Vroege investeringen in maatregelen tegen de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering leveren grote economische en maatschappelijke voordelen op, vooral in landen met een laag of middelmatig inkomen. Dat blijkt uit een nieuwe studie van het World Resources Institute en de Rockefeller Foundation, gebaseerd op een analyse van 46 projecten in veertig landen in de Afrikaanse Sub-Sahara, Latijns-Amerika, het Caribisch gebied, Azië en het Midden-Oosten. 

Volgens het rapport levert elke geïnvesteerde dollar in systemen zoals vroegtijdige waarschuwingen, ziektebewaking en publieke voorlichting tussen 4 dollar en 68 dollar aan economische en gezondheidsvoordelen op. In sommige gevallen lagen de opbrengsten nog aanzienlijk hoger.

De studie onderstreept de groeiende impact van klimaatverandering op de volksgezondheid. Hittegolven worden heviger en overstromingen en stormen komen vaker voor. Daardoor verspreiden ziekten zoals malaria, dengue en cholera zich sneller, terwijl kwetsbare gezondheidszorgsystemen verder onder druk komen te staan.

Volgens prognoses kunnen ontwikkelingslanden zonder betere voorbereiding tegen 2050 te maken krijgen met bijna 16 miljoen extra sterfgevallen en economische verliezen van meer dan 20 biljoen dollar. Toch ontbreekt het in veel landen nog aan een structurele integratie van klimaatgegevens in het gezondheidsbeleid. Uit de analyse blijkt dat geïntegreerde maatregelen rond klimaat en gezondheid overheden, ziekenhuizen en lokale gemeenschappen helpen sneller en effectiever te reageren op gezondheidsdreigingen.

Voor een land met 25 miljoen inwoners zouden de jaarlijkse kosten voor een volledig pakket aan klimaat-gezondheidsmaatregelen ongeveer 18 miljoen dollar bedragen. Dat staat gelijk met 72 dollarcent per inwoner. Afzonderlijke maatregelen kosten naar schatting tussen 1,4 miljoen en 5,9 miljoen dollar per jaar. 

Hoog rendement

Enkele projecten sprongen eruit vanwege hun hoge rendement. Investeringen in de versterking van gezondheidsvoorzieningen in Jamaica leverden volgens de studie 168 dollar op voor elke geïnvesteerde dollar. In St. Lucia liep dat op tot 317 dollar. Systemen voor hittewaarschuwingen in Indiase steden genereerden gemiddeld ongeveer 50 dollar aan voordelen per geïnvesteerde dollar.

Ani Dasgupta, chief executive van het World Resources Institute, noemde gezondheid het meest menselijke gezicht van klimaatverandering. Volgens hem worden vooral kinderen en arme gemeenschappen zwaar getroffen, terwijl tijdige investeringen levens kunnen redden en aanzienlijke economische voordelen opleveren. Ook Naveen Rao, klimaatspecialist bij de Rockefeller Foundation, stelde dat de klimaatcrisis tegelijkertijd een gezondheidscrisis is. Hij pleitte voor een snelle opschaling van bewezen oplossingen om kwetsbare bevolkingsgroepen beter te beschermen.

Celeste Saulo, secretaris-generaal van de World Meteorological Organization, benadrukte dat de noodzakelijke wetenschappelijke kennis en technologie al beschikbaar zijn. Volgens haar moeten investeringen in maatregelen rond klimaat en gezondheid niet worden gezien als een last, maar als kosteneffectieve keuzes die toekomstige crises kunnen voorkomen.

Tegelijkertijd wijzen de onderzoekers op blijvende financieringsproblemen. Gezondheidsinstanties beschikken vaak niet over voldoende middelen om dergelijke systemen op te zetten, terwijl meteorologische diensten ondersteuning missen voor de noodzakelijke samenwerking tussen verschillende sectoren. Volgens de onderzoekers tonen de gegevens aan dat preventieve maatregelen niet alleen levens redden, maar ook grote economische voordelen opleveren. Beleidsmakers en internationale donoren staan daarmee voor een duidelijke keuze. Nu relatief beperkt investeren biedt immers de mogelijkheid om in de toekomst veel hogere kosten te vermijden.

Het gebruik van cannabis achter het stuur van een auto gaat met aanzienlijke risico’s gepaard. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers aan de Colorado School of Public Health (CSPH), waarbij onderzocht werd op welke manier het gebruik van cannabis de rijvaardigheid beïnvloedt.

Volgens recente cijfers van de gezondheidsautoriteiten in Colorado heeft ongeveer één op de vijf inwoners in de voorbije periode van dertig dagen cannabis gebruikt. De helft van die groep is een dagelijks gebruiker. “Die hoge prevalentie roept vragen op over verkeersveiligheid”, benadrukt onderzoeksleider Ashley Brooks-Russell, professor volksgezondheid aan de Colorado School of Public Health. Ze benadrukt daarbij dat cannabis de psychoactieve stof tetrahydrocannabinol (THC) bevat. Die stof kan invloed hebben op waarneming, coördinatie en reactietijd.

Uit gegevens van 2024 blijkt onder meer dat 16,3 procent van de cannabisgebruikers in Colorado aangaf binnen twee tot drie uur na gebruik te hebben gereden. Daarnaast vielen 45 doden waarbij de bestuurder onder invloed van cannabis als schuldige werd aangemerkt. Het aandeel verkeersongevallen met een combinatie van alcohol en drugs steeg sinds 2017 van 26 procent naar 32 procent.

“Gezien het feit dat een aanzienlijk deel van de bevolking cannabis gebruikt, moeten we ons zorgen maken over verkeersveiligheid,” voert Brooks-Russell aan. De invloed van cannabis verschilt duidelijk van de impact van alcohol. Bestuurders onder invloed van alcohol rijden vaak agressiever. Dat patroon zien we niet bij cannabisgebruikers, maar dat betekent niet dat er geen risico is.”

De onderzoekers bestudeerden verschillende vormen van cannabis, waaronder gerookte producten en edibles. Ingeademde cannabis werkt vrijwel direct, terwijl eetbare producten via het spijsverteringsstelsel worden opgenomen. Daardoor treedt het effect later op en houdt het langer aan. Die vertraging kan risico’s vergroten. Gebruikers kunnen ongemerkt meer innemen dan bedoeld of te vroeg gaan rijden, nog voordat de piek van de werking is bereikt. Bij edibles kan de beïnvloeding enkele uren aanhouden.

De onderzoekers keken vooral naar de rijstrookbeheersing en afwijkingen van de rijlijn, omdat echte ongevallen moeilijk te simuleren zijn. “We meten gedrag dat sterk samenhangt met ongevalsrisico, zoals uit de rijstrook raken,” verduidelijkte Brooks-Russell.

De resultaten lieten beperkte effecten zien bij gebruikers van ingeademde cannabis. De grootste afwijkingen werden gevonden bij edibles, met lagere snelheden en meer slingergedrag. Vooral occasionele gebruikers lieten een sterkere prestatievermindering zien dan dagelijkse gebruikers, wat wijst op tolerantie-effecten. Over het algemeen waren de effecten van ingeademde cannabis relatief klein, maar de langere en vertraagde werking van edibles wordt gezien als een groter risico voor de verkeersveiligheid.

Een ander onderzoek van Colorado School of Public Health richt zich op oudere bestuurders van 65 jaar en ouder. Daarbij wordt gekeken hoe het gebruik van cannabis samenhangt met rijgedrag, ook bij lichte cognitieve achteruitgang. Volgens onderzoekers is het belangrijk om deze groep te bestuderen, omdat cannabisgebruik onder ouderen toeneemt. “Of het gebruik medicinaal of recreatief is, we moeten de risico’s begrijpen,” beklemtoonde onderzoeker Carolyn DiGuiseppi.

Er bestaan in de Verenigde Staten nog geen eenduidige richtlijnen voor een cannabis-intoxicatie in het verkeer en er is geen breed geaccepteerde blaastest zoals bij alcohol. Volgens Brooks-Russell blijft verantwoord gedrag daarom cruciaal: “Wanneer men zich niet fit voelt om te rijden, moet men niet achter het stuur van een auto plaatsnemen”, beklemtoonde ze.

Ambtenaren in Tokio mogen voortaan shorts dragen op kantoor als onderdeel van nieuwe kledingvoorschriften die bedoeld zijn om de kosten voor airconditioning te verlagen. Dat heeft een functionaris vrijdag verklaard, terwijl de oorlog in het Midden-Oosten wereldwijd de energieprijzen opdrijft.

De regering van Tokio moedigt personeel aan om luchtigere kleding te dragen om de afhankelijkheid van airconditioning te verminderen, aldus de functionaris. De versoepelde kledingregels maken deel uit van een vernieuwde versie van “Cool Biz”, een initiatief voor energiebesparing dat in 2005 werd gelanceerd door het Japanse ministerie van leefmilieu. Dat programma spoorde ambtenaren aan om in de zomer af te zien van stropdassen en colberts, waarbij sommigen verschenen in shirts met kraag in Okinawaanse stijl.

“De dreigende energiecrisis als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten is een van de factoren” die de Japanse hoofdstad ertoe hebben aangezet een stap verder te gaan en werknemers deze maand toe te staan shorts te dragen”, gaf een stadsambtenaar aan. Op beelden van lokale media eerder deze week waren al mannelijke medewerkers van de gemeente Tokio te zien in shorts en T-shirts.

Yuriko Koike, de gouverneur van Tokio, die het oorspronkelijke Cool Biz-programma twintig jaar geleden als minister van Milieu lanceerde, steunt het initiatief volledig. “Deze zomer moedigen wij koele kleding aan die comfort vooropstelt, waaronder polo’s, T-shirts en sneakers en – afhankelijk van de functie – shorts,” zei zij recent tegen verslaggevers, verwijzend naar een zorgwekkend vooruitzicht voor vraag en aanbod van elektriciteit”.

Volgens Koike omvat het vernieuwde Cool Biz-programma ook een grotere inzet op thuiswerken en het vervroegen van werktijden.

Japan beleefde volgens het Japanse Meteorologisch Agentschap vorig jaar zijn warmste zomer sinds het begin van de metingen in 1898. Temperaturen van 40 graden Celsius en hoger komen inmiddels zo vaak voor dat het agentschap vorige week een officiële benaming introduceerde voor deze extreme weersomstandigheden. Extreem hete dagen worden daarbij als kokusho-dagen omschreven.

De Verenigde Staten versoepelen de beperkingen op bepaalde marihuanaproducten en zetten stappen om de drug opnieuw te classificeren. Dat moet de cannabisindustrie een impuls geven, terwijl het debat over risico’s en regelgeving voortduurt.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie maakte bekend dat het per direct restricties op sommige marihuanaproducten zal verminderen en de herclassificatie van de drug zal versnellen. Daarmee wordt een van de meest ingrijpende wijzigingen in het Amerikaanse drugsbeleid in decennia in gang gezet.

De maatregel betekent geen landelijke legalisering van marihuana, maar zal naar verwachting wel grote gevolgen hebben voor de snelgroeiende cannabisindustrie, die naar schatting een waarde heeft van circa 47 miljard dollar. Die sector kampt al jaren met federale regelgeving, ondanks brede legalisering op staatsniveau.

Volgens de nieuwe regels worden door staten gereguleerde medicinale marihuanaproducten verplaatst van de strengste categorie — die is voorbehouden aan middelen zoals heroïne — naar een minder restrictieve klasse. Die categorie geldt voor stoffen met een laag tot matig risico op misbruik, waaronder bepaalde pijnstillers en behandelingen zoals ketamine en testosteron. Ook door de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit goedgekeurde marihuanaproducten vallen onder deze lichtere classificatie.

Todd Blanche, Amerikaans waarnemend minister van Justitie, verklaarde dat de overheid tevens werkt aan een bredere herindeling, waarbij alle vormen van marihuana als minder gevaarlijk worden aangemerkt. Volgens Blanche maakt de herclassificatie meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk naar de veiligheid en effectiviteit van de stof. Dat zou uiteindelijk leiden tot betere zorg voor patiënten en betrouwbaardere informatie voor artsen.

De beleidswijziging volgt op een presidentieel besluit van december, waarin Donald Trump het ministerie van Justitie opdroeg de beperkingen rond marihuana te versoepelen.

De aanpassingen zullen naar verwachting drempels voor wetenschappelijk onderzoek verlagen, belastingdruk voor cannabisbedrijven verminderen en de toegang tot financiering verbeteren. Grote bedrijven zoals Tilray Brands, Canopy Growth en Trulieve Cannabis kunnen hiervan profiteren, onder meer door uitbreiding van consumentenproducten en farmaceutisch onderzoek naar behandelingen op basis van cannabis voor aandoeningen als pijn, angst en kankersymptomen.

Na de aankondiging stegen aandelen van Amerikaanse cannabisbedrijven aanvankelijk met 6 tot 13 procent, maar deze winst ebde later weg toen beleggers de beperkte directe impact van de hervormingen inschatten. Irwin Simon, topman van Tilray, noemde de ontwikkeling een keerpunt en stelde dat het federale beleid eindelijk in lijn komt met wetenschap, geneeskunde en de behoeften van patiënten.

De langdurige indeling van marihuana als een zogenoemde Schedule I-drug — een categorie voor middelen met een hoog risico op misbruik en zonder erkende medische toepassing — is al langer onderwerp van kritiek, zeker nu steeds meer staten gebruik legaliseren. Volgens de Congressional Research Service hebben 24 staten en het District of Columbia recreatief gebruik gelegaliseerd, terwijl 40 staten medicinale marihuana toestaan. Marktprognoses wijzen erop dat de legale verkoop van cannabis tegen 2026 boven de 47 miljard dollar kan uitkomen.

Intussen worden verdere beleidsaanpassingen voorbereid. Na de instructie van Trump staan de Centers for Medicare and Medicaid Services toe dat bepaalde rechthebbenden onder medische begeleiding toegang krijgen tot hennepafgeleide producten, waaronder cannabidiol (CBD). Tegelijkertijd gaf Trump aan dat aanvullende hervormingen mogelijk nodig zijn. In een bericht op sociale media riep hij het Congres op om de toegang tot een breder spectrum aan CBD-producten uit te breiden, met behoud van waarborgen tegen potentieel schadelijke stoffen.

Ondanks groeiende steun blijft er kritiek. De Republikeinse senator Tom Cotton waarschuwde dat versoepeling kan leiden tot meer drugsgebruik onder minderjarigen, lagere productiviteit op de werkvloer en grotere risico’s in het verkeer. Volgens hem is marihuana tegenwoordig aanzienlijk sterker dan tien tot twintig jaar geleden, wat kan bijdragen aan psychoses, antisociaal gedrag en dodelijke verkeersongevallen. Hij noemde de herclassificatie dan ook “een stap in de verkeerde richting”.

Marihuana blijft de meest gebruikte illegale drug in de Verenigde Staten. Volgens de Centers for Disease Control and Prevention gebruikt bijna één op de vijf Amerikanen de stof jaarlijks. Het ministerie van Justitie kondigde aan eind juni formele procedures te starten om bewijs en deskundigenadvies te verzamelen over de bredere herclassificatie. Daarmee wordt de basis gelegd voor verdere beleidswijzigingen in de komende maanden.

De rijkste landen ter wereld blijken niet noodzakelijk ook de gezondste naties te zijn. Dat blijkt uit nieuw internationaal onderzoek van de University of Surrey, waarin achtendertig lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) worden vergeleken op de vooruitgang die ze boeken op het gebied van mondiale gezondheidsdoelen.

De studie toont dat enkele van de meest welvarende landen in de wereld – waaronder de Verenigde Staten en Canada – bij de realisatie van de duurzame ontwikkeling op het gebied van gezondheid – het waarborgen van een gezond leven en het bevorderen van welzijn voor iedereen – achterblijven bij kleinere economieën. Naties zoals IJsland, Japan en Noorwegen voeren de ranglijst aan, gesteund door sterke zorgsystemen en een gelijke toegang tot medische zorg.

De wetenschappers onderzochten hoe efficiënt elk land zijn gezondheidsinvesteringen omzet in resultaten zoals levensverwachting, ziektepreventie en zorgtoegankelijkheid. De uitkomsten tonen aan dat landen met goed geïntegreerde publieke gezondheidsstelsels en een sterke nadruk op preventie betere resultaten behalen per uitgegeven euro dan naties die vooral op particuliere zorg vertrouwen.

“Geld is niet alles als het gaat om nationale gezondheid,” zegt onderzoeksleider Ali Emrouznejad, professor business analytics aan de University of Surrey. “Cruciaal is daarentegen in welke mate landen hun middelen efficiënt inzetten. Staten die preventie, universele toegang en sociale gelijkheid vooropstellen, presteren doorgaans beter dan rijkere economieën die meer nadruk leggen op uitgaven dan op strategie.” Landen met sterke milieugerichte gezondheidsbeleid bleken doorgaans hogere algehele gezondheidsscores te behalen.

De bevindingen benadrukken het belang van efficiënte en rechtvaardige zorgsystemen die klimaatbestendigheid integreren in hun beleid en uitvoering. “Beleidsmakers zouden prioriteit moeten geven aan preventie, duurzaamheid en gelijke toegang, in plaats van simpelweg de zorgbudgetten te verhogen,” beklemtoont Emrouznejad. “Ons model toont welke landen het meeste halen uit hun beschikbare middelen en biedt een praktisch kompas voor regeringen die streven naar duurzame, goed presterende gezondheidsstelsels zonder verspilling van middelen.”

Er is een duidelijk wetenschappelijk bewijs dat het cocablad een onschuldig, nuttig en cultureel belangrijk gewas is. De plant zou daarom moeten worden verwijderd uit de lijst met verdovende middelen van de Single Convention on Narcotic Drugs, waar coca momenteel naast cocaïne en fentanyl vermeld staat. Dat staat in een studie onder leiding van wetenschappers aan de Harvard University.

Al duizenden jaren kauwen mensen in de Andes op bladeren van de cocaplant om honger te onderdrukken, hoogteziekte te behandelen en hun energie op peil te houden. Toch wordt dit eeuwenoude gewas onder internationaal recht op dezelfde manier behandeld als cocaïne en fentanyl. Nu stellen wetenschappers dat het tijd is om dat tegenstrijdige beleid te beëindigen.

“De geschiedenis van het veilig gebruik van coca en de culturele betekenis van de plant staan in scherp contrast met de schade die wordt veroorzaakt door geraffineerde cocaïne,” verduidelijkt onderzoeksleider Dawson M. White, docent evolutionaire biologie van de Harvard University. “Een erkenning van dit verschil is essentieel voor het beleid en voor de afstemming van de internationale regels op de doelstellingen van Zuid-Amerikaanse gemeenschappen die het meest door het verbod zijn getroffen.”

De World Health Organisation (WHO) beoordeelt momenteel de juridische status van coca. Een deskundigenrapport van de organisatie bevestigt zowel het ontbreken van schade door het cocablad zelf als de reële negatieve gevolgen van het verbod. De Expert Committee on Drug Dependence (ECDD) van de World Health Organisation werkt aan de voorbereiding van een aanbeveling over coca voor de Commission on Narcotic Drugs van de Verenigde Naties. “Dit biedt een zeldzame kans op een correctie van een classificatie die geworteld is in koloniale vooroordelen en verouderde wetenschap,” zei White.

Volgens het onderzoek is hervorming van het mondiale drugsbeleid dringend nodig. De onderzoekers benadrukken dat coca al meer dan 8.000 jaar wordt geteeld en in tientallen culturen veilig wordt gebruikt als een mild stimulerend middel, een geneeskundig kruid en een ritueel bestanddeel. De onderzoekers wijzen ook naar een oproep van traditionele cocaboeren en inheemse vertegenwoordigers en in Bolivia en Colombia om de culturele, medicinale, nutritionele en sociale waarde van coca te erkennen, de stigmatisering op basis van cocaïnegebruik te verwerpen en te adviseren dat coca uit de internationale controlelijsten wordt geschrapt.

Rechten inheemse volkeren

“Hervorming van het cocabeleid moet beginnen bij de mensen die de plant het best kennen,” zei Claude Guislain, vertegenwoordiger van het Indigenous Medicine Conservation Fund. “Inheemse volkeren beschikken over diepgaande kennisystemen die coca al millennia gebruiken om evenwicht in hun gemeenschappen en leefgebieden te bewaren. Onze rol is om naast hen te staan en hun stemmen te versterken en ervoor te zorgen dat internationaal beleid een weerspiegeling vormt van de werkelijkheid waarin zij leven en die zij beschermen.”

Ricardo Soberón Garrido, voormalig voorzitter van Devida – de Peruaanse nationale commissie voor ontwikkeling en leven zonder drugs – voegde eraan toe dat het cocablad geen verdovend middel is, maar een heilige en voedzame plant met diepe culturele wortels. “Het verwijderen van coca van de verbodslijst zou de rechten van inheemse volkeren bevestigen en het mondiale beleid in overeenstemming brengen met moderne wetenschap”, beklemtoonde Garrido.

Gewezen wordt eveneens naar de bevindingen van rapport Critical Review Report on Coca Leaf (2025) van de World Health Organisation, waarin wordt geconcludeerd dat traditioneel gebruik geen noemenswaardige risico’s voor de volksgezondheid oplevert.

Volgens de auteurs zou het verwijderen van coca uit de lijst van gecontroleerde stoffen een langdurige wetenschappelijke en juridische misclassificatie herstellen. “Een dergelijke wijziging zou de rechten van inheemse en andere gemeenschappen die coca telen erkennen en ruimte scheppen voor een regulering op basis van bewijs en traditioneel inzicht,” betoogde White.

De onderzoekers merken verder op dat de declassificatie van coca nieuw medisch onderzoek naar de bioactieve stoffen in de plant zou kunnen stimuleren en duurzame economische kansen in landelijke gebieden zou kunnen creëren. “De huidige evaluatie door de World Health Organisation biedt een unieke kans om het internationale drugsbeleid af te stemmen op wetenschap, rechtvaardigheid en culturele realiteit, zodat de wereldgemeenschap de cocaplant op een verantwoorde wijze kan begrijpen en benutten”, werpen ze op.

Tekorten aan geneesmiddelen kunnen een systemisch probleem vormen dat de gezondheid van miljoenen patiënten bedreigt en zorgsystemen in Europa en Noord-Amerika onder druk zet. Dat blijkt uit een onderzoek onder leiding van wetenschappers aan de Oxford University in het Verenigd Koninkrijk.

De studie was gebaseerd op een analyse van gezondheidsdata uit 52 grote databases, met gegevens van meer dan 600 miljoen mensen. De wetenschappers bestudeerden het gebruik van 52 geneesmiddelen, waaronder antibiotica, kankerbehandelingen en therapieën voor chronische ziekten.

“De tekorten aan geneesmiddelen vormen een complex wereldwijd vraagstuk dat verder gaat dan een ongemak voor patiënten”, stippen de onderzoekers Theresa Burkard en Marta Pineda-Moncusí, wetenschappers aan het Nuffield Department of Orthopaedics, Rheumatology and Musculoskeletal Sciences van de Oxford University. “Wanneer essentiële geneesmiddelen niet beschikbaar zijn, loopt de gezondheid van patiënten risico door een dreigend uitstel van een noodzakelijke behandeling, de inzet van minder effectieve alternatieven of een compleet gebrek aan zorg. Dit kan leiden tot verergering van ziektes, complicaties of hogere zorgkosten.”

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) noemt de tekorten aan geneesmiddelen een mondiale gezondheidsuitdaging die om urgente actie vraagt. “De controle van de tekorten aan geneesmiddelen is essentieel om de impact op patiëntenzorg te evalueren en te beperken”, benadrukte Pineda-Moncusí. “Het European Medicines Agency houdt een lijst van schaarse geneesmiddelen bij, maar wij wilden begrijpen op welke manier deze tekorten het gebruik van geneesmiddelen in Europa en Noord-Amerika beïnvloeden.”

De wetenschappers wilden onderzoeken of de tekorten leidden tot een daling in het gebruik van geneesmiddelen of tot veranderingen in gebruikspatronen en behandeldoelen. De studie toont aan dat sommige tekorten bijna alle landen troffen, terwijl bij andere geneesmiddelen verschillen tussen individuele landen bleek. De tekorten leidden tot dalingen in het gebruik of veranderingen in het doel van medicijngebruik.

Uit het onderzoek bleek dat tekorten vaak gepaard gingen met een sterke daling in het gebruik van geneesmiddelen. In sommige gevallen was er zelfs sprake van een terugval met meer dan een derde. Verder werd vastgesteld dat aan aantal veelgebruikte geneesmiddelen zoals amoxicilline (een antibioticum) en varenicline (een middel om te stoppen met roken) aanzienlijk minder beschikbaar waren.

Sommige geneesmiddelen werden tijdens tekorten ook anders ingezet. Dat was onder meer het geval bij sarilumab, een behandeling voor artritis die bij covid-patiënten werd gebruikt, waardoor patiënten met chronische ziekten bij het optreden van tekorten minder opties hadden. In bepaalde gevallen werd de kloof door alternatieve geneesmiddelen – zoals nicotinevervangende therapieën bij afwezigheid van varenicline – opgevuld. Vaak was echter geen goed alternatief beschikbaar, wat bekommernissen over de patiëntveiligheid oproept.

“Omdat voorzieningsketens voor geneesmiddelen een wereldwijd karakter hebben, slaan tekorten in het ene land vaak over naar andere landen”, beklemtoonde Pineda-Moncusí. “De gevolgen voor patiënten kunnen ernstig zijn. Ons gebruik van grootschalige gezondheidsdata kan zorgverleners helpen problemen sneller te signaleren, het beleid beleid te maken, de vraag naar bepaalde geneesmiddelen te voorspellen, veilige alternatieven te stimuleren, ketens te versterken en prioriteit te verlenen aan kwetsbare patiënten wanneer tekorten zich manifesteren.”

De blinde hoeken aan de voorzijde van meerdere populaire voertuigen zijn de de voorbije decennia gevoelig gegroeid. Dat blijkt uit een studie van het Amerikaanse Insurance Institute for Highway Safety (IIHS), die suggereert dat een slechter zicht mogelijk bijdraagt aan de stijgende aantallen verkeersdoden onder voetgangers en fietsers. Vooral suv-modellen en pickup trucks zorgen voor fors slechter zicht aan de voorzijde.

De studie, uitgevoerd door het Volpe Center van het Amerikaanse ministerie van transport, toont dat de voorwaartse zichtbaarheid van voertuigen zoals de Chevrolet Suburban, Honda CR-V en Jeep Grand Cherokee tussen 1997 en 2023 met wel 58 procent is afgenomen. Ook bij de Ford F-150 – een populaire pick-up – nam het zicht af met 17 procent. Bij personenauto’s zoals de Honda Accord en Toyota Camry bedroeg de daling ongeveer 8 procent. In dezelfde periode steeg het aantal verkeersdoden onder voetgangers en fietsers in de Verenigde Staten respectievelijk met 37 procent en 42 procent.

“De zichtvermindering bij deze voertuigen is ronduit zorgwekkend”, benadrukte David Harkey, voorzitter van het Amerikaanse veiligheidsinstituut. “We moeten onderzoeken of dit een bredere trend is die mogelijk bijdraagt aan de stijgende aantallen dodelijke ongevallen met kwetsbare weggebruikers.” De verslechterde zichtbaarheid houdt volgens het instituut verband met veranderingen in het ontwerp van voertuigen. Zo hebben moderne suv-modellen vaak hogere motorkappen en grotere buitenspiegels dan hun voorgangers, wat het zicht onmiddellijk voor de auto belemmert.

De Honda CR-V is daarvan volgens de onderzoekers een opvallend voorbeeld. Bestuurders van het model uit 1997 konden nog 68 procent van het gebied tot tien meter vóór het voertuig overzien, terwijl dat bij het model uit 2022 is gedaald tot slechts 28 procent.

Voor de studie werden zeventien modellen van zes populaire voertuigen geanalyseerd, verspreid over verschillende bouwjaren. Dit moest de onderzoekers toelaten de evolutie in ontwerp en zicht over tijd in kaart te brengen. Uit eerder onderzoek van het veiligheidsinstituut bleek al dat voertuigen met hoge, platte fronten een verhoogd risico vormen voor voetgangers. “Als het verslechterde zicht door de veranderingen in het ontwerp daadwerkelijk op grotere schaal voorkomt, dan kan dit de risico’s die we al kenden – zoals hogere motorkappen – aanzienlijk verergeren”, benadrukte onderzoeksleider Becky Mueller.

De resultaten zullen waarschijnlijk invloed hebben op toekomstige richtlijnen en veiligheidsnormen voor het nieuwe voertuigenontwerp. In het huidige debat over het voertuigontwerp en verkeersveiligheid bieden de bevindingen een extra onderbouwing voor pleidooien om het zicht rondom de auto’s te verbeteren.

De Europese Unie had vorig jaar 450,4 miljoen inwoners. Dit betekent een nieuw record. Dat blijkt uit een rapport van Eurostat, het Europese bureau voor statistiek. Het nieuwe record moet volledig worden toegeschreven aan immigratie. Sinds 2012 registreert de Europese Unie immers jaarlijks meer overlijdens dan geboortes.

“De bevolkingsgroei kan grotendeels worden toegeschreven aan de toegenomen migratiestromen na de covid-pandemie”, benadrukt Eurostat. In 2024 kwamen er in de Europese Unie 1,07 miljoen nieuwe inwoners bij. Daarbij werd een natuurlijk bevolkingsverlies van 1,3 miljoen mensen ruimschoots gecompenseerd door een positief migratiesaldo van 2,3 miljoen personen.

Het voorbije jaar werden in de Europese Unie 4,82 miljoen overlijdens geregistreerd. Dat is nog steeds hoger dan het geboortecijfer, want er werden in de Europese Unie vorig jaar 3,56 miljoen nieuwe baby’s geteld.

Deze trend werpt een scherp licht op de demografische uitdagingen van Europa. De vergrijzende bevolking en de lage geboortecijfers oefenen immers een toenemende druk uit op de sociale zekerheidssystemen. Bovendien leidt het fenomeen tot tekorten op de arbeidsmarkt. Frankrijk, Duitsland en Italië behouden hun positie als lidstaten van de Europese Unie met het grootste aantal inwoners. De drie landen herbergden vorig jaar samen 47 procent van alle inwoners van de Europese Unie.

Het voorbije jaar konden negentien lidstaten van de Europese Unie een bevolkingsgroei melden, terwijl acht landen een daling van het aantal inwoners registreerden. Malta kende daarbij de grootste groeisnelheid. Per duizend inwoners werden in Malta 19 nieuwkomers geregistreerd, gevolgd door Ierland (16,3) en Luxemburg met (14,7). De sterkste bevolkingsafname werd opgetekend in Letland. Daar werden per duizend inwoners een inkrimping met 9,9 personen geregistreerd, gevolgd door Hongarije (4,7) en Polen en Estland (3,4).

In 1960 telde de Europese Unie een bevolking van 354,5 miljoen mensen.