Er zal dit jaar wereldwijd 2 miljoen ton duurzame vliegtuigbrandstof worden geproduceerd. Dat heeft Willie Walsh, directeur-generaal van de International Air Transport Association (Iata) aangekondigd. Walsh wees er daarbij nog op dat het succes van programma’s voor de reductie van koolstofdioxide voor de internationale luchtvaart cruciaal is. Er zijn volgens hem bovendien voldoende overheidsmaatregelen nodig om de inspanningen voor een decarbonisatie te realiseren.

Met een verwacht volume van 2 miljoen ton zal de productie van duurzame vliegtuigbrandstof volgens Walsh dit jaar een verdubbeling laten optekenen tegenover vorig jaar. Maar tegelijkertijd wees hij erop dat een voorraad van 2 miljoen ton dit jaar slechts 0,7 procent van het totale brandstofverbruik door de luchtvaart zal uitmaken.

Het gebruik van duurzame vliegtuigbrandstoffen is de voorbije jaren steeds prominenter geworden, aangezien de meeste landen doelstellingen hebben vastgesteld om een klimaatneutrale status te bereiken. “Hoewel het bemoedigend is dat de productie van duurzame vliegtuigbrandstoffen een verdubbeling zal kennen, blijft het aandeel van de sector in het totale brandstofverbruik van de luchtvaart nog altijd bijzonder beperkt”, waarschuwde Walsh.

“Maar zelfs dat relatief kleine aandeel zal wereldwijd 4,4 miljard dollar aan de brandstofrekening van de vliegtuigmaatschappijen toevoegen”, gaf Walsh nog aan. “Het tempo van de vooruitgang bij het opvoeren van de productie en het behalen van efficiëntie om kosten te verlagen, moet dan ook worden versneld.”

Corsia

Walsh stelde verder dat voldoende overheidsmaatregelen, waaronder de implementatie van een efficiënt beleid, nodig zullen zijn om de verhoopte emissiereducties te kunnen realiseren. Hij voegde eraan toe dat het succes van het Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (Corsia) cruciaal is voor het compenseren van de uitstoot van broeikasgassen in de luchtvaartsector.

In het kader van Corsia, een initiatief van de International Civil Aviation Organization, moeten vliegtuigexploitanten emissie-paketten kopen en annuleren om de toename van de uitstoot van koolstofdioxide te compenseren. “Het bevorderen van de productie van duurzame vliegtuigbrandstoffen vereist een toename van de productie van hernieuwbare energie”, benadrukte de Iata. “Die vormt immers de basis voor de winning van de duurzame vliegtuigbrandstoffen. Daarnaast moet ook het beleid ervoor zorgen dat de duurzame brandstoffen een passend deel van de productie van hernieuwbare energie krijgt toegewezen.”

De grootste voorraden duurzame brandstoffen worden momenteel naar Europa gekanaliseerd. De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk maken sinds het begin van dit jaar een gedeeltelijk gebruik van duurzame brandstoffen in de luchtvaart verplicht. “Onacceptabel genoeg zijn de kosten van deze duurzame vliegtuigbrandstoffen voor luchtvaartmaatschappijen in Europa inmiddels verdubbeld”, beklemtoont de Iata. “Dat heeft te maken met de nalevingskosten die de producenten en leveranciers in rekening brengen.”

Verwacht wordt dat de Europese regelgeving de vliegtuigmaatschappijen zal verplichten om dit jaar 1 miljoen ton duurzame vliegtuigbrandstoffen aan te kopen. “Tegen de huidige marktprijzen zal die aankoop de vliegtuigmaatschappijen 1,2 miljard dollar kosten”, verduidelijkt de Iata. “De nalevingskosten zullen naar schatting echter nog eens 1,7 miljard dollar extra uitgaven bovenop de marktprijzen vergen. Met dat bedrag had de sector de uitstoot van koolstofdioxide nog eens met 3,5 miljoen ton kunnen verminderen. In plaats van het gebruik van duurzame brandstoffen te bevorderen, hebben de Europese mandaten het product echtet vijf keer duurder gemaakt dan conventionele vliegtuigbrandstof.”

“Dit benadrukt het probleem met de implementatie van mandaten voordat er voldoende marktomstandigheden zijn gecreëerd en voordat er waarborgen zijn getroffen tegen de introductie van onredelijke marktpraktijken die de kosten van de decarbonisatie opdrijven”, betoogt Walsh. “Het verhogen van de kosten van de energietransitie, die nu al worden geschat op maar liefst 4,7 biljoen dollar, mag niet het doel of resultaat van het decarbonisatiebeleid zijn. Europa moet beseffen dat haar aanpak niet werkt en dient een andere oplossing te vinden.”

Meer over dit onderwerp:

• Europees beleid duurzame vliegtuigbrandstoffen bekritiseerd
• Europa blijft achter beleid duurzame vliegtuigbrandstof staan
• Tevredenheid over Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen neemt af
• Luchtvaart wordt met belangrijke uitdagingen geconfronteerd
• Howmet moet productie onderdelen vliegtuigmotoren opvoeren
• Braziliaanse vliegtuigmaatschappij Azul wil ontslagen beperken
• FAA laat Boeing verder toe zelf veiligheidsinspecties uit te voeren
• Amerikaanse regering wil vervolging Boeing wegens criminele fraude stoppen
• Verenigde Staten stoppen verkoop motoren aan Chinese vliegtuigbouwer Comac
• Boeing hoopt productie B737 Max snel te kunnen opvoeren

Een samenwerking met het satellietnetwerk Starlink lijkt voor vele landen een mogelijke pasmunt om met de Verenigde Staten milde invoerheffingen te kunnen afspreken. Dat zegt de Amerikaanse krant The Washington Post, gebaseerd op een aantal boodschappen die de Amerikaanse overheid wereldwijd heeft verstuurd. De Verenigde Staten zouden immers druk zetten op landen die met invoerrechten worden geconfronteerd om activiteiten van het satellietnetwerk Starlink van Elon Musk, een belangrijke bondgenoot van de Amerikaanse president Donald Trump, op hun grondgebied toe te laten.

“Sommige landen blijken een mogelijke samenwerking met Starlink uit te willen spelen om bij de Verenigde Staten gunstige invoerheffingen te bepleiten”, merkt The Washington Post op. “De Verenigde Staten hebben er een strategisch belang bij om de wereldwijde activiteiten van Chinese internetproviders tegen te gaan, maar de rol van Elon Musk compliceert het beeld.”

Onder meer vertegenwoordigers van het Afrikaanse land Lesotho zouden met Starlink gesprekken zijn opgestart. De Amerikaanse president Donald Trump had immers 50 procent invoerheffingen aangekondigd op goederen die uit Lesotho in de Verenigde Staten zouden worden ingevoerd. Anderzijds probeert Starlink al langere tijd tot het Afrikaanse markt toegang te krijgen. Maar pas nadat De Amerikaanse president tot onderhandelingen over handelsakkoorden had opgeroepen, verleende Lesotho aan Starlink een allereerste licentie voor de uitbouw van een satelliet-internet, die tien jaar geldig zou zijn.

Met die licentie wou Lesotho blijk geven van goodwill om Amerikaanse bedrijven te verwelkomen. Lesotho blijkt volgens The Washington Post echter lang niet het enige land dat heeft besloten Starlink te steunen in pogingen om Amerikaanse invoerheffingen af ??te weren. “Het bedrijf van Elon Musk sloot in maart distributieovereenkomsten met twee providers in India en heeft alvast overeenkomsten gesloten met Somalië, de Democratische Republiek Congo, Bangladesh, Pakistan en Vietnam”, werpt de Amerikaanse krant op.

De Amerikaanse overheid zou zijn buitenlandse posten aanzetten om op de lokale markten de diensten van Starlink te promoten. Alvast in India hebben overheidsfunctionarissen de goedkeuring van Starlink versneld, in de veronderstelling dat dit hen zou kunnen helpen handelsovereenkomsten met de Amerikaanse regering te verstevigen.

In een reactie stelde het Amerikaanse ministerie van buitenlandse zaken dat Starlink een Amerikaans product is dat een revolutie teweeg heeft gebracht om in afgelegen gebieden over de hele wereld toegang tot het internet aan te bieden. “Elke patriottische Amerikaan zou het succes van een Amerikaans bedrijf op het wereldtoneel willen zien, vooral ten opzichte van gecompromitteerde Chinese concurrenten”, wordt eraan toegevoegd. Er werd echter tegelijkertijd opgemerkt dat de Amerikaanse regering geen belangenconflicten zal tolereren.

Sommige experts zeggen dat deze manier van werken voor de regering van Donald Trump strategisch gezien zinvol is. Daarbij wordt erop gewezen dat op het gebied van telecommunicatie de Verenigde Staten en China wereldwijd concurrenten zijn. Starlink is bovendien de grootste aanbieder van satelliet-internet.

“Wanneer de naam van Elon Musk ergens aan verbonden is, komen er allerlei emoties naar boven”, wierp Evan Swarztrauber, analist bij de Foundation for American Innovation, op. “Maar als Musk niet de chief executive van Spacex was, zouden de meeste mensen er wellicht geen probleem mee hebben dat de overheid van de Verenigde Staten Amerikaanse bedrijven aanmoedigt om internationale markttoegang te krijgen.”

“We willen dat Amerikaanse satellietbedrijven het goed doen in het buitenland, vooral omdat onze belangrijkste concurrent China is”, betoogde Swarztrauber nog. “De Verenigde Staten hebben in de ruimtevaart een voorsprong opgebouwd en we moeten ons extra inspannen om andere landen met Amerikaanse bedrijven te laten samenwerken. Anders zullen het juist Chinese bedrijven zijn die van de markttoegang profiteren.”

Miljardeninkomsten

De internationale expansie van Starlink zou miljarden dollars aan inkomsten kunnen genereren. Volgens Kimberly Siversen Burke, directeur overheidszaken bij analist Quilty Space zou een aandeel van 1 procent in de Indiase breedbandmarkt voor consumenten jaarlijks bijna 1 miljard dollar kunnen opleveren. Vergelijkbare groeimogelijkheden zouden ook in Latijns-Amerika en Afrika kunnen worden geregistreerd.

De strategie is echter niet geheel nieuw. Ook de regering van Joe Biden, de voorganger van Donald Trump, drong er bij de Amerikaanse ambassades op aan om onder meer de diensten van Starlink te implementeren. Eind vorig jaar had Antony Blinken, toenmalig Amerikaans minister van buitenlandse zaken, een schrijven naar de diplomatieke posten gestuurd waarin de voordelen van satellieten in een lage baan rond de aarde werden aangeprezen, waarbij het concept een robuust alternatief voor traditionele internetproviders werden genoemd.

Op dat ogenblik maakten een vijftigtal Amerikaanse overzeese posten van de technologie gebruik, maar Blinken zou op een verdere uitbreiding hebben aangestuurd, al werd wel gezegd dat ook andere Amerikaanse leveranciers van gelijkaardige diensten zouden worden gepromoot.

“In boodschappen aan buitenlandse posten heeft Marco Rubio, de huidige Amerikaanse minister van buitenlandse zaken aan medewerkers op buitenlandse posten wereldwijd gevraagd ??om Amerikaanse satellietdiensten te promoten”, merkte The Washington Post nog op. “Russische en Chinese aanbieders van netwerken internet-satellieten werden daarbij als een potentiële bedreiging voor de Amerikaanse nationale veiligheid genoemd.”

“Uit berichten blijkt verder dat minstens twee landen – Cambodja en Djibouti – expliciet initiatieven hebben genomen om Starlink te implementeren als middel om Amerikaanse invoerheffingen te vermijden en een betere handelsdeal met de Verenigde Staten te onderhandelen”, stipte The Washington Post nog aan.

Volgens Gyude Moore, analist bij het Center for Global Development, lijkt het erop dat meer Afrikaanse landen zich bereid tonen om met Starlink een samenwerking aan te gaan. Moore voegde eraan toe dat het voor Afrikaanse functionarissen moeilijk is om de eisen van de Amerikaanse regering en de belangen van Musk te onderscheiden. “Onder meer is gebleken dat de Amerikaanse regering nieuwe druk op Zuid-Afrika is beginnen te zetten op het ogenblik dat Starlink zijn pogingen om in het Afrikaanse land vooruitgang te boeken, begon op te voeren”, beklemtoonde Moore..

“Het kan zijn dat er geen formele banden bestaan en er geen directe druk wordt uitgeoefend, maar velen zullen concluderen dat er tussen Musk en Trump nauwe connecties bestaan”, stipte Moore nog aan. “Daarbij zouden een aantal buitenlandse overheden kunnen vrezen dat het afwijzen van de voorstellen van Elon Musk, voor hun land aanzienlijke gevolgen kunnen hebben. Daarbij zou men ervan uit kunnen gaan dat goede relaties met Musk door de Amerikaanse regering zou worden gewaardeerd en dus een betere handelsrelatie tot de mogelijkheden zou behoren.”

Meer over dit onderwerp:

• Starlink stuurt zijn 900ste satelliet in baan rond aarde
• Russische satelliet Kosmos 482 stort na 53 jaar neer in Stille Oceaan
• Eerste Indiase bemande ruimtevlucht tot begin 2027 uitgesteld
• Belgisch artiest achter kunstwerk op de maan overleden
• Ruimtevaartcomplex Starbase in Texas wordt officieel een stad
• Stratolaunch voert succesvolle test herbruikbaar hypersonisch vliegtuig uit
• Lockheed Martin handigt ruimteschip Orion over aan Nasa
• Wereldwijde ruimtevaartbureaus zetten samenwerking met Artemis verder
• Amerikaanse Space Force sluit drie contracten af voor laserterminal
• Amerikaans bedrijf Interlune wil op maan met ontginning helium starten

De luchtvaartindustrie faalt dramatisch in zijn pogingen om zijn rol in de klimaatcrisis aan te pakken. Dat blijkt uit een rapport van de belangengroep Call Aviation to Action, opgericht door een aantal professionals uit de luchtvaartindustrie die zich over de planeet bekommeren. De groep roept op tot een fundamentele transitie van de industrie, waarbij onder meer ook aangestuurd wordt op een controle op het aantal vliegtuigbewegingen.

Call Aviation to Action stelt dat de luchtvaartindustrie zich te optimistisch opstelt over de technologieën die voor de reductie van de emissies van de sector zouden kunnen worden ingezet. Er wordt aan toegevoegd dat de sector gevangen zit in een bedrijfsmodel dat steeds meer vliegtuigbewegingen vereist. “Het uitblijven van een significante klimaatactie in de sector kan tot de ondergang van de luchtvaartindustrie leiden”, wordt eraan toegevoegd. “Naarmate de klimaatcrisis escaleert dreigt immers een strenge regelgeving van buitenaf noodzakelijk te worden.”

“We zien het goede dat de luchtvaart kan doen, maar we zien ook dat we onze industrie opnieuw moeten uitvinden om haar positieve bijdrage aan de wereld te herstellen”, merkte Karel Bockstael, een van de oprichters van de belangengroep en tot 2022 vice-president duurzaamheid bij de Nederlandse Koninklijke Luchtvaartmaatschappij (KLM), op.

Vanwege hun internationale karakter zijn de emissies van de luchtvaart uitgesloten van de nationale plannen die landen bij het klimaatorgaan van de Verenigde Naties indienen. In plaats daarvan is de International Civil Aviation Organisation (Icao), de luchtvaartorganisatie van de Verenigde Naties, belast met de aanpak van de uitstoot van gassen die een bijdrage leveren aan de opwarming van de aarde.

“Ik ben van mening dat de Icao dramatisch heeft gefaald in die verantwoordelijkheid”, werpt Bockstael op. “De enige realisatie die de organisatie na acht jaar discussies naar voor schuift, is het programma Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (Corsia), die niets meer is dan een compensatie voor de groei van de luchtvaart boven een bepaalde drempel. Hiermee worden de problemen naar een andere sector geëxporteerd.” Corsia wordt als onvoldoende ambitieus en problematisch bekritiseerd en vereist nog van geen enkele luchtvaartmaatschappij om op emissiekredieten beroep te doen.

“Indien er niet wordt ingegrepen, zal de luchtvaart in 2050 ongeveer een kwart van alle emissies die door de mens worden veroorzaakt, voor zijn rekening nemen”, benadrukt Bockstael. “Dat zou echt een bijzonder schandelijke situatie zijn. We houden van de magie van vliegen, maar we vrezen dat de sector hierdoor vernietigd wordt. Dat willen wij voorkomen. We hopen dat ons initiatief een zeer grote groep professionals uit de luchtvaartsector zal helpen zich uit te spreken, want we denken dat zij de zwijgende meerderheid vormen. We moeten de stilte doorbreken en onze leiders in de sector aanmoedigen om van deze transitie deel uit te maken.” De groep zegt inmiddels al tientallen professionals uit de sector te hebben aangetrokken.

“De Icao zet zich in voor de ontwikkeling van technisch robuuste luchtvaartnormen en richtlijnen die wereldwijd kunnen worden geïmplementeerd om naar een klimaatneutrale sector te streven”, benadrukte een woordvoerder van de luchtvaartorganisatie in een reactie op de aantijgingen van Call Aviation to Action. “Als politiek neutrale normeringsinstantie geven we echter geen commentaar op de standpunten of activiteiten van specifieke externe partijen.”

De luchtvaart veroorzaakt per kilometer meer emissies van koolstofdioxide dan elke andere vorm van transport en wordt bovendien door rijke passagiers gedomineerd. De helft van alle luchtvaartemissies zijn afkomstig van 1 procent van de wereldbevolking. Ook de organisatie Climate Action Tracker zegt dat de klimaatplannen van de luchtvaart niet ver genoeg reiken.

Verdubbeling trafieken

De Icao voorspelt een verdubbeling van het aantal passagiers tegen 2042 en de sector stelt dat efficiëntere vliegtuigen, duurzame brandstoffen en Corsia de uitstoot van koolstofdioxide kunnen beheersen. De Icao wordt er door critici echter van beschuldigd door de sector te zijn gekaapt. Een aantal experts zeggen dat maatregelen om de emissies van de luchtvaart te verminderen een dergelijke verdubbeling van het verkeer nauwelijks zal kunnen compenseren. Daarbij wordt onder meer opgemerkt dat de verbeteringen in brandstofefficiëntie met een stagnatie wordt geconfronteerd.

“De impact van de luchtvaart op de klimaatverandering neemt nog steeds toe, ondanks alle ambities die de Icao op lange termijn heeft gesteld”, beklemtoonde Bockstael. “De industrie zijn klimaatdoelstellingen moet baseren op emissiebudgetten die op wetenschappelijke bevindingen zijn gesteld en het lobbyen tegen het klimaatbeleid moet stoppen. De industrie zou ook moeten erkennen dat eerlijk beheer van de wereldwijde vraag naar vliegtuigreizen deel uitmaakt van de oplossing.”

Bockstael zei dat de kosten van de technologieën voor emissiereducties de prijs van vliegtuigreizen zouden verhogen, maar dat aanvullende maatregelen, zoals uitstootbelastingen, nodig zouden kunnen zijn om het aantal passagiers op een duurzaam niveau te houden. “Dergelijke beperkingen op de vraag moeten eerlijk worden opgelegd”, beklemtoonde Bockstael. “Daarbij moet gelijke toegang worden geboden tot de luchtvaart in ontwikkelingslanden, terwijl ook moet worden tegemoet gekomen aan de behoeften van frequente reizigers in rijke landen.”

“Onze industrie heeft een upgrade nodig”, bevestigde luchtvaartingenieur Finlay Asher, eveneens lid van Safe Landing. “Er moeten nieuwe ontwerpen van vliegtuigen en luchthavens en nieuwe vormen van duurzame energie worden ontwikkeld. Het onderzoek, de ontwikkeling en de exploitatie van dit nieuwe luchtvervoersysteem zullen niet alleen meer banen creëren, maar ook de luchtvaart duurzamer, stiller, milieuvriendelijker en toegankelijker maken voor de maatschappij.”

Meer over dit onderwerp:

• Luchtvaartautoriteit Verenigde Naties wordt door bedrijfsleven gedomineerd
• Prairiegras kan basis voor duurzame vliegtuigbrandstof worden
• Vliegtuigen in toekomst mogelijk met minder passagiers op Europese luchthavens
• Budgetvliegers zwaarst getroffen door dalende vraag bij Amerikaanse reizigers
• Amerikaanse productie duurzame vliegtuigbrandstoffen kent snelle groei
• Qatar Airways bestelt honderdtal widebody vliegtuigen bij Boeing
• Embraer verwacht weinig impact Amerikaanse invoerheffingen
• Luchtvaart heeft aandeel van 8,7 procent in economie Saoedi-Arabië
• Omweg rond Pakistan kost Air India dit jaar 600 miljoen dollar
• Ryanair dreigt groot order bij vliegtuigbouwer Boeing te schrappen

Europa moet zijn investeringen in ruimtevaart opvoeren om zijn autonomie van de Verenigde Staten te kunnen blijven waarborgen. Dat heeft Josef Aschbacher, directeur-generaal van het European Space Agency (ESA), tegenover de Britse krant The Guardian gezegd. Volgens Aschbacher zijn investeringen in de ruimte essentieel om in een onstabiel geopolitiek landschap het behoud van de levenskwaliteit te garanderen.

De terugkeer van Donald Trump als president van de Verenigde Staten heeft ook voor Europa belangrijke gevolgen gehad. Europese politieke leiders hebben hun banden met de Verenigde Staten bijgesteld. Bovendien zijn de Europese uitgaven voor defensie sterk gestegen. Daarbij wordt gewag gemaakt van een keerpunt in de veiligheid van het continent. Maar dat hernieuwde verlangen naar zelfredzaamheid zou volgens analisten ook tot in de ruimte kunnen reiken.

“De Europese drang naar een grotere autonomie betekent dat het continent ook zijn investeringen in ruimtetechnologie moet opvoeren”, werpt Josef Aschbacher op. “Er zijn veel domeinen in de ruimte waar Europa zijn autonomie wil vergroten. Het is overduidelijk dat een grotere onstabiele geopolitieke situatie de behoefte aan een sterkere autonomie oproept. De situatie verandert drastisch.”

De belangstelling in de ruimtevaart neemt toe. De wereld bevindt zich midden in een tweede ruimterace, waarbij overheden en particuliere bedrijven profiteren van enorme ontwikkelingen op het gebied van satellieten, sensoren en raketten. Analisten spreken van een industrie van 1 biljoen dollar. Daarmee zou de ruimtevaart in omvang vergeleken kunnen worden met een omvang die vergelijkbaar is met de huidige luchtvaartsector, waarbij gewag gemaakt wordt van een verwachte bloei op het gebied van aardobservatie, communicatie en zelfs toerisme.

De verhoging van de militaire uitgaven die onder impuls van de Amerikaanse president Donald Trump tot stand is gekomen, zou een verdere impuls kunnen geven, aangezien strijdkrachten naar de beste spionageapparatuur speuren. Daarnaast heeft de ruimtevaart ook een belangrijke wetenschappelijke doelstelling.

Vragen rond samenwerking

Voor de Europese ruimtewetenschap is een nauwe samenwerking met de Verenigde Staten al decennialang van cruciaal belang. De Esa werkt samen met Amerikaanse collega’s aan projecten voor onder meer het International Space Station, de ruimtetelescoop James Webb en het programma Artemis, dat opnieuw astronauten naar de maan moet brengen. De Esa beschikt dit jaar over een werkingsbudget van 7,7 miljard euro. De Amerikaanse National Aeronautics and Space Administration (Nasa) kan voor dit jaar echter terugvallen op een budget van 25,4 miljard dollar.

De terugkeer van Donald Trump als Amerikaans president roept echter vragen op over de voortzetting van die samenwerking. Daarvoor worden verschillende elementen aangevoerd. In eerste instantie is er de beslissing van de Amerikaanse regering om de Nasa zware bezuinigingen op te leggen. Daarnaast is er ook de invloed van miljardair en ondernemer Elon Musk, die met Spacex een leidinggevende factor in de ruimtevaart is geworden. Musk is echter ook adviseur van Donald Trump en kan hierdoor een aanzienlijke invloed uitoefenen op het Amerikaanse ruimtevaartbeleid, wat tot mogelijke belangenconflicten kan leiden.

Elon Musk heeft onder meer het maanprogramma Artemis bekritiseerd en geeft de voorkeur aan bemande missies naar de planeet Mars. Daarnaast zoeken de Europese landen ook alternatieven voor Starlink, een netwerk van internet-satellieten dat door Spacex in een lage baan om de aarde wordt uitgebouwd. Starlink biedt betrouwbare internettoegang op afgelegen locaties en is sinds de Russische aanval een onmisbaar onderdeel geworden van de militaire communicatie van Oekraïne.

Aschbacher zegt wel geen commentaar te leveren op de interne politiek van de Verenigde Staten en de partijen die deze beslissingen zouden moeten beïnvloeden. Hij werpt wel op dat de Esa met een van de geplande werkzaamheden, waaronder de bouw van het ruimteveer Orion voor het vervoer van astronauten, verder gaat. Hij voegde eraan toe vertrouwen in te hebben dat de Verenigde Staten met Europa aan het Artemis-programma, met inbegrip van de ontwikkeling van een ruimtehaven in een baan om de maan, zal blijven samenwerken.

“Als er veranderingen plaatsvinden en onze Amerikaanse partners hun plannen wijzigen, zijn we natuurlijk klaar voor een alternatief programma”, betoogde Aschbacher. “Als gevolg daarvan zullen we zeker onze autonomie en onze capaciteit versterken. Maar dat is vandaag niet aan de orde. Het originele samenwerkingsakkoord blijft van kracht.” De Esa overweegt echter ook een samenwerking met andere landen die deel van een alternatieve strategie zouden kunnen uitmaken. Daarbij zouden onder meer Australië, de Verenigde Arabische Emiraten en India volgens Aschbacher veelbelovende partners van Europa kunnen worden.

Nieuwe partners

Europa was na de uitfasering van de draagraketten Ariane 5 en de Vega C van het bedrijf Arianespace voor lanceringen in het kader van het navigatiesysteem Galileo van Spacex afhankelijk. Dat probleem werd pas beëindigd nadat vorig jaar de draagraket Ariane 6 van Arianaspece zijn eerste vlucht maakte. De Esa probeert nu meer partners voor lanceringen aan te trekken, waarbij de nadruk wordt gelegd op herbruikbare raketten om de kostenbesparingen van Spacex te evenaren.

Onder meer wordt gewerkt aan de bouw van de raketmotor Prometheus, die al over enkele jaren gelanceerd zou moeten kunnen worden. Andere Europese partijen uit de private sector, zoals de Duitse startup Rocket Factory Augsburg, nemen eveneens aan het project deel.

Indien alles volgens plan verloopt, zouden bovendien ook lanceringen vanuit het Verenigd Koninkrijk kunnen worden gepland. Hiermee zou de afhankelijkheid van de ruimtehaven van de Esa in Kourou in het Zuid-Afrikaanse Frans-Guyana verdwijnen. Aschbacher benadrukte dat de ontwikkeling van Britse ruimtehavens, vooral op de Shetland Islands, een welkome ontwikkeling zou zijn. De Esa is geen organisatie van de Europese Unie. Dit betekent dat de Brexit de Britse deelname aan de activiteiten van de Esa niet heeft belemmerd, al was er wel een onderbreking in de Britse deelname aan Copernicus, het programma voor klimaatsatellieten.

De hoofdopdracht van de Esa bestaat in een vreedzame verkenning van de ruimte, maar analisten werpen op dat een aantal militaire toepassingen het voor de organisatie gemakkelijker zouden kunnen maken om later dit jaar meer financiering te verkrijgen van de lidstaten te krijgen, die zich haasten om zich te herbewapenen en een oplossing te vinden voor de kloof die de Verenigde Staten heeft achtergelaten.

Aschbacher erkende dat ruimtevaarttechnologieën een fundamentele rol zullen spelen om vele veiligheidseisen van de Europese regering te kunnen invullen, maar benadrukte vooral voortdurende investeringen in wetenschap te willen nastreven. “Daarbij kan een vergelijking worden gemaakt met het fundamenteel onderzoek waarmee wetenschappers tijdens de covid-pandemie met verbazingwekkende snelheid vaccins tegen het virus konden ontwikkelen”, betoogde hij.

“De investeringen in de ruimtevaart in Europa moeten toenemen om ervoor te zorgen dat het gebied zijn levensstandaard en de levensstandaard voor zijn inwoners kan handhaven”, beklemtoonde Aschbacher. “De wetenschap is een bijzonder sterke kant van Europa. “Wetenschap vormt de reden waarom economische vooruitgang en economische ontwikkeling kunnen plaatsvinden of zich sneller kunnen manifesteren.”

Meer over dit onderwerp:

• Spacex viert 250ste lancering van Starlink
• Amazon lanceert eerste satellieten van Project Kuiper
• Esa lanceert satelliet Biomass om bossen te studeren
• Nasa test hybride raketmotor voor veiliger maanlandingen
• Internationaal ruimtestation nu met atoomklok Aces uitgerust
• Esa kweekt laboratoriumvoedsel in internationaal ruimtestation
• In Chinese hightech-ambities staat commerciële ruimtevaart centraal
• China toont ruimtesonde Qingzhou voor toekomstig vrachtvervoer
• Nasa test onderdelen toekomstige maanpak in ijskamer
• Nasa presenteert toekomstige missies ruimtetelescoop Roman

De Europese luchtvaartmaatschappijen zullen dit jaar wellicht hogere emissies laten optekenen dan de niveaus die voor de uitbraak van de covid-pandemie werden geregistreerd. Deze evolutie maakt duidelijk dat de luchtvaartsector een zware strijd moet leveren om zijn emissies terug te dringen. Dat blijkt uit een rapport van de milieugroep Transport & Environment. Inmiddels probeert de luchtvaartsector bij de Europese Commissie soepeler regels op het gebied van leefmilieu te verkrijgen.

De uitstoot van koolstofdioxide door de vluchten van Europese luchtvaartmaatschappijen zal volgens Transport & Environment dit jaar waarschijnlijk een niveau van 195,2 miljoen ton bedragen. Dat zou een stijging met 4 procent tegenover de volumes van 2019 betekenen. Het volume zou ook hoger liggen dan de uitstoot van 187,6 miljoen ton die vorig jaar, toen de uitstoot zich bijna volledig van de covid-pandemie had hersteld, werd geregistreerd. 

De Europese luchtvaartmaatschappijen hebben zich er gezamenlijk toe verbonden om tegen 2050 de netto uitstoot van koolstofdioxide tot nul te herleiden. Die ambities moeten door een aantal nieuwe technologieën, waarbij vooral naar alternatieve brandstoffen wordt gekeken, worden gerealiseerd. Daarnaast wordt ook gerekend op de inzet van efficiëntere vliegtuigen en motoren, terwijl ook het beheer van het luchtverkeer zou moeten worden geoptimaliseerd. Tenslotte zou ook op emissiehandelssystemen beroep worden gedaan.

Maar luchtvaartmaatschappijen hebben geklaagd dat duurzame vliegtuigbrandstof te duur is en er bovendien onvoldoende voorraden worden geproduceerd. De luchtvaartbedrijven hebben recent bij de Europese Unie dan ook aangedrongen om een aantal milieuregels te versoepelen. De brandstofbedrijven worden door de Europese Unie verplicht om aan de luchtvaartsector steeds meer kunstmatige brandstoffen te leveren. De topmanagers van vier van de grootste luchtvaartmaatschappijen in de regio, waaronder Ryanair en Lufthansa, voeren echter aan dat die verplichting waarschijnlijk zal moeten uitgesteld.

Dit jaar moet 2 procent van de brandstoffen voor de Europese luchtvaart door synthetische bronnen worden geleverd. Dit niveau was volgens de sector haalbaar, maar een stijging tot 6 procent in 2030 zou volgens de maatschappijen onmogelijk zijn. Daarbij wordt gewezen naar de huidige productieniveaus en de beperkte investeringen die de grote oliebedrijven voor nieuwe brandstoffen reserveren. In het Verenigd Koninkrijk zou tegen 2030 zelfs het gebruik van 10 procent duurzame brandstoffen worden vereist.

De toplui van de luchtvaartmaatschappijen hebben ook aangedrongen om de belangrijkste prijssystemen voor emissies die de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk hebben vastgelegd te versoepelen en in lijn te brengen met een goedkopere wereldwijde norm. De Europese Unie merkt echter op dat het toenemend aantal vluchten de noodzaak van actie onderstreept om de klimaatdoelstellingen te halen. Daarbij werd benadrukt dat de luchtvaart meer inspanningen moet leveren om die doelstellingen te halen.

Explosieve toename

Luchtvaartmaatschappijen produceren ongeveer 4 procent van de totale emissies van broeikasgassen die in de Europese Unie worden geproduceerd. De stijging die Transport & Environment registreerde, moet worden toegeschreven aan het feit dat sinds het einde van de covid-pandemie het aantal vliegtuigreizen explosief is toegenomen. Luchtverkeersleider Eurocontrol heeft vastgesteld dat het luchtverkeer in veel lidstaten van de Europese Unie inmiddels al tot boven het niveau van 2019 is gestegen. “Verwacht mag worden dat het aantal vluchten binnen heel Europa in de eerste helft van dit jaar het niveau van 2019 zal overtreffen”, wordt er opgemerkt.

De Europese Unie herziet momenteel de reikwijdte van zijn platform voor emissiehandel, het belangrijkste instrument voor emissiereductie dat binnen het eigen gebied wordt gebruikt. Het systeem brengt momenteel aan de luchtvaartmaatschappijen alleen kosten in rekening voor de emissies van vluchten binnen Europa. Vluchten buiten de regio vallen in plaats daarvan onder de internationale compensatieregeling van het Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (Corsia), dat echter voor vervuiling veel minder in rekening brengt.

Dit betekent dat de meest vervuilende langeafstandsvluchten op verre bestemmingen voor hun uitstoot van koolstofdioxide minder betalen dan kortere vluchten binnen Europa. De route met de grootste uitstoot was vorig jaar de verbinding tussen Londen en New York. Daarbij zou 1,4 miljoen ton koolstofdioxide zijn geproduceerd.

Indien Corsia niet wordt versterkt, zou de Europese Commissie naar eigen zeggen eventueel kunnen voorstellen om de reikwijdte van het Emissions Trade System uit te breiden naar vluchten die vanuit de Europese Unie naar andere bestemmingen vertrekken. Analisten hebben echter al gewaarschuwd dat deze aanpak waarschijnlijk op felle weerstand van landen zoals de Verenigde Staten zou stuiten. Transport & Environment schatte dat de uitbreiding van het Europese systeem voor emissiehandel naar alle vluchten de luchtvaartmaatschappijen vorig jaar ongeveer 7,5 miljard euro zou hebben gekost.

Krisztina Hencz, manager luchtvaartbeleid bij Transport & Enviromnemt, benadrukte dat de herziening van de emissiemarkten in de Europese Unie een kans bood om een maas in de wet te dichten en de markt naar de uitstoot van de volledige luchtvaart uit te breiden . “De sector blijft de werkelijke kosten van zijn vervuiling ontwijken”, gaf Hencz aan.

Airlines4Europe, de belangenvereniging van de luchtvaartindustrie, beklemtoonde dat de Europese industrie voorop loopt in de decarbonisatie van de sector. “Er mag dan wel aandacht worden gevestigd op de vraag om de Europese luchtvaartmaatschappijen nog strengere beperkingen op te leggen, maar dit draagt weinig bij tot de vermindering van de uitstoot van de wereldwijde luchtvaart”, benadrukten woordvoerders van Airlines4Europe. “Bovendien groeit op die manier het risico dat het Europese leiderschap op het gebied van duurzame luchtvaart wordt ondermijnd.”

Meer over dit onderwerp:

• Braziliaanse luchtvaartmaatschappij Voepass vraagt faillissement aan
• Budgetvlieger Flyadeal bestelt bij Airbus voor operaties op lange afstand
• Cathay Pacific verwacht lager vrachtverkeer tussen China en Verenigde Staten
• Southwest Airlines schroeft verwachtingen naar beneden terug
• Embraer eindigt eerste kwartaal met orderboek van 26,4 miljard dollar
• Luton Airport mag jaarlijkse capaciteit verdubbelen tot 32 miljoen passagiers
• United Airlines rekent op premium en internationaal toerisme
• Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen voelen onzekerheid over vooruitzichten
• Spirit Airlines benoemt Dave Davis tot nieuwe chief executive
• Europese Unie tegen opheffing sancties tegenover Russische luchtvaart

In de loop van de volgende weken presenteren de Europese luchtvaartmaatschappijen hun resultaten over het eerste kwartaal van dit jaar. Daarbij zal eventueel rekening moeten worden gehouden met een groeiende bekommernis dat de economische onzekerheid de vraag naar reizen zou kunnen vertragen en de winst zou kunnen bedreigen. Dat kan onder meer worden afgeleid uit een onderzoek van de European Travel Commission, waaruit blijkt dat Europeanen voor de volgende zomer minder reisplannen maken.

De resultaten over het eerste kwartaal van het jaar bieden de luchtvaartmaatschappijen vooruitzichten over het lucratieve zomerseizoen. Maar uit het onderzoek van de European Travel Commission blijkt dat de huidige onzekere economische context vele Europese reizigers om zich voorzichtig op te stellen. Vooral Generation Z zou zijn reisplannen mogelijk drastisch kunnen terugschroeven.

“Voor Europese luchtvaartmaatschappijen ligt het grootste risico in de vraag en de omzet per reiziger”, stopt Ruairi Cullinane, analist bij RBC Bank, in een commentaar op de resultaten van het onderzoek. “De lagere brandstoffen zouden daarentegen op de resultaten een positief effect moeten hebben.”

De aarzeling bij de Europese consumenten is het eerste teken van een mogelijke vertraging in de vraag naar reizen sinds het einde van de covid-pandemie. Sindsdien werd met een aanhoudend groeiende vraag naar reizen rekening gehouden. Dat leidde voor een groot deel van de luchtvaartsector tot een sterke winstgroei.

De wereldwijde economische instabiliteit, veroorzaakt door de dreigementen met invoerheffingen van de Amerikaanse president Donald Trump, leidt echter tot een toenemende angst voor een recessie in Europa. Velen maken zich zorgen dat de uitgaven van de consumenten en reizigers onder deze dreiging zouden kunnen lijden. Analisten erkennen dat het risico op een verschuiving in de vraag weliswaar aanwezig was, maar beklemtonen dat er nog geen sprake is van een aanzienlijke daling in de interesse. “De vraag-indicatoren staan ??niet allemaal op rood”, benadrukte Cullinane.

Bij de kwartaalresultaten van de Europese luchtvaartmaatschappijen verwachten de analisten enige impact van de latere Paasdatum, waardoor immers een belangrijke periode voor de winsten van de luchtvaartmaatschappijen naar een latere periode in het boekjaar wordt verschoven. De luchtvaartmaatschappijen hebben weliswaar nog geen duidelijk negatieve resultaten opgemerkt, maar volgens het onderzoek van de European Travel Commission in bij Generation Z de interesse in een reis tussen april en september van dit jaar met ongeveer 10 procent is gedaald tegenover dezelfde periode vorig jaar.

Sommigen beweren dat Generatie Z gevoeliger is voor hogere kosten, maar consumenten uit deze leeftijdsgroep die wel een reis boeken, hebben vaak een hoger budget dan de meeste van hun leeftijdsgenoten. “De voorbije jaren is Generation Z over het algemeen voorzichtiger geweest met zijn reisplannen”, betoogde Eduardo Santander, chief executive van de European Travel Commission.

“De leeftijdsgroep plant minder reizen dan oudere generaties”, werpt Santander op. “Daarbij moet ook een lichte daling in het aantal plezierreizen worden opgemerkt. Meer Europeanen reizen voor specifieke evenementen.” Het totaal aantal geplande reizen voor de periode tussen april en september dit jaar is bij het algemene Europese publiek met 3 procent gedaald tegenover dezelfde periode vorig jaar. Bij vrijetijdsreizen is er echter sprake van een daling met 8 procent.

Ryanair had gewaarschuwd dat de ticketprijzen deze zomer mogelijk een bescheiden groei zouden laten optekenen, maar er werd aan toegevoegd dat dit de verliezen van vorig jaar mogelijk niet zou kunnen goedmaken. Air France-KLM gaf aan te overwegen om de tarieven voor economy class te verlagen in een poging om de transatlantische reizen te stimuleren. Europeanen boeken al minder reizen naar de Verenigde Staten sinds de Amerikaanse president Donald Trump in januari aan een tweede ambtstermijn begon. Daarbij wordt vaak gewezen naar bekommernissen over politieke risico’s en mogelijke immigratieproblemen.

Klimaat

Bronnen binnen de Europese luchtvaartindustrie stellen dat de internationale vraag onmiddellijk na de invoering van de vergaande invoerheffingen door Donald Trump begin april enigszins was afgenomen, waarbij sommige potentiële passagiers zich terugtrokken totdat de politieke onzekerheid was afgenomen. Maar analisten werpen op zich over de resultaten van de luchtvaartmaatschappijen nog niet al te veel zorgen te maken.

“Het beleid van de luchtvaartmaatschappijen is momenteel op een matige capaciteitsgroei gericht”, werpt Stephen Furlong, analist bij het bureau Davi, op. “Tegelijkertijd is de vraag voldoende robuust om redelijke rendementen voor luchtvaartmaatschappijen te handhaven.” Dudley Shanley, analist bij het bureau Goodbody, wijs er wel op dat beleggers bijzonder gefocust zijn op mogelijke overloopeffecten van de zwakke ticketprijzen in Noord-Amerika naar de interne Europese markt.

Extreme weersomstandigheden en stijgende temperaturen zorgen eveneens voor een verschuiving in de vraag. Daarbij is de interesse in reizen naar het zuidelijke Middellandse Zeegebied tijdens de zomer tegenover dezelfde periode vorig jaar met 8 procent gedaald. Toch blijven Italië en Spanje bij de Europese reizigers tot de populairste bestemmingen in de regio te behoren. Ongeveer 28 procent van alle Europese toeristen reist liever naar mildere klimaten om hoge temperaturen te vermijden. De interesse in reizen naar Noord-Europa en Oost-Europa kent een jaarlijkse groei.

“Omdat klimaatverandering de reisbeslissingen beïnvloedt, zouden toeristische bedrijven in warmere gebieden hun programma’s moeten aanpassen”, werpen de onderzoekers op. “Daarbij zouden tijdens de warmste periodes van dag binnenactiviteiten moeten worden gepromoot. Bovendien zouden marketing en verkoop zich om het mildere tussenseizoen moeten richten.”

Meer over dit onderwerp:

• Istanbul eerste Europese luchthaven met simultane activiteit op drie startbanen
• Nog slechts 46 procent Amerikanen heeft plannen voor zomervakantie
• Verenigd Koninkrijk verliest meer dan 2,2 miljard pond bestedingen internationale reizigers
• Congressen leverden Wenen vorig jaar 1,32 miljard euro inkomsten op
• Cathay Pacific versterkt verbindingen tussen China, Hongkong en Verenigde Staten
• Spirit Airlines krijgt toelating voor notering op New York Stock Exchange
• United Airlines investeert in vliegtuigbouwer JetZero
• American Airlines schroeft vooruitzichten lopende jaar naar beneden
• Alaska Air vreest voor dalende vraag tijdens het tweede kwartaal

Een belangrijk deel van de toekomstige werking van de Amerikaanse National Aeronautics and Space Administration (Nasa) dreigt in het gedrang te komen. Dat is het gevolg van de zware budgetbeperkingen die Donald Trump, president van de Verenigde Staten, aan het Amerikaanse ruimtevaartbureau wil opleggen. Vooral het wetenschappelijk onderzoek bij de Nasa zou door de besparingen zwaar worden getroffen. Verschillende wetenschappers en politici hebben hun al bekommernis over de besparingen geuit. De voorstellen van Donald Trump moeten door het Amerikaanse Congres echter nog wel worden behandeld.

De Amerikaanse regering zou het budget van de Nasa voor volgend jaar aanzienlijk willen verlagen. Daarbij zou de financiering voor wetenschappelijk onderzoek worden gehalveerd. Onder meer de lancering van de hightech Nancy Grace Roman Telescope zou door de besparingen worden geschrapt. Ook een aantal andere planetaire verkenningsmissies zouden worden ingeperkt. Daarnaast zou ook het Goddard Space Flight Center – een vooraanstaand onderzoekslaboratorium van de Nasa in Greenbelt (Maryland) – mogelijk worden gesloten.

Er is in de wetenschappelijke en politieke wereld echter al heel wat onrust gerezen over de mogelijke budgetbeperkingen voor het Amerikaanse ruimtevaartbureau. “Dit is een ontwikkeling die de wetenschappelijke taak van de Nasa op de rand van de afgrond dreigt te brengen”, waarschuwde Casey Dreier, hoofd ruimtevaartbeleid van de Planetary Society. In Maryland wierpen de democratische politici Chris Van Hollen, Steny Hoyer en Glenn Ivey op dat het Amerikaanse Congres zich wellicht tegen de bezuinigingen zal verzetten.

De politici voegden eraan toe dat het inperken van het wetenschappelijk onderzoek bij de Nasa uiteindelijk China, dat zijn ruimtevaartprogramma heeft versneld, ten goede zal komen. Ook Bill Nelson, voormalig directeur van de Nasa, waarschuwde dat de Amerikaanse overheid met dit soort initiatieven het Amerikaanse ruimtevaartbureau in een diep dal brengen. “Wanneer de wetenschappelijke activiteit van de Nasa wordt geëlimineerd, zal ook het hele exploratie-programma van het ruimtevaartbureau ten gronde worden gericht. Dat zal ook gevolgen hebben voor de Amerikaanse bemande ruimtevaart.” Elon Musk, topman van het ruimtevaartbedrijf Spacex, noemde in een reactie de geplande bezuinigingen verontrustend.

Verspilling belastingsgeld

De geplande bezuinigingen maken deel uit van het plan van de regering van Donald Trump om de federale uitgaven te verminderen. In fiscaal jaar 2024 bedroeg de totale financiering van Nasa ongeveer 0,36 procent van het totale nationale budget. Het begrotingsplan is een concept voor fiscaal jaar 2026 dat zal worden herzien voordat het ter goedkeuring aan het Amerikaans Congres wordt voorgelegd. Het Office of Management and Budget heeft inmiddels al het conceptbudget naar de Nasa gestuurd.

Volgens het begrotingsplan zou de totale financiering van Nasa volgend jaar dalen tot ongeveer 20 miljard dollar. Dat zou een besparing met ongeveer 20 procent betekenen tegenover het budget van vorig jaar. Het grootste deel van dat verlies zou worden gevoeld bij het Science Mission Directorate van de Nasa, dat toezicht houdt op de wetenschappelijke missies van het Amerikaanse ruimtevaartbureau. De Nasa is inmiddels al begonnen met een personeelsinkrimping, terwijl ook een aantal kantoren zullen worden gesloten.

Een aantal waarnemers merkt op dat het nieuwe voorstel het einde zou betekenen voor miljarden dollars aan lopende en toekomstige missies. Het budget van het Science Mission Directorate zou van 7,3 miljard dollar tot 3,9 miljard dollar worden teruggebracht. Het budgetvoorstel zou een lange lijst van planetaire en astronomische missies schrappen. Het astrofysica-budget van de Nasa zou van 1,5 miljard dollar tot 487 miljoen dollar worden herleid. Bij de planetaire wetenschappen zou een daling van 2,7 miljard dollar naar 1,9 miljard dollar moeten worden doorgevoerd. Bij de aardwetenschappen zou er sprake zijn van inkrimping van 2,2 miljard dollar naar 1,03 miljard dollar.

“De geplande besparingen beëindigen onnodig een aantal functionele, productieve wetenschappelijke missies en annuleert nieuwe missies die momenteel in ontwikkeling zijn, waardoor miljarden belastinggeld wordt verspild”, waarschuwde Casey Dreier. “Dit is noch efficiënt, noch slim budgetteren.” De ruimtetelescopen Hubble en Webb – geroemd om hun lange lijst van ontdekkingen en verbluffende beelden van het heelal – zouden wel ondersteund blijven, maar er zouden geen andere telescopen meer worden gefinancierd.

Dat geldt ook voor de Nancy Grace Roman Telescope, die is ontworpen om verre sterrenstelsels en verre planeten te bestuderen vanuit een orbitale buitenpost op ongeveer 1,6 miljoen kilometer van de aarde. De hardware van de nieuwe ruimtetelescoop staat klaar en wordt geïntegreerd en getest in het Goddard Space Flight Center. De lancering van de Nancy Grace Roman Telescope is voor september volgend jaar voorzien.

Ook het Goddard Space Flight Center wordt zwaar bedreigd. “De sluiting van dat centrum zou voor de Verenigde Staten een enorm verlies betekenen”, gaf senator Chris Van Hollen aan. “De activiteiten van het Goddard Space Flight Center vormen de basis voor alle andere projecten die de Verenigde Staten in de ruimte uitvoeren. Uiteindelijk zal ook het Amerikaanse leiderschap op het gebied van technische innovatie en wetenschappelijk onderzoek worden ondermijnd.”

Meer over dit onderwerp:

• Budgetbeperkingen Nasa gooien 3,4 miljard dollar belastinggelden weg
• Nasa maakt zich toenemende zorgen over International Space Station
• Kandidaat-topman Nasa wil missies naar Mars prioriteit verlenen
• Ruimtetelescoop Hubble is vijfendertig jaar operationeel
• Amerikaans National Reconnaissance Office laat nieuwe ruimtevaartrecord optekenen
• Wetenschappers luiden alarmbellen over besparingen Amerikaanse research
• China gebruikt nieuwe technologie om satellieten te redden
• Ruimtevaart heeft betere internationale samenwerking nodig
• Nasa gaat luchtkwaliteit internationaal ruimtestation controleren
• Nasa wil kwaliteit van satellietdata verder optimaliseren

Luchthavens die bij de Airports Council International (ACI) zijn aangesloten, hebben het voorbije jaar hun uitstoot van koolstofdioxide wereldwijd met meer dan één miljoen ton verminderd tegenover het jaar voordien. Daarbij blijken nu ook vijftien luchthavens het hoogste categorie van duurzaamheid – niveau vijf – hebben bereikt.

Het programma Airport Carbon Accreditation van de Airports Council International – dat de uitstoot van de luchthavens wil helpen verminderen – omvat inmiddels 558 luchthavens, verdeeld over 87 landen. Daarbij wordt opgemerkt dat deze luchthavens op één jaar tijd hun uitstoot van koolstofdioxide met 1.037.292 ton koolstofdioxide hebben verminderd tegenover het jaar voordien. Dat vertegenwoordigde een daling met 14,8 procent. Daarbij bleken 70 luchthavens voor het eerst aan het programma deel te nemen, terwijl 132 locaties naar een hoger niveau van het emissiebeheer konden doorgroeien.

Verder bleek dat 51,5 procent van alle vliegtuigpassagiers in de wereld op zijn reis passeerde langs een luchthaven die aan het programma Airport Carbon Accreditation deelneemt. Tevens bleken vijftien luchthavens inmiddels het hoogste niveau van duurzaamheid te hebben bereikt. Dit betekent dat de uitstoot van koolstofdioxide tot nul werd geleid bij de activiteiten die de luchthavenbeheerders onder controle hebben, gekoppeld aan een engagement voor een volledige decarbonisatie tegen het midden van de eeuw.

“Nu de wetenschap geen twijfel meer laat bestaan ??over het feit dat de opwarming van de aarde versnelt en dat klimaatactie een topprioriteit moet blijven, is het verheugend om te kunnen vaststellen dat het verminderen van de emissies van koolstofdioxide echt is ingebed in luchthavenbeheer over de hele wereld”, voert Olivier Jankovec, directeur-generaal van ACI Europe, aan. “Voor het vijftiende jaar op rij heeft Airport Carbon Accreditation de resultaten van het voorgaande jaar overtroffen, met een indrukwekkende groei van de deelname in alle regio’s en substantiële besparingen aan de uitstoot van koolstofdioxide.”

Dit was ook de eerste volledige rapportageperiode waarbij de meest duurzame luchthavens binnen de Airport Carbon Accreditation toegang tot niveau vijf zouden kunnen krijgen. “Dit toont een stapsgewijze verandering in leiderschap op klimaatgebied”, beklemtoont Jankovec. Deze luchthavens moeten niet alleen de emissies onder eigen controle elimineren, maar moeten ook actief overgaan tot inspanningen die de opwarming van de aarde tegengaan. Dit betekent dat ze moeten deelnemen aan initiatieven die de klimaatverandering tegengaan.

Meer over dit onderwerp:

• Uitbreiding Luton Airport door Britse regering goedgekeurd
• Topman Spirit Airlines kondigt zijn vertrek aan
• Boeing treft regeling voor twee slachtoffers dodelijke crashes met B737 Max
• VietJet zet op binnenlandse vluchten Chinese vliegtuigen in
• Invoerheffingen drijven de kosten van vliegtuigen omhoog
• Piloten moeten bekommernissen over veiligheid openlijk kunnen bespreken
• Luchtvaartmaatschappijen schroeven vooruitzichten lopende jaar terug
• Aandelen luchtvaartmaatschappijen lijden onder tanende reislust publiek
• De Verenigde Staten worstelen met tekort aan verkeersleiders
• Canadese consumenten willen niet meer naar Verenigde Staten reizen

De luchtvaartsector doet onvoldoende moeite om tegen het midden van deze eeuw klimaatneutraal te opereren. Dat heeft Willie Walsh, directeur-generaal van de International Air Transport Association (IATA), gezegd. Luchtvaartmaatschappijen kwamen in 2021 overeen om tegen het midden van deze eeuw klimaatneutraal te worden. Dat zou vooral gebaseerd zijn op een geleidelijke overstap naar duurzame vliegtuigbrandstoffen. Sindsdien blijkt de sector volgens Walsh echter verdeeld te zijn geraakt, waarbij de luchtvaartmaatschappijen blijken te botsen met luchthavens, fabrikanten, luchtverkeersleiders en energiebedrijven.

Willie Walsh benadrukte daarbij dat de luchtvaartmaatschappijen zich steeds meer zorgen maken over de onevenwichtige last die bij de klimaatambities van de sector moet worden gedragen. “De andere partijen nemen hun verantwoordelijkheid niet op”, betoogde Walsh. “Ze lopen achter op de plannen en bewegen zich in de verkeerde richting. Iedereen zegt toegewijd te zijn aan de klimaatdoelstellingen, maar daarbij blijkt dat men de luchtvaartmaatschappijen de rekening wil laten betalen. Dat is compleet onacceptabel.”

Walsh maakte eerder al gewag van een toenemende druk om de klimaatdoelstellingen van de luchtvaartsector opnieuw te beoordelen. Dit markeert een verandering in toon ten opzichte van een bijeenkomst van de sectororganisatie amper tien jaar geleden. Toen had Walsh nog opgemerkt dat klimaatneutraliteit voor de sector niet optioneel, maar existentieel was. Volgens hem was daarover binnen de luchtvaartsector ook een fundamentele consensus.

“We zullen de klimaatambities tegen het midden van deze eeuw opnieuw moeten evalueren”, benadrukte Walsh. “Er blijkt immers dat de luchtvaartmaatschappijen niet kunnen rekenen op de steun die ze nodig hebben. Er moet worden vastgesteld dat de toplui van de luchtvaartmaatschappijen zich steeds meer zorgen maken over de toenemende inspanningen die van de industrie worden verwacht. Dit zal de kosten voor de sector nog veel hoger opdrijven dan de niveaus die tot nu toe in het vooruitzicht werden gesteld.”

De volgende test zou de jaarlijkse bijeenkomst van IATA in juni van dit jaar in de Indiase stad Delhi kunnen zijn. “Het is niet onze bedoeling om de doelstelling formeel te herbekijken”, stipte Walsh aan. “Maar het zou me niet verbazen dat de organisatie boodschappen van luchtvaartmaatschappijen zou krijgen om de toezeggingen nog eens te bekijken. Er was immers vertrokken vanuit de veronderstelling dat alle partijen hun bijdrage tot de inspanningen zouden leveren. Maar dat blijkt niet het geval.”

Brandstofproducenten

Walsh verwierp ook een tussentijdse doelstelling van de overheden om door het gebruik van koolstofarme brandstoffen de uitstoot tegen het einde van dit decennium met 5 procent te verminderen. De IATA is een tegenstander van tussentijdse doelstellingen, aangezien er slechts voldoende synthetische fuel beschikbaar om in 1 procent van de huidige brandstofbehoefte te voorzien.

Walsh wees daarbij met een beschuldigende vinger naar de brandstofproducenten, die volgens hem de oorzaak van het probleem zijn. “Deze bedrijven hun hun eigen beloftes voor de levering van duurzame brandstoffen genegeerd”, beklemtoonde hij. “Deze ondernemingen moeten dringend hun inspanningen opvoeren.” Hij voegde eraan toe dat luchtvaartmaatschappijen dit jaar 3,8 miljard dollar door de overheidsverplichtingen en de bredere beloftes voor de beperking van de emissies extra aan brandstof zouden uitgeven 

De luchtvaartmaatschappijen zouden volgens Walsh ook de balans opmaken van vertragingen in de levering van nieuwe vliegtuigen. “Het zou dwaas zijn om deze problemen niet te signaleren en dwaas om te geloven dat de sector op het goede spoor zit,” zei hij. Partijen die de luchtvaartindustrie in de Europese Unie en de Verenigde Staten vertegenwoordigen, beklemtoonden dat fabrikanten zich blijven inzetten om efficiënte nieuwe vliegtuigen te leveren, maar moeten afrekenen met aanhoudende problemen met de toeleveringsketen.”

Daarnaast haalde Walsh ook uit naar de luchthavens, die er ook na twee decennia niet in zijn gelukt een hervorming van het luchtruim in Europa te realiseren. ACI Europe, de sectororganisatie van de Europese luchthavens vertegenwoordigt, ontkende die aantijgingen. “De luchthavens leveren meer dan een eerlijke bijdrage tot de klimaatambities van de luchtvaart”, merkte een woordvoerder van ACI Europe op. “De IATA probeert in deze problematiek zijn verantwoordelijkheid af te schuiven.”

Civil Air Navigation Services Organization (Canso), de sectororganisatie van de luchtverkeersleiders, wees erop zich sterk in te zetten voor een klimaatneutrale sector en een grotere efficiëntie van hun luchtruim, waardoor de vliegtuigen minder brandstof zouden verbruiken. Walsh stelde echter niet geïnteresseerd te zijn in wederzijdse beschuldigingen, maar voerde aan dat de hele sector zich op het gebied van klimaatactie goed bewust moest zijn van de stand van zaken.

Meer over dit onderwerp:

• Safran mag divisie Collins Aerospace overnemen
• Howmet voorziet problemen met leveringen vliegtuigonderdelen
• VietJet sluit financieringscontract voor aankoop 200 vliegtuigen
• NTSB vraagt verplichte inspecties op deursloten Boeing 757
• Fitch geeft negatieve vooruitzichten voor Southwest Airlines
• Topman Boeing verdedigt veiligheidsinspanningen bedrijf
• Embraer heeft tijdens eerste kwartaal dertig vliegtuigen afgeleverd
• United Airlines breidt vluchten naar Aziatische bestemmingen uit
• Boeing werkt aan herziene schuldbekentenis in fraudedossier B737 Max
• Vakbonden niet akkoord met personeelsplannen Lufthansa

Het Amerikaanse ruimtevaartbureau Nasa en het Finse telecombedrijf Nokia willen een mobiel netwerk van de vierde generatie (4G) op de maan uitrollen. Dat initiatief moet een cruciale bouwsteen vormen voor een langdurige menselijke aanwezigheid op andere planeten. Later dit jaar zal Spacex een raket met een eenvoudig 4G-netwerk naar de maan sturen. De exacte datum van de missie moet nog worden bevestigd. De lander zal het systeem installeren op de zuidpool van de maan. Het systeem zal vervolgens vanaf de aarde op afstand worden bestuurd.

“Om een mobiel netwerk op de maan op te zetten en te laten functioneren, moet een mobiele installatie met een geschikte omvang en gewicht en ook het nodige vermogen kan bieden”, benadrukt Walt Engelund, programma-beheerder bij het Space Technology Mission Directorate van de Nasa. “Bovendien moet dat netwerk zonder ingrijpen van een technicus ter plaatse kunnen worden opgebouwd. Daarnaast moet de installatie ook kunnen functioneren in de barre omgeving van de maan, gekenmerkt door extreme extreme temperaturen en straling.

De eenheid wordt gebouwd door Bell Labs van Nokia met behulp van een reeks kant-en-klare commerciële componenten. Vervolgens wordt de installatie geladen op de lander van het Amerikaanse bedrijf Intuitive Machines. Op de maan moet de installatie de lander met behulp van radioapparatuur verbinden met twee rondreizende voertuigen die naar ijs op zoek moeten gaan. De Lunar Outpost Rover zal daarbij het gebied van de Shackleton Connecting Ridge verkennen, terwijl Micro Nova Hopper in een krater de eventuele aanwezigheid van ijs moet onderzoeken.

Afbeeldingen van ijs – die dankzij het mobiele netwerk in bijna realtime naar de lander en vervolgens naar de aarde worden verzonden – zouden een wereldprimeur zijn. Maanijs zou kunnen worden gebruikt om adembare zuurstof te creëren en zelfs gebruikt kunnen worden voor de productie van de brandstof die uiteindelijk kan worden gebruikt om Marsmissies vanaf de maan te lanceren.

Voor het Artemis Program van de Nasa, dat tot doel heeft om dit decennium astronauten terug naar de maan te brengen, is mobiele connectiviteit van onschatbare waarde. “Momenteel praten astronauten met elkaar met behulp van radio, maar de Nasa wil op de maan een communicatiesysteem dat video met hoge resolutie en wetenschappelijke gegevens kan ondersteunen, vooral omdat Artemis-missies steeds geavanceerder worden”, zei Engelund. “De mogelijkheid om op de maan te kunnen communiceren is voor Artemis cruciaal, net zoals andere elementen – waaronder energie, drinkwater en lucht – van de missie.”

“Uiteindelijk zal deze inspanning helpen bij het opzetten van een communicatienetwerk op de maan dat ontdekkingsreizigers de mogelijkheid kan geven om wetenschappelijke gegevens terug te sturen, te overleggen met de missiecontrole en met hun families te praten, alsof ze op straat lopen met hun mobiele telefoon,” benadrukte Engelund. “Dit zou de basis kunnen leggen voor een kosmisch internet dat niet veel verschilt van dat op aarde. Persoonlijke apparaten zouden verbinding kunnen maken met dergelijke netwerken, waardoor ruimtekolonisten gebruik kunnen maken van smartphones die toegang hebben tot alle apps en services die beschikbaar zijn voor mensen op aarde.”

Tipping Point

Bell Labs werd geselecteerd voor het project Tipping Point, een initiatief van de Nasa dat een reeks partnerships met bedrijven moet vormen om technologieën te ontwikkelen voor toekomstige missies, waardoor de ondernemingen in een uitstekende positie verkeren voor belangrijke rollen in de toekomstige ruimte-economie. Bell Labs ontving daarbij in 2020 een subsidie ??van 14,1 miljoen dollar en in januari werd Nokia door het Amerikaanse Defense Advanced Research Projects Agency (Darpa) geselecteerd om van start te gaan met de bouw van een infrastructuur voor communicatiediensten die uiteindelijk als een kader voor de maaneconomie moeten functioneren.

“Een toekomstige maaneconomie zal in belangrijke mate van communicatietechnologieën afhankelijk zijn om gegevens te verzamelen en analyseren, informatie te delen en operaties te onderhouden en te controleren”, beklemtoond Thierry Klein, president van Bell Labs Solutions Research. “Dit omvat het in stand houden van een semi-permanente of permanente menselijke aanwezigheid op de maan, evenals geautomatiseerde robotoperaties voor het transport, de grondstoffenwinning, de minerale verwerking en de wetenschappelijke gegevensverzameling.”

Mobiele netwerken op de maan hebben volgens Klein voor bedrijven ook potentiële commerciële voordelen. “Indien een netwerk de reis naar de ruimte kan doorstaan en vervolgens autonoom kan worden ingezet en erin lukt in het vacuüm van de ruimte, met zijn sterk fluctuerende temperaturen en kosmische straling, stand te houden, zal het ook de zwaarste locaties op aarde – zoals poolkappen, woestijnen of offshore platforms – kunnen overleven”, geeft Klein aan. “Vooral op afgelegen of industriële locaties en voor de bescherming van de openbare veiligheid of noodhulp, kan het bijzonder voordelig zijn om te beschikken over een compacte, compacte netwerkapparatuur die gemakkelijk overal kan worden ingezet en vervoerd.”

Meer over dit onderwerp:

• Zonnecellen van maanstof voor toekomstige exploratie ruimte
• ULA lanceert eerste satellieten van Project Kuyper
• Nasa ontwikkelt veiligheidssysteem voor drones
• Fraunhofer verbetert communicatie satellieten
• Vrachtraket Spacex doet milieubekommernissen rijzen
• Specifieke wetgeving moet ruimtevaart reguleren
• Europese ruimtevaart maakt einde aan missie Gaia
• Lichtzeil moet interstellaire reizen vergemakkelijken
• Onderzoek naar problemen met New Glenn afgesloten
• Perseverance bereidt bemande reizen naar Mars voor