managing21.be

Terwijl Europa zich voorbereidt op een langdurig conflict aan de oevers van de Zwarte Zee, moet het gebied zich inzetten voor het optimaliseren van de transportcorridor van de Donau om ervoor te zorgen dat de Zwarte Zee vrij en open blijft. Dat blijkt uit een rapport van Kaush Arha (voorzitter van het Free & Open Indo-Pacific Forum), Ben Hodges (voormalig commandant van US Forces Europe) en George Scutaru (een voormalige nationale veiligheidsadviseur van de president van Roemenië).

“De oorlog in Oekraïne blijft het toegenomen verband tussen economie en veiligheid accentueren”, werpen de auteurs op. “Daarbij wordt Oekraïne door de Russische blokkade gedwongen zijn graanexporten naar havens langsheen de Roemeense Donau en Zwarte Zeehavens te verleggen. De Russische controle over de Krim, gekoppeld aan de uitgesproken wens van de Russische top om de gehele kustlijn van Oekraïne te annexeren en de tijdelijke bezetting van het Slangeneiland aan de monding van de Donau, wijzen op de kwaadaardige bedoelingen van het land om de vrijheid van scheepvaart over het grootste deel van de Zwarte Zee te ontzeggen.”

Levensbelangrijk toegangspunt tot Zwarte Zee

Opgemerkt wordt dat de Bosporus en de Donau de twee levensbelangrijke toegangspunten tot de Zwarte Zee vormen. “Turkije garandeert, vooral omwille van zijn geografische controle over de Bosporus, de vrijheid van scheepvaart in de Zwarte Zee”, voeren de auteurs aan. “Dit laat aan de Europese Unie en de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (Navo) de opdracht om ervoor te zorgen dat een gemoderniseerde Donau een open kanaal naar de Zwarte Zee behoudt om de vrede en welvaart in Zuidoost-Europa en het hele continent in het algemeen te bevorderen.”

De Donau moet tot een belangrijke verkeersader worden uitgebouwd. – Foto: Pixabay/Falco

Bij het moderniseren van het transport over de Donau moeten volgens de auteurs twee duidelijke vereisten naar voor worden geschoven. “In eerste instantie bevestigt de Donau zijn cruciale positie als handelsader voor het transport van landbouwproducten (granen) door Zuidoost-Europa – ook vanuit Oostenrijk, Slowakije, Hongarije, Servië, Roemenië, Bulgarije, Moldavië en Oekraïne.

In de nabije toekomst zullen de Russische bezetting van de Krim en de aanhoudende dreiging voor alle Oekraïense havens ervoor zorgen dat de Donau de belangrijkste handelsader wordt voor de export van Oekraïens graan. Daarom moet de Europese Unie, in nauwe samenwerking met de oeverstaten van de rivier, dringend de nodige maatregelen te nemen om de transportcorridor van de Donau te optimaliseren en op die manier de Europese landbouw een maximaal concurrentievoordeel te bieden.”

“In tweede instantie wordt de paraatheid van de Navo bij het mobiliseren van militaire middelen vanuit Duitsland naar het oostfront ernstig beperkt door een aantal knelpunten op de bestaande wegennetwerken en spoorverbindingen. Volgens sommige berichten is het beschikbare spoorwegnet slechts in staat minder dan 20 procent van de benodigde activa te mobiliseren.”

“De Donau biedt een gunstige transportcorridor om tegemoet te komen aan de nieuwe doctrine van de Navo voor de voorwaartse houding bij het verplaatsen van brandstof, munitie en zware bepantsering naar de frontlinies, vooral naar het kwetsbare zuidoostelijke front. Binnenschepen kunnen dit zware materiaal vanuit belangrijke logistieke knooppunten van het Amerikaanse leger in Mannheim en de Navo in Ulm op een efficiënte manier over de Rijn en de Donau naar de Zwarte Zee transporteren. Het zou verstandig zijn indien de Navo en de Europese Unie en de Europese Unie met de nodige urgentie prioriteit zouden geven aan de modernisering van de Donau voor militair transport.”

Wederopbouw Oekraïene

“Een gemoderniseerde transportcorridor op de Donau zal niet alleen een stimulans kunnen vormen voor de landbouweconomieën van Zuidoost-Europa en de Navo, maar kan ook van cruciaal belang zijn voor de wederopbouw van Oekraïne”, betogen Arha, Hodges en Scutaru. “Door een verbetering van de commerciële infrastructuur en connectiviteit in heel Zuidoost-Europa kan de aantrekkelijkheid van de regio voor industriële ontwikkeling vergroten, waardoor de Europese en mondiale toeleveringsketens minder risico zouden lopen.”

“De Donau zal ook dienen als een noodzakelijke verkeersader voor een betere transcontinentale handel met de Kaukasus en Centraal-Azië. De ontwikkeling van het transport over de Donau en de daaruit voortvloeiende omschakeling van het verkeer van treinen en vrachtwagens naar binnenvaartschepen zou er ook toe bijdragen dat Europa zijn doelstellingen op het gebied van duurzame energie kan halen. Wel is het cruciaal om de negatieve ecologische gevolgen van het toegenomen verkeer over de rivier te minimaliseren en te verzachten.”

Bij de modernisering van de Donau moet volgens de auteurs met vier principes rekening worden gehouden. “In de eerste plaats zou het vrije verkeer van goederen en personen, zoals verankerd in de Schengen-akkoorden, moeten worden gestimuleerd”, zeggen ze. “De Donau telt tien oeverstaten. Zeven naties zijn lid van de Europese Unie, terwijl de drie anderen hun kandidaat voor toetreding tot dat blok hebben ingediend. In de tweede plaats moet de Donau door de Navo worden aangewezen als een strategische corridor voor de veiligheid. Daarbij moeten operationele oefeningen en evaluaties worden gepland om de optimale paraatheid van die corridor te garanderen.”

“In de derde plaats moet een optimale instroom van binnenvaarttransport worden verzekerd. Dat moet worden gerandeerd door een noodzakelijke modernisering van de infrastructuur, waaronder de bouw van verbeterde sluizen, het vrijmaken van bruggen en de organisatie van baggeroperaties. Tenslotte moet een investeringsvriendelijke beleid de proliferatie van industrieën langs de rivier vergemakkelijken, waardoor het economische potentieel van Zuidoost-Europa wordt geoptimaliseerd.” Volgens Arha, Hodges en Scutaru zou het passend zijn om een deel van de bevroren Russische activa – ruim 300 miljard euro – aan de modernisering van de Donau te besteden.

Meer over dit onderwerp:

• Vrachttransport op Donau vorig jaar tot een historisch dieptepunt gezakt
• Grensovergangen nog steeds hinderpaal voor het goederentransport op de Donau
• Transcarpathia bouwt een nieuwe rivierhaven met toegang tot de Donau
• Milieugroep zet 1,6 miljoen steuren uit in de Donau
• Dertigtal landen beloven steun aan heropbouw Oekraïense culturele sector