managing21.be

In de Europese Unie werden vorig jaar 48,3 miljoen ton aardappelen geoogst. Dat betekent een stijging tegenover het jaar voordien, toen een oogst van 47,5 miljoen ton werd opgetekend. Over een langere periode is er echter sprake van een duidelijke achteruitgang van de Europese aardappelteelt. Dat blijkt uit een rapport van Eurostat, het Europese bureau voor de statistiek.

“Sinds het begin van deze eeuw is de Europese aardappelproductie duidelijk ingekrompen”, geeft Eurostat aan. “Over die periode is er sprake van een daling met 36,7 procent. Dit betekent dat de aardappelproductie in de Europese Unie 27,9 miljoen ton lager lag dan bij de start van de eeuw.”

De aardappel neemt in het Belgische menu – van de Belgische frites tot de Spaanse tortilla de patata en Italiaanse gnocchi – een bijzonder cruciale plaats in. Maar toch blijkt de plant bij de telers en consumenten een gedeelte van zijn populariteit te hebben verloren. Die terugval moet volgens experts aan diverse factoren – zoals de strengere regelgeving van de Europese Unie over pesticiden, veranderingen in het Europese klimaat en een verschuiving in de gewoonten van de consumenten – worden toegeschreven.

De aardappel vormt een belangrijke pijler van het Europese menu. – Foto: Pixabay/James Hills

“Het Europese klimaat heeft de jongste periode een aantal radicale veranderingen getoond”, betoogt Berta Redondo, secretaris-generaal van de sectororganisatie Europatat. “De droogte van twee jaar geleden was daarvan een belangrijk signaal, net zoals de buitensporige regenval in West-Europa gedurende de herfst van vorig jaar en de lente van dit jaar.”

Daarnaast heeft volgens Redondo ook de regelgeving van de Europese Unie een belangrijke impact gehad op de aardappelteelt. “Dat is vooral het gevolg van de strengere beperkingen die op het gebruik van pesticiden – vooral op producten die belangrijk zijn voor de bestrijding van ongedierte in de aardappelteelt – werden opgelegd”, merkt ze op. “De Europese boeren hebben hierdoor steeds minder hulpmiddelen om plagen en plantenziekten te bestrijden.”

Vijf jaar geleden besliste de Europese Unie om alle buitentoepassingen van drie neonicotinoïden – imidacloprid, thiamethoxam en clothianidin – te verbieden. Er was immers vastgesteld dat die producten schadelijke effecten op bestuivers hadden. Een jaar later werd ook een verlenging van de vergunning voor ethoprofos, een stof die wordt gebruikt om ritnaalden te bestrijden, door de Europese Unie afgewezen. Daarbij werd gewezen op de toxiciteit van het bestrijdingsmiddel.

Jonge consumenten

Redondo wees er verder op dat ook de stijgende productiekosten, voor onder meer brandstoffen en energie, zwaar op de aardappeltelers wegen. Die problemen werden bovendien door de inval van Rusland in Oekraïne verergerd. “Al deze problemen zouden de landbouwers kunnen dwingen om op het verbouwen van minder risicovolle gewassen over te stappen”, merkte de secretaris-generaal van Europatat op.

Maar Redondo voegt eraan toe dat ook de veranderende gewoonten van de consument gevolgen hebben gehad voor de aardappelproductie in de Europese Unie. “Jonge consumenten schrappen koolhydraten uit hun dieet of ruilen aardappelen in voor meer exotische alternatieven”, stipte ze aan.

Om dit probleem aan te pakken, lanceerde Europatat in 2020 een promotiecampagne van 3,4 miljoen euro, medegefinancierd door de Europese Commissie, gericht op de populatie millennials in Vlaanderen, Frankrijk en Ierland. De campagne, die nog loopt tot volgend jaar, bevat meer dan driehonderd recepten die zijn ontworpen om aardappelen in een moderne levensstijl te integreren. Bedoeling daarbij is de veelzijdigheid van de plant te laten zien om het imago van traditionele voeding dat op de aardappel weegt, af te schudden.

De grootste aardappelproducent vorig jaar was Duitsland, dat 24 procent van de totale Europese aardappelproductie voor zijn rekening nam, gevolgd door Frankrijk (18 procent) en Nederland (13,4 procent). De Europese Unie telt ongeveer één miljoen aardappeltelers. Roemenië heeft daarin het grootste aandeel (32,4 procent), gevolgd door Polen (25,1 procent), maar in beide landen is er vooral sprake van een kleinschaliger productie.

Meer over dit onderwerp:

• Amerikaan is grootste chips-consument van de wereld
• Landbouw moet nadruk op regeneratieve praktijken leggen
• Digitale media dragen tot innovatie in landbouw bij
• Technologie kan landbouw helpen bij nieuwe teelten
• Griekse landbouwers richten zich op subtropische teelten