managing21.be

De wereldwijde emissies van methaan, een krachtig gas dat de planeet opwarmt, lopen snel op. Daarbij wordt gewag gemaakt van het snelste tempo in verschillende decennia. Onmiddellijke actie is dan ook vereist om een gevaarlijke escalatie van de klimaatcrisis te helpen voorkomen. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de Duke University.

Methaanemissies zijn verantwoordelijk voor de helft van de wereldwijde opwarming die tot nu toe werd geregistreerd. Sinds 2006 heeft die uitstoot een aanzienlijke toename laten optekenen. “Ook de rest van dit decennium zal er verdere toename van de uitstoot moeten worden gemeld, tenzij er nieuwe stappen worden ondernomen om die trend tegen te gaan”, benadrukt onderzoeksleider Drew Shindell, klimaatwetenschapper aan de Duke University.

De jaarlijkse wereldwijde methaanemissies liggen ongeveer 30 miljoen ton hoger dan vorig decennium. – Foto: Pixabay/Roderick Qiu

“Hoewel de wereld terecht is gefocust op koolstofdioxide als de belangrijkste oorzaak van stijgende wereldwijde temperaturen, is er weinig gedaan om methaan aan te pakken”, geeft Shindell aan. “Nochtans draagt methaan tijdens de eerste twintig jaar nadat het gas in de atmosfeer terecht is gekomen, tachtig keer meer bij tot de opwarming van de aarde dan koolstofdioxide. De groeisnelheid van de uitstoot van methaan neemt toe. Dat is een bijzonder zorgelijke ontwikkeling.”

“Tot ongeveer twintig jaar geleden bleef de uitstoot van methaan in de atmosfeer relatief status quo”, merkt Drew Shindell op. “Pas de jongste jaren is er een enorme emissie van methaan opgemerkt. Dat fenomeen heeft ertoe geleid dat de aanpak van de antropogene opwarming – door de menselijke activiteit veroorzaakt – nog meer uitdagend is geworden.”

Dit decennium lagen de jaarlijkse wereldwijde methaanemissies ongeveer 30 miljoen ton hoger dan het voorbije decennium. Zowel in 2021 als 2022 werden er daarbij nieuwe records opgetekend. Hoewel hiervoor geen enkele duidelijke reden kan worden aangegeven, moet volgens de wetenschappers op een aantal factoren worden gewezen.

“Methaan komt van de productie en de verwerking van olie, gas en steenkool”, verduidelijkt Shindell. “Daarmee moet rekening gehouden worden met een hausse in fracking die deze eeuw een golf van nieuwe gasprojecten heeft veroorzaakt. Het gas wordt ook uitgestoten door de wereldwijde veestapel. De toegenomen veehouderij heeft dan ook een sterke bijdrage geleverd tot de toename van de methaan-uitstoot. In mindere mate is er ook sprake van een impact van de uitbreiding van de rijstproductie. Daarnaast zorgen de oplopende temperaturen op aarde voor een ontbinding van organisch materiaal in wetlands. Hierdoor komt eveneens meer methaan vrij.”

Sterkste hefboom

In 2021 hebben de Verenigde Staten en de Europese Unie de Global Methane Pledge gelanceerd. Dat initiatief engageert zich om de gezamenlijke methaan-uitstoot tegen het einde van dit decennium met 30 procent te verminderen. “Dit plan is nu uitgebreid naar 155 landen, maar slechts 13 procent van de uitstoot door het huidige beleid wordt gedekt”, voeren de onderzoekers aan. “Bovendien gaat slechts 2 procent van de wereldwijde klimaatfinanciering naar de vermindering van de methaanuitstoot.”

“Ik denk niet dat die doelstelling volledig onbereikbaar is geworden, maar we moeten onze inspanningen verdubbelen om die ambities waar te maken”, merkt Shindell op. “De uitstoot van olie en gas wordt door de overheden steeds meer aan strikte regels onderworpen. Maar bij de wereldwijde veestapel loopt dat veel minder vlot. Vele overheden laten die sector grotendeels ongemoeid.”

Koolstofdioxide kan honderden of duizenden jaren in de atmosfeer blijven hangen, tenzij gerichte maatregelen worden genomen om het gas op te vangen of te verwijderen. De dreiging van methaan duurt veel korter. Indien alle emissies van dat gas onmiddellijk zouden worden verminderd, zou 90 procent van het verzamelde methaan binnen dertig jaar uit de atmosfeer zijn verdwenen. Dit zou een snellere manier zijn om de opwarming van de aarde te verminderen dan een exclusieve aanpak van de koolstofdioxide.”

“Methaan is de sterkste hefboom die we snel kunnen gebruiken om de opwarming tussen het heden en het midden van deze eeuw te verminderen”, merkt Shindell op. “Er kunnen immers bijzonder snel resultaten worden geboekt. Een aanpak van de methaanuitstoot is dan ook een optimale manier om de ergere gevolgen van de klimaatverandering te kunnen voorkomen. Een afbouw van de uitstoot van koolstofdioxide biedt een bescherming van onze kleinkinderen, maar de vermindering van de emissies van methaan garandeert een onmiddellijke bescherming van de huidige generatie.”

Meer over dit onderwerp:

• Steenkoolproducenten Indonesië negeren emissies van methaan
• Methaanemissies laaghangend fruit in strijd tegen klimaatverandering
• Grootste methaanlek van oliebron in veld Karaturun East in Kazachstan
• Chinese emissies broeikasgassen voorbije decennium op piekniveau
• Amerikaanse producenten olie en gas moeten methaanuitstaat 80 procent verminderen