managing21.be

Vele riviergebieden worden door verschillende landen gedeeld. Dat kan echter tot aanzienlijke problemen leiden. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de Griffith University in Australië, waarbij wereldwijd ongeveer 1.050 grensoverschrijdende stroomgebieden werden geïdentificeerd. De onderzoekers voeren daarbij aan dat internationale overeenkomsten de problemen met gedeelde hulpbronnen beter kunnen aanpakken en tot een betere samenwerking en coördinatie tussen internationale buren kunnen leiden.

“Er is een duidelijke ongelijkheid tussen stroomafwaartse en stroomopwaartse landen die eenzelfde stroomgebied delen”, werpen de onderzoekers Caitlin Kuempel en Andres Felipe Suarez-Castro, wetenschappers aan het Australian Rivers Institute van de Griffith University. “Internationale overeenkomsten kunnen de problemen met gedeelde hulpbronnen beter aanpakken en kunnen oproepen tot een betere samenwerking en coördinatie tussen deze internationale buren.

Meer dan 85 procent van de landen kennen een grensoverschrijdend stroomgebied. – Foto: Pixabay/Jay Curley

“Bij grensoverschrijdende stroomgebieden – waarbij meerdere landsgrenzen kunnen worden overschreden – kan het sediment in een land stroomopwaarts de buurlanden stroomafwaarts bereiken”, verduidelijken Kuempel en Suarez-Castro. “Grensoverschrijdende stroomgebieden zijn wereldwijd wijdverspreid, waarbij sommige stroomgebieden meer dan dertien landen doorkruisen.”

In totaal werden stroomgebieden in 226 landen onderzocht. Meer dan 85 procent van die landen werden door een grensoverschrijdend stroomgebied gekenmerkt. In achtenvijftig landen hadden alle stroomgebieden een grensoverschrijdend karakter. “Dit benadrukt de noodzaak van sterke management-partnerschappen om de kosten en baten van acties over de landsgrenzen heen te delen”, stippen de onderzoekers aan.

Meer dan 500 miljoen ton

In de landen met grensoverschrijdende stroomgebieden werd meer dan 70 procent van de sedimenten geproduceerd in een andere natie dan het land waar het sediment werd afgezet. Er werd nog aan toegevoegd dat in 41 procent van de onderzochte landen het sediment uit deze stroomgebieden de kustgebieden kunnen bereiken. “Hier kunnen verontreinigende stoffen opnieuw over onzichtbare geografische grenzen, zoals exclusieve economische zones, reizen”, beklemtonen Kuempel en Suarez-Castro. In 118 landen waar materiaal van het land naar de zee wordt afgevoerd, bleek meer dan 10 procent van het sediment dat de kust bereikte, ook de exclusieve economische zone van een andere natie binnen te dringen.

“We ramen dat meer dan 500 miljoen ton van het sediment dat in kustwateren vrijkomt – 36 procent van de totale massa – door meerdere exclusieve economische zones is gereisd”, werpen de onderzoekers op. “Dit maakt duidelijk dat de praktijken van landgebruik in het ene land stroomafwaarts gevolgen kunnen hebben in een ander nationaal territorium. Dit onderzoek spitste zich uitsluitend toe op het beheer van stroomgebieden, maar de resultaten van de studie maken duidelijk dat grensoverschrijdende milieuproblemen zich over ecosystemen uitstrekken, waar complexe problemen over verschillende politieke en regelgevende grenzen kunnen worden gecreëerd.”

“Wanneer men mondiale overeenkomsten rond natuurbescherming wil laten slagen, zouden regeringen en instellingen over deze grenzen heen moeten coördineren en samenwerken”, verduidelijken Kuemel en Suarez-Castro nog. “Mogelijk kan het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework van de Convention on Biological Diversity worden ingezet om oplossingen voor complexe uitdagingen op het gebied van gedeelde hulpbronnen te ondersteunen en te stimuleren en om specifieke doelstellingen voor instandhouding – die kunnen worden gebruikt om actie op gang te brengen en te financieren – zou kunnen worden gebruikt.

Meer over dit onderwerp:

• Europa verscherpt regels voor behandeling stedelijk afvalwater
• Barcelona grijpt naar drijvende ontziltingsinstallaties om droogte te beschrijden
• Polen en Albanië hebben minst goede waterkwaliteit van Europa
• Catalonië laat aanleg ontziltingsinstallaties door privésector toe
• Finland wil niet langer sneeuw naar de zee laten afvoeren