De markt voor beursintroducties kent wereldwijd sterke verschillen. Terwijl de Verenigde Staten en Azië een bloeiperiode beleven, blijft Europa achter. De oorzaken van dat fenomeen liggen in het lange en onzekere proces dat in Europa met beursintroducties gepaard gaan, de voorkeur van private-equityfirma’s voor zekerdere fusies en overnames en een tekort aan bedrijven die voldoen aan de hoge eisen van de publieke markt. Grote Europese bedrijven kiezen dan ook vaker voor een notering op de Amerikaanse beurs, al wordt aangetoond dat kwalitatieve bedrijven ook in Europa succesvolle beursintroducties kunnen realiseren.

Tot nu toe dit jaar werd in Noord-Amerika bij beursintroducties een bedrag 17,7 miljard dollar, gespreid over 153 deals, opgehaald, terwijl Europa slechts 5,5 miljard dollar uit 57 beursintroducties kon halen. Deze kloof is ook wereldwijd zichtbaar. “Azië is dit jaar ongelooflijk actief geweest en vormt een echte motor voor beursintroducties”, getuigde Tommy Rueger, hoofd Equity Capital Markets (ECM) bij UBS Group. “Er zijn in Europa wel enkele pockets van kracht en we verwachten dat de activiteit de rest van dit jaar en in 2026 zal versnellen, maar tot nu toe wordt de activiteit van beursintroducties gedomineerd door Noord-Amerika en Asia-Pacific.”

Typisch voor het fenomeen is de beursgang van het Zweedse bedrijf Klarna, dat voor een notering in New York koos. De gezondheid van de Europese markt voor beursintroducties leidt bij vele partijen in de regio – beurzen, investeringsbanken, adviseurs, financiële media en geïnteresseerde bedrijven – tot bezorgdheid. Een belangrijke frustratie is daarbij de lengte en onvoorspelbaarheid van het pad naar een beursnotering in volatiele markten.

“Beursintroducties vergen in Europa een vrij lang en tijdens dat proces lopen de betrokken bedrijven een aanzienlijk marktrisico,” betoogt Jonathan Murray, analist bij het Japanse beurshuis Mizuho. “Een beursgang kan vaak tussen de drie en twaalf maanden duren, afhankelijk van de voorbereiding van het bedrijf. In deze periode kan een deal alsnog ontsporen door brede marktschommelingen of een plotselinge daling van aandelen van een concurrent, wat investeerders kan afschrikken en waarderingsfactoren van de ene op de andere dag kan veranderen.”

Terwijl de beurzen in de Verenigde Staten, China en Japan nieuwe hoogten bereiken, blijft Europa hangen in een zijwaartse range. De Europese beurzen herstellen zich wel van eerdere dalingen, maar tonen niet genoeg kracht om echt nieuwe hoogtes te bereiken. Dat maakt de Europese regio voor investeerders minder aantrekkelijk vergeleken met markten die duidelijk wél in een stijgende trend zitten.

Daarnaast heeft Europa ook weinig beursgenoteerde bedrijven die van de huidige wereldwijde hype rond kunstmatige intelligentie – in tegenstelling tot de Verenigde Staten, waar concerns zoals Nvidia en Microsoft de beurs opstuwen – profiteren. Verder wordt Europa ook door geopolitieke onzekerheden – zoals de oorlog in Oekraïne, energieafhankelijkheid en spanningen rond handel en regelgeving – zwaarder getroffen.

Voor private-equityfirma’s – die een aanzienlijk aandeel van Europese bedrijven naar de beurs begeleiden – is de zekerheid van een fusie of overname vaak aantrekkelijker dan het risico van een beursgang die op het laatste moment kan mislukken. Dit geldt vooral voor sponsors die bij een beursintroductie niet volledig uitstappen en daarom sterk bezorgd zijn over de prestaties van het aandeel op de secundaire markt.

Sommige bankiers wijzen erop dat ook een tekort aan geschikte bedrijven die klaar zijn voor publieke controle, een oorzaak kan zijn voor het lage aantal Europese beursintroducties. “De markten blijven selectief over bedrijven die voor een beursnotering in aanmerking zouden kunnen komen”, zegt Luca Erpici, analist bij Jefferies. “We zitten niet meer met de oververhitte dagen die in 2021 konden worden opgemerkt. Er is duidelijk sprake van een kwaliteitsfilter. De lat ligt nog steeds hoog, maar tijdens het vierde kwartaal van dit jaar kunnen enkele grote deals worden verwacht. Er wordt ook een sterke pijplijn voor 2026 en 2027 uitgebouwd.”

“De kwaliteitsfilter verklaart mede waarom de pijplijn van beursintroducties vanuit private equity is vertraagd”, verduidelijkt Erpici. “Er bestaat geen vooroordeel tegenover private equity, maar veel bedrijven uit die portefeuilles zijn niet geschikt voor de publieke markten, die consistente prestaties kwartaal na kwartaal verwachten. Bedrijven die dit niet kunnen bieden, zijn beter af op de private markt.”

Tijdens de eerste helft van dit jaar stonden er wereldwijd 2 procent meer beursintroducties in de pijplijn in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Deze transacties kunnen de volgende zes tot negen maanden worden gerealiseerd. Toch blijven vooral de Verenigde Staten bedrijven en kapitaal aantrekken. 

Diepte en liquiditeit

Investeerder Andrejka Bernatova benadrukte dat de dominantie van de Amerikaanse markt wordt geholpen door diepte en liquiditeit. “Er is op de Amerikaanse markt een groot aantal verschillende beleggers – van grote institutionele partijen tot particuliere beleggers – actief, terwijl er ook voldoende kapitaal beschikbaar is om grote emissies te absorberen. Daarnaast kunnen er door een sterke liquiditeit op de Amerikaanse markt gemakkelijk en snel aandelen worden gekocht of verkocht zonder een grote invloed op de prijs te hebben.”

“Europa daarentegen kampt met fragmentarische regelgeving”, stipt Bernatova aan. “Terwijl de Verenigde Staten meerdere beurzen zoals Nyse en Nasdaq kent die allemaal onder één enkel en samenhangend regelgevingskader van de Securities & Exchange Commission (SEC) vallen, creëert een lappendeken van nationale toezichthouders in Europa complexiteit en wrijving, waardoor investeerders en bedrijven worden beperkt.”

Bernatova stelt dat kapitaalintensieve sectoren van de toekomst – zoals artificiële intelligentie en de energietransitie – gedwongen zijn de Amerikaanse markten aan te boren om de vele miljarden dollars te kunnen verzamelen die nodig zijn voor groei. Erpici is het daar grotendeels mee eens, maar benadrukt dat een sterke onderneming zoals Klarna overal een succesvolle beursgang kan realiseren, met inbegrip van de thuismarkt. De keuze van Klarna voor New York was volgens hem vooral een strategische optimalisatie op lange termijn, maar niet omdat een beursgang in Europa onmogelijk zou zijn.

De toename van het aantal buitenlandse werknemers heeft Europa geholpen de inflatie te beteugelen zonder dat de economische groei sterk werd afgeremd. Dat heeft Christine Lagarde, voorzitter van de Europese Centrale Bank (ECB), tijdens het jaarlijkse economische symposium van de Amerikaanse Federal Reserve in Jackson Hole, gezegd.

Volgens Lagarde is de stijging van zowel het aantal buitenlandse werknemers als hun arbeidsparticipatie een doorslaggevende factor geweest. “In Duitsland zou het bruto binnenlands product zonder de bijdrage van de migranten tegenover 2019 met ongeveer 6 procent zijn gekrompen”, wierp Lagarde op. “Ook de sterke groei van de Spaanse economie na de pandemie is in belangrijke mate te danken aan de activiteiten buitenlandse arbeidskrachten.”

Economen delen de analyse van Lagarde. De instroom van migranten stelde volgens hen bedrijven in staat de productie op te voeren en in te spelen op de sterke vraag die na de coronacrisis en de bijbehorende stimuleringsmaatregelen kon worden opgemerkt. “Die extra arbeidskrachten hielpen de inflatie in zowel Europa als de Verenigde Staten te temperen”, wordt er aangevoerd.

“Tegelijkertijd heeft echter de groei van de immigratie de politieke spanningen in beide regio’s aangewakkerd”, poneerde Lagarde. “Arbeidsmigratie kan in principe een cruciale rol spelen bij het verlichten van personeelstekorten, zeker nu de bevolking vergrijst. “Maar de politieke druk kan de instroom steeds meer gaan beperken.”

Naast migratie noemde Lagarde ook andere factoren die de Europese groei overeind hielden ondanks stijgende rente. Daarbij verwees ze naar lagere reële lonen, het vasthouden van personeel door bedrijven en een toename van oudere werknemers op de arbeidsmarkt. Historisch gezien leiden hogere rentes vaak tot recessies en oplopende werkloosheid. Maar dat gebeurde niet nadat de Europese Centrale Bank in 2022 en 2023 de rente gevoelig verhoogde. De klassieke economische logica ging dit keer niet op.

Hoewel buitenlandse werknemers in 2022 slechts 9 procent van de Europese beroepsbevolking uitmaakten, waren zij in de voorbije drie jaar verantwoordelijk voor de helft van de groei van het arbeidsaanbod. Ook het toenemende aantal ouderen dat langer doorwerkt, speelde een rol. “Zonder die ontwikkeling zou de werkloosheid in de eurozone nu 6,6 procent bedragen in plaats van de huidige 6,3 procent”, beklemtoonde Lagarde.

“Een vergelijkbaar beeld is zichtbaar in Japan”, voerde Kazuo Ueda, gouverneur van de Bank of Japan, in Jackson Hole aan. Buitenlandse werknemers vormen In Japan slechts 3 procent van de beroepsbevolking, maar ook daar waren zij verantwoordelijk voor de helft van de recente groei van het arbeidsaanbod.

De reputatie van goud als ultiem toevluchtsoord in tijden van onrust staat onder druk. Dat stelt David McMillan, hoogleraar financiën aan de University of Stirling. Terwijl goud en aandelenkoersen zich normaal gesproken in tegengestelde richting bewegen, volgen ze nu een parallel parcours. Dit zet volgens McMillan vraagtekens bij de klassieke rol van goud als een investering die bedoeld is om verliezen op aandelen te compenseren. 

“In april van dit jaar bereikte de goudprijs een historisch hoogtepunt en nog altijd noteert het edelmetaal dicht bij dat record”, verduidelijkt David McMillan. “Volgens de traditionele beleggingswijsheid geldt goud als een zogeheten veilige haven. Goud wordt immers bestempeld als een zekerheid in turbulente tijden, wanneer beleggers hun geld weghalen uit risicovollere activa zoals aandelen. Maar opmerkelijk genoeg noteerde ook de Amerikaanse index S&P500 in augustus op een recordniveau en bleef ook nadien in de buurt van die piek.”

Historisch gezien bewoog goud mee met grote economische schokken. De waarde van het edelmetaal steeg tijdens de oliecrisis van de jaren zeventig van de voorbije eeuw, daalde in de bloeiperiode van de late jaren negentig en zakte opnieuw toen de wereldeconomie zich na 2009 herstelde.”

“Sindsdien vertoont de goudprijs echter opvallend veel gelijkenissen met de aandelenmarkten”, benadrukt de econoom. “Daarmee vervaagt daarmee de rol van goud als veilige haven. De huidige economische context laat een dubbel beeld zien. Enerzijds zakken de rentes nu centrale banken versoepelen, wat consumptie en investeringen stimuleert. Bedrijfswinsten stijgen, de groeicijfers zijn positief en de verwachtingen rond kunstmatige intelligentie wakkeren optimisme aan. Dat verklaart de kracht van de aandelenmarkten.”

“Tegelijkertijd echter zorgen geopolitieke risico’s – van de oorlog in Oekraïne tot spanningen in het Midden-Oosten – voor een aanhoudende onzekerheid. Ook het grillige handelsbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump voegt instabiliteit toe, met wisselende importheffingen die de wereldhandel onder druk zetten. Dergelijke factoren zouden beleggers normaal gesproken richting goud drijven. Maar dat verklaart niet volledig het hoge niveau waarop de goudprijs inmiddels staat.”

De omslag begon na het barsten van de dotcomzeepbel begin deze eeuw. Met de opkomst van zogenoemde exchange-traded funds (ETF’s) werd goud steeds meer verhandeld als een gewoon financieel product. Het eerste goudfonds verscheen in 2004 en het aanbod sindsdien is het aanbod geëxplodeerd. Vooral na de financiële crisis van 2008 was er sprake van een sterke toename.

“Daar komt bij dat de status van de Amerikaanse dollar als wereldreservemunt ter discussie staat”, werpt McMillan op. “Steeds meer landen onderzoeken de mogelijkheid om internationale handel – bijvoorbeeld in olie – in hun eigen valuta af te rekenen. Die twijfel heeft centrale banken ertoe aangezet om hun goudvoorraden uit te breiden. Dit alles heeft tot resultaat dat goud en aandelen sinds de financiële crisis vaak eenzelfde koers volgen. Daarmee is goud zijn traditionele functie als bescherming tegen dalende aandelen grotendeels kwijtgeraakt. Het edelmetaal wordt nu vooral bestempeld als een volwaardige beleggingscategorie naast aandelen, obligaties en grondstoffen.”

Dat betekent volgens McMillan echter niet dat goud zijn waarde verloren heeft. “Het beperkte aanbod, de blijvende vraag vanuit de juwelenindustrie en de rol in diverse productieprocessen maken van het metaal nog steeds een begeerd goed”, verduidelijkt hij. “Omdat de intrinsieke waarde wereldwijd wordt erkend, zal de glans van goud bovendien nooit helemaal verdwijnen – ook al is het geen veilige haven meer – maar onderdeel van een gebalanceerde portefeuille.”

Rusland is van plan om belastingen te verhogen en de niet-militaire uitgaven te beperken om de sterk stijgende oorlogsbestedingen in de volgende jaren te kunnen volhouden. Dat hebben een aantal waarnemers tegenover het persbureau Reuters gezegd. Omdat de Russische economie minder inkomsten genereert, zijn hogere belastingen noodzakelijk.

Volgens het herziene budget voor het lopende jaar, dat in september wordt gepresenteerd, is 17 biljoen roebel (211 miljard dollar) gereserveerd voor defensie en veiligheid. Dat budget vertegenwoordigt 8 procent van het Russische bruto binnenlandse product en neemt 41 procent van de totale begroting in beslag. Dat is het hoogste aandeel dat defensie in het Russische budget heeft gekregen sinds het uiteenvallen van de Sovjet-Unie. Bezuinigingen op defensie zouden pas in 2027 mogelijk zijn, op voorwaarde dat de oorlog in Oekraïne eindigt. 

Wel wordt gewaarschuwd dat belastingverhogingen onvermijdelijk zijn. “Anders zal de overheid de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen, zelfs met een verlaging van de defensie-uitgaven”, wordt er opgemerkt. “De inkomsten uit de winning van olie en gas dalen en de economie kan dat verlies niet volledig compenseren.”

“Zelfs bij een staakt-het-vuren zullen er nog steeds munitie en drones geproduceerd moeten worden, al zal daarbij met iets kleinere hoeveelheden kunnen worden gewerkt. Rusland moet bovendien ook rekening houden met de hogere uitgaven die in de westerse landen voor defensie worden aangekondigd. Het is niet de bedoeling dat het Russische budget voor defensie zal worden teruggebracht tot het niveau dat voor de uitbraak van de oorlog in Oekraïne werd gehanteerd.”

Het Russische ministerie van financiën meldde eerder dat over de eerste zeven maanden een overheidstekort van 4,88 biljoen roebel (61,1 miljard dollar) was geregistreerd. Dat bedrag vertegenwoordigde 2,2 procent van het Russische bruto binnenlandse product. De uitkomst lag ruim boven het niveau van 3,8 biljoen roebel dat volgens het herziene budget voor hele jaar was gepland.

Ongecontroleerde bestedingen

De Russische autoriteiten wijten het tekort aan lagere inkomsten uit de winning van olie en gas. Daarbij wordt tegenover vorig jaar een daling met bijna 19 procent gemeld. Maar volgens de autoriteiten moet het tekort ook worden toegeschreven aan een vooruitbetaling van een reeks betalingen, die oorspronkelijk op een later ogenblik waren gepland, maar uiteindelijk naar het begin van het jaar werden verschoven. Hierdoor lijkt het alsof er in het begin van het jaar plotseling veel meer geld wordt uitgegeven. Daardoor lijkt het begrotingstekort hoger, ook al blijven de totale jaarlijkse uitgaven hetzelfde.

Analisten voeren echter dat de werkelijke oorzaak van de tekorten bij de ongecontroleerde bestedingen van de Russische overheid, vooral op het gebied van defensie, moet worden gezocht..

In juli lagen de uitgaven van de overheid 24 procent hoger dan dezelfde periode vorig jaar. De uitgaven over de eerste zeven maanden van het jaar liepen met 20 procent op tot 25,2 biljoen roebel. De inkomsten daarentegen lieten nauwelijks enige groei registreren.

De Russische president Vladimir Poetin ontkent dat het record aan defensie-uitgaven de economie van het land – ondanks de dalende inkomsten uit de energiesector en een oplopend begrotingstekort – beperken. Hij betoogt juist dat hogere militaire uitgaven een kans bieden om defensie en civiele productie te integreren. Toch erkennen ambtenaren de noodzaak om de civiele uitgaven te beperken.

Anatoly Artamonov, hoofd van de begrotingscommissie van het Russische parlement, heeft voorgesteld om op uitgaven buiten de militaire sector tot 2028 jaarlijks 2 biljoen roebel (24,8 miljard dollar) te bezuinigen. Dat geld zou volgens hem naar het budget voor defensie worden overgeheveld.

Indien de voorgestelde belastingverhogingen doorgaan, zou de fiscale druk op de Russische bevolking al voor de tweede keer in één jaar tijd worden opgevoerd. Begin dit jaar werd bij een belastinghervorming immers al een progressief belastingstelsel ingevoerd, terwijl ook de bijdragen van de bedrijven aan de staatsbegroting werden verhoogd.

De wereldwijde markt van fusies en overnames heeft tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar voor 2,6 biljoen dollar aan transacties opgetekend. Dat is het hoogste niveau dat sinds de piek van de covid-pandemie in 2021 werd opgetekend. Dat blijkt uit een rapport van het bureau Dealogic. De cijfers weerspiegelen volgens de analisten hoe bedrijven, ondanks invoerheffingen en geopolitieke onzekerheid vanuit de Verenigde Staten, door een groeihonger en de opmars van kunstmatige intelligentie worden gedreven.

Hoewel het aantal transacties tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar 16 procent lager ligt dan tijdens dezelfde periode vorig jaar, nam de totale waarde van de deals met 28 procent toe. Vooral megadeals in de Verenigde Staten – met een waarde van meer dan 10 miljard dollar – stuwen de markt omhoog. Daaronder vallen onder meer de voorgenomen overname van het spoorwegbedrijf Norfolk Southern door sectorgenoot Union Pacific voor 85 miljard dollar en een financieringsronde van 40 miljard dollar voor OpenAI onder leiding van de Japanse Softbank Group.

Voor zakenbankiers is de opleving van de overname-activiteit een opluchting. Zij begonnen het jaar immers nog met de verwachting dat de regering van de Amerikaanse president Donald Trump zou leiden tot een golf van consolidaties. In eerste instantie zorgde de aankondiging van de Amerikaanse invoerheffingen echter voor terughoudendheid, tot het vertrouwen in de bestuurskamers terugkeerde en het beleid op mededinging werd bijgesteld.

“De drijfveer achter veel transacties is momenteel overduidelijk een streven naar groei”, benadrukt Andre Veissid, analist bij EY Financial Services. “Deze motivatie wordt bovendien sterker. “Of het nu gaat om artificiële intelligentie of veranderingen in regelgeving, bedrijven willen niet achterblijven en dat zorgt voor actie.”

Vergeleken met augustus 2021, toen investeerders zich na de lockdowns massaal stortten op overnames met een totaalwaarde van 3,57 biljoen dollar, ligt het huidige totaal bijna 1 biljoen dollar lager. Dat betekent een daling met 27 procent. Toch verwachten dealmakers bij JP Morgan Chase dat de grootste deals nog moeten komen. Bedrijven zouden zich tijdens de tweede helft van het jaar juist aan grotere transacties wagen, nadat ze met de economische grilligheid hebben leren omgaan.

“Mensen zijn gewend geraakt aan de voortdurende onzekerheid – of misschien is de onvoorspelbaarheid na de Amerikaanse verkiezingen juist voorspelbaarder geworden”, werpt Simon Nicholls, analist bij het bureau Slaughter and May, op. Volgens Nigel Wellings, partner bij Clifford Chance, laten bestuurskamers zich niet langer afschrikken door invoerheffingen. Bedrijven zien volgens hem kansen in een economisch stabieler klimaat en in positieve signalen van toezichthouders.

Technologie

Terwijl de gezondheidszorg in de jaren na de covid-pandemie de overnamemarkt aanvoerde, werd volgens Dealogic vooral de elektronicasector in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk de jongste twee jaar koploper in overnamebiedingen. Kunstmatige intelligentie lijkt de volgende grote motor te worden. Zo neemt Samsung voor een bedrag van 1,7 miljard dollar de Duitse FlaktGroup, een specialist in koelsystemen voor datacenters, over. Artificiële intelligentie doet het energieverbruik van de datacenter snel stijgen.

Het Amerikaanse Palo Alto Networks nam op zijn beurt het cybersecurity-bedrijf CyberArk over voor een bedrag van 25 miljard dollar. Die transactie is tot nu toe de grootste overname uit de regio Europa, het Midden-Oosten en Afrika. “Bedreigingen die aan artificiële intelligentie zijn gelinkt, zetten bedrijven wereldwijd aan tot versterking van hun digitale verdediging”, merken de analisten op;

Ook investeringsfondsen manifesteren zich, na een periode van relatieve rust, weer nadrukkelijk op de markt. Zo kondigde Sycamore Partners een deal van 10 miljard dollar aan om Walgreens Boots Alliance van de beurs te halen. Ondertussen strijden investeerders Kohlberg Kravis Roberts (KKR) en Advent met biedingen van elk 4,8 miljard pond om het Britse bedrijf Spectris, producent van wetenschappelijke meetinstrumenten, binnen te halen.

De Verenigde Staten blijven verreweg de grootste overnamemarkt van de wereld. Meer dan de helft van de wereldwijde activiteit is op de Amerikaanse markt gesitueerd. In Asia-Pacific heeft de waarde van deals tegenover de eerste zeven maanden van vorig jaar een verdubbeling gekend. Daarmee groeit die regio sneller dan Europa, het Midden-Oosten en Afrika samen.

Wereldwijd veroorzaakten natuurrampen tijdens de eerste helft van dit jaar ongeveer 135 miljard dollar aan economische verliezen. Dat blijkt uit een rapport van herverzekeraar Swiss Re. Opgemerkt wordt dat de verliezen door natuurrampen blijven oplopen. Vorig jaar werd tijdens de eerste zes maanden een schadebedrag van 123 miljard dollar genoemd. Zware bosbranden in de Amerikaanse staat Californië waren volgens Swiss Re voor een belangrijk deel van die groei verantwoordelijk.

Swiss Re merkte nog op dat ongeveer 80 miljard dollar aan schade verzekerd was. Dat was bijna het dubbele van het tienjarig gemiddelde. De natuurbranden in Los Angeles in januari zijn met afstand het grootste verzekerde schadegeval dat ooit door een bosbrand is veroorzaakt. Daarbij wordt van een geschatte schade van 40 miljard dollar gewag gemaakt. De uitzonderlijke schade-omvang van de branden in Los Angeles was volgens Swiss Re het gevolg van aanhoudende wind, een gebrek aan regenval en een extreem hoge concentratie van dure vrijstaande woningen in de getroffen gebieden.

Swiss Re wijst erop dat schade door natuurbranden de voorbije tien jaar sterk is gestegen, onder meer door stijgende temperaturen, frequentere droogteperiodes en veranderende neerslagpatronen. Daarnaast zorgen verstedelijking en de toename van waardevolle bebouwing in risicogebieden voor grotere verliezen.

“De meeste brandgerelateerde schade komt uit de Verenigde Staten”, merkt de herverzekeraar op. “Vooral Californië blijkt bijzonder kwetsbaar. In die Amerikaanse staat wordt immers veel gebouwd in gevaarlijke gebieden.” Voor 2015 vertegenwoordigden verzekerde verliezen door natuurbranden amper ongeveer 1 procent van de totale schade die door natuurrampen werd veroorzaakt. Dat aandeel is inmiddels echter opgelopen tot 7 procent.

In de eerste zes maanden van dit jaar veroorzaakten zware onweersbuien wereldwijd 31 miljard dollar aan verzekerde schade.

Traditioneel is de tweede helft van het jaar voor verzekeraars duurder. Dat heeft te maken met het Noord-Atlantische orkaanseizoen. Als de huidige trend zich voortzet, kunnen de wereldwijde verzekerde verliezen door natuurrampen dit jaar boven de grens van 150 miljard dollar uitkomen.

“De meest effectieve manier om gemeenschappen weerbaarder te maken, is door sterker in te zetten op preventie en aanpassing,” zegt Jerome Haegeli, hoofdeconoom van Swiss Re. “Maatregelen zoals dijken, dammen en stormvloedkeringen zijn tot tien keer kostenefficiënter dan herstel achteraf.”

Een van de andere grote natuurrampen in de eerste helft van dit jaar was de aardbeving in maart in Myanmar, die ook in Thailand, India en China voelbaar was. Alleen al in Thailand bedroegen de verzekerde verliezen 1,5 miljard dollar. Naast natuurrampen veroorzaakten door mensen veroorzaakte rampen – zoals industriële ongevallen – nog eens 8 miljard dollar aan schade, waarvan 7 miljard dollar verzekerd was.

Een recordaantal Chinese ondernemingen wil dit jaar een notering op de Amerikaanse beurs. Strenge binnenlandse noteringsregels en de kans op hogere waarderingen overtuigen de betrokken bedrijven om de grillige relaties tussen China en de Verenigde Staten, evenals Amerikaanse oproepen tot streng toezicht, te trotseren. Dat blijkt uit een rapport van het advocatenkantoor K&L Gates.

In de eerste helft van dit jaar maakten zesendertig – vooral kleine en middelgrote – Chinese bedrijven in de Verenigde Staten hun beursdebuut. Vorig jaar werd een recordaantal van vierenzestig Chinese noteringen op de Amerikaanse beurs geregistreerd. Een groot aantal van de betrokken bedrijven gingen via zogeheten special purpose acquisition companies (spac) – lege entiteiten die start-ups overnemen – naar de beurs.

Op de Nasdaq wachten nog meer dan veertig Chinese bedrijven op hun, waaronder een aanbieder van mobiele advertentiediensten en een producent van traditionele Chinese geneesmiddelen, op hun beursdebuut blijkt uit Chinese documenten. Indien alle plannen worden doorgezet, zou het jaarlijkse record aan Chinese beursintroducties in de Verenigde Staten opnieuw worden verbroken.“Het is een gezond jaar voor Chinese beursintroducties in de Verenigde Staten”, merkt David Bartz, partner bij K&L Gates, op. “Mogelijk wordt het een recordjaar.”

Sinds de Chinese regering in 2023 de regels voor beursnoteringen heeft aangescherpt, is het voor Chinese ondernemingen lastiger geworden om in eigen land naar de beurs te gaan. Dat maakt de spac-route in de Verenigde Staten, onder meer door de bredere Amerikaanse kapitaalmarkt, aantrekkelijker. Bankiers en advocaten zien een beursgang in de Verenigde Staten als een gok dat de politieke druk om een Chinese toegang tot de grootste kapitaalmarkt van de wereld te beperken, slechts een beperkte impact zal hebben.

Een van de kanshebbers voor een Amerikaanse beursgang is Xinghui Car Technology, een Chinese fabrikant van racewagens. “De Amerikaanse kapitaalmarkt is een van de grootste ter wereld”, merkte Song Wenfang, voorzitter van Xinghui, eerder op. “Er is veel liquiditeit beschikbaar en er wordt een eenvoudige toegang tot financiering geboden.” Xinghui zou worden overgenomen door de spac UY Scuti, die op de Nasdaq staat genoteerd.

Volgens de United States-China Economic and Security Review Commission stonden in maart meer dan honderd Chinese bedrijven genoteerd in de Verenigde Staten aan de beurs genoteerd. Deze ondernemingen vertegenwoordigden samen ongeveer 1 biljoen dollar aan beurswaarde. De grootste Chinese beursintroductie in de Verenigde Staten is tot nu toe de tearoom-keten Chagee, die met een bedrag van 411 miljoen dollar zijn debuut op de Nasdaq liet optekenen. 

“Steeds meer bedrijven in de aanmeldingsfase zijn start-ups zonder winst of zelfs zonder omzet, vooral in de technologiesector, die via een spac sneller kapitaal willen ophalen”, betoogde zegt Karen Mu, analist bij Alliance Global Partners. Vorig jaar werden er op de Amerikaanse beurzen al 57 spacs genoteerd. Dat vertegenwoordigde nagenoeg een verdubbeling tegenover het jaar voordien. Momenteel worden op de Amerikaanse beurzen al 76 spacs genoteerd.

Hoge drempels

De toenemende Chinese interesse is ook in de Amerikaanse politieke wereld opgevallen. Een aantal Amerikaanse politici riepen in mei nog op om de Chinese bedrijven van de Amerikaanse beurzen te schrappen. Daarbij werd gewezen naar een mogelijke bedreiging van de Amerikaanse nationale veiligheid. Inmiddels heeft de Amerikaanse Securities & Exchange Commission de wettelijke vereisten voor beurskandidaten aangescherpt. Daarbij werd expliciet naar Chinese bedrijven verwezen.

De uittocht naar de Verenigde Staten wordt mede gedreven door de hoge drempels die in China zelf voor beursintroducties worden gehanteerd. Deze criteria zijn afgestemd op sectoren die aansluiten bij de Chinese nationale ontwikkelingsstrategie. Op de hoofdbeurs geldt een minimale omvang of winstgevendheid, terwijl bedrijven op de technologiebeurzen moeten bijdragen aan zelfvoorziening of voldoen aan productiviteitsnormen.

“In de Verenigde Staten kan men gewoon naar de beurs als het bedrijf aan de objectieve regels van de toezichthouder voldoet,” zegt Steve Markscheid, analist bij Aerion Capital. “In China is het subjectiever, want daar beoordeelt de toezichthouder of het bedrijf goed genoeg is voor een beursgang.”

Gemiddeld duurt goedkeuring in China negen tot twaalf maanden, tegenover zes tot negen maanden in Hongkong en vier tot zes maanden in New York. “Voor start-ups betekent de trage procedure en hoge lat dat een beursgang in China een onmogelijke missie wordt”, benadrukt Ronald Shuang, partner bij Balloch Holding.

Met steeds geavanceerdere methoden om geld wit te wassen reageren banken wereldwijd met harde tegenmaatregelen. Die aanpak treft echter steeds vaker ook onschuldige consumenten, wiens rekeningen zonder uitleg worden bevroren. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de University of Maryland en de Università degli Studi di Sassari, gebaseerd op een analyse van financiële documenten en nieuwsberichten.

Uit het onderzoek blijkt onder meer dat de controlemaatregelen van de banken geavanceerder, duurder en indringender zijn geworden, zonder dat er bewijs is dat het witwassen van geld sinds 1989 – het jaar waarin het internationale toezicht werd opgezet – daadwerkelijk is afgenomen. “Landen zoals de Verenigde Staten, die het systeem initieerden, hebben belangrijke onderdelen van de regelgeving nooit ingevoerd”, benadrukt onderzoeksleider Peter Reuter, professor criminologie aan de University of Maryland. “Terwijl sommige banken doorschieten in handhaving, kijken andere bij verdachte transacties een andere richting uit.”

“De resultaten van de wereldwijde inspanningen tegen het witwassen variëren van teleurstellend tot ronduit erbarmelijk,” zegt Reuter. De studie wordt door de Jason Sharman, professor politicologie aan de University of Cambridge omschreven als een mijlpaal in het onderzoek naar witwassen. Volgens de auteurs kunnen wetenschappers en beleidsmakers het zich niet langer veroorloven dit onderwerp te negeren.

De onderzoekers kwamen onder meer tot de vaststelling dat aan de moderne technieken voor toezicht hoge prijzen zijn verboden. “Banken spenderen jaarlijks honderden miljarden dollars aan systemen die criminele geldstromen moeten onderscheppen, maar minder dan 5 procent van dat geld wordt uiteindelijk teruggehaald”, beklemtoont Reuters. “De rest – vermoedelijk biljoenen dollars – blijft buiten beeld. De rekening daarvan komt terecht bij de gewone klant.”

Levenslange gevolgen

De onderzoekers stellen verder dat de banken in hun ijver vaak onschuldige buitenlanders treffen. Door onzekerheid over de herkomst van het geld op de rekeningen wordt door de banken vaak geweigerd de gevraagde transacties uit te voeren. Volgens Jeff Rowes, advocaat bij het Institute for Justice in Washington, worden ook kleine ondernemers door de Amerikaanse witwasregels zwaar geraakt. Hij vertegenwoordigt geldtransactiekantoren nabij de Mexicaanse grens die verplicht zijn om de identiteit van zelfs kleinschalige klanten te registreren en te melden aan de overheid. “Mijn cliënten verliezen door dit systeem vele klanten,” zegt hij.

Tegelijkertijd blijkt uit het onderzoek dat sommige banken bewust de andere kant op kijken. Zo moest de TD Bank vorig jaar 3 miljard dollar betalen vanwege haar rol in het doorlaten van 670 miljard dollar aan crimineel geld, waaronder fondsen van drugskartels. “Banken nemen dat risico soms bewust”, merken de onderzoekers op. “De regelgeving is zwak, strafzaken zijn zeldzaam en onderzoeken duren zo lang dat verantwoordelijke leidinggevenden vaak al elders werken.”

De onderzoekers erkennen echter ook wel dat een harde aanpak ook effect kan hebben. “Sommige verdachte transacties leidden daadwerkelijk tot arrestaties van drugscriminelen”, werpen ze op. “Maar de collateral damage is reëel. Rekeninghouders – vooral mensen die in een precaire situatie verzeild zijn geraakt – kunnen hierdoor niet langer aan hun geld. Op die manier komt ook hun levensonderhoud in het gedrang. Ook wanneer de naam van een rekeninghouder onterecht op een zwarte lijst is geplaatst, moet de betrokkene levenslang met mogelijke gevolgen rekening houden.”

De wereldwijde vraag naar goud heeft tijdens het tweede kwartaal van dit jaar een volume van 1.248,8 ton bereikt. Dat betekende een stijging met 3 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. Dat heeft de World Gold Council (WGC) gemeld. De stijging is grotendeels te danken aan een forse toename van de vraag bij investeerders, waar een stijging met 78 procent werd opgetekend.

De prijs van goud op de wereldmarkt is dit jaar tot nu toe met 26 procent gestegen. In april bereikte het edelmetaal een recordhoogte van 3.500 Amerikaanse dollar per ounce. Die prijspiek werd aangejaagd door een combinatie van een wereldwijde handelsonzekerheid en geopolitieke spanningen. Die factoren zetten vele beleggers aan om hun geld naar zogenoemde veilige havens, zoals goud, te verschuiven.

Volgens het rapport van de World Gold Council steeg de vraag naar goudstaven in het tweede kwartaal met 21 procent. Hierdoor kon het aanhoudende verlies aan interesse in gouden munten worden gecompenseerd. De instelling had eerder al gemeld dat beursgenoteerde goudfondsen tijdens de eerste helft van dit jaar hun grootste instroom sinds begin 2020 hebben gekend.

Toch blijkt de fysieke vraag naar goud niet op alle fronten te zijn gestegen. De wereldwijde vraag naar gouden sieraden – traditioneel de grootste categorie van de fysieke goudconsumptie – daalde immers met 14 procent tot 341 ton. Dat is het laagste niveau sinds de handel in 2020 door de uitbraak van de covid-pandemie zwaar werd getroffen. De hoge goudprijs heeft vele consumenten duidelijk afgeschrikt. “Een groot deel van die daling kwam uit China en India”, wordt in het rapport aangevoerd. “Hun gezamenlijke marktaandeel zakte voor de derde keer in vijf jaar onder de grens van 50 procent.”

Ook de centrale banken, een andere belangrijke koper van goud, temperden hun aankopen. De instellingen kochten tijdens het tweede kwartaal van dit jaar 166,5 ton goud. Dat betekende een daling met 21 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar.

Verder werd in het rapport aangevoerd dat er tijdens het tweede kwartaal van dit jaar 347,2 ton gerecycleerd goud op de markt werd aangevoerd. De sector vertegenwoordigde daarmee 4 procent van de totale goudaanvoer. “Ondanks de recordprijzen bleef het aanbod uit recyclage relatief bescheiden”, wordt er opgemerkt. “In India gebruikten veel consumenten oud goud om nieuwe sieraden aan te schaffen of boden het als onderpand voor leningen aan.”

De World Gold Council heeft zijn raming voor de goudaankopen door centrale banken voor dit jaar weliswaar naar beneden bijgesteld, maar benadrukt daarbij wel dat de trend op lange termijn – waarbij centrale banken Amerikaanse activa inruilen voor goud – onverminderd voortduurt. De organisatie ziet voor de beursgenoteerde goudfondsen tijdens de tweede helft van dit jaar nog verdere groeipotentie. Tegelijkertijd wordt verwacht dat de directe investeringen door particuliere beleggers – zoals de aankoop van fysieke goudstaven of munten – iets zullen afnemen.

Als ze hun beleid niet aanpassen, dreigen de centrale banken overvallen te worden door klimaatschokken op de arbeidsmarkt. Dat blijkt uit een rapport van de London School of Economics. Zelfs bij een relatief gunstig verloop van de klimaatverandering – met een temperatuurverhoging die beperkt blijft tussen 1,5 graad Celsius en 2 graden Celsius – moet volgens het rapport rekening worden gehouden met een daling van de arbeidsproductiviteit. Dat geldt vooral voor sectoren, zoals de landbouw en de bouwsector, die voor hitte gevoelig zijn.

“Wereldwijd zijn naar schatting 1,2 miljard werknemers in 182 landen kwetsbaar voor klimaatverstoringen”, benadrukt onderzoeksleider Joe Feyertag, beleidsadviseur bij het Centre for Economic Transition Expertise (Cetex) van de London School of Economics. “De studie toont dat centrale banken milieugerelateerde werkgelegenheidsrisico’s in hun beleid en dagelijkse operaties moeten meenemen.”

Hoewel de Europese Centrale Bank en de Bank of England al waarschuwen voor de risico’s van klimaatverandering voor inflatie, economische groei en financiële stabiliteit, neemt de Amerikaanse Federal Reserve juist afstand. Eerder dit jaar trok de Federal Reserve zich terug uit een netwerk van centrale banken en toezichthouders gericht op klimaatzaken, wat vragen oproept over haar betrokkenheid bij het onderwerp.

Volgens het rapport lopen de rijke landen vooral een risico door een afbouw van vervuilende industrieën, terwijl de armere regio’s in Afrika, Azië en Latijns-Amerika een toenemende kwetsbaarheid voor de fysieke gevolgen van klimaatverandering – zoals overstromingen en droogte – zouden vertonen. “Die uiteenlopende risico’s – in combinatie met de vergrijzing en een strenger migratiebeleid – kunnen leiden tot een verdere krapte op arbeidsmarkten in ontwikkelde landen, terwijl de arbeidsreserve in de opkomende economieën zou groeien”, zeggen de onderzoekers.

Feyertag waarschuwt dat de verstoringen ook bestaande ongelijkheden kunnen verdiepen, vooral in landen met starre arbeidsmarkten. Een krappe arbeidsmarkt drijft doorgaans de inflatie op, terwijl een lage productiviteit die trend kan versterken.

De onderzoekers analyseerden de mandaten van 114 centrale banken. Slechts vijftien entiteiten bleken werkgelegenheid als een hoofdstrategie of een nevendoel van dat mandaat naar voor te schuiven. “Dit mandaat biedt de centrale banken nochtans ruimte om actiever in te grijpen”, beklemtoonde Feyertag. “Als het mandaat het toelaat, zouden centrale banken de vraag naar arbeidskrachten in klimaatbestendige en uitstootarme sectoren kunnen stimuleren, waardoor de overgang naar een duurzame economie soepeler zou kunnen laten verlopen.”