managing21.be

Managing21: een blik op het heden en de toekomst van de economie.

Portugese president belooft oplossing voor Douro-wijnproductie

Posted by managing21 on september 7th, 2023

De regelgeving voor de Portugese Douro-wijnproductie moet dringend worden aangepast. Dat heeft Marcelo Rebelo de Sousa, president van Portugal, gezegd in een reactie op een open brief die de producenten eerder dit jaar hebben gepubliceerd. De producenten hopen dat daarmee eindelijk een oplossing kan worden gevonden voor de Portugese Douro-wijnen, die volgens hen al een geruime tijd tevergeefs een duurzaam economisch model nastreeft.

In juli werd in Publico en Jornal de Noticias – de twee grootste kranten van Portugal – een open brief gepubliceerd, ondertekend door zesentwintig belangrijke producenten van Douro-wijn en port, waarin wordt opgeroepen tot dringende hervormingen van het regelgevende systeem, dat volgens de wijnboeren in zijn huidige vorm de economische levensvatbaarheid van de regio in gevaar brengt.

Verouderd systeem

De producenten dringen aan op dringende hervormingen van de huidige regelgeving, die gebaseerd is op het beneficio-systeem dat in de jaren dertig van de voorbije eeuw werd geïntroduceerd en dat bepaalt hoeveel druiven er tot port verwerkt mogen worden. “De regelgeving van de Douro is begin vorige eeuw bijna exclusief voor Porto ontworpen, maar Douro-wijnen vertegenwoordigen in Portugal bijna de helft van de totale druivenproductie”, verduidelijkte Paul Symington, topman van Symington Wine Estates, het initiatief.

De producenten van de Douro-wijnen hopen op een betere regelgeving – Foto: Juan José Berhó/Pixabay

Symington benadrukte tevens dat er een grote behoefte is aan een regeling voor de boeren die meer levensvatbare wijngaarden willen creëren. Hij wees er daarbij op dat in de Douro 18.978 boeren actief zijn, maar 60 procent daarvan bezit een wijngaard van minder dan één hectare.

De Portugese president Rebelo de Sousa heeft nu toegegeven dat de regelgeving dringend moet worden hervormd. “Het is inmiddels al ongeveer honderd jaar geleden dat de wetten voor de afbakening van de Douro werden vastgesteld”, beklemtoonde de Sousa. “Sindsdien zijn er enkele aanpassingen gedaan, maar de realiteit was heel anders.” De president voegde er aan toe dat de aanpassingen het nationaal belang van Portugal ondersteunen.

In de open brief staat dat de Portugese overheid in het verleden herhaaldelijk heeft beloofd dat er veranderingen zouden komen, maar er wordt aan toegevoegd dat in realiteit niets is ondernomen. Symington stelde nu echter te hopen dat de verklaring van de president de regering zeker zal aanmoedigen om actie te ondernemen. “Als er niets wordt gedaan, komt de economische levensvatbaarheid van de Douro – wereldwijd het grootste berggebied met wijngaarden, met een onvergelijkbaar sociaal en historisch erfgoed – in gevaar”, waarschuwde hij.

Unesco

De Douro Demarcated Region staat bekend als een van de wonderen van de wijnwereld. Het gebied bevat meer dan de helft van alle wijngaarden op steile bergwanden ter wereld en staat op de Werelderfgoedlijst van de Unesco. “Er is geen vergelijkbaar wijngebied”, wordt in de open brief benadrukt. “Meer dan 19.000 druiventelers en 1.000 bedrijven bewerken deze uitdagende wijngaarden, die twee gerenommeerde wijnen – Porto en Douro – produceren. Maar de voorbije twintig jaar is het totale volume Port met 25 procent gedaald tot 7,8 miljoen kisten vorig jaar, terwijl de verkoop van Douro-wijnen aanzienlijk is gegroeid tot 5,2 miljoen kisten.”

“Ondanks deze ingrijpende veranderingen is de regelgeving honderd jaar lang ongewijzigd gebleven”, gaat de open brief verder. “Dat veroorzaakt nu ernstige verstoringen die niet alleen gevolgen hebben voor de prijs van druiven, maar ook voor de sociaaleconomische duurzaamheid van de boeren, de bedrijven en de toekomst van de wijnen uit de regio op de internationale markten.”

Het beneficio-systeem – geïntroduceerd in de jaren dertig van de voorbije eeuw – bepaalt de hoeveelheid druiven die tot port verwerkt kan worden. Dat quotum wordt, afhankelijk van de kwaliteit en de vraag, jaarlijks aangepast. Een soortgelijk systeem wordt gebruikt in de belangrijkste Europese wijngebieden. Druiven voor de Douro worden echter op de open markt verhandeld en worden over het algemeen met een overaanbod geconfronteerd.”

“De Douro heeft te lijden onder de daling van de portvolumes en onder een verouderd regelgevend systeem. Bijgevolg worden veel druiven onder de kostprijs verkocht”, betogen de producenten. “Het verlies voor de boeren is duidelijk, wat leidt tot het stopzetting van wijngaarden en een ontvolking van de regio. Deze situatie wordt nog verergerd door de klimaatverandering die op dit gebied een steeds grotere impact heeft.”

“Even ernstig is dat te veel wijnen internationaal worden verkocht tegen prijzen die vergelijkbaar zijn met de goedkoopste wijnen ter wereld”, wordt er nog gewaarschuwd. “Dit zou onmogelijk zijn als de boeren een eerlijke prijs zouden krijgen. De regio geeft consumenten de indruk dat de Douro goedkope wijnen produceert, terwijl niets minder waar is. De productiekosten per kilogram behoren tot de hoogste ter wereld; terwijl de opbrengsten per hectare wereldwijd tot de laagste categorieën behoren. Dat is het gevolg van de unieke kenmerken van de wijngaarden in het Douro-gebergte.”

Er wordt nog op gewezen dat er de voorbije vijftien jaar verschillende onderzoeken – onder meer door de Universiteit van Trás-os-Montes e Alto Douro (Utad) – zijn uitgevoerd. Al die studies kwamen tot de conclusie dat de Douro onder de huidige omstandigheden niet duurzaam is en dat een hervorming van de regelgeving noodzakelijk is. “Maar ondanks herhaalde beloften van de staat is er niets gedaan”, klagen de boeren.

“Geen enkele wijnregio kan zo’n onevenwichtigheid lang overleven en lijdt schade aan zijn reputatie en aan de economie van zijn gemeenschappen. Deze onbegrijpelijke passiviteit brengt schade toe aan een van de mooiste en meest historische wijngebieden ter wereld. Er zijn verschillende noodoplossingen voor de korte termijn en andere structurele maatregelen voor de langere termijn. De Douro heeft een strategie voor de toekomst nodig die is gebaseerd op een wetenschappelijke basis en die wordt geleid door een onafhankelijke instantie in overleg met de belangrijkste belanghebbenden van de regio.”

Meer over dit onderwerp: