Autofabrikanten proberen Chinese deadline zeldzame metalen voor te blijven
Posted by managing21 on oktober 22nd, 2025
Autofabrikanten zoeken wereldwijd naar cruciale zeldzame aardmetalen. Dat is noodzakelijk om de Chinese exportcontroles te kunnen opvangen. De constructeurs vrezen dat de Chinese maatregelen kunnen leiden tot een tekort aan onderdelen en een stillegging van fabrieken. Zeldzame magneten worden in de autosector ingezet voor de aandrijving van motoren in onder meer buitenspiegels, luidsprekers, oliepompen, ruitenwissers en sensoren voor lekkage en remmen. In elektrische auto’s is hun functie nog groter.
Hoewel een Amerikaans-Chinees akkoord een acute dreiging afwendde, zijn de wereldwijde voorraden van zeldzame aardmetalen uitgeput geraakt door vergelijkbare beperkingen eerder dit jaar. China heeft bovendien de toekenning van exportvergunningen bemoeilijkt. China heeft zijn exportbeperkingen inmiddels fors uitgebreid, waardoor bedrijven wereldwijd met tekorten kampen.
Het adviesbureau AlixPartners schat dat China tot 70 procent van de mondiale mijnbouw van zeldzame aardmetalen controleert, 85 procent van de raffinagecapaciteit en ongeveer 90 procent van de productie van metaallegeringen en magneten. De nieuwe Chinese lijst met exportbeperkingen omvat onder meer ytterbium, holmium en europium, grondstoffen die eveneens in de automobielindustrie worden gebruikt.
“De situatie is bijzonder gespannen”, beklemtoonde Nadine Rajner, chief executive van NMD Metalpowders, een Duits fabrikant van metaalpoeders. “Klanten willen zeldzame aardmetalen overal vandaan betrekken, behalve uit China. Onder meer in Zweden zijn voldoende voorraden beschikbaar, maar het land kampt met een gebrek aan mijnbouw en raffinagecapaciteit. Bij de zware zeldzame aardmetalen controleert China 99,8 procent van de wereldwijde raffinagecapaciteit, wat alternatieven nagenoeg uitsluit. We zijn vrijwel uitverkocht en hebben nog slechts beperkte voorraden.”
Zeldzame aardmetalen kunnen worden gerecycleerd uit oude auto’s, maar die industrie staat nog in zijn kinderschoenen. Neutral, een door Renault gesteund bedrijf, recycleert momenteel materiaal uit 400.000 auto’s per jaar in Frankrijk en heeft contracten met vijftien merken in Europa. “De opschaling van die activiteit vormt de grote uitdaging”, betoogde Jean-Philippe Bahuaud, chief executive van Neutral
Zelfs indien Chinese leveranciers nieuwe orders zouden kunnen uitleveren voor de exportcontroles op 8 november ingaan, moet er rekening mee worden gehouden dat de zeevracht naar Europa ongeveer 45 dagen in beslag neemt. De dreiging van een bottleneck bij zeldzame aardmetalen komt bovendien bovenop andere problemen in de sector. China heeft immers tevens exportbeperkingen ingesteld op lithium-ion batterijen en andere batterijmaterialen. Dit verhoogt de bekommernis over de levering van onderdelen voor elektrische voertuigen.
Recent wakkerde een conflict over intellectueel eigendom tussen China en Nederland rond de weinig bekende Nederlandse chipmaker Nexperia de vrees voor fabriekssluitingen aan. Nexperia levert immers veel chips voor auto-onderdelen. Autofabrikanten worden daarnaast geconfronteerd met Amerikaanse invoerheffingen.
Tegenmaatregelen
De Chinese greep op zeldzame aardmetalen geldt echter als een van de lastigste problemen. “China kan de hele automobielindustrie in twee maanden stilleggen”, beklemtoonde Ryan Grimm, inkoopdirecteur bij Toyota Motor Noord-Amerika. Bruno Gahery, regionaal voorzitter bij leverancier Bosch, verwacht dat de sector voor de Chinese deadline zeldzame aardmetalen zal hamsteren.
Ook andere vertegenwoordigers van de sector merken op dat eerder opgebouwde voorraden inmiddels grotendeels zijn uitgeput en wijzen daarbij op de krappe markt. Volgens diverse bronnen ontvingen sommige Chinese exporteurs van zeldzame aardmetalen onmiddellijk na de aankondiging van de nieuwe controles op 9 oktober een golf aan orders uit het buitenland.
Autofabrikanten nemen maatregelen om hun afhankelijkheid van China te verminderen. General Motors en grote toeleveranciers zoals ZF Friedrichshafen en BorgWarner ontwikkelen elektromotoren waarin weinig tot geen zeldzame aardmetalen worden gebruikt. BMW en Renault hebben motoren zonder zeldzame aardmetalen geproduceerd. Monumo gebruikt artificiële intelligentie en simulatie om het gehalte zeldzame aardmetalen in motoren te verlagen. “Gemiddeld kon bij de klanten, waaronder een aantal autofabrikanten, een besparing van 24 procent worden opgetekend”, werpt Dominic Vergine, chief executive van Monumo, op.
De sector werkt voor de volgende generatie elektrische voertuigen aan een versnelde ontwikkeling van motoren die geen zeldzame metalen nodig hebben. De meest ontwikkelingen zullen echter nog vele jaren in beslag nemen, net zoals nieuwe mijnen en raffinaderijen buiten China. Deskundigen merken daarbij dat China deze inspanningen bovendien kan ondermijnen door de prijzen laag te houden.
Volgens experts neemt de Amerikaanse overheid de dreiging veel ernstiger dan Europa. Andy Leyland, analist van SC Insights, zegt dat China vooral op prijs concurreert en dat zal blijven doen. “De Chinezen kunnen de westerse ontwikkelaars van elektrische motoren altijd onderbieden”, betoogde hij. “Geconfronteerd met goedkopere motoren mét zeldzame-aardmagneten kan het voor autofabrikanten lastig te rechtvaardigen om zijn duurdere componenten te gebruiken. Dit blijft dus een bijzonder risicovolle investering.”