managing21.be

In oktober starten de werken van een internationale spoorweg die China met Kirgizië en Oezbekistan moet verbinden. Daarover hebben de drie landen een akkoord ondertekend. Na vele jaren van discussie heeft China uiteindelijk toegezegd om meer dan de helft van de kosten van het project te financieren. De partijen lijken het eens te zijn geworden over een gezamenlijke route die door het westen van China en het zuiden van Kirgizië loopt en eindigt in het oosten van Oezbekistan. De nieuwe verbinding kan de betrokken landen economische en geopolitieke voordelen opleveren.

De drie partijen lijken het eens te zijn geworden over de route van de nieuwe corridor. De spoorlijn zou een traject volgen dat van Kashgar en de Torugart Pas in het westen van China naar Makmal en Jalal-Abad in Kirgizië zou lopen en zou eindigen in Andijan in het oosten van Oezbekistan. Daarnaast kwamen de drie landen overeen om een gezamenlijke holding op te richten voor het beheer van de spoorverbinding, waarbij China een aandeel van 51 procent in de onderneming zou verwerven, terwijl Oezbekistan en Kirgizië elk een belang van 24 procent in de entiteit toegewezen zouden krijgen.

Een belangrijke doorbraak in de onderhandelingen volgde toen China toezegde het consortium een lening van 2,35 miljard dollar met een lage rente te verstrekken, waarmee ongeveer de helft van de uiteindelijke kosten van het project zouden worden gedekt. Oezbekistan en Kirgizië moeten elk 573 miljoen dollar investeren.

De nieuwe spoorverbinding kan de betrokken landen belangrijke voordelen bieden. – Foto: CRRC

Er wordt al sinds de jaren negentig van de voorbije eeuw over de realisatie van de spoorlijn onderhandeld. Een beslissing over de aanleg kreeg echter te kampen met tal van technische, economische en geopolitieke obstakels. Het bleek vooral moeilijk om een overeenstemming te bereiken over het tracé en de financiering van de spoorlijn. Terwijl China en Oezbekistan de voorkeur gaven aan een zuidelijk traject – de kortste doorgangsroute naar Europa en het Midden-Oosten, verkoos Kirgizië de voorkeur te geven aan de noordelijke route, die door belangrijke bevolkingscentra zou lopen en het noorden en zuiden van het land met elkaar zou kunnen verbinden. 

China en Beijing en Oezbekistan vonden het voorstel van Kirgizië echter te duur en minder efficiënt, wat een belangrijk knelpunt betekende voor de voortgang van het project. De financiering van het project vormde een ander kritiek obstakel, aangezien de kosten van de spoorweg worden geschat op 4,7 miljard dollar. Het gebrek aan financiering in Kirgizië en Oezbekistan, in combinatie met de onwil van China om de volledige financiële last op zich te nemen, heeft de realisatie van het project bijna drie decennia tegengehouden.

Regionale veiligheid

De belofte van China om de helft van de kosten van het project voor zijn rekening te nemen, wijst volgens waarnemers op een belangrijke verschuiving in de houding van het land tegenover de spoorlijn. “Deze verandering is het gevolg van verstoringen in de regionale veiligheidssituatie en de veranderende trends in de handel en transport in Centraal-Azië”, wordt er opgemerkt. “Deze ontwikkelingen hebben China ertoe aangezet om het potentieel van de spoorweg opnieuw te beoordelen.”

“De oorlog van Rusland tegen Oekraïne heeft de connectiviteit tussen China en Europa veranderd, omdat veel landen alternatieve corridors proberen aan te leggen voor routes die door Rusland worden gedomineerd. De toenemende internationale sancties tegen Rusland hebben het voor China minder evident gemaakt om de traditionele noordelijke route – die over Russisch grondgebied loopt – te gebruiken.

Daarnaast hebben de aanvallen van Houthi-rebellen in de Rode Zee vervoerders gedwongen om langere, duurdere alternatieve routes te gebruiken. Het onstabiele klimaat op belangrijke scheepvaartroutes vormt een verdere bedreiging voor de verbindingen tussen China en Europa. In deze context heeft China zich gericht op de ontwikkeling van alternatieve routes om zijn doorvoermogelijkheden in Centraal-Azië te diversifiëren. De Middle Corridor is daarvan een voorbeeld, samen met de versnelde ontwikkeling van nieuwe infrastructuurprojecten zoals de spoorverbinding met Kirgizië en Oezbekistan.”

Verschuivingen in de regionale machtsdynamiek hebben China er eveneens toe aangezet om de spoorweg opnieuw te beoordelen. Daarbij wordt vooral verwezen naar Rusland, dat al geruime tijd werkt aan een nieuwe transportroute die het land langs de Kaspische Zee zou verbinden met Turkmenistan en Oezbekistan. Die zou Rusland moeten toelaten om de afname van zijn invloed in de regio af te remmen. De nieuwe route tussen China en Oezbekistan zou op die verbinding een aanvulling kunnen vormen. 

Over het algemeen heeft de realisatie van de spoorweg tussen China, Kirgizië en Oezbekistan een reeks positieve gevolgen voor de deelnemende landen. Zowel Kirgizië als Oezbekistan zullen naar verwachting 200 miljoen dollar aan transit-inkomsten binnenhalen, terwijl tegelijkertijd ook de binnenlandse connectiviteit zou kunnen worden versterkt. Daarnaast zal het project naar verwachting niet alleen extra inkomsten en bijkomende afzetmarkten genereren, maar ook nieuwe banen scheppen, wat cruciaal is voor het behoud van stabiliteit en de strijd tegen mogelijke sociale onvrede in beide landen.

Vooral China zal volgens analisten in de nieuwe verbinding belangrijke voordelen vinden. Opgemerkt dat de spoorlijn de afstand van China naar Europa en het Midden-Oosten met ongeveer 900 kilometer inkorten, waardoor de reistijd met acht dagen wordt verkort. Bovendien zal de spoorweg Chinese bedrijven een alternatief bieden om congesties te vermijden en in het geval van een toekomstige crisis alternatieve vrachtroutes uit te stippelen. De spoorweg zal ook dienen om de doorvoerroutes door Centraal-Azië te diversifiëren, waardoor de risico’s en potentiële schommelingen in de connectiviteit tussen China en Europa zullen afnemen.

Binnenlandse onrust in Kazachstan en de wankele relatie van dat land met Rusland hebben aangetoond dat een vertrouwen op één territorium voor regionale doorvoer, bijzonder riskant kan zijn. De spoorweg biedt de mogelijkheid om door Kirgizië en Oezbekistan te rijden wanneer de routes door Kazachstan en Rusland zouden bedreigd worden. Hierdoor zou de Russische controle over de regionale connectiviteit verder worden uitgehold. China zou hierdoor in de relaties met Rusland en de Centraal-Aziatische landen een sterkere onderhandelingspositie verwerven.

Meer nieuws over dit onderwerp:

• Antwerpen opent twee nieuwe routes voor spoorvracht
• Romeens spoorvervoer haalt een snelheid van 200 kilometer per week
• Nepal keurt een nieuwe spoorverbinding met China goed
• Thailand investeert in aanleg van treintrajecten met dubbel spoor
• Libië wil spoorverbinding tussen Surt en Benghazi reactiveren