managing21.be

Managing21: een blik op het heden en de toekomst van de economie.

Ruimtereis verandert de menselijke hersenen

Posted by managing21 on november 23rd, 2018

Een langdurig verblijf in de ruimte leidt niet alleen tot spieratrofie en een vermindering van de botdichtheid, maar heeft ook blijvende effecten op de hersenen. Er is echter weinig bekend over de manier waarop verschillende weefsels van de hersenen reageren op een blootstelling aan microzwaartekracht. Het blijft onduidelijk in welke de waargenomen neuroanatomische veranderingen ook na de terugkeer naar een normale zwaartekracht blijven aanhouden. Dat zegt een onderzoek door wetenschappers van de Universität Ludwig Maximilian in München en de Universiteit Antwerpen, gebaseerd op onderzoek bij een groep Russische kosmonauten.

Een studie bij tien Russische kosmonauten, die gemiddeld ongeveer zes maanden aan boord van het International Space Station (ISS) hadden verbleven, bracht duidelijke veranderingen aan het licht in de drie belangrijkste hersenweefsels, die bovendien minstens een half jaar na het einde van de missie detecteerbaar bleven. “Hersenscans na de terugkeer op aarde toonden dat het volume van de grijze materie – het deel van de hersenschors dat hoofdzakelijk bestaat uit de cellichamen van de neuronen – tegenover metingen voor de lancering was verminderd,” benadrukte onderzoeksleider Peter zu Eulenburg, professor neurologie aan de Universität Ludwig Maximilian.

“Bij een opvolgingsonderzoek zeven maanden later was dat effect weliswaar grotendeels weggewerkt, maar nog steeds detecteerbaar,” benadrukt Eulenberg. “Daarentegen bleek het volume van het hersenvocht – dat de holten van het menselijk brein vult – binnen de cortex tijdens langdurige blootstelling aan microzwaartekracht toe te nemen. Bovendien was dit proces ook waarneembaar in de buitenholtes van de hersenen. Bij de witte materie – die vooral uit zenuwvezels bestaan – bleek onmiddellijk na de landing geen verandering te kunnen opgemerkt. Bij een vervolgonderzoek zes maanden later, moest echter een algemene volumevermindering worden geregistreerd.”

“De resultaten van de studie duiden alvast op langdurige veranderingen in het patroon van de circulatie van hersenvocht gedurende een periode van minstens zeven maanden na de terugkeer op aarde,” zegt Eulenburg. “Momenteel kan echter niet worden aangetoond of ontkend dat deze veranderingen ook tot een wijziging van de cognitieve mogelijkheden zouden kunnen leiden. Tot nu toe is de enige klinische indicatie voor nadelige effecten een vermindering van de gezichtsscherpte die moest worden opgetekend bij verschillende astronauten die gedurende een langere tijd in de ruimte zijn gebleven.”

“Deze veranderingen zouden heel goed kunnen worden toegeschreven aan de verhoogde druk die wordt uitgeoefend door het hersenvocht op het netvlies en de oogzenuw,” zegt professor Eulenburg. “De structurele veranderingen in de hersenen na lange ruimtevluchten kunnen mogelijk worden toegeschreven aan minimale drukveranderingen door de microzwaartekracht in de verschillende waterkolommen van de hersenen, die over een langere periode een cumulatief effect zouden kunnen hebben. Om echter de risico’s van langdurige ruimtemissies te kunnen inschatten en minimaliseren, is een verder en diepgaander onderzoek nodig.”

Lees Verder