Verenigde Staten willen Chinese greep op wereldhavens aanvechten
Posted by managing21 on september 16th, 2025
De Verenigde Staten koesteren plannen om het wereldwijde netwerk van havens die door China worden gedomineerd, te verzwakken. Met deze aanpak zou de Amerikaanse president Donald Trump een groter aantal strategische terminals onder westerse controle willen brengen. Dat hebben een aantal bronnen tegenover het persbureau Reuters bevestigd.
De operatie maakt deel uit van de meest ambitieuze poging van de Verenigde Staten sinds de jaren zeventig om zijn maritieme invloed uit te breiden. Daarmee wil de Amerikaanse regering een antwoord vinden op de vrees dat de Verenigde Staten bij een conflict tegenover China in het nadeel zou zijn. De Amerikaanse regering zou van mening zijn dat haar commerciële vloot onvoldoende is toegerust om logistieke steun aan het leger te bieden in oorlogstijd en dat de afhankelijkheid van buitenlandse schepen en havens te groot is.
De Amerikaanse regering zou onder meer steun willen verlenen aan particuliere Amerikaanse of westerse bedrijven om Chinese belangen in diverse havens over te nemen. Onder meer wordt verwezen naar BlackRock, dat een voorstel heeft gedaan om havenactiva van CK Hutchison uit Hongkong in drieëntwintig landen, waaronder ook langs het Panamakanaal. De Amerikaanse autoriteiten maken zich vooral zorgen over Chinese investeringen in maritieme infrastructuur in onder meer Griekenland, Spanje, het Caribisch gebied en havens aan de westkust van de Verenigde Staten.
Een woordvoerder van de Chinese diplomatieke missie in Washington benadrukte dat China een normale samenwerking met andere landen hanteert binnen de kaders van het internationaal recht. “China is altijd fel gekant tegen illegale en ongegronde unilaterale sancties, evenals handelingen die de legitieme rechten en belangen van andere landen schenden met behulp van economische dwang, hegemonie en intimidatie”, benadrukte de woordvoerder.
“De Amerikaanse regering ziet Chinese investeringen in wereldhavens als een enorme bedreiging voor de nationale veiligheid”, betoogde Stuart Poole-Robb, oprichter van het adviesbureau KCS Group. “Er is een bekommernis dat China zijn controle over deze havens kan gebruiken voor spionage, militair voordeel of om toeleveringsketens geopolitieke crises te verstoren tijdens.”
Belt & Road Initiative
De Verenigde Staten willen volgens de bronnen onder meer de Chinese belangen in de Griekse haven van Piraeus onderzoeken. De haven is gelegen in het oostelijk gebied van de Middellandse Zee en is een cruciale schakel op de handelsroute tussen Europa, Afrika en Azië. De Chinese scheepvaartgroep Cosco heeft een belang van 67 procent in de Piraeus Port Authority.
Sommige Chinese investeerders vrezen dat de Verenigde Staten de activiteiten van Cosco in Griekenland willen aanpakken. Het Amerikaanse ministerie van defensie plaatste Cosco in januari van dit jaar op een zwarte lijst van bedrijven die banden hebben met het Chinese leger. Hoewel deze aanwijzing aan Amerikaanse bedrijven geen directe verboden oplegt, kan het een signaal zijn dat verdere stappen worden overwogen.
Volgens het Development Research Center van de Chinese Staatsraad proberen de Verenigde Staten de internationale invloed van China aan te vallen door een mogelijke dreiging vanuit het Aziatische land te overdrijven en te gebruiken als excuus om bondgenoten te dwingen partij te kiezen in de werking van de toeleveringsketens.
De Amerikaanse regering heeft maatregelen aangekondigd om zijn commerciële maritieme aanwezigheid wereldwijd te vergroten, onder meer door de binnenlandse scheepsbouw te stimuleren, een vlottere toegang te creëren tot scheepsregisters die door de Verenigde Staten worden gecontroleerd en belangrijke wereldwijde maritieme knelpunten op risico’s te beoordelen.
China bezit of huurt een uitgebreid netwerk van havens in samenwerking met bedrijven zoals Cosco, China Merchants en Sipg. Volgens een rapport van de Amerikaanse denktank Council on Foreign Relations had China in augustus vorig jaar wereldwijd belangen in 129 havenprojecten.
De Amerikaanse maritieme inspanningen hebben bijgedragen tot oplopende spanningen met China, dat havens en andere infrastructuur voor scheepvaart als een essentiële pijler voor het Belt & Road Initiative bestempelt. De Verenigde Staten en China botsen ook al over handel en invoerheffingen.
De Verenigde Staten onderzoeken ook de Chinese aanwezigheid in de Straat van Gibraltar en belangen van het Aziatische land in de havens van Valencia en Bilbao. Ook havens in het Caraïbisch gebied, zoals Kingston in Jamaica, genieten een grote Amerikaanse aandacht, vooral door hun strategische ligging en diepwaterfaciliteiten. China Merchants heeft een belang in de containerterminal van Kingston.
De aanwezigheid van onbetrouwbare leveranciers in de wereldwijde cruciale infrastructuur, waaronder havens, moet volgens het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken als een risico voor de nationale veiligheid worden bestempeld.
Sinds zijn terugkeer naar het Witte Huis heeft Donald Trump tal van stappen gezet om de Amerikaanse invloed op de wereldzeeën te vergroten. Hij tekende een uitvoerend bevel om de Amerikaanse scheepsbouwcapaciteit te herstellen, onderzoekt een scheepsregister in de Amerikaanse Maagdeneilanden en overweegt invoertarieven voor Chinese schepen die Amerikaanse havens aandoen. Ook de overname van Groenland als strategisch punt staat op de agenda.
Volgens bronnen is deze aanpak de meest ambitieuze Amerikaanse poging sinds het presidentschap van Richard Nixon om de positie van de Verenigde Staten in de wereldwijde scheepvaart te versterken. “Op korte tot middellange termijn zullen de Verenigde Staten waarschijnlijk doorgaan met pogingen om de Chinese invloed in sleutelhavens tegen te gaan door allianties en partnerschappen te bouwen”, gaf Poole-Robb aan.