managing21.be

De wegen in het Romeinse Rijk waren niet overal even recht. Ook de uitspraak dat alle wegen naar Rome leiden, moet in de vraag worden gesteld. Dat blijkt uit een onderzoek onder leiding van wetenschappers aan de Universiteit van Aarhus in Denemarken, Queen Mary University of London, gebaseerd op een analyse van bijna 300.000 kilometer aan Romeinse wegen binnen het voormalige Romeinse Rijk.

De onderzoekers merken op dat een aantal gangbare opvattingen over de Romeinse wegen opnieuw moeten worden bekeken. “De studie laat zien dat Romeinse ingenieurs de aanleg van wegen aanpasten aan het landschap”, benadrukten de onderzoekers Adam Pazout en Matteo Mazzamurro.

“Hoewel zij waar mogelijk de voorkeur gaven aan rechte trajecten, waren de wegen over het algemeen minder recht dan belangrijke moderne wegen”, stipten Pazout en Mazzamurro aan. “Bergen, dalen, rivieren en nederzettingen beïnvloedden de routekeuze, terwijl technieken zoals terrassering, rotsuitsnijding, keermuren en bruggen het mogelijk maakten om moeilijk terrein te doorkruisen.” Volgens de wetenschappers toont het onderzoek een geavanceerd netwerk waarin provinciale hoofdsteden vaak als belangrijke knooppunten fungeerden voor regionale communicatie over land.

“De voortdurend hoge centraliteit van provinciale hoofdsteden en hoofdwegen wijst erop dat de ontwikkeling van het netwerk het resultaat was van complexe besluitvorming op systeemniveau”, wordt er aangevoerd. “Rome zelf bleek niet het dominante knooppunt van het landtransportnetwerk van het rijk. Byzantium, de hoofdstad in de late oudheid, nam een centralere positie in voor de mobiliteit over land binnen het gehele rijk.”

De onderzoekers constateerden dat het Romeinse wegennet bijna 2.000 jaar later nog steeds een meetbare relatie heeft met moderne transportinfrastructuur, al verschilt die invloed per regio. Over het voormalige rijk genomen bestaat er een matige correlatie tussen Romeinse en moderne wegen, maar de sterkte van die relatie varieert aanzienlijk. Factoren zoals lokale geografie, de groei of neergang van steden, rivieren, bergpassen en veranderende politieke en economische prioriteiten hebben daarbij een rol gespeeld.

Romeinse wegen waren volgens de onderzoekers veel meer dan alleen transportroutes. “Ze vormden een belangrijk kader voor de verplaatsing van mensen, handel, technologie en ideeën binnen het rijk”, verduidelijken zij. “Inzicht in de werking van dit netwerk biedt nieuwe mogelijkheden om te onderzoeken op welke manier infrastructuur samenlevingen kan beïnvloeden en hoe beslissingen van duizenden jaren geleden nog steeds doorwerken in de landschappen van vandaag.”