managing21.be

Bijna de helft van de wereldwijde olieproductie is in 2026 afkomstig uit landen die door conflicten worden getroffen. Dat blijkt uit een rapport van het persbureau Reuters. De cijfers van die studie geven aan dat de huidige verstoringen groter zijn dan tijdens eerdere energiecrises.

Zes maanden geleden leidden Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran tot wat inmiddels wordt beschouwd als de grootste olie-aanvoercrisis ooit, zonder duidelijk zicht op een einde. Tegelijkertijd heeft de oorlog tussen Rusland en Oekraïne geleid tot beperkingen in de productie- en raffinagecapaciteit, onder meer in het nabijgelegen Kazachstan eerder dit jaar. Ook het aanhoudende conflict in Libië en Amerikaanse beperkingen op de Venezolaanse olie-export aan het begin van het jaar hebben de druk op de wereldwijde oliemarkt verder vergroot.

Gezamenlijk produceerden de door deze conflicten getroffen landen, op basis van de productiecijfers van 2025, ongeveer 45 miljoen vaten olie per dag. Volgens berekeningen van Reuters op basis van gegevens van het Internationaal Energieagentschap (IEA) vertegenwoordigt dat meer dan 43 procent van de mondiale olievoorziening. De verstoringen hebben de afhankelijkheid van de wereld van Amerikaanse olievoorraden vergroot, al zijn ook die incidenteel getroffen door extreme weersomstandigheden.

Niet alle verstoringen van de olieaanvoer deden zich dit jaar tegelijkertijd voor. Doordat Saudi-Arabië olieleveringen heeft omgeleid via de Rode Zee en exporteurs uit de Golfregio olie via alternatieve routes uit de Straat van Hormuz vervoeren, bedraagt de huidige verstoring van de olieaanvoer uit de Golfregio volgens schattingen van analisten ongeveer 5 miljoen tot 7 miljoen vaten per dag.

De risico’s voor de totale oliestromen blijven echter groot, zoals aanvallen in de Rode Zee en nabij het Egyptische Suezkanaal in juli hebben aangetoond. De conflicten in de Golfregio en Oekraïne hebben bovendien geleid tot een vermindering van de wereldwijde raffinagecapaciteit met ongeveer tien procent.

Oekraïne heeft een groot deel van het Russische raffinagenetwerk aangevallen, waaronder installaties in Omsk, ongeveer 2.700 kilometer van door Oekraïne gecontroleerd grondgebied. Rusland kampt met brandstoftekorten en heeft de export van benzine en diesel verboden, waardoor de internationale brandstofmarkten verder onder druk zijn komen te staan.

Hogere brandstofprijzen zijn uitgegroeid tot een belangrijke aanjager van de inflatie. Zij dragen bij aan hogere financieringskosten en hebben meegeholpen de Amerikaanse staatsschuld op te voeren tot een recordniveau van 40 biljoen dollar. Ondanks dat raffinaderijen op maximale capaciteit draaien, zijn de dieselprijzen in de Verenigde Staten gestegen tot recordhoogten.

Het International Energy Agency (IEA) heeft recordhoeveelheden uit strategische noodvoorraden vrijgegeven om de schok in de olievoorziening op te vangen. Die vrijgaven zijn inmiddels grotendeels afgerond, terwijl de mondiale voorraden blijven dalen.