managing21.be

Managing21: een blik op het heden en de toekomst van de economie.

Satellieten bewijzen efficiëntie van streng beschermde zeegebieden

Posted by managing21 on juli 25th, 2025

In streng beschermde mariene reservaten blijkt illegale visserij grotendeels afwezig te zijn. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de University of Wisconsin, die met behulp van satellietbeelden en kunstmatige intelligentie een analyse van vijf miljard realtime locaties van vissersschepen maakten.

“Illegale visserij vormt wereldwijd een bedreiging voor de oceaan en de visserijsector”, benadrukt onderzoeksleider Jennifer Raynor, professor grondstoffen-economie aan de University of Wisconsin. “Mariene beschermde gebieden waar visserij deels of volledig verboden is, gelden als een belangrijk instrument om ecosystemen te beschermen. Uit het onderzoek is gebleken dat streng beschermde mariene reservaten nauwelijks industriële visserij aantrekken. We ontdekten dat gebieden met een strikt visverbod beter functioneren dan vaak wordt gedacht. De afwezigheid van illegale visserij is hoopgevend voor mariene natuurbescherming.”

Een analyse van het Automatic Identification System (AIS) toonde dat in beschermde gebieden weinig visserij-activiteit kon worden vastgesteld. Het identificatiesysteem is echter niet waterdicht. Schepen kunnen het systeem immers manipuleren of simpelweg uitschakelen. Daarom werd ook gebruikgemaakt van synthetische apertuur-radar (SAR), een techniek waarbij satellieten met behulp van een radar de zeeoppervlakte scannen. Met behulp van artificiële intelligentie slaagden de onderzoekers erin ook schepen op te sporen die onder de radar opereren.

Uit de studie bleek dat in streng beschermde mariene reservaten gemiddeld slechts één schip per 20.000 vierkante kilometer werd gedetecteerd. In sommige gebieden werd tussen 2017 en 2021 helemaal geen visserij-activiteit waargenomen. “AIS mist ongeveer 90 procent van de schepen die met behulp van satellieten wel kon worden gevonden”, verduidelijkte Raynor. “Dit toont aan dat satellietbeelden onmisbaar zijn voor effectief toezicht.”

De studie keek naar 1.380 maritieme reservaten, waaronder bekende reservaten zoals het Australische Great Barrier Reef en het Amerikaanse Papah?naumoku?kea Reserve rond Hawaï. Samen beslaan deze gebieden ruim 2 procent van het wereldwijde oceaanoppervlak.

Volgens marine-ecoloog Enric Sala bieden goed beschermde gebieden niet alleen ecologische voordelen, maar bieden ze ook een economische meerwaarde. “Naarmate de bescherming verbetert, zal binnen de grenzen van het reservaat meer vis worden aangetroffen. Dat overschot verspreidt zich echter ook naar omliggende visgebieden. Op die manier profiteren ook de vissers van een sterkere bescherming.”

De onderzoekers hopen dat hun bevindingen landen zullen aanmoedigen om meer te investeren in handhaving met behulp satelliettechnologie. Dat is essentieel om het wereldwijd afgesproken doel – tegen 2030 zou minstens 30 procent van de oceanen beschermd moeten zijn – te halen.