managing21.be

Ontwikkelingslanden hebben twee jaar geleden 435 miljard dollar directe buitenlandse investeringen ontvangen. Dat is het laagste niveau dat sinds 2005 werd opgetekend. Dit blijkt uit een rapport van de World Bank, waarbij het fenomeen vooral wordt verklaard door toenemende handelsbarrières, geopolitieke spanningen en toenemende fragmentatie grensoverschrijdende investeringen. De buitenlandse directe investeringen in ontwikkelde economieën daalden tot 336 miljard dollar. Dat was het laagste niveau dat sinds 1996 werd opgetekend.

“De resultaten hebben een duidelijk verband met het overheidsbeleid”, beklemtoonde Indermit Gill, hoofdeconoom van de World Bank, in een commentaar op het rapport. “Het is geen toeval dat buitenlandse directe investeringen nieuwe dieptepunten bereiken op hetzelfde moment dat de staatsschuld recordhoogtes bereikt. Privé-investeringen zullen nu de economische groei moeten aanjagen.”

“Buitenlandse directe investeringen vertegenwoordigen een van de meest productieve vormen van particuliere investeringen, maar toch zijn overheden de afgelopen jaren druk bezig geweest met het opwerpen van barrières voor investeringen en handel, terwijl ze die juist bewust zouden moeten afbreken. Ze zullen die slechte gewoonte moeten afleren.”

De instroom van buitenlandse directe investeringen naar ontwikkelingslanden bedroeg in 2023 slechts 2,3 procent van hun gezamenlijke bruto binnenlands product. Dat is ongeveer de helft van het aandeel dat in 2008 werd geregistreerd.

Het rapport merkte op dat de instroom in het begin van deze eeuw snel was toegenomen, waarbij in 2008 een piek van bijna 5 procent van het bruto binnenlandse product werd bereikt. Sindsdien zijn de investeringen gestaag afgenomen.

Tussen 2012 en 2023 was twee derde van de buitenlandse directe investeringen in ontwikkelingslanden geconcentreerd in slechts tien markten. China verwierf bijna een derde van het totaal, terwijl Brazilië en India respectievelijk ongeveer 10 procent en 6 procent van de investeringen ontvingen. De Wereldbank merkte op dat ontwikkelde economieën de voorbije tien jaar verantwoordelijk waren voor bijna 90 procent van de totale buitenlandse directe investeringen in ontwikkelingslanden. Ongeveer de helft was afkomstig was uit de Europese Unie en de Verenigde Staten.

Alarmbellen

De Wereldbank drong er bij ontwikkelingslanden op aan de investeringsbeperkingen die de voorbije jaren werden opgebouwd, te versoepelen. Ook werd de landen gevraagd handelsintegratie te bevorderen en de deelname aan hun economieën te vergroten. 

Ayhan Kose, adjunct-hoofdeconoom van de World Bank, zei daarbij dat de scherpe daling van de directe buitenlandse investeringen in ontwikkelingslanden alarmbellen zou moeten doen rinkelen. “Het terugdraaien van deze vertraging is niet alleen een economische noodzaak, maar is essentieel voor het creëren van banen, duurzame groei en het behalen van bredere ontwikkelingsdoelen”, beklemtoonde hij. “Het vereist gedurfde binnenlandse hervormingen om het ondernemingsklimaat te verbeteren en een daadkrachtige wereldwijde samenwerking om grensoverschrijdende investeringen nieuw leven in te blazen.”

Het rapport schetste ook beleidsprioriteiten voor ontwikkelingslanden om de directe buitenlandse investeringen te verhogen. Daarbij werd onder meer gewezen op een noodzakelijke versnelling van de verbetering van het investeringsklimaat. “Die vooruitgang is de voorbije tien jaar in veel landen gestagneerd”, werd daarbij aangevoerd.

De World Bank benadrukte dat landen de economische impact van buitenlandse investeringen moeten vergroten door de handelsintegratie te bevorderen, de institutionele kwaliteit te verbeteren, de ontwikkeling van menselijk kapitaal te stimuleren en een bredere deelname aan de formele economie aan te moedigen om de voordelen van buitenlandse investeringen te maximaliseren.

“Overheden kunnen de voordelen tevens vergroten door buitenlandse investeringen te kanaliseren naar sectoren waar de impact het grootst is”, werd er nog opgemerkt.

“Buitenlandse investeringen kunnen tevens bijdragen aan het vergroten van de werkgelegenheid voor vrouwen. Daarbij kon worden vastgesteld dat de binnenlandse vestigingen van multinationals doorgaans een hoger aandeel vrouwelijke werknemers hebben dan binnenlandse bedrijven.”

De Wereldbank onderstreepte het belang van een wereldwijde samenwerking en drong er bij alle landen op aan samen te werken om beleidsinitiatieven te versnellen die kunnen helpen om buitenlandse directe investeringen naar ontwikkelingslanden met de grootste investeringstekorten te sturen. “Technische en financiële ondersteuning ter ondersteuning van structurele hervormingen in ontwikkelingslanden – vooral bij naties met een laag inkomen – is cruciaal om de instroom van directe buitenlandse investeringen te ondersteunen.”