende talen kunnen spreken, terwijl de nieuwe operatoren moeten uitgerust worden met treinen die gecertificeerd zijn om door de Kanaaltunnel te rijden en aangepast zijn om op sporen in verschillende landen, vaak met verschillende signaleringssystemen, ingezet te kunnen worden”, werpen ze op.

Ook wanneer een operator klaar is om een bestelling voor rijdend materiaal te plaatsen, zal het nog verscheidene jaren duren vooraleer de treinen kunnen worden opgeleverd. De toestellen moeten immers minstens 200 meter lang zijn, moeten voldoen aan de brandveiligheidsregels van de Kanaaltunnel en in staat zijn om verschillende signaalsystemen te hanteren. Beleggers zouden volgens de analisten bovendien op zoek zijn naar treinen die een restwaarde zouden handhaven en op het Europese continent zouden kunnen worden ingezet als een nieuwe operator failliet zou gaan.

Er is echter ook nog een praktisch knelpunt. Het Temple Mills Depot in Oost-Londen is de enige locatie waar de hogesnelheidstreinen kunnen worden opgeslagen of onderhouden. Het depot wordt momenteel door Eurostar van de Britse regering gehuurd. Eurostar merkt daarbij op dat het depot bijna vol is en geen ruimte meer kan bieden aan een andere operator. Inmiddels worden potentiële operatoren aangemaand om in nieuwe infrastructuur voor het onderhoud en de opslag van de treinen te investeren. Alleen dan zouden investeerders bereid zijn om geld ter beschikking te stellen.

Ook op de verbinding zelf moet echter voldoende ruimte zijn om alle treinen te laten rijden. Eurostar heeft al toegezegd het aantal passagiers op zijn kanaalroutes met ongeveer 50 procent te verhogen. Het bedrijf is daarvoor van plan om maximaal vijftig nieuwe treinen te bestellen. Eurostar zegt de treinen absoluut nodig te zullen hebben om aan de toenemende vraag te kunnen blijven voldoen.

Experts zeggen trouwens dat er niet voor alle potentiële operatoren plaats zou zijn. Op dit ogenblik rijden er dagelijks ongeveer vierhonderd treinen door de Kanaaltunnel. De maximale capaciteit wordt geraamd op duizend treinen per dag. Dit betekent dat de potentiële operatoren momenteel in een felle race zijn gewikkeld om treinen te bestellen en routes vast te leggen. 

De FS Group waant zich daarbij in een sterke positie. “Startups zullen met een grote complexiteit worden geconfronteerd”, luidt het. “De FS Group kan echter al terugvallen op een complex web van hogesnelheidstreinen in heel Europa. Het bedrijf zou ook plannen hebben om een order voor treinen op de kanaalroute toe te voegen aan een bestaande bestelling voor hogesnelheidstreinen bij Hitachi. Het Italiaanse spoorbedrijf merkt verder op dat zijn merk Trenitalia al is gecertificeerd om in Frankrijk te opereren.

De Chinese autofabrikant Byd en scheepsbouwer China Merchants hebben het grootste autoschip ter wereld in de vaart gebracht. De Byd Shenzhen, ontworpen door het bureau Deltamarin, kan immers 9.200 auto’s – verdeeld over zestien dekken – vervoeren. Daarmee klopt de Byd Shenzhen het vorige record van de Höegh Aurora, die in augustus vorig jaar werd opgeleverd en een capaciteit van 9.100 wagens had. Het schip dreigt echter zijn titel weer snel te moeten afstaan. Voor volgend jaar wordt immers een autoschip met een capaciteit van 9.300 wagens aangekondigd.

De Byd Shenzhen maakt deel uit van een klasse van vier schepen en markeert verschillende belangrijke ontwikkelingen die in de sector worden opgemerkt. Twee schepen worden gebouwd op de Nanjing Shipyard en twee op  de Jiangsu Shipyard. Het nieuwe schip, met een draagvermogen van 16.300 ton, is tevens voorzien van diverse technologieën om de efficiëntie te verhogen. Het schip wordt aangedreven door vloeibaar aardgas en is uitgerust met bijzonder efficiënte, energiezuinige hoofdmotoren die een snelheid van 19 knopen mogelijk maken.

De BYD Shenzhen moet in eerste instantie de Braziliaanse markt bedienen. – Foto: Byd

Het schip is verder uitgerust met een verdampingscondensor, een coating die de weerstand verkleint en de kiel beschermt tegen de aangroei van mosselen, algen of andere organismen. Daarnaast is ook een batterijpakket, met een vermogen van één megawatt, geïnstalleerd. Het autoschip is bovendien geschikt om van walstroom gebruik te maken.

Byd kondigde in 2022 plannen aan om een ??vloot autotransporters te lanceren ter ondersteuning van de wereldwijde omzetgroei en toeleveringsketen. Het bedrijf kondigde aan ongeveer 687 miljoen dollar te investeren in de ontwikkeling van een vloot van acht autotransporters. Het eerste schip van dat order was de Byd Explorer, die in januari vorig jaar werd opgeleverd. In december vorig jaar volgden de Byd Changzhou en de Byd Hefei, de eerste Pure Car and Truck Carrier (PCTC) van het bedrijf. Deze drie schepen hadden een capaciteit van 7.000 wagens.

De lancering van het grootste autoschip ter wereld valt volgens analisten echter op een ogenblik dat de Chinese productie van elektrische wagens steeds meer weerstand ondervindt. De Europese Unie besloot in oktober vorig jaar om invoerheffingen op te leggen aan de Chinese fabrikanten invoerheffingen, die immers van oneerlijke Chinese overheidssubsidies zouden hebben genoten en tot een mogelijke verstoring van de markt zouden kunnen leiden. In de Verenigde Staten worden eveneens plannen gemaakt om invoerheffingen op te leggen aan elke auto die in het buitenland is geproduceerd en op de Amerikaanse markt wordt ingevoerd.

Brazilië

Byd verkoopt momenteel geen voertuigen in de Verenigde Staten, maar is al wel tot het grootste elektrische autobedrijf van de wereld uitgegroeid. Het voorbije jaar rapporteerde het bedrijf een buitenlandse verkoop van 417.200 eenheden en in het eerste kwartaal van dit jaar werden er meer dan 25.000 eenheden naar het buitenland verscheept.

De nieuwe Byd Shenzhen zal in eerste instantie een verbinding moeten verzorgen met Brazilië, volgens Byd één van de snelst groeiende markten voor elektrische auto’s in de wereld. Byd verkocht vorig jaar in Brazilië 75.700 wagens. Dat betekende een stijging met 328 procent tegenover het jaar voordien.

De sector van het autotransport heeft de voorbije jaren een sterke groei doorgemaakt. Dit heeft bij de scheepsbouwers tot recordorders, terwijl ook de omvang van de schepen is toegenomen. De Byd Shenzhen zal zijn titel als grootste autoschip van de wereld dan ook wellicht niet lang kunnen dragen. Wallenius Wilhelmsen wil volgend jaar een schip met een capaciteit van 9.300 voertuigen in de vaart brengen. Ook dit schip is met een aantal innovaties, waaronder de mogelijkheid om methanol als belangrijkste brandstof te gebruiken.

Met dat schip maakt ook de nieuwe Shaper Class van Wallenius Wilhelmsen zijn debuut. De schepen worden tevens gebouwd om op ammoniak over te schakelen zodra dit product beschikbaar komt als maritieme brandstof. De eerste zes schepen van de Shaper Class zullen elk een capaciteit hebben van 9.300 eenheden. In november vorig jaar kondigde Wallenius Wilhelmsen echter acht schepen uit de klasse naar een capaciteit van 11.300 voertuigen te zullen uitbreiden. In totaal zouden momenteel veertien schepen uit de Shaper Class bij de Jingling Shipyard van China Merchants in bestelling zijn.

Meer over dit onderwerp:

• Eerste drijvende cracker voor omzet ammoniak in waterstof
• Fortescue en CMB.Tech tekenen akkoord voor ertsschip op ammoniak
• Yara Clean Ammonia en NYK Line bouwen gascarrier op ammoniak
• Eneos en AP Møller investeren 100 miljoen dollar in duurzaam methanol
• Kwartaalwinst Byd toont sterkste groei in bijna twee jaar
• Autoschepen trachten invoerheffingen Amerikaanse havens te vermijden
• Zwakke autoverkopen wegen op kwartaalresultaten Union Pacific
• Chinees Great Wall Motor denkt aan autoproductie in Brazilië
• Trump overweegt autobouwers vrij te stellen van heffingen
• Geely wil patent batterij-veiligheid met automobielindustrie delen

Het Panamakanaal gaat bijzondere slots reserveren voor schepen met een lage uitstoot van broeikasgassen. Dat heeft de Panal Canal Authority, de beheerder van de strategische waterweg, aangekondigd. De nieuwe regeling wordt in de eerste week van oktober dit jaar van kracht. Volgens de beheerder sluit het programma aan bij de ontwikkelingen in de sector. Er wordt aan toegevoegd dat de maatregel de klanten moet stimuleren om verder aan de decarbonisatie van hun activiteiten te werken.

Vanaf 5 oktober 2025 zal het Panamakanaal de eerste fase van een wekelijkse NetZero Slot voor Neopanamax-schepen implementeren. Volgens de Panama Canal Authority zal deze slot worden aangeboden met een wedstrijd die dertig dagen voor de transitdatum wordt gehouden, in plaats van het huidige veilingprogramma voor slots. Het zal echter worden toegewezen aan schepen die zijn uitgerust met motoren die brandstof gebruiken met een koolstofintensiteit – van extractie tot verbranding – van minder dan 75 gram koolstofdioxide per megajoule.

“Door investeringen te stimuleren in schepen die gebruik kunnen maken van koolstofarme brandstoffen en energiezuinige technologieën, erkennen en belonen we onze klanten die de transitie naar een duurzamere toekomst leiden”, beklemtoonde Ilya Espino de Marotta, verantwoordelijke duurzaamheid bij de Panama Canal Authority. “Deze stap sluit aan bij andere initiatieven die worden ontwikkeld vanuit de ambities van de Panal Canal Authority om een bijdrage te leveren aan de wereldwijde doelstellingen rond de efficiëntie van maritieme operaties en tegelijkertijd de ecologische voetafdruk van zijn activiteiten te verkleinen.”

Gegarandeerde transittijd

Met het initiatief NetZero Slot bevestigt het Panamakanaal zijn engagement tegenover de bevordering van een milieuvriendelijker en duurzamer maritiem transport. De maatregel moet de gebruikers van de waterweg bovendien helpen om tegen het midden van deze eeuw klimaatneutraal te opereren. De rederijen die in het project stappen krijgen de mogelijkheid om de transitdatum binnen de aangeboden week te kiezen. De schepen kunnen bovendien genieten van een gegarandeerde transittijd van maximum vierentwintig uur.

De Panal Canal Authority hoopt dat zijn inspanningen op het gebied van duurzaamheid verder zullen worden ondersteund door de ontwikkeling van regionale infrastructuur en logistiek die een gestage vooruitgang naar wereldwijde doelstellingen op het gebied van decarbonisatie mogelijk maken. Een tweede fase, die volgend jaar zou worden doorgevoerd, zal op een latere datum worden aangekondigd.

De regering van Panama blijft volhouden niet met de Verenigde Staten te zullen onderhandelen over de exploitatie van het kanaal. De Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd de controle over het Panamakanaal te zullen overnemen. Volgens Trump wordt de waterweg door China gecontroleerd en moeten Amerikaanse schepen voor een doorvaart te veel betalen. De regering van Panama beklemtoonde de soevereiniteit van het kanaal en ontkende de Amerikaanse betichtingen over een Chinese overheersing.

Meer over dit onderwerp:

• CK Hutchinson verkoopt terminals Panamakanaal aan Amerikaans investeerder
• China verbiedt handel met eigenaar van conglomeraat CK Hutchinson
• Geopolitieke spanningen rond controle Panamakanaal blijven aanhouden
• Damproject moet watervoorziening Panamakanaal garanderen
• Ook routes drugskartels Colombia en Mexico passeren langs Panamakanaal
• Donald Trump wil strategie voor volledige toegang tot Panamakanaal
• Panamakanaal denkt aan aanleg pijpleiding voor gastransport
• Containertrafieken Panamakanaal vorig jaar met 15,1 procent gestegen
• Donald Trump herinnert Panama aan imperialistisch verleden Verenigde Staten
• Panamakanaal verleent Chinese schepen geen gratis doorgang

De Amerikaanse president Donald Trump heeft zijn claims op Groenland opgevoerd. Voorafgaand aan een controversieel bezoek van de Amerikaanse vice-president JD Vance, beklemtoonde Trump dat voor de internationale veiligheid de Verenigde Staten de controle over het eiland, momenteel een onafhankelijk gebied van Denemarken, moesten overnemen.

Sinds hij in januari in de Verenigde Staten opnieuw aan de macht kwam, heeft Trump herhaaldelijk volgehouden de annexatie van Groenland te willen. Bovendien weigerde hij daarbij een eventueel gebruik van geweld uit te sluiten. “We hebben Groenland nodig voor internationale veiligheid en zekerheid”, benadrukte Trump. “We hebben Groenland nodig. We moeten dat gebied hebben.”

Groenland, dat streeft naar onafhankelijkheid van Denemarken, heeft grote voorraden onontgonnen minerale en oliereserves, hoewel de exploratie van olie en uranium er verboden zijn. Het eiland is ook strategisch gelegen tussen Noord-Amerika en Europa en is betrokken bij de toenemende Amerikaanse, Chinese en Russische interesse in het Noordpoolgebied, waar de klimaatverandering een aantal nieuwe zeeroutes opent.

Trump erkende niet te weten of de Groenlanders daadwerkelijk bij de Verenigde Staten willen horen, maar ze moeten volgens hem overtuigd worden de stap te steunen. “De Verenigde Staten moeten de controle over Groenland verwerven”, beklemtoonde Trump. “Het is immers niet mogelijk om zonder Groenland een ??groot deel van deze aarde, niet alleen de Verenigde Staten, goed te verdedigen.”

Pituffik Space Base

De opmerkingen van Trump kaderen in het geplande bezoek van de Amerikaanse vice-president JD Vance aan de Pituffik Space Base, een Amerikaanse militaire basis op Groenland. Oorspronkelijk was het bezoek van Vance aan Groenland veel breder gepland, maar dat was op zware kritiek onthaald bij zowel de Deense premier Mette Frederiksen als de Groenlandse eerste minister Mute Egede. Daarbij werd gewag gemaakt van buitenlandse inmenging. Egede benadrukte bovendien geen uitnodiging voor een bezoek – privé of officieel – te hebben verstuurd.

Lars Lokke Rasmussen, Deens minister van buitenlandse zaken, gaf aan tevreden te zijn dat het bezoek uiteindelijk is beperkt tot de Amerikaanse ruimtebasis. De Pituffik Space Base, voorheen bekend als Thule Air Base, is de meest noordelijke militaire installatie van de Verenigde Staten en ondersteunt missies op het gebied van raketverdediging en ruimtebewaking.

Volgens opiniepeilingen steunen de meeste Groenlanders onafhankelijkheid van Denemarken, maar geen annexatie door Washington. Marc Jacobsen, docent diplomatie aan het Royal Danish Defense College, noemde het besluit om het bezoek van de Verenigde Staten te beperken een de-escalatie van de problemen. “Men komt niet naar een land wanneer men er niet welkom blijkt”, beklemtoonde hij. Jacobsen voegde eraan toe dat de geplande anti-Amerikaanse demonstratie in Sisimiut, na een soortgelijk protest in de hoofdstad Nuuk midden maart, eveneens een rol heeft gespeeld in het besluit van Vance om het bezoek te beperken.

Meer over dit onderwerp:

• Opmerkelijk grotere toeristische belangstelling voor Groenland
• Donald Trump wil maritieme dominantie China breken
• Noordpoolgebied kan cruciaal element zijn in nieuwe wereldorde
• Groenland is op strategisch vlak een cruciaal territorium
• Groenlandse politieke leiders eensgezind tegenover dreigingen Trump
• Groenland kan mogelijk een grote uraniumreserve openen
• Groenlandse mijnbouw heeft garanties van klanten nodig
• Denen doen Verenigde Staten voorstel om Californië te kopen
• JD Vance wil alleen veiligheid Pituffik Space Base controleren
• Expansionisme Trump vormt grote bedreiging voor charter van de Verenigde Naties

Treinoperator Eurostar verwelkomde vorig jaar een recordaantal van 19,5 miljoen passagiers. Tegenover vorig jaar was er sprake van een stijging met 5 procent. Gwendoline Cazenave, chief executive van Eurostar, sprak dan ook over een jaar van ongekende groei. De volgende jaren wil Eurostar door een grotere inzet op intermodaal vervoer, in samenwerking met de luchtvaart, een verdere groei kunnen realiseren.

Vorig jaar vervoerde Eurostar 5 procent meer reizigers dan het jaar voordien. De groei werd deels gedreven door de sterke vraag naar internationale treinreizen, onder meer door de Olympische Spelen en de Paralympics die de voorbije zomer in Parijs werden gehouden. De impact van deze evenementen zorgen ervoor dat de groei van Eurostar niet organisch is ondersteund, maar daar wil de treinoperator zich naar eigen zeggen niet op richten.

De Eurostar vervoerde het voorbije jaar 19,5 miljoen reizigers. – Foto: Pixabay/Erich Westendarp

“Het voorbije jaar betekende voor Eurostar een jaar van ongekende groei, waarin het bedrijf zijn eigen records heeft gebroken”, betoogde Cazenave. “Deze resultaten vormen een bewijs voor de grote vraag naar duurzaam internationaal treinreizen. We hebben ambitieuze plannen om te groeien naar 30 miljoen passagiers en te investeren in maximaal 50 nieuwe treinen. Op deze manier blijven we in de toekomst een unieke en hoogwaardige reiservaring bieden.”

De grootste toename in reizigersaantallen werd opgetekend op de route tussen Londen en Parijs, waar 280.000 extra passagiers werden gemeld. Op de tweede plaats staat de verbinding tussen Londen en Brussel, waar een toename met 250.000 reizigers kon worden genoteerd, gevolgd door Parijs-Brussel (160.000 extra gebruikers) en Parijs-Nederland (140.000 bijkomende klanten). Tijdens de Olympische Spelen vervoerde Eurostar zeven teams, met in totaal tweeduizend atleten en ondersteunend personeel, in meer dan 900 treinen. Voor de terugreis werden zes speciale treinen gebruikt.

Verder wordt gewezen op de positieve impact van de herintroductie van het programma Snap. “Dit is een programma dat speciaal wordt voorzien voor reizigers die van een spontane uitstap houden”, benadrukte de vervoerder. “Met Snap krijgt de reiziger tot 50 procent korting. Dat is een ideale opportuniteit voor last-minute reizen. Op het online platform snap.eurostar.com kunnen klanten daarbij hun reisdatum en bestemming kiezen. Twee dagen voor het vertrek bevestigt Eurostar de gevraagde treintijden en reisdetails.”

Verder wordt opgemerkt dat Club Eurostar, het loyaliteitsprogramma van de treinoperator, inmiddels 3,96 miljoen leden telt. Dat betekende een stijging met 39 procent tegenover het jaar voordien. Daarnaast introduceerde Eurostar het voorbije jaar ook een aantal nieuwe cateringervaringen aan boord. “Daarbij werd een samenwerking opgezet met gerenommeerde chefs zoals Jérémy Chan, Jessica Préalpato en Honey Spencer”, merkt Eurostar op. “Hiermee kan aan de klanten van Eurostar Premier een culinaire ervaring van topkwaliteit – met gebruik van duurzame, lokaal geproduceerde ingrediënten – worden aangeboden.”

Amsterdam

Toch moest Eurostar het voorbije jaar ook met een aantal problemen afrekenen. In eerste instantie wordt daarbij gewezen naar de knelpunten in Amsterdam-Centraal. Sinds midden juni vorig jaar waren daar de veiligheidscontroles voor opstappende passagiers niet meer mogelijk. Dit betekende dat de reizigers wel in Amsterdam konden opstappen, maar vervolgens in Brussel opnieuw dienden af te stappen om aan de controles onderworpen te worden. Begin februari zouden de problemen in de Nederlandse hoofdstad echter zijn opgelost, waardoor de route Amsterdam-Londen opnieuw een rechtstreekse verbinding wordt.

Daarnaast werd de Eurostar ook geconfronteerd met een aantal sabotageacties rond de start van de Olympische Spelen in Parijs. Dat was het gevolg van een aantal gevallen van opzettelijke brandstichting waarvan de Société Nationale de Fer Français (SNCF) het mikpunt was. Door die dreiging verliep het verkeer van de hogesnelheidstreinen van Parijs naar het westen, noorden en noordoosten dagenlang erg lastig. Een groot aantal hogesnelheidstreinen werden afgelast, terwijl andere diensten een omweg over oudere spoorlijnen dienden te maken. Ook Eurostar had ernstig te lijden onder de beperkingen.

Anderzijds hoopt Eurostar ook dit jaar een verdere groei te kunnen realiseren. Daarbij wordt vooral gemikt over een combinatie met de luchtvaart. Hiervoor heeft de vervoerder een Memorandum of Understanding (MoU) ondertekend met de luchtvaartalliantie SkyTeam, waarbij Eurostar een nieuwe groep reizigers hoopt te kunnen aanspreken. “Eurostar is de eerste partner van Skynet die niet in de luchtvaart actief is”, merkt de treinoperator op. “Hierdoor biedt Eurostar de passagier de mogelijkheid om vluchten op lange en middellange afstand te combineren met een duurzaam treinverkeer op het resterende gedeelte van de reis.”

Eurostar gaf verder ook aan te investeren in nieuwe treinen. Die uitbreiding moet de operator toelaten om de groei van de voorbije jaren de volgende periode door te zetten. Daarbij zou Eurostar maximaal vijftig nieuwe treinen willen aankopen. Die nieuwe exemplaren moeten volgens de operator bovendien op het gebied van klantervaring en comfort een meerwaarde opleveren. De eerste nieuwe treinen zouden van 2030 worden geleverd.

Tenslotte wijst Eurostar tevens naar de inspanningen die de treinoperator doet om het reizen duurzaam te maken. “Tegen het eind van dit decennium zal Eurostar daarop op 100 procent hernieuwbare energie beroep doen”, wordt er opgemerkt. “Alle menu’s die aan boord worden aangeboden bevatten bovendien verse, seizoensgebonden ingrediënten die afkomstig zij  uit landen waar de Eurostar doorheen rijdt. Hierdoor wordt de ecologische voetafdruk van het bedrijf verder verkleind.”

Meer over dit onderwerp:

• Virgin koopt hogesnelheidstreinen om Eurostar te beconcurreren
• Eurostar in februari opnieuw rechtstreeks van Amsterdam naar Londen
• Treinoperator Heuro wil goedkope concurrent van Eurostar worden
• Treinen Eurostar rijden eind dit decennium op hernieuwbare energie
• Britse regering wil reisvergunning voor Europese bezoekers duurder maken
• Britse regering wil dat Eurostar opnieuw haltes in Kent inlast

Het Europese luchtvaartconcern Airbus stopt met de activiteiten van zijn vrachtvliegtuigen van het type BelugaST. Door die maatregel zullen vijfenzeventig banen worden geschrapt. Dat heeft Airbus aangekondigd. Een woordvoerder van het bedrijf bevestigde dat alle vluchten van de divisie Airbus Beluga Transport (AiBT) met onmiddellijke ingang zijn opgeschort.

De Beluga is het grootste vrachtvliegtuig van de wereld en bestaat uit een ronde romp die op de basis van een Airbus A300-600 is gemonteerd. Het transportvliegtuig is groot genoeg om twee grote helikopters van het type Super-Puma te vervoeren en werd in 1995 in gebruik genomen om grote onderdelen van vliegtuigen tussen verschillende productielocaties van Airbus te vervoeren. In 2019 besliste Airbus om de BelugaST, de eerste generatie van het vrachtvliegtuig, te vervangen door een nieuw type. Dat werd de BelugaXL, die in staat was om 30 procent meer lading te vervoeren en op de basis van de Airbus A330 werd gebouwd. 

Een BelugaST op de luchthaven Mirabel Airport in Montréal (Canada). – Foto: Airbus

De BelugaXL zou voortaan worden gebruikt om grote onderdelen tussen de verschillende locaties van Airbus te vervoeren. De BelugaST werd gebruikt voor de oprichting van de divisie Airbus Beluga Transport. Die afdeling telde vier vliegtuigen die in staat waren om grote vrachten voor externe klanten te vervoeren. Die klanten komen niet alleen uit de luchtvaart en ruimtevaart, maar ook uit de defensiesector, de maritieme wereld, energie en humanitaire hulp.

Operationele moeilijkheden

Airbus erkende dat er in sommige gebieden een opmerkelijke verschuiving werd opgetekend naar het gebruik van maritiem transport, ook al bleef de vraag naar wereldwijde luchtvracht hoog. Maar dit was volgens de constructeur niet de belangrijkste reden was om de divisie te sluiten. “Vooral de aanzienlijke operationele moeilijkheden betekenden een grote uitdaging”, beklemtoonde de woordvoerder. “Om de Beluga te kunnen inzetten zijn speciaal getrainde teams en laadapparatuur vereist.”

Airbus Beluga Transport had in november 2023 zijn air operator certificate (AOC) verkregen, waardoor de divisie als een luchtvaartmaatschappij kon opereren. De nieuwe entiteit ontving een Frans luchtvaartcertificaat, maar nu is besloten om de activiteiten te staken. Air Beluga Transport had gehoopt om een sterke positie te verwerven op de markt voor het transport van grote vrachten, aangezien de beschikbaarheid van concurrerende vliegtuigen – vooral de Antonov An-124 – steeds schaarser werd. 

De Beluga is meer dan twintig jaar operationeel geweest. Het voorbije jaar werd de BelugaST op verschillende bestemmingen in de wereld – waaronder Sydney, Melbourne, Dubai, Bahrain, Hyderabad, Hamburg, Sharm el-Sheikh en Shenzhen – ingezet. De vijf vliegtuigen van de vloot zijn inmiddels echter gestationeerd in Bordeaux en Toulouse. Airbus zegt nog geen beslissing genomen te hebben over het gebruik van de vrachtvliegtuigen op middellange en lange termijn. De toestellen hebben nog een levensverwachting tussen tien en twintig jaar. De vliegtuigen zouden mogelijk te koop kunnen worden aangeboden of voor externe klanten kunnen worden ingezet. Dit zou voor Airbus een bijkomende inkomstenbron kunnen betekenen.

Airbus Transport International heeft nog zes exemplaren van het type BelugaXL in dienst. Die vliegtuigen garanderen de interne transporten van Airbus tussen Toulouse, Hamburg, Saint-Nazaire, Düsseldorf en een aantal andere Europese bestemmingen. De BelugaXL heeft een laadvermogen van 51 ton en heeft een bereik van 2.200 mijl.

Meer over dit onderwerp:

• Gestrafte topkaders Japan Airlines moeten loon inleveren
• Boeing verwacht over vierde kwartaal 4 miljard dollar verlies
• American Airlines boekt ruim 54 miljard dollar jaaromzet
• Aéroports de la Côte d’Azur registreren nieuwe mijlpalen voor duurzaamheid
• International Air Group grote overnamekandidaat TAP Air