managing21.be

Verkeersstromen worden niet alleen door wegen bepaald. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de ETH Zürich en de University of Wisconsin, waarbij werd geanalyseerd op welke manier stedelijke ontwikkeling en verkeer elkaar wederzijds beïnvloeden en welke oorzakelijke verbanden daarbij optreden.

Of het verkeer in een stad vlot doorstroomt of vastloopt, hangt van meer af dan alleen de wegeninfrastructuur. Wanneer een stedelijk spoorwegnet naar de buitenwijken wordt uitgebreid, leidt dat er vaak toe dat er extra woningen worden gebouwd in een beter verbonden agglomeratie. Het omgekeerde geldt eveneens. Als in een buitenwijk nieuwe gebouwen als paddenstoelen uit de grond schieten, vraagt dat om een uitbreiding van de transportinfrastructuur. Stedelijke ontwikkeling en vervoer staan dus in een wederkerige relatie tot elkaar.

“Onze steden worden steeds complexer, terwijl vervoerssystemen onder toenemende druk staan”, benadrukte onderzoeksleider Yatao Zhang, expert geoinformatica. “Daarom is het cruciaal om de relatie tussen mobiliteit en steden te begrijpen, omdat dit de enige manier is om stedelijke centra op een duurzame manier te ontwikkelen en vorm te geven,” 

De onderzoekers vergeleken dertig grote steden over de hele wereld. De studie richtte zich op het wegverkeer en in het bijzonder op verkeersopstoppingen. Dat gebeurde op basis van de verkeersdata van het bedrijf Here Technologies, dat op basis van voertuigbewegingen wereldwijd congesties regristreert. De wetenschappers koppelden deze congestiegegevens aan uiteenlopende stedelijke kenmerken, zoals de structuur van het wegennet, de vorm van groengebieden en de indeling van wijken en buurten. Ook werd gekeken naar de functie van stedelijke gebieden, zoals wonen, winkelen, sport, bestuur en onderwijs.

Het is bekend dat stedelijke structuren en verkeer elkaar beïnvloeden. Een stad met een hoge bebouwingsdichtheid of een goed wegennet kent doorgaans veel verkeer. Zhang en zijn collega’s gingen echter een stap verder. Zij ontwikkelden een methode waarmee het mogelijk wordt om de wederzijdse invloed van stedelijke kenmerken en verkeer in de tijd te beschrijven en zelfs causale verbanden vast te stellen.

Sterke correlatie

Opvallend is dat er een sterke correlatie bestaat tussen de uitbreiding van het wegennet en verkeersdrukte. Ook de ruimtelijke vorm van een stad en de aanwezigheid van verschillende typen bebouwing blijken bepalende factoren voor verkeersvolumes. Een uitgestrekte stad leidt doorgaans tot meer verkeer, terwijl de concentratie van vrijetijdsactiviteiten in een wijk het weekendverkeer kan verhogen. Gemengde functies – wonen en werken in dezelfde omgeving – leiden daarentegen tot minder verkeer, omdat woon-werkafstanden korter worden. “Verkeer ontstaat door wat mensen doen, niet alleen door de aanwezigheid van wegen”, beklemtoonde Zhang.

Het onderzoek richt zich vooral op internationale vergelijking. Zo blijken er duidelijke verschillen tussen bijvoorbeeld Singapore en Zürich. Singapore wordt gekenmerkt door afgebakende woongebieden die gericht zijn op een centrum met dienstverlenende banen. Veranderingen in woongebieden hebben daar een directe invloed op pendelstromen. In Zürich is die relatie tussen stedelijke ontwikkeling en vervoer minder uitgesproken, omdat woningen verspreid over de stad liggen.

Volgens Martin Raubal, hoogleraar Geoinformation Engineering aan ETH Zürich en begeleider van het onderzoek, biedt de studie belangrijke perspectieven voor stedelijke en transportplanning op middellange termijn. “De studie biedt een innovatieve methode om te voorspellen hoe een verandering in een stedelijk kenmerk – zoals de bouw van een groot winkelcentrum – het verkeer op middellange termijn beïnvloedt”, beklemtoonde hij.

Autobouwer Stellantis heeft het eerste kwartaal van dit jaar afgesloten met een positief nettoresultaat, terwijl het bedrijf profiteerde van hogere volumes in alle regio’s. Dit bleek uit het kwartaalrapport van de autofabrikant. Antonio Filosa, topman van Stellantis, verklaarde dat de cijfers de eerste resultaten weerspiegelen van de maatregelen om de autobouwer terug naar een duurzame, winstgevende groei te brengen. Volgens hem zijn de in 2025 gelanceerde modellen goed ontvangen en moet de introductie van tien nieuwe voertuigen in 2026 deze trend versterken.

Stellantis rapporteerde over het eerste kwartaal van dit jaar een operationele winst van 960 miljoen euro. Dit betekende een stijging met 194 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar, toen de operationele winst uitkwam op 327 miljoen euro. De resultaten werden ondersteund door verbeterde verkopen in Noord-Amerika, de belangrijkste markt van het concern. De nettowinst bedroeg 377 miljoen euro, tegenover een verlies van 387 miljoen euro in dezelfde periode vorig jaar. De omzet steeg met 6 procent tot 38,1 miljard euro.

Volgens analisten profiteren zowel de Verenigde Staten als Europa van een positieve bijdrage aan de operationele winst, terwijl ook het Midden-Oosten en Zuid-Amerika sterk presteren. Tegelijkertijd wijzen analisten op aanzienlijke onzekerheden rond voorzieningen en importheffingen, wat volgens hen vragen oproept over de houdbaarheid van de winstgevendheid per regio.

Teruggave heffingen

Stellantis kondigde aan dat tijdens het eerste kwartaal van dit jaar wereldwijd 1,4 miljoen voertuigen werden geleverd. Dat betekende een stijging met 12 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. De groei werd vooral gedragen door Europa en Noord-Amerika. In Europa profiteerde het concern van nieuwe modellen op het zogeheten Smart Car-platform, waaronder de Citroën C3 en Fiat Grande Panda. In Noord-Amerika droegen onder meer de Ram 1500 en modellen van Jeep bij aan hogere volumes.

Volgens Stellantis werd het kwartaalresultaat mede ondersteund door circa 400 miljoen euro aan verwachte terugbetalingen van Amerikaanse invoerheffingen. Die volgden op een uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof in februari, waarbij een deel van de invoerheffingen die door de Amerikaanse president Donald Trump werden gelanceerd,  ongeldig werd verklaard. Zonder deze teruggaven zou het bedrijfsresultaat in Noord-Amerika volgens analisten van Bernstein negatief zijn geweest.

De positieve geluiden vormen een schril contrast met vorig jaar, waarin Stellantis 22 miljard euro moest afschrijven op elektrische projecten. Het bedrijf is sindsdien overgeschakeld op een bredere strategie, waarbij opnieuw meer aandacht wordt besteed aan hybride modellen en auto’s met verbrandingsmotoren.

Stellantis handhaafde zijn verwachtingen voor het hele jaar. Het concern rekent op een omzetgroei in de midden-enkelcijferige percentages en een operationele winstmarge in de lage enkelcijferige regionen. De vrije kasstroom zal naar verwachting verbeteren, maar pas in de loop van volgend jaar weer positief worden.

De sterke stijging van kerosineprijzen door de crisis in het Midden-Oosten zet de Amerikaanse luchtvaartsector onder zware druk en vergroot de kans op verdere consolidatie binnen de markt. Dat zeggen bestuurders en analisten nu vooral budgetmaatschappijen in de problemen raken.

Ed Bastian, topman van Delta Air Lines, waarschuwde recent dat luchtvaartmaatschappijen zich snel moeten aanpassen of dreigen te verdwijnen. Volgens hem zal nog voor het einde van het jaar een herstructurering van de sector plaatsvinden. De financiële problemen bij prijsvechter Spirit Airlines illustreren die druk. De maatschappij vroeg in twee jaar tijd twee keer een bescherming tegen faillissement aan. De Amerikaanse president Donald Trump verklaarde onlangs dat zijn regering een overname van Spirit overweegt.

Volgens analisten legt de situatie structurele zwaktes bloot in het Amerikaanse luchtvaartmodel. Sinds de deregulering van de sector konden budgetmaatschappijen concurreren met lage tarieven, maar de grootste luchtvaartmaatschappijen blijken hun marktpositie te behouden via loyaliteitsprogramma’s, creditcard-deals en een dominantie op belangrijke luchthavens. De vier grootste maatschappijen – Delta Air Lines, United Airlines, American Airlines en Southwest Airlines – controleren inmiddels circa 80 procent van de binnenlandse markt.

Budgetmaatschappijen worden daarnaast geconfronteerd met hogere structurele kosten sinds de coronapandemie. Personeelstekorten onder piloten en technici hebben de loonkosten opgedreven, terwijl inflatie ook andere vaste lasten verhoogde. Tegelijkertijd is de vraag van consumenten verschoven. Reizigers kiezen sinds de pandemie vaker voor comfort en premiumdiensten in plaats van de laagste prijs, mede dankzij aantrekkelijkere loyaliteitsprogramma’s en goedkope basic economy-tarieven bij de grote netwerkmaatschappijen.

Veel prijsvechters investeerden tijdens de pandemie juist fors in extra vliegtuigen, in de verwachting dat de vraag naar goedkope tickets sterk zou herstellen. Die overcapaciteit blijkt nu een zware last. Spirit rapporteerde in 2024 een nettoverlies van ruim 1,2 miljard dollar, gevolgd door een verlies van 2,7 miljard dollar vorig jaar.

Contrast

Daartegenover staan sterke resultaten bij de grote netwerkmaatschappijen. Delta boekte vorig jaar een operationele winst van 5,8 miljard dollar, terwijl United 4,7 miljard dollar rapporteerde. Beide bedrijven profiteren van inkomsten uit premiumstoelen, zakenreizen, internationale routes en creditcard-partnerschappen.

Hoewel ook Delta en United geraakt worden door de hogere brandstofprijzen, achten analisten hun positie veel sterker. Volgens luchtvaarteconoom Dan Akins kan de verzwakking van kleinere concurrenten hun marktdominantie verder vergroten. Scott Kirby, topman van United bevestigde deze week bovendien dat hij heeft geprobeerd een fusie te realiseren met American Airlines. American wees dat voorstel af, terwijl president Trump liet weten geen voorstander te zijn van een dergelijke megafusie.

Niet alle prijsvechters verkeren in acute problemen. Allegiant Air presteert relatief sterk dankzij een focus op nichemarkten buiten de belangrijkste netwerk-hubs. Andere maatschappijen zoals JetBlue en Frontier Airlines blijven echter kwetsbaar door hun afhankelijkheid van prijsgevoelige recreatieve reizigers.

Deskundigen waarschuwen dat de huidige ontwikkelingen erop wijzen dat de Amerikaanse luchtvaartmarkt onvoldoende concurrentie kent. Sommigen pleiten daarom voor een terugkeer naar strengere regulering van routes en tarieven. Volgens Akins is het daarvoor echter te laat, omdat de markt inmiddels structureel is geconcentreerd rond de grote netwerkmaatschappijen.

Indien de Amerikaanse economie alsnog in een recessie zou belanden, kan de vraag naar goedkope tickets weer aantrekken, maar tegen die tijd zijn er mogelijk nog maar weinig prijsvechters over om daaraan te voldoen.

Ford Motor heeft zijn winstverwachting voor het volledige jaar met 500 miljoen dollar verhoogd, mede dankzij aanzienlijke terugbetalingen van invoerheffingen. Tegelijkertijd meldde de Amerikaanse autofabrikant dat stijgende materiaalkosten een uitdaging blijven, met name bij de inkoop van aluminium voor de winstgevende F-150-pickup.

Ford ontving 1,3 miljard dollar aan compensatie na een uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof in februari, waarin een deel van de importheffingen van de regering van de Amerikaanse president Donald Trump ongeldig werd verklaard. Het concern boekte in het eerste kwartaal een bate op basis van de verwachte terugbetaling. Het bedrijf gaf daarbij aan dat het onzeker blijft hoe snel de overheid tot uitbetaling zal overgaan.

De verhoging van de prognose bleef onder het bedrag van de terugbetaling, omdat Ford tevens geconfronteerd wordt met hoger dan verwachte kosten die met de heffingen zijn gelinkt. Deze extra lasten hangen vooral samen met grondstoffen zoals aluminium, nadat belangrijke Amerikaanse leverancier Novelis in 2025 werd getroffen door twee grote branden.

Ford verwacht dat de productie in het getroffen deel van de fabriek in New York tussen mei en september van dit jaar wordt hervat. Novelis gaat ervan uit dat de productie in het tweede kwartaal weer op gang komt.

Eerder had Ford aangekondigd voor dit jaar te rekenen op een operationele winst tussen 8 miljard dollar en 10 miljard dollar. Die prognoses werden nu echter verhoogd tot een bedrag tussen 8,5 miljard dollar en 10,5 miljard dollar. Ford weigerde de totale kosten van de invoerheffingen bekend te maken, maar de autobouwer stelde netto voor ongeveer 1 miljard dollar aansprakelijk te blijven. Ford boekte over het eerste kwartaal van dit jaar een omzet van 43,3 miljard dollar. Het bedrijf realiseerde een nettowinst van 2,5 miljard dollar.

Druk op F-150

Volgens gegevens van het onderzoeksbureau CatalystIQ daalde de voorraad van de F-150 met 38 procent ten opzichte van april vorig jaar, grotendeels als gevolg van de branden bij Novelis. De Ford F-150 is al meer dan veertig jaar het bestverkochte voertuig in de Verenigde Staten en vormt een belangrijke winstbron voor het bedrijf. Verstoring van de productie brengt daarom risico’s mee voor de financiële positie van Ford.

Ryan Brinkman, analist bij JPMorgan, is de productie van de F-Series in de eerste drie maanden van het jaar tot half april met naar schatting 12 procent gedaald op jaarbasis. Dat is een sterkere daling dan verwacht. Brinkman schreef in een analistenrapport dat Ford mogelijk meer moeite zal hebben dan voorzien om te herstellen van de gevolgen van de brand bij Novelis. De totale verkoop van auto’s daalde bij Ford in de eerste drie maanden van dit jaar met 9 procent, vooral door afnemende vraag naar hybride en elektrische voertuigen.

Concurrent General Motors rapporteerde een stijging van 22 procent in de winst over het eerste kwartaal en verhoogde eveneens zijn jaarprognose. Dat resultaat werd ondersteund door een positieve terugbetaling van 500 miljoen dollar aan invoerheffingen en een sterke Amerikaanse automarkt. Het aandeel Ford is in het afgelopen jaar met circa 20 procent gestegen, terwijl General Motors meer dan 60 procent won.

De Duitse sportwagenfabrikant Porsche zag zijn winst in het eerste kwartaal van 2026 verder afnemen en intensiveert zijn kostenbesparingen om het hoofd te bieden aan oplopende uitdagingen door invoertarieven, geopolitieke onrust en hiaten in het aanbod modellen.

Porsche kreeg in het eerste kwartaal van dit jaar opnieuw te maken met een Amerikaanse invoerheffing van 200 miljoen euro (234 miljoen dollar), terwijl Chinese consumenten het Duitse merk bleven mijden ten gunste van goedkopere lokale alternatieven. Ook de oorlog in Iran en bredere regionale spanningen beginnen de vraag te raken in de kleine, maar winstgevende markt van het Midden-Oosten.

“De omstandigheden zijn fundamenteel veranderd,” zei Jochen Breckner, financieel directeur van Porsche, analisten nadat het bedrijf een daling van 22 procent in de operationele winst over het eerste kwartaal meldde tot 595 miljoen euro.

De autofabrikant, waarvan de meerderheid in handen is van Volkswagen, meldde dat de winstmarge in de eerste drie maanden van 2026 terugliep naar 7,1 procent, tegenover 8,6 procent een jaar eerder.

De cijfers volgen op een moeilijk 2025, waarin de operationele marge van Porsche terugviel naar slechts 1,1 procent, een fractie van de 18 procent die in 2022, het jaar van de succesvolle beursgang van de autobouwer, werd gerapporteerd.

Porsche verklaarde dat het resultaat over het eerste kwartaal de prognose voor 2026 ondersteunt, maar waarschuwde dat hierin geen rekening is gehouden met mogelijke gevolgen van de oorlog in Iran. “Het is voorlopig moeilijk te voorspellen wat er zal gebeuren,” betoogde Breckner. De volumes in het Midden-Oosten daalden in maart, waarbij verdere druk wordt verwacht doordat het conflict de vraag beïnvloedt en de scheepvaart verstoort. Volgens Breckner vertegenwoordigt de regio slechts 2 procent van de wereldwijde verkopen. Groei in andere markten compenseerde het effect in maart.

Michael Leiters trad begin dit jaar aan als topman van Porsche om de fabrikant te leiden in zijn herstel, als opvolger van Oliver Blume, die wel topman blijft van moederbedrijf Volkswagen. Het herstelplan van Leiters richt zich op luxemodellen met hogere marges, zoals de 911, naast verdere kostenbesparingen bovenop de bijna 4.000 banen die onder zijn voorganger werden geschrapt.

De afhankelijkheid van Chinese duurzame technologie maakt Europese landen kwetsbaar voor nationale veiligheidsrisico’s zoals cyberaanvallen, handelsbeperkingen en spionage. Dat staat in een rapport, opgesteld in opdracht van Loom, een nonprofit organisatie gericht op economische, ecologische en nationale veiligheidsvraagstukken. Het rapport werd geschreven door Michael Collins – voormalig adjunct-hoofd nationale veiligheidsstrategie bij het Britse Cabinet Office – en Michal Meidan, directeur van het China Energy Programme bij het Oxford Institute for Energy Studies.

In het rapport, gebaseerd op interviews met energiespecialisten en veiligheidsexperts, stelt dat Europese regeringen deze risico’s onvoldoende meewegen bij de invoering van Chinese duurzame technologie om de energievoorziening veilig te stellen en klimaatverandering aan te pakken.

Nadat de oorlog met Iran leidde tot de tweede energieschok in vijf jaar tijd, hebben veel Europese politici – onder wie Dan Jørgensen, Europees commissaris voor energie – betoogd dat hernieuwbare energie veiliger is dan fossiele brandstoffen, omdat deze minder gevoelig zou zijn voor prijsschommelingen en verstoringen in de toeleveringsketen.

China domineert echter de duurzame technologiesector. Het land produceert ongeveer 90 procent van de wereldwijde zonnepanelen, meer dan 80 procent van de windturbines en 80 procent van de batterijcellen. Daarnaast controleert het Aziatische land belangrijke delen van de toeleveringsketens voor zeldzame aardmetalen en halfgeleidermaterialen. Volgens Collins dreigen landen onbewust af te stevenen op een situatie waarin zij plotseling met een groot nationaal veiligheidsprobleem worden geconfronteerd.

“Landen moeten doorgaan met de energietransitie weg van fossiele brandstoffen, maar daarbij rekening houden met de risico’s en waar mogelijk hun toeleveringsketens diversifiëren”, beklemtoonde Michael Collins. “We willen niet de afhankelijkheid van de import van fossiele brandstoffen vervangen door een afhankelijkheid van Chinese koolstofarme technologie.”

Risico’s

Het rapport identificeert acht afzonderlijke risico’s die samenhangen met een te grote afhankelijkheid van Chinese groene technologie. Een van de grootste risico’s is volgens de auteurs verstoring van de toeleveringsketen. Zij stellen dat China waarschijnlijk de levering van koolstofarme technologie en componenten zal beperken. China heeft de afgelopen jaren in toenemende mate exportcontroles ingezet om invloed uit te oefenen via zijn positie in mondiale toeleveringsketens.

Ook wordt volgens de auteurs onvoldoende rekening gehouden met het risico is dat de Verenigde Staten Europa zouden kunnen dwingen Chinese technologie uit zijn energiesystemen te verwijderen, op straffe van invoerheffingen, sancties of verminderde veiligheidsgaranties. Daarbij wordt verwezen naar het besluit van het Verenigd Koninkrijk om Chinese telecombedrijf Huawei te weren uit zijn 5G-netwerk. Dat gebeurde na zware druk vanuit de Verenigde Staten.

Andere risico’s omvatten grootschalige verstorende aanvallen waarbij zogenoemde kill switches zouden kunnen worden gebruikt om zonnepanelen, windturbines en andere technologie op afstand uit te schakelen. Hoewel de auteurs stellen dat Chinese cyberactoren vrijwel zeker in staat zijn om op afstand toegang te verkrijgen tot in China geproduceerde of beheerde slimme hardware en software, achten zij de kans op een dergelijk scenario zeer klein. Het rapport wijst omvormers – die hernieuwbare energieprojecten verbinden met het elektriciteitsnet – aan als een bijzonder kwetsbaar onderdeel.

Chinese functionarissen verwerpen zorgen over afhankelijkheid van hun groene technologie. Volgens hen heeft China niet de intentie deze politiek in te zetten. Volgens hen verkleinen goedkope windturbines, zonnepanelen en andere hernieuwbare energieproducten juist het grotere risico van hoge koolstofuitstoot.

In 2023 meldde de Financial Times dat het Britse National Cyber Security Centre, onderdeel van de inlichtingendienst GCHQ, de National Grid adviseerde om onderdelen van een Chinees staatsgesteund bedrijf uit het Britse netwerk voor elektriciteitstransmissie te verwijderen vanwege bekommernissen rond cyberveiligheid. Britse veiligheidsdiensten hebben daarnaast de bredere rol van China in het Britse energiesysteem onderzocht.

Volgens Joss Garman, directeur van Loom, zouden de recente prijsschokken bij fossiele brandstoffen de Europese energietransitie moeten versnellen, maar ontstaan nieuwe gevaren omdat de goedkoopste route in overweldigende mate langs China loopt. Vorige maand wees het Verenigd Koninkrijk plannen af voor een Chinese windturbinefabriek in Schotland op grond van nationale veiligheidsbezwaren. Bij een Italiaanse aanbesteding vorig jaar werd geëist dat modules en omvormers voor nieuwe zonneprojecten van Chinese afkomst mochten zijn.

Collins benadrukte echter dat er een fundamenteel verschil bestaat tussen de risico’s van koolstofarme, op elektriciteit gebaseerde technologieën en fossiele brandstoffen. “Als de relatie met China verslechtert nadat de benodigde koolstofarme technologie al is geïnstalleerd, stort de economie niet binnen enkele dagen in, zoals we bij fossiele brandstoffen zien,” beklemtoonde Collins.

Booking Holdings heeft zijn verwachtingen voor het volledige boekjaar 2026 verlaagd vanwege de aanhoudende gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten voor de reisindustrie. Volgens het bedrijf houden verstoringen van belangrijke transportroutes en bredere economische druk de vooruitzichten onder druk.

Het bedrijf verklaarde ervan uit te gaan dat de directe en indirecte impact van het conflict in het Midden-Oosten aanhoudt tot eind juni. Daarnaast verwacht Booking Holdings dat bredere inflatiedruk, waaronder schommelingen in kerosineprijzen en capaciteitsverlagingen bij luchtvaartmaatschappijen, het reisgedrag in bredere zin zal beïnvloeden.

“Deze ontwikkelingen kunnen tegenwind veroorzaken in de gehele reisketen en wij volgen de situatie nauwlettend. Onze verwachtingen voor het tweede kwartaal en het volledige boekjaar zijn gebaseerd op schattingen en de momenteel beschikbare informatie in een uitzonderlijk onvoorspelbare omgeving,” merkt het bedrijf op.

Voor het lopende kwartaal rekent Booking Holdings op een groei van het aantal geboekte overnachtingen tussen 2 procent en 4 procent en een stijging van de bruto boekingen tussen 4 procent tot 6 procent. Ook de omzet en de operationele winst zullen naar verwachting met 4 procent tot 6 procent toenemen. Daarmee komt de omzetprognose uit op een bedrag tussen 7,07 miljard dollar en 7,21 miljard dollar.

Voor het hele boekjaar verwacht het bedrijf dat de bruto boekingen met een hoog enkelcijferig tot laag dubbelcijferig percentage stijgen, waar eerder nog werd uitgegaan van een lage dubbelcijferige groei. De operationele winst per aandeel zal naar verwachting 10 procent tot 15 procent toenemen. Eerdere verwachtingen maakten gewag van een groei met ongeveer 15 procent. De omzetgroei wordt nu geraamd op een hoog enkelcijferig percentage, vergeleken met een eerdere prognose van lage dubbelcijferige groei.

In het eerste kwartaal van dit jaar rapporteerde Booking Holdings een winst van 1,14 dollar per aandeel. De omzet steeg met ruim 16 procent tot 5,53 miljard dollar. De resultaten weerspiegelen een stijging van 6 procent in geboekte overnachtingen en een toename van 15 procent in bruto boekingen. Beide cijfers werden volgens het bedrijf met ongeveer 2 procentpunt negatief beïnvloed door het conflict in het Midden-Oosten. Daarnaast kondigde Booking Holdings een kwartaaldividend aan van 0,42 dollar per aandeel.

Het aansluiten van schepen op laadstations op zee is doorgaans omslachtig. Met een nieuwe magnetische laadstekker voor boten zou dat echter bijna even eenvoudig kunnen worden als het plaatsen van een beker in een bekerhouder. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers aan het onderzoekscentrum Sintef in Trondheim (Noorwegen).

Elektrische verbindingen zijn gevoelig voor de zoute omstandigheden op zee, maar een nieuwe magnetische stekker maakt het laden op open water mogelijk. Daardoor zou het opladen van een schip op zee even gangbaar kunnen worden als het opladen van een auto langs de snelweg.

Batterijaangedreven offshorevaartuigen zouden daardoor operationeel kunnen blijven zonder lange afstanden naar een haven te moeten afleggen om op te laden. Alleen al de reis naar de kust zou een aanzienlijk deel van de batterijcapaciteit verbruiken.
Het gaat daarbij vooral om elektrische Service Operation Vessels (SOV), die onderhoud uitvoeren aan offshore windparken. Ook andere scheepstypen, zoals bevoorradingsschepen in de olie-industrie — zogeheten Platform Supply Vessels (PSV) — komen in aanmerking.

Technische uitdagingen

Het installeren van laadstations op zee brengt aanzienlijke uitdagingen met zich mee. Toch zijn enkele bedrijven daar al mee begonnen. Eén van die ondernemingen is Vard. “Beweging en slijtage maken het opladen op zee met klassieke stekkerverbindingen een lastige opdracht”, benadrukt Håvard Vollset Lien, directeur van Vard en leider van het project Ocean Charger. “Mechanische slijtage, corrosie en intensief onderhoud verhogen de risico’s en kosten.”

Binnen het Ocean Charger-project werken wetenschappers en ingenieurs aan een alternatief voor conventionele laadstekkers. “We hebben tal van oplossingen onderzocht,” zegt Giuseppe Guidi, senior onderzoeker bij Sintef. “Daarbij hebben we een oplossing getest die vrijwel werkt als een regulier elektrisch contact, maar waarbij de energie inductief wordt overgedragen via een volledig ingekapselde stekker die bestand is tegen zware omstandigheden.”

Het principe is eenvoudig. De traditionele metalen contactpunten, die gevoelig zijn voor corrosie, worden vervangen door magnetische velden. Doordat de energieoverdracht plaatsvindt zonder direct metalen contact, wordt de laadverbinding beter beschermd tegen de corrosieve invloeden van zout water en andere natuurlijke elementen. Aan de kabel van het laadstation — bijvoorbeeld afkomstig van een windturbine — wordt een spoel bevestigd die volledig waterdicht is ingekapseld in materiaal dat bestand is tegen zout en algen. Een vergelijkbare spoel wordt op het schip gemonteerd.

Onderzoekers van het Sintef ontwikkelden en testten de inductieve laadspoel, het centrale onderdeel van het systeem. Via een magnetisch veld wordt stroom overgedragen zodra beide spoelen dicht genoeg bij elkaar komen. “Het is niet nodig om de stekker uiterst nauwkeurig in de ontvanger te plaatsen,” beklemtoont Guidi. “Het werkt ongeveer zoals een beker in een bekerhouder plaatsen. Ongeacht de oriëntatie past het systeem vanzelf. Het is zeer plug-and-play.” Volgens de ontwikkelaars levert deze nieuwe stekker telkens opnieuw een snellere, veiligere en stabielere verbinding.

Hoewel draadloze energieoverdracht naar een scheepsbatterij eenvoudig klinkt, vereist het in de praktijk een complex geheel van technische systemen die efficiënt, veilig en kosteneffectief moeten samenwerken. De elektriciteit moet eerst worden omgezet van wisselstroom naar gelijkstroom, vervolgens onder hoge spanning via een flexibele kabel worden getransporteerd en daarna worden omgezet naar hoogfrequente stroom voor magnetische overdracht.

Aan boord moet de energie opnieuw worden opgevangen, omgezet en veilig naar de batterij worden geleid. Daarvoor zijn speciale kabels, intelligente besturingssystemen en componenten nodig die bestand zijn tegen hoge vermogens en zware omstandigheden.
Volgens Guidi lag de focus van het team met name op twee aspecten. Er werd vooral gewerkt aan het elektromagnetische ontwerp van de spoelen en het regelsysteem dat energieverliezen tot een minimum moet beperken.

Weersbestendig

Het doel was om een efficiëntie te behalen die vergelijkbaar is met conventioneel laden via fysieke contacten, maar dan met het voordeel van een onderhoudsvrije en robuuste oplossing. Volgens de ontwikkelaars is dat gelukt. “Het grote voordeel van het opladen op zee op deze manier is dat lokaal opgewekte elektriciteit direct wordt gebruikt om schepen op te laden, waardoor nauwelijks energie verloren gaat,” zegt Vollset Lien.

“Ook wanneer er weinig wind is, kan het laden via een tussentijdse opslag van elektriciteit in een offshore substation, een zogenoemde OSS-hub, doorgaan”, verduidelijkt Vollset Lien. “De OSS-hub fungeert als elektrisch knooppunt op zee, verzamelt stroom van windturbines en maakt het mogelijk schepen direct op zee op te laden zonder naar land terug te keren.”

Op langere termijn ziet projectleider Håvard Vollset Lien mogelijkheden om deze technologie te gebruiken voor een uitgebreide laadinfrastructuur langs de volledige Noorse kustlijn. “Misschien wordt het op termijn een vertrouwd beeld dat elektrische service- en kustvaartuigen hun batterijen op zee opladen terwijl zij zich op de vaarroutes bevinden,” suggereert hij.

Ambtenaren in Tokio mogen voortaan shorts dragen op kantoor als onderdeel van nieuwe kledingvoorschriften die bedoeld zijn om de kosten voor airconditioning te verlagen. Dat heeft een functionaris vrijdag verklaard, terwijl de oorlog in het Midden-Oosten wereldwijd de energieprijzen opdrijft.

De regering van Tokio moedigt personeel aan om luchtigere kleding te dragen om de afhankelijkheid van airconditioning te verminderen, aldus de functionaris. De versoepelde kledingregels maken deel uit van een vernieuwde versie van “Cool Biz”, een initiatief voor energiebesparing dat in 2005 werd gelanceerd door het Japanse ministerie van leefmilieu. Dat programma spoorde ambtenaren aan om in de zomer af te zien van stropdassen en colberts, waarbij sommigen verschenen in shirts met kraag in Okinawaanse stijl.

“De dreigende energiecrisis als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten is een van de factoren” die de Japanse hoofdstad ertoe hebben aangezet een stap verder te gaan en werknemers deze maand toe te staan shorts te dragen”, gaf een stadsambtenaar aan. Op beelden van lokale media eerder deze week waren al mannelijke medewerkers van de gemeente Tokio te zien in shorts en T-shirts.

Yuriko Koike, de gouverneur van Tokio, die het oorspronkelijke Cool Biz-programma twintig jaar geleden als minister van Milieu lanceerde, steunt het initiatief volledig. “Deze zomer moedigen wij koele kleding aan die comfort vooropstelt, waaronder polo’s, T-shirts en sneakers en – afhankelijk van de functie – shorts,” zei zij recent tegen verslaggevers, verwijzend naar een zorgwekkend vooruitzicht voor vraag en aanbod van elektriciteit”.

Volgens Koike omvat het vernieuwde Cool Biz-programma ook een grotere inzet op thuiswerken en het vervroegen van werktijden.

Japan beleefde volgens het Japanse Meteorologisch Agentschap vorig jaar zijn warmste zomer sinds het begin van de metingen in 1898. Temperaturen van 40 graden Celsius en hoger komen inmiddels zo vaak voor dat het agentschap vorige week een officiële benaming introduceerde voor deze extreme weersomstandigheden. Extreem hete dagen worden daarbij als kokusho-dagen omschreven.