SpaceX, OpenAI en Anthropic lijken zich op te maken voor de grootste golf van beursintroducties (IPO’s) in de geschiedenis. Opvallend is dat alle drie de bedrijven verlieslatend zijn, een combinatie die zonder precedent is bij een Amerikaans marktdebuut. Volgens schattingen van LPL Financial kunnen de drie ondernemingen samen circa 3 biljoen dollar aan marktwaarde toevoegen aan de Amerikaanse aandelenmarkt, die momenteel meer dan 69 biljoen dollar omvat.

De beursgangen gelden mogelijk als de belangrijkste test van de afgelopen tien jaar voor de bereidheid van beleggers om te investeren in snelgroeiende technologiebedrijven. “Zodra de eerste opwinding voorbij is en iedereen het aandeel wil bezitten, wordt het cruciaal dat deze bedrijven duidelijk maken wat hun winstgevendheid is,” aldus Anthony Saglimbene, hoofd marktstrategie bij Ameriprise.

Wat deze beursintroducties onderscheidt, is het grote verschil tussen waardering en fundamenten. Op de private markt worden de drie bedrijven gewaardeerd op niveaus vergelijkbaar met Meta en Palantir, maar zonder een vergelijkbaar trackrecord van stabiele winsten. Spacex, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, mikt alleen al op een waardering van 1,75 biljoen dollar, wat de grootste introductie ooit zou maken, groter dan die van Meta Platforms en Tesla. OpenAI zou streven naar een waardering van ongeveer 1 biljoen dollar, terwijl concurrent Anthropic tijdens een financieringsronde in februari nog werd gewaardeerd op 380 miljard dollar.

Spacex, dat mogelijk al in juni naar de beurs gaat, boekte vorig jaar een verlies van bijna 5 miljard dollar op een omzet van ruim 18,6 miljard dollar, blijkt uit delen van een vertrouwelijk registratiedocument dat door Reuters is ingezien. OpenAI en Anthropic verkeren nog in een vroeg stadium van de voorbereiding op een beursgang en zijn volgens mediaberichten eveneens niet winstgevend.

Voorstanders wijzen op het groeipotentieel. Zo wordt de satellietinternetdienst Starlink van Spacex door veel investeerders gezien als een mogelijke motor voor toekomstige groei, ondanks de hoge kosten van investeringen in de startup xAI en herbruikbare raketten binnen het Starship-programma. OpenAI en Anthropic bevinden zich bovendien in het centrum van de boom van artificiële intelligentie met toepassingen zoals ChatGPT en Claude, die een brede zakelijke adoptie kennen.

De drie bedrijven spelen in op de sterke vraag naar groeitechnologieën, die een kleine groep ondernemingen een dominante positie heeft gegeven binnen de S&P 500-index. De zogenoemde Magnificent Seven – Apple, Microsoft, Alphabet, Amazon, Nvidia, Meta en Tesla – vertegenwoordigen inmiddels ongeveer een derde van het indexgewicht. Die concentratie is het resultaat van jaren van sterke winstgroei. Volgens LSEG realiseerden deze zeven bedrijven in 2023 gezamenlijk een winstgroei van 43,2 procent, gevolgd door 36,9 procent in 2024 en 25,3 procent vorig jaar. De overige 493 bedrijven in de index bleven daar ver bij achter, met respectievelijk verliezen van 1,3 procent, 7,0 procent en 10,9 procent.

Historisch gezien is rendement op eigen vermogen een belangrijke factor voor het behouden van hoge waarderingen, omdat beleggers ervan uitgaan dat bedrijven met hoge rendementen hun winst kunnen blijven herinvesteren zonder negatieve gevolgen voor de winstgevendheid, aldus Jamie Mills O’Brien van Aberdeen Investments. Bij de huidige waarderingen vragen Spacex, OpenAI en Anthropic beleggers om een vergelijkbaar vertrouwen.

Winstgevendheid

Winst speelt ook een rol bij opname in belangrijke beursindices, wat kan leiden tot grote automatische kapitaalinstromen. Voor opname in de S&P 500 vereist de S&P Dow Jones Indices vier opeenvolgende winstgevende kwartalen en minstens twaalf maanden beursnotering. Fondsbeheerders die de index volgen, zijn verplicht alle opgenomen aandelen te bezitten, wat de investeerdersbasis vergroot.

Tesla ging in 2010 naar de beurs, maar werd pas in december 2020 opgenomen in de S&P 500, nadat het bedrijf een duurzame winstgevendheid had bereikt. Een vergelijkbaar traject voor SpaceX, OpenAI of Anthropic zou betekenen dat zij jarenlang geen steun krijgen van deze automatische kapitaalstromen. De Nasdaq kondigde recent aan de toelating van grote nieuwkomers tot de Nasdaq-100 te versnellen. Volgens het persbureau Reuters is een vroege opname in die index een voorwaarde voor een beursgang van SpaceX op de Nasdaq.

Toch blijft de S&P 500, waaraan meer dan 20 biljoen dollar is gekoppeld, de belangrijkste prijs, vergeleken met circa 1,4 biljoen dollar voor de Nasdaq-100. De winstvereisten voor opname blijven vooralsnog ongewijzigd, al wordt ook gekeken naar mogelijke versnelde toelatingsprocedures.

Sommige analisten waarschuwen dat de opname van bedrijven van deze omvang de concentratie in de indices, die nu al sterk afhankelijk zijn van een handvol technologiebedrijven, verder kan vergroten. “De geschiedenis toont dat niet elke vroege leider in een nieuwe technologie uiteindelijk een blijvende winnaar wordt,” zegt Rodney Comegys, analist bij Vanguard Capital Management. “Daarom blijft een spreiding essentieel.”

De Verenigde Staten versoepelen de beperkingen op bepaalde marihuanaproducten en zetten stappen om de drug opnieuw te classificeren. Dat moet de cannabisindustrie een impuls geven, terwijl het debat over risico’s en regelgeving voortduurt.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie maakte bekend dat het per direct restricties op sommige marihuanaproducten zal verminderen en de herclassificatie van de drug zal versnellen. Daarmee wordt een van de meest ingrijpende wijzigingen in het Amerikaanse drugsbeleid in decennia in gang gezet.

De maatregel betekent geen landelijke legalisering van marihuana, maar zal naar verwachting wel grote gevolgen hebben voor de snelgroeiende cannabisindustrie, die naar schatting een waarde heeft van circa 47 miljard dollar. Die sector kampt al jaren met federale regelgeving, ondanks brede legalisering op staatsniveau.

Volgens de nieuwe regels worden door staten gereguleerde medicinale marihuanaproducten verplaatst van de strengste categorie — die is voorbehouden aan middelen zoals heroïne — naar een minder restrictieve klasse. Die categorie geldt voor stoffen met een laag tot matig risico op misbruik, waaronder bepaalde pijnstillers en behandelingen zoals ketamine en testosteron. Ook door de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit goedgekeurde marihuanaproducten vallen onder deze lichtere classificatie.

Todd Blanche, Amerikaans waarnemend minister van Justitie, verklaarde dat de overheid tevens werkt aan een bredere herindeling, waarbij alle vormen van marihuana als minder gevaarlijk worden aangemerkt. Volgens Blanche maakt de herclassificatie meer wetenschappelijk onderzoek mogelijk naar de veiligheid en effectiviteit van de stof. Dat zou uiteindelijk leiden tot betere zorg voor patiënten en betrouwbaardere informatie voor artsen.

De beleidswijziging volgt op een presidentieel besluit van december, waarin Donald Trump het ministerie van Justitie opdroeg de beperkingen rond marihuana te versoepelen.

De aanpassingen zullen naar verwachting drempels voor wetenschappelijk onderzoek verlagen, belastingdruk voor cannabisbedrijven verminderen en de toegang tot financiering verbeteren. Grote bedrijven zoals Tilray Brands, Canopy Growth en Trulieve Cannabis kunnen hiervan profiteren, onder meer door uitbreiding van consumentenproducten en farmaceutisch onderzoek naar behandelingen op basis van cannabis voor aandoeningen als pijn, angst en kankersymptomen.

Na de aankondiging stegen aandelen van Amerikaanse cannabisbedrijven aanvankelijk met 6 tot 13 procent, maar deze winst ebde later weg toen beleggers de beperkte directe impact van de hervormingen inschatten. Irwin Simon, topman van Tilray, noemde de ontwikkeling een keerpunt en stelde dat het federale beleid eindelijk in lijn komt met wetenschap, geneeskunde en de behoeften van patiënten.

De langdurige indeling van marihuana als een zogenoemde Schedule I-drug — een categorie voor middelen met een hoog risico op misbruik en zonder erkende medische toepassing — is al langer onderwerp van kritiek, zeker nu steeds meer staten gebruik legaliseren. Volgens de Congressional Research Service hebben 24 staten en het District of Columbia recreatief gebruik gelegaliseerd, terwijl 40 staten medicinale marihuana toestaan. Marktprognoses wijzen erop dat de legale verkoop van cannabis tegen 2026 boven de 47 miljard dollar kan uitkomen.

Intussen worden verdere beleidsaanpassingen voorbereid. Na de instructie van Trump staan de Centers for Medicare and Medicaid Services toe dat bepaalde rechthebbenden onder medische begeleiding toegang krijgen tot hennepafgeleide producten, waaronder cannabidiol (CBD). Tegelijkertijd gaf Trump aan dat aanvullende hervormingen mogelijk nodig zijn. In een bericht op sociale media riep hij het Congres op om de toegang tot een breder spectrum aan CBD-producten uit te breiden, met behoud van waarborgen tegen potentieel schadelijke stoffen.

Ondanks groeiende steun blijft er kritiek. De Republikeinse senator Tom Cotton waarschuwde dat versoepeling kan leiden tot meer drugsgebruik onder minderjarigen, lagere productiviteit op de werkvloer en grotere risico’s in het verkeer. Volgens hem is marihuana tegenwoordig aanzienlijk sterker dan tien tot twintig jaar geleden, wat kan bijdragen aan psychoses, antisociaal gedrag en dodelijke verkeersongevallen. Hij noemde de herclassificatie dan ook “een stap in de verkeerde richting”.

Marihuana blijft de meest gebruikte illegale drug in de Verenigde Staten. Volgens de Centers for Disease Control and Prevention gebruikt bijna één op de vijf Amerikanen de stof jaarlijks. Het ministerie van Justitie kondigde aan eind juni formele procedures te starten om bewijs en deskundigenadvies te verzamelen over de bredere herclassificatie. Daarmee wordt de basis gelegd voor verdere beleidswijzigingen in de komende maanden.

Autobouwer Tesla heeft onverwacht een positieve vrije kasstroom over het eerste kwartaal gemeld, tegen de verwachtingen van een kasuitstroom in. De fabrikant van elektrische voertuigen heeft de uitgaven voor kunstmatige intelligentie en productiecapaciteit nog niet volledig opgevoerd.

Tesla rapporteerde een positieve vrije kasstroom van 1,44 miljard dollar in het eerste kwartaal, tegenover ramingen van een kasuitstroom van 1,43 miljard dollar. De onderneming boekte een omzet van 22,39 miljard dollar in de drie maanden tot eind maart, iets onder de gemiddelde analistenverwachting van 22,6 miljard dollar. Tesla leverde in het eerste kwartaal minder voertuigen dan door Wall Street werd verwacht, maar het aantal leveringen lag 6,3 procent hoger dan een jaar eerder, toen protesten tegen de uiterst rechtse politieke standpunten van Musk de vraag drukten.

De kernactiviteit van Tesla, de autoverkoop, staat onder druk doordat concurrenten nieuwere modellen introduceren, vaak tegen lagere prijzen. Het aflopen van een Amerikaanse belastingkorting voor elektrische voertuigen heeft de druk verder vergroot.
Wall Street verwacht dat Tesla dit jaar circa 1,67 miljoen voertuigen zal leveren. Dat betekent een stijging van 2,4 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar.

Beleggers richten hun aandacht steeds meer op de inzet van Musk op zelfrijdende technologie en robotica, in de hoop op duidelijk bewijs dat autonomie evolueert van belofte naar commerciële realiteit. De divisie voor de opwekking en opslag van energie van Tesla geldt als een lichtpunt, gesteund door aanhoudende vraag naar grootschalige batterijsystemen die hernieuwbare energie ondersteunen en elektriciteitsnetten stabiliseren.

Tesla meldde recent begonnen te zijn met de uitrol van robotaxi’s in Dallas en Houston, een verdere uitbreiding van de nog jonge dienst in de Verenigde Staten sinds de lancering vorig jaar in Austin. Musk heeft herhaaldelijk ambitieuze uitroldoelen gesteld, die later vaak werden teruggeschroefd tot een beperkt aantal grote steden. Hij zei dat Tesla van plan is robotaxidiensten in de eerste helft van het jaar uit te breiden naar ongeveer zeven stedelijke gebieden, al heeft het bedrijf vergelijkbare tijdlijnen eerder gemist.

De Nederlandse Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW)  heeft eerder deze maand de Europese Commissie geïnformeerd over zijn voornemen om een Europese goedkeuring te verkrijgen voor het Full Self-Driving-software­systeem. Musk zei eerder dit jaar dat Tesla van plan is in april te beginnen met de productie van de speciaal ontwikkelde Cybercab, een volledig autonoom voertuig zonder stuur of pedalen.