managing21.be

Europa moet minder afhankelijk worden van de technologie en de exploratie-programma’s van de Amerikaanse National Aeronautics & Space Administration (Nasa). Dat heeft Josef Aschbacher, directeur-generaal van het European Space Agency (ESA), gezegd. De onrust rond de zware bezuinigingen op het budget van de Nasa, die door de regering van de Amerikaanse president Donald Trump zijn voorgesteld, moet volgens Aschbacher voor Europa een wake-up call zijn.

“Ongeveer de helft van het budget van het Europese ruimtevaartorganisatie voor de exploratie van de ruimte kan door de beslissingen over de Amerikaanse financiering geraakt worden”, meent Aschbacher. “In sommige domeinen zijn we door onze afhankelijkheid van de Nasa overdreven kwetsbaar geworden. De Nasa blijft een belangrijke partner maar het samenwerkingsmodel dat tussen de twee partijen in het verleden bestond, werkt mogelijk niet meer voor de toekomst.”

De regering van Donald Trump wil het jaarlijkse budget van de Nasa met 25 procent verlagen. De uitgaven aan wetenschappelijk onderzoek zouden zelfs worden gehalveerd. De lidstaten van het European Space Agency bespreken momenteel de gevolgen die deze besparingen zullen hebben op de programma’s van het Europese ruimtevaartbureau. In november, bij de vaststelling van het Europese ruimtevaartbudget voor een volgende periode van drie jaar, zal worden gekeken op welke manier de financiering en de internationale samenwerkingen herzien kunnen worden om Europese missies zelfstandiger te maken.

Het European Space Agency werkt momenteel met een jaarlijks budget van 7,7 miljard euro. Hoewel 95 procent van dat pakket onafhankelijk is van Amerikaanse beslissingen, is ongeveer de helft van het budget voor de Europese exploratie-programma’s – waarvoor dit jaar een bedrag van 600 miljoen euro is voorzien – gekoppeld aan de huidige bestedingsplannen van de Nasa. Het Europese ruimtevaartbureau wil in november een groter exploratie-budget aanvragen.

De Amerikaanse regering wil onder meer een einde maken aan enkele projecten die voor Europa cruciaal zijn. Dat geldt onder meer voor de Lunar Gateway, een ruimtestation dat in een baan rond de maan zou worden gebracht. Ook delen van het Artemis-programma, dat een groot deel van de Europese maanprojecten zou dragen, zouden worden geschrapt. Ook de Amerikaanse deelname aan de realisatie van de Mars-rover Rosalind Franklin, die gepland is voor 2028 en onder de leiding van het European Space Agency wordt ontwikkeld, staat op de tocht.

Essentieel

Het Amerikaanse Congres verzet zich tegen de bezuinigingen en wil het Nasa-budget rond de 25 miljard dollar handhaven. Toch zijn er zorgen dat de Amerikaanse regering al toegewezen middelen achterhoudt en dat de Nasa al begonnen is met het beëindigen van sommige projecten. Onder meer kondigde het Amerikaanse ruimtevaartbureau aan dat zijn personeelsbestand door een aantal ontslagrondes al met 20 procent is ingekrompen.

Bepaalde technologieën en capaciteiten, zoals voor de Rosalind Franklin, zijn volgens Aschbacher voor Europa essentieel om in de ruimtevaart zijn leidende positie te kunnen behouden. “We kunnen dit in een aantal specifieke domeinen een kleine crisis noemen,” benadrukte hij. “We hebben deze technologieën, met of zonder een bijdrage van de Nasa, in elk geval nodig. Ze zijn onmisbaar voor toekomstige missies naar de maan, Mars of andere bestemmingen.”

Het Europese ruimtevaartbureau onderzoekt ook een mogelijke nauwere samenwerking met landen zoals India, dat tegen 2040 mensen op de maan wil zetten. Daarnaast boekt de organisatie vooruitgang bij het aantrekken van privaat kapitaal voor de ruimtevaartsector. Er zijn inmiddels afspraken met 72 investeringsfondsen om Europese startups en technologieën te ondersteunen.

In 2024 ging volgens het European Space Policy Institute ongeveer 1,5 miljard euro aan privégeld naar Europese ruimtevaartbedrijven. Dat betekende een stijging met 56 procent tegenover het jaar voordien. Tegenover het jaar 2021 zou er van meer dan een verdubbeling sprake zijn.