managing21.be

Managing21: een blik op het heden en de toekomst van de economie.

Lidstaten OESO bereiken kantelpunt in afbouw fossiele stroomproductie

Posted by managing21 on mei 5th, 2026

De elektriciteitsopwekking uit fossiele brandstoffen in de 38 lidstaten van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) is met 19 procent gedaald ten opzichte van het historische piekniveau. Volgens recente cijfers wijst dit op een structurele verschuiving in de energievoorziening van ontwikkelde economieën, waarbij hernieuwbare energiebronnen de rol van fossiele brandstoffen in toenemende mate overnemen.

Opvallend is dat de daling niet het gevolg is van een lagere elektriciteitsvraag. Het totale stroomverbruik bleef tijdens de energietransitie stijgen, wat betekent dat windenergie en zonnekracht niet alleen het verlies aan fossiele productie compenseerden, maar ook voorzagen in extra vraag.

Steenkool kende de sterkste terugval. De stroomproductie uit steenkool daalde tussen 2007 en 2023 van 3.854 terawattuur naar 1.865 terawattuur. Dat betekende een afname van 52 procent. In dezelfde periode nam de productie uit windenergie en zonnekracht elfvoudig toe. Samen voegden deze bronnen 1.723 terawattuur aan extra elektriciteitsopwekking toe. Daarmee compenseren ze 87 procent van de terugval in steenkoolproductie.

De uitstoot van de elektriciteitssector nam mee af. De koolstofintensiteit van elektriciteit in de Oeso daalde tussen 2007 en 2023 van 479 gram per kilowattuur naar 341 gram. De totale uitstoot van de sector verminderde in die periode met 28 procent.

Zonnekracht

Zonnekracht is wereldwijd de snelst groeiende elektriciteitsbron. In 2025 steeg de mondiale productie met 30 procent tegenover het jaar voordien. Zonnekracht dekte daarbij 75 procent van de wereldwijde groei in elektriciteitsvraag. De kosten zijn daarbij sterk gedaald. Waar zonnekracht in 2010 nog aanzienlijk duurder was dan fossiele alternatieven, behoort zij inmiddels tot de goedkoopste vormen van nieuwe elektriciteitsopwekking.

De snelle groei van zonnekracht vergroot tegelijk het belang van energieopslag. Omdat zonnepanelen alleen overdag energie produceren, is opslag nodig om vraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen. De prijzen van batterijen zijn de afgelopen tien jaar fors gedaald. Dit maakt grootschalige opslagprojecten economisch aantrekkelijker. Wereldwijd bereikte de inzet van energieopslag in 2025 een recordniveau.

Kernenergie blijft ondertussen een belangrijke aanvullende rol spelen. Anders dan windenergie en zonnekracht levert de nucleaire productie continu stroom, met een zeer lage uitstoot van koolstofdioxide over de volledige levenscyclus. In landen zoals Frankrijk vormt kernenergie nog steeds de ruggengraat van de elektriciteitsvoorziening. Tegelijk beperken hoge kosten en lange bouwtijden de uitbreiding van nieuwe kerncentrales.

De investeringsstromen bevestigen de omslag in de energiesector. Wereldwijde investeringen in duurzame energie bereikten in 2025 een record van 2,3 biljoen dollar. Dat bedrag ligt voor het tweede jaar op rij hoger dan investeringen in fossiele brandstoffen. Investeringen in fossiele energievoorziening daalden daarentegen, terwijl zowel Europa als de Verenigde Staten een verdere groei in investeringen in hernieuwbare energie noteerden.

Volgens analisten onderstrepen de cijfers dat de energietransitie in ontwikkelde economieën een structureel karakter heeft gekregen en dat hernieuwbare energie niet langer slechts een aanvulling vormt, maar steeds nadrukkelijker de basis van de elektriciteitsvoorziening wordt.