managing21.be

China vervangt in hoog tempo zijn oudere dieseltrucks door elektrische alternatieven. Dat tempo ligt hoger dan verwacht en weerspiegelt een ingrijpende verschuiving op de Chinese automarkt. Dat blijkt uit een rapport van het bureau Commercial Vehicle World uit Peking. Deze verschuiving heeft volgens het rapport mogelijke gevolgen voor de wereldwijde brandstofvraag en de toekomst van het zwaar transport.

In 2020 draaiden bijna alle nieuwe trucks in China nog op diesel. In de eerste helft van vorig jaar bestond 9,2 procent van de nieuwe zware trucks uit elektrische voertuigen. Dat was één jaar later al tot 22 procent opgelopen. Het Britse onderzoeksbureau BMI Research verwacht dat elektrische trucks dit jaar bijna 46 procent van de nieuwe verkopen zullen uitmaken. Dat cijfer zou volgend jaar verder tot 60 procent oplopen.

Zware trucks vervoeren het kloppend hart van moderne economieën, maar dragen ook aanzienlijk bij aan de wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide. In 2019 genereerde wegvervoer een derde van alle transportgerelateerde emissies van koolstofdioxide. Vrachtvervoer wordt beschouwd als een sector die moeilijk kan worden verduurzaamd, omdat elektrische vrachtwagensmet zware batterijen minder lading kunnen vervoeren dan dieseltrucks. Sommigen zagen vloeibaar aardgas (LNG) lange tijd als een minder vervuilend alternatief, terwijl de technologie voor elektrische zware voertuigen zich verder ontwikkelde. 

De Chinese vrachtwagenvloot rijdt nog grotendeels op diesel, maar het landschap verandert. Volgens het Internationaal Energieagentschap vlakt de vraag naar transportbrandstof af. “Het dieselgebruik in China kan sneller dalen dan veel analisten verwachten”, zegt Christopher Doleman, analist bij het Institute for Energy Economics and Financial Analysis.

Elektrische trucks verkopen in China inmiddels beter dan modellen op vloeibaar aardgas, wat de vraag naar fossiele brandstoffen kan verminderen. “In andere landen zullen elektrische trucks misschien nooit van de grond komen,” geeft Doleman aan. Het aandeel elektrische trucks in nieuwe verkopen is van 8 procent in 2024 gestegen tot 28 procent in augustus van dit jaar. Dat is meer dan een verdrievoudiging, gedragen door dalende prijzen. Volgens Commercial Vehicle World verkochten elektrische trucks vijf maanden op rij beter dan vrachtwagens op vloeibaar aardgas.

Hoewel elektrische vrachtwagens twee tot drie keer duurder zijn dan dieseltrucks en ongeveer 18 procent meer kosten dan exemplaren op vloeibaar aardgas, kunnen hun hogere energie-efficiëntie en lagere operationele kosten hun eigenaars een besparing van 10 procent tot 26 procent over de levensduur van het voertuig opleveren. “Bij zware trucks zijn Chinese vlooteigenaren vooral gefocust op de kosten,” zegt Doleman.

De vroege verkoop werd gestimuleerd door aanzienlijke overheidsincentives, zoals een regeling in 2024 waarmee eigenaars tot ongeveer 19.000 dollar konden krijgen om oudere voertuigen te vervangen door nieuwere of elektrische modellen. Ook investeringen in laadinfrastructuur dragen bij tot de vraag naar elektrische trucks. Cruciale logistieke knooppunten, waaronder de rivierdelta van de Yangtze, hebben speciale laadstations langs belangrijke vrachtwegen geplaatst. Steden zoals Peking en Shanghai bouwden langs snelwegen zware laadstations waar trucks binnen enkele minuten kunnen opladen.

CATL, de grootste producent van batterijen voor elektrische voertuigen ter wereld, introduceerde in mei een batterijwisselsysteem voor zware trucks en kondigde plannen aan voor een netwerk van wisselstations dat 150.000 kilometer van de 184.000 kilometer Chinese snelwegen zal beslaan.

“De stijging van elektrische truckverkopen verlaagt het dieselgebruik en kan de toekomstige vraag naar vloeibaar aardgas hervormen”, zeggen verscheidene analisten. Het dieselverbruik in China, na de Verenigde Staten de grootste consument van deze brandstof, daalde in juni 2024 tot 3,9 miljoen vaten per dag. Dat is een inkrimping met 11 procent ten opzichte van dezelfde maand vorig jaar en de grootste vermindering die sinds medio 2021 kon worden opgetekend, deels door de verschuiving naar vloeibaar aardgas en elektrische trucks, volgens de Amerikaanse Energy Information Administration.

“De opkomst van de Chinese elektrische trucksector is een onderbelicht verhaal in de wereldwijde energietransitie, vooral gezien het potentieel voor regionale handelsstromen in diesel,” zegt Tim Daiss, analist bij Apac Energy Consultancy. De verkoop van trucks op vloeibaar aardgas kende in september 2023 en maart 2024 een piek, na de versoepeling van transportbeperkingen tijdens de covid-pandemie. In juni dit jaar was de verkoop met 6 procent gedaald, doordat elektrische trucks terrein wonnen.

Overgang

Een rapport van Shell voorspelt dat de vraag naar geïmporteerd vloeibaar aardgas in China, de grootste importeur van de brandstof in de wereld, blijft stijgen. Die stijging zou gedeeltelijk te wijten zijn aan trucks op vloeibaar aardgas. Het rapport suggereert bovendien dat trucks op vloeibaar aardgas mogelijk ook naar andere markten, zoals India, zou kunnen uitbreiden. Volgens schattingen van het onderzoeksbureau Rhodium Group verminderen Chinese elektrische trucks de olievraag nu al met het equivalent van meer dan een miljoen vaten per dag.

Doleman ziet vloeibaar aardgas als een overgangsstap, die waarschijnlijk beperkt blijft tot China, waar immers een uitgebreid pijpleidingennetwerk, overvloedige binnenlandse gasproductie en bijproducten zoals cokesovengas gunstige omstandigheden voor deze transportsector hebben gecreëerd. China plant nieuwe emissienormen voor voertuigen die meerdere vervuilende stoffen beperken, maar werkt ook aan gemiddelde doelstellingen voor de uitstoot van broeikasgassen voor de volledige vloot van een fabrikant. Dit maakt het volgens Yang bijna onmogelijk voor bedrijven die uitsluitend op fossiele brandstoffen vertrouwen om aan de normen te voldoen.

De regels zullen niet alleen individuele voertuigen beperken, maar ook de gemiddelde uitstoot van alle voertuigen die een fabrikant produceert. Dat betekent dat een autofabrikant gemiddeld onder een bepaald niveau van broeikasgasuitstoot per voertuig moet blijven. Een studie uit 2020 toonde aan dat trucks op vloeibaar aardgas over een periode van honderd jaar tussen 2 procent en 9 procent minder uitstoot veroorzaken, maar op korte termijn door methaanlekken juist vervuilender kunnen zijn. Moderne diesel komt op het gebied van luchtkwaliteit bijna met vloeibaar aardgas overeen.

Als grootste exporteur van personenauto’s ter wereld richt China zich nu op de mondiale markt voor elektrische trucks. “Chinese autofabrikanten houden hun kosten laag en versnellen de productie, terwijl ze zorgen dat componenten zoals batterijen, motoren en elektronica naadloos samenwerken”, betoogt Bill Russo, analist van Automobility Limited in Shanghai.

De drukke Chinese bezorgsector, vooral stedelijke vrachttrucks, heeft als een vroeg testterrein voor deze voertuigen gediend. “Tussen 2021 en 2023 groeiden de export van zware Chinese trucks, inclusief elektrische voertuigen, naar het Midden-Oosten en Noord-Afrika jaarlijks met circa 73 procent, terwijl leveringen naar Latijns-Amerika met 46 procent stegen”, merkt het bureau McKinsey op. “Het aandeel elektrische trucks zal naar verwachting toenemen, hoewel een beperkte laadinfrastructuur een uitdaging kan vormen.”

Sany Heavy Industry uit China zegt vanaf 2026 elektrische trucks naar Europa te zullen exporteren. Het bedrijf heeft al trucks geëxporteerd naar de Verenigde Staten, Thailand, India en de Verenigde Arabische Emiraten. In juni begon Byd met de bouw van een fabriek voor elektrische trucks en bussen in Hongarije, met het oog op de verplichte Europese doelstelling om de uitstoot van koolstofdioxide door nieuwe trucks tegen 2040 met 90 procent te verminderen ten opzichte van 2019. Volgens een studie van McKinsey uit 2024 moeten de prijzen van emissievrije trucks in Europa ongeveer halveren om betaalbare alternatieven voor diesel te worden.