managing21.be

Managing21: een blik op het heden en de toekomst van de economie.

Criminele bendes profiteren van Amerikaanse bezuinigingen op natuurbescherming

Posted by managing21 on augustus 14th, 2025

De kaalslag in de ontwikkelingshulp van de Verenigde Staten heeft nieuwe mogelijkheden gecreëerd voor de internationale misdaadwereld die handel drijft in bedreigde diersoorten. Dat hebben een aantal experts in natuurbescherming gezegd. Er wordt aan toegevoegd dat hier ook banden met andere criminele activiteiten kunnen worden opgemerkt.

De illegale handel in wilde dieren, met een waarde van naar schatting 23 miljard dollar, wordt gedomineerd door uiteenlopende partijden. Naast lokale stropers zijn ook criminele organisaties zoals de Chinese triades en Mexicaanse kartels in de handel actief. Volgens experts en activisten profiteren zij van het besluit van de Amerikaanse regering onder leiding van president Donald Trump om de financiering van programma’s tegen de smokkel in wilde dieren en ter bescherming van bedreigde soorten stop te zetten.

“De smokkelaars genieten van de beslissing van de Verenigde Staten”, zegt Susan Lieberman, vicevoorzitter internationaal beleid bij de Wildlife Conservation Society (WCS). “Door de afbouw van het toezicht is immers ook de pakkans voor de criminelen sterk afgenomen. Dit zet de smokkelaars aan om hun activiteiten rond de illegale handel in dieren op te voeren.”

Het United States Agency for International Development (USAID), dat inmiddels is opgedoekt, gaf jaarlijks minstens 375 miljoen dollar uit aan natuurbehoud en de strijd tegen stroperij en smokkel in de ontwikkelingslanden. Extra financiering – die eveneens gedeeltelijk is geschrapt – werd verstrekt door het Bureau of International Narcotics and Law Enforcement Affairs (INL) en de United States Fish and Wildlife Service.

Door politie, grensbewaking en gemeenschappen in veel landen te ondersteunen, speelden deze programma’s een cruciale, zij het vaak onzichtbare, rol in de bestrijding van georganiseerde misdaad en de uitbreiding daarvan naar de handel in wilde dieren. De criminele netwerken bedienen klanten over de hele wereld. Er blijkt onder meer een grote vraag vanuit China en Vietnam, waar producten van bepaalde dieren – zoals de hoorns van de rhinoceros, tanden van tijgers of schubben van het schubdier – als statussymbool of ingrediënt in traditionele medicijnen worden gebruikt.

Bredere veiligheidsstrategie

Volgens Sulma Warne, voormalig technisch adviseur van het USAID Reducing Demand for Wildlife project, ondermijnt de beslissing de grensoverschrijdende samenwerking tussen de politiekorpsen en de campagnes om de vraag naar wilde dieren in de regio te verminderen. “In veel landen was de Amerikaanse ondersteuning van de natuurbescherming de enige barrière die de smokkelaars kon tegenhouden”, zegt ook Andrea Crosta, directeur van Earth League International.

Infiltratie in de handel in bedreigde diersoorten bleek volgens Crosta vaak de meest efficiënte manier om internationale criminele netwerken te ontmaskeren. “Bij undercover-operaties stuitten onze agenten, die zich als koper van illegale dierenproducten – zoals haaienvinnen, illegaal hout en producten van jaguars – voorstelden, op leden van het beruchte Sinaloa-kartel uit Mexico. Daarbij werd vaak ook gewag gemaakt van een link met witwaspraktijken. Al die misdrijven worden door dezelfde netwerken, die beseffen dat ze voortaan quasi ongestraft hun gang kunnen gaan, gepleegd.

De Verenigde Staten zouden volgens sommige hulpverstrekkers het natuurbehoud ook ingezet hebben als een onderdeel van een bredere veiligheidsstrategie tegen terrorisme en georganiseerde misdaad. “Daarbij trachten de Amerikaanse autoriteiten buitenlandse regeringen te overtuigen dat de aanwezigheid van Amerikaanse wetshandhavers niet alleen de illegale handel in wilde dieren kon tegengaan, maar ook kon helpen om het terrorisme en de georganiseerde misdaad te bestrijden”, voerden de hulpverstrekkers aan. Volgens Lieberman kunnen de Amerikaanse bezuinigingen vooral leiden tot een destabilisatie van landen met de grootste biodiversiteit. 

Buiten de problemen op het gebied van veiligheid zullen de Amerikaanse besparingen volgens veel deskundigen ook op de natuur een rampzalig effect hebben. “Men denkt vaak dat de natuur gratis is,” zegt de natuurbeschermer Ted Reilly uit Swaziland. “Maar om de natuur intact te houden, moet enorm veel geld worden geïnvesteerd.”