managing21.be

Het Amerikaanse ruimtevaartbedrijf Spacex moet in zijn markt vooral concurrentie vrezen van Chinese rivalen. Dat hebben een aantal analisten gezegd. China wil immers belangrijke vooruitgang maken in de ontwikkeling van herbruikbare lanceerraketten die tientallen keren satellieten in een lage baan om de aarde te brengen. China wil de gapende technologische kloof in de ruimtevaart met de Verenigde Staten dichten. Daarbij wil de Chinese regering zowel startups uit de luchtvaart en de ruimtevaart als staatsbedrijven aanspreken.

Huo Liang, chief executive van het Chinese ruimtevaartbedrijf Jiangsu Deep Blue Aerospace Technology, beklemtoonde dat Spacex het tempo voor de rest van de ruimtevaartindustrie bepaalt. “De Amerikaanse raketten vliegen nu routinematig en voeren herhaaldelijk commerciële missies uit”, betoogde hij. “China heeft deze technologie nog niet onder de knie.”

Het Chinese ruimtevaartprogramma is er wel in geslaagd om de Amerikaanse ruimtevaartindustrie met meerdere landingen op de maan en Mars te evenaren, maar heeft daarentegen op het gebied van herbruikbare raketten geen gelijke tred met de concurrentie uit de Verenigde Staten kunnen houden. De meeste andere Aziatische, Europese en Russische lanceringen vertrouwen eveneens op eenmalige draagraketten. Hierdoor heeft Spacex van Elon Musk nagenoeg een monopolie op de wereldmarkt.

Landspace kon recent succesvolle tests met zijn herbruikbare draagraket Zhuque 3 melden. – Foto: Landspace

De grootste concurrentie voor Spacex was tot nu toe afkomstig van Blue Origin van Jeff Bezos. Blue Origin ontwikkelde de herbruikbare draagraket New Shepard, die suborbitale missies uitvoert waarbij passagiers enkele minuten in de ruimte verblijven. Het bedrijf werkt ook aan de grotere draagraket New Glenn, die satellieten in een baan om de aarde zou moeten brengen. Een raket van het type New Glenn zou minstens vijfentwintig lanceringen moeten uitvoeren. Het type zal vermoedelijk in november, met een achterstand van vier jaar, zijn debuut maken.

De boosters van de draagraketten van Spacex worden al sinds 2017 herbruikt. Hierdoor kan het bedrijf goedkopere lanceringen met snelle tussenpozen aanbieden en zijn netwerk Starlink, dat een wereldwijde internetservice aanbiedt en meer dan 6.000 satellieten telt, verder uitbreiden. Dit biedt Spacex een een enorm kostenvoordeel ten opzichte van raketten voor eenmalig gebruik, waardoor het hele jaar door een gestage cadans van lanceringen mogelijk is.

Chinese bedrijven zeggen echter op het punt ??van een belangrijke doorbraak te staan. Daarbij wordt gewezen op onder meer de draagraket Nebula-1 van Deep Blue. “Net zoals het land de productie in veel andere industrieën is gaan domineren, vormt de massaproductie van raketten nog een ander doelwit van de Chinese regering”, merken de analisten op. “De bedoeling is niet alleen om Spacex te evenaren, maar wel voorbij te steken.”

Deep Blue plant volgend jaar een orbitale lancering. “Een herbruikbare Chinese raket zal aanzienlijk goedkoper zijn dan de Falcon 9 van Spacex”, benadrukte Carter Palmer, hoofdanalist voor ruimtesystemen bij het marktonderzoeksbureau Forecast International.

Hinderpalen

Maar de analisten waarschuwen dat de verhoopte Chinese doorbraak mogelijk nog enkele tijd op zich zal laten wachten. “Zelfs indien de eerste tests van de Chinese raketbouwers lukken, zal het nog geruime tijd duren voor de herbruikbare raketten operationeel kunnen worden ingezet”, voeren zij aan. “De Chinese ruimtevaartindustrie heeft op dat vlak al veel tegenslagen moeten verwerken. In juni van dit jaar stortte een raket tijdens tests van het Chinese bedrijf Space Pioneer neer op een berghelling op anderhalve kilometer van het lanceerplatform.”

Voor China is de ontwikkeling van herbruikbare draagraketten echter ook een kwestie van burgertrots en nationale veiligheid. De regering van de Chinese president Xi Jinping wil een gezonde commerciële ruimtevaartindustrie die kan voorzien in binnenlandse behoeften en met de Verenigde Staten kan concurreren om over de hele wereld een klantenbestand en invloed uit te bouwen. “China zal zich willen opwerpen als een alternatief, waardoor potentiële klanten weten dat er voor deze activiteiten niet alleen op de Verenigde Staten moet worden vertrouwd”, benadrukt Oriana Skylar Mastro, politiek wetenschapper bij het Freeman Spogli Institute for International Studies aan de Stanford University.

De Chinese regering wil bovendien ook een tegengewicht uitbouwen voor het netwerk van Starlink, dat onder meer een prominente rol heeft vervuld in conflictgebieden zoals Oekraïne en betrouwbare internetdiensten levert aan een groot deel van de onderontwikkelde wereld. 

“China heeft herbruikbare raketten nodig om satelliet-netwerken in een lage baan om de aarde uit te bouwen en andere projecten – van een onderzoeksbasis op de maan tot een orbitale zonnekrachtcentrale – te realiseren”, beklemtoonde Peter Garretson, defensiespecialist bij de American Foreign Policy Council. “Al die plannen vereisen een enorm vermogen om massa op grote schaal in de ruimte te verplaatsen en dat is zonder herbruikbare lanceerraketten economisch niet mogelijk. Herbruik is een absolute hoeksteen in het ontwikkelingsplan dat China voor zijn ruimtevaart-economie voor ogen heeft.”

Inmiddels werken in China verschillende bedrijven aan de ontwikkeling van herbruikbare draagraketten. Naast Deep Blue is er daarbij onder meer sprake van LandScape, dat recent met zijn herbruikbare raket Zhuque 3 succesvolle tests heeft uitgevoerd. Dochterondernemingen van staatsbedrijven China Aerospace Science and Technology Corporation (Casc) en China Aerospace Science and Industry Corporation (Casic) voerden eerder dit jaar soortgelijke tests uit. Datzelfde geldt voor de ondernemingen Galactic Energy Aerospace Technology en Orienspace. 

Casc wil volgend jaar een eerste Chinese ruimtevlucht maken waarbij een herbruikbare raket wordt ingezet. Ook LandScape heeft aangekondigd volgend jaar met commerciële vluchten van start te willen gaan. Orienspace wil begin 2026 zijn herbruikbare raket Gravity-2 lanceren.

China heeft voor zijn ruimtevaartindustrie een aanzienlijk budget gereserveerd. Volgens het Amerikaanse Central Intelligence Agency (CIA) heeft de Chinese overheid vorig jaar 14 miljard dollar uitgegeven aan zijn ruimtevaartprogramma. Dat budget ging grotendeels naar staatsbedrijven zoals Casc en Casic. Private Chinese ruimtevaartbedrijven worden gesubsidieerd door fondsen van de Chinese staat en maken gebruik van lanceerinfrastructuur die in handen is van de Chinese overheid. In februari kondigde de Chinese regering de opening aan van een centrum voor herbruikbare rakettechnologie in Peking. Daar kunnen startups uit de sector op de nodige steun rekenen.

Tim Keating, hoofd strategie bij Sierra Space, waarschuwt dat China met een dergelijke financiële steun de inhaalbeweging snel zal hebben afgewerkt. Deep Blue kondigde in juli aan bij Chinese investeerders bijna 1 miljard yuan (141 miljoen dollar) te hebben opgehaald. Orienspace haalde in januari bij een overheidsfonds een bedrag van ongeveer 600 miljoen yuan op. Galactic Energy maakte in januari vorig jaar bekend bij lokale investeerders een bedrag van 1,1 miljard yuan te hebben verzameld.

Maar al die middelen garanderen volgens Jianwei Li, topman van het investeringsbedrijf Zhencheng Capital uit Peking, nog niet dat China een bedrijf kan creëren dat Spacex op eigen terrein zou kunnen verslaan. “Elk bedrijf heeft de ambitie om de Chinese versie van Spacex te worden”, betoogde Li, die onder meer in Deep Blue investeert. “Maar we moeten realistisch blijven. Niet elk bedrijf zal een dergelijk succesverhaal kunnen voorleggen.”

Meer over dit onderwerp:

• Chinees herbruikbaar ruimteschip na missie van 268 dagen weer thuis
• Ariane 6 biedt Europese ruimtevaart meer mogelijkheden
• Amerikaanse Super Heavy passeert tests in de windtunnel
• Accurate navigatie heeft minstens vijf satellieten nodig
• Aanhoudend succes Nasa in de toekomst niet gegarandeerd