managing21.be

In 2026 wil de Spaanse regio Catalonië het Any Gaudi (Jaar van Gaudi) vieren. In dat kader hebben zes Spaanse locaties het initiatief genomen om bij de United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (Unesco) hun gezamenlijke portfolio met gebouwen van de befaamde architect Antoni Gaudi als werelderfgoed te laten erkennen.

Antoni Gaudi wordt bestempeld als het icoon van het Catalaanse Modernisme, de lokale variant van de Europese art nouveau en jugendstil, maar sporen van zijn werk zijn ook in andere regio’s terug te vinden. Nu hebben zes locaties uit verschillende regio’s in Spanje een akkoord gesloten met de Universitat Politècnica de Catalunya (UPC) om een dossier op te stellen om bij de Unesco een vraag tot erkenning als werelderfgoed van hun gezamenlijke portfolio met gebouwen van Gaudi in te dienen.

In Barcelona kunnen vele sporen van het werk van Gaudi worden teruggevonden. – Foto: Pixabay/Arianna Pallone

De betrokken entiteiten zijn de Catedral-Basílica van Santa Maria in Mallorca, de Torres Bellesguard Gaudí en de Collegi Teresià in Barcelona, de Caprici de Gaudí de Comillas in Cantabrië, het Museo Casa Botines Gaudí in León en het Palau Episcopal de Gaudí in Astorga. Wanneer op de vraag van de groep een positief antwoord komt, zou het erfgoed van Gaudi in de lijst van de Unesco nog verder worden uitgebouwd.

Op dit ogenblik staan al zeven creaties van Gaudi in Barcelona op de lijst van het werelderfgoed. De meest bekende daarvan is de Basílica Sagrada Familia, die nog steeds in aanbouw is. Ook het Park Güell, een tuin in de heuvels boven de stad, geniet een grote bekendheid, net zoals het Palau Güell, een herenhuis in het centrum van de Catalaanse hoofdstad. De andere locaties zijn het Casa Batlló, het Casa Milà en het Casa Vicens, de Colònia Güell en de Cripta Gaudi.

Met de nieuwe aanvraag willen de initiatiefnemers het grote publiek bewust maken van de werken van de architect. Bovendien zou het project de interesse van het publiek over diverse locaties kunnen spreiden. Op die manier zou het initiatief een bijdrage kunnen leveren om het Spaanse toerisme te diversifiëren en de druk van het overtoerisme op Barcelona kunnen helpen verminderen.

Sagrada Familia

Antoni Gaudí werd in 1852 geboren in Reus, een kustplaats ten zuidwesten van Barcelona. In 1878 behaalde hij in Barcelona zijn diploma als architect. Hij zou zich nadien ontwikkelen tot de belangrijkste vertegenwoordiger van het Catalaanse modernisme, dat gekenmerkt wordt door het gebruik van asymmetrie en een rijke decoratie. De Sagrada Familia is daarvan de meest bekende voorbeeld. De bouw van de basiliek begon in 1882 en zou over twee jaar, wanneer het Any Gaudi wordt georganiseerd, eindelijk moeten kunnen worden afgerond. Kleinere werkzaamheden zouden nog tot 2033 kunnen duren. 

Gaudi zelf zou in juni 1926 overlijden nadat hij in Barcelona door een tram was aangereden. Met het Any Gaudi wil Catalonië het overlijden van de architect herdenken. De Sagrada Familia realiseerde vorig jaar een inkomen van 126,9 miljoen euro. Dat geld is afkomstig van giften van privépersonen en wordt voor 52 procent geïnvesteerd in de verdere afwerking van de basiliek. Aan het management van de Sagrada Familia wordt 26 procent van de inkomsten uitbetaald.

Na de oplevering van de belangrijkste werken, met inbegrip van een centrale toren van 172,5 meter, zal de daaropvolgende jaren nog verder aandacht worden besteed aan het aanbrengen van een reeks ornamenten en sculpturen. Daarbij zal ook een beslissing moeten worden genomen over een geplande monumentale trap, die naar de hoofdingang van de basiliek zou leiden. De aanleg van de trap is echter controversieel, want volgens de plannen zouden hiervoor ongeveer duizend gezinnen en bedrijven moeten worden onteigend.

Toen de werken aan de basiliek in 1882 van start gingen, bestond de omgeving rond de werf uit open landbouwgebied. Sindsdien heeft Barcelona echter een sterke groei gekend en daarbij ook het gebied rond de Sagrada Familia in beslag genomen. Volgens een aantal critici zou de aanleg van de monumentale trap niet in de originele plannen van Gaudi hebben gestaan, maar door zijn leerlingen later zijn toegevoegd.

Dat wordt echter ontkend door Esteve Camps, voorzitter van de Junta Constructora del Temple Expiatori de la Sagrada Família Foundation. Hij stelt dat de bouwwerken het plan van Gaudi strikt volgen. “De plannen voor de Sagrada Familia die door Gaudi in 1915 aan de lokale autoriteiten werden voorgelegd, omvatten ook de monumentale trap”, betoogde Camps. “Maar de uiteindelijke beslissing ligt bij het stadsbestuur van Barcelona.”

Meer over dit onderwerp:

• Stonehenge komt mogelijk op lijst met bedreigd erfgoed
• Barcelona verhoogt toeristische taks met 20 procent
• Unesco waarschuwt voor negatieve gevolgen overtoerisme
• Cruisesector vreest toenemend verzet van lokale bevolking
• China en Griekenland lanceren laboratorium voor digitaal erfgoed