managing21.be

In het Verenigd Koninkrijk rijzen opnieuw twijfels over de realisatie van de Great British Railways, het project waarmee de regering van voormalig Brits premier Boris Johnson de spoorwegen opnieuw zou willen nationaliseren. Maar volgens een aantal bronnen zou de huidige Britse regering, onder leiding van eerste minister Rishi Sunak, de plannen willen opschorten of zelfs opbergen. Inmiddels is de helft van het personenvervoer over het Britse spoor opnieuw genationaliseerd.

De Britse regering onder leiding van toenmalig premier Boris Johnson had twee jaar geleden de oprichting van Great British Railways aangekondigd. Die nieuwe overheidsorganisatie moest het antwoord formuleren op de grote problemen waarmee het Britse spoorvervoer werd geconfronteerd. De privatisering van het Britse spoorvervoer in de jaren negentig van de voorbije eeuw had immers tot aanzienlijke problemen geleid. Great British Railways zou het beheer over een netwerk van meer dan 20.000 mijl spoorlijnen, signalisatie en tunnels krijgen.

Geen prioriteit

Er wordt nu echter steeds meer gevreesd dat de huidige Britse regering van premier Rishi Sunak de hervorming van de Britse spoorwegen en oprichting van Great British Railways niet als een prioriteit zou beschouwen. Hierdoor zal er op korte termijn wellicht geen wetgeving over de herstructurering van de Britse spoorwegen komen.

Onder meer Northern Rail is al opnieuw in handen van de Britse overheid. (Foto: Northern Rail)

Een nieuwe wetgeving is noodzakelijk om het Great British Railways mogelijk te maken de meeste verantwoordelijkheden van het Britse ministerie van Transport, onder meer de gunning van overheidscontracten aan particuliere partners en de opslorping van spoornetbeheerder Network Rail, over te nemen. Indien de Tories de algemene verkiezingen van volgend jaar zouden winnen, zouden de plannen voor de Great British Railways mogelijk helemaal worden opgeborgen.

In de plannen die de regering van Boris Johnson naar voor had geschoven, werd niet uitgesloten dat de exploitatie van het passagiersvervoer aan particuliere spoorwegbedrijven zou kunnen worden toegewezen. Daarbij zouden echter de vroegere franchises echter door concessies worden vervangen. In een concessie blijven de inkomsten van de exploitant hoofdzakelijk beperkt tot een overeengekomen beheersvergoeding. De uitbater heeft evenmin controle over de tarieven en dienstregeling. Concessies worden reeds toegepast bij verschillende diensten van Transport for London (TfL), maar ook op een aantal tramsystemen buiten de Britse hoofdstad.

Het project Great British Railways zou aanvankelijk begin volgend jaar van start gaan, maar liep vertraging op nadat de Britse regering de indiening van een nieuwe transport had geschrapt omdat extra middelen moesten worden geïnvesteerd in initiatieven om de energiecrisis op te vangen. Maar nu zou de Britse regering hebben beslist de oprichting van Great British Airways niet in het volgende parlementaire jaar te behandelen. Dit betekent meteen dat de beslissing over de Britse spoorwegsector naar een volgende regering zou worden doorgeschoven.

Onnodige vertraging

In een schrijven aan de Britse regering heeft de Britse Railway Industry Association gevraagd de Great British Railways alvast formeel op te richten. Anders zou de herstructurering van de Britse spoorwegen volgens de sectororganisatie onnodige vertraging oplopen.

Woordvoerders van het Britse ministerie van Transport stelden echter dat de regering zich volledig blijft inzetten voor de hervorming van de nationale spoorwegen. “De wetgeving terzake zal daarbij worden ingevoerd zodra de parlementaire tijd dit toelaat”, werd er opgemerkt. De woordvoerders voegden eraan toe dat er al belangrijke stappen in de richting van de hervorming zijn gezet. Onder meer is beslist dat het hoofdkantoor van Great British Railways in Derby zal worden gevestigd.

Inmiddels heeft het Verenigd Koninkrijk opnieuw meer dan de helft van zijn volledige passagiersvervoer over het spoor opnieuw genationaliseerd. Caledonian Sleeper wordt immers eind juni door de Serco Group overgedragen aan de Schotse regering. Op dat ogenblik zal een netwerk van 13.093 kilometer door genationaliseerde exploitanten worden bediend.

De voorbije vijf jaar waren immers ook al Northern Rail, ScotRail, Transport for Wales, London North Eastern Railway (LNER), TransPennine Express en Southern Rail opnieuw onder controle van de overheid gekomen. Tien partijen uit de particuliere sector zullen dan nog 11.671 kilometer voor hun rekening nemen. Daarmee zal de particuliere sector in het totale aanbod nog een aandeel van 47,1 procent hebben.

Meer over dit onderwerp:

• Britse regering blijft twijfelen over een algemene nationalisering van het spoorvervoer.
• Meerderheid van het Brits personenvervoer per spoor is opnieuw in handen van de overheid.
• Reizigerstrafieken Britse spoorwegen zijn tot hun historische niveaus teruggekeerd.
• De Dartmouth Steam Railway viert zijn vijftigste verjaardag.
• De eerdere privatisering van de Britse spoorwegen is op zware kritiek gebotst.