managing21.be

Managing21: een blik op het heden en de toekomst van de economie.

Vliegtuigen op waterstof hebben extra stimulansen nodig

Posted by managing21 on mei 24th, 2023

Vliegtuigen die op waterstof vliegen zouden midden volgend decennium goedkoper kunnen zijn dan toestellen die door traditionele brandstof worden aangedreven. Maar om die doelstelling te kunnen realiseren, zijn de geschikte beleidsmaatregelen en stimulansen noodzakelijk. Dat blijkt uit een studie van de onderzoeksgroep Steer en de milieuvereniging Transport & Environment, gebaseerd op een analyse van de toekomstige exploitatiekosten van vliegtuigen die door waterstof worden aangedreven op vluchten binnen Europa.

De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat waterstof een efficiënte en financieel competitieve technologie zou kunnen vormen om de luchtvaart klimaatneutraal te maken. Een voorwaarde daarvoor is echter dat kerosine voldoende zou worden belast. Daarbij wordt gewezen naar de voorstellen voor de richtlijnen van de Europese Unie op het gebied van energiebelasting. Daar wordt gewag gemaakt van een heffing van 0,37 euro per liter.

Heffingen

Midden volgend decennium zou het gebruik van waterstof in vliegtuigen 8 procent duurder kunnen zijn dan een aandrijving door kerosine. Maar met een belasting op fossiele brandstof en een heffing op koolstofdioxide zouden vliegtuigen op waterstof uiteindelijk 2 procent goedkoper kunnen worden dan toestellen die door kerosine worden aangedreven. “Deze prijsmaatregelen zijn voor de invoering van duurzame technologieën, zoals waterstof-vliegtuigen, van essentieel belang”, voert Transport & Environment aan.

Het ontwerp van een Airbus A380 op waterstof. (Foto: Airbus)

Analisten wijzen er echter op dat vliegtuigfabrikant Airbus, die eerder al drie concepten voor waterstof-vliegtuigen heeft gelanceerd, echter nog moet bewijzen de geplande lanceringsdatum van midden volgend decennium voor zijn toestel kan halen. De constructeur waarschuwde dat de trage ontwikkeling van het waterstof-ecosysteem de lancering van klimaatneutrale vliegtuigen zou kunnen vervangen.

Airbus gaf tevens aan zich tegen een criterium in de lijst van de Europese Unie met investeringen – waarbij uitsluitend vliegtuigen met nulemissies een duurzaam investeringslabel zouden krijgen – zou verzetten. “Dit wijst erop dat Airbus betwijfelt of de fabrikant veel van deze vliegtuigen zal verkopen”, werpt Transport & Environment op.

Uit de analyse blijkt ook dat de totale kosten voor het inzetten van waterstof-vliegtuigen voor de luchtvaart in het Europese gebeid tegen midden deze eeuw 299 miljard euro zouden bedragen. De ontwikkeling van dit type toestellen zou echter slechts 5 procent van deze kosten – 15 miljard euro – vertegenwoordigen. Deze relatief geringe aanloopkosten moeten volgens de analisten echter voor het midden van volgend decennium worden gemaakt, want anders dreigt het succes van deze nieuwe vliegtuigen in gevaar te komen.

“Het grootste deel van de uitgaven zal niet binnen de sector liggen”, geeft de studie aan. “De kost is veeleer afhankelijk van de bredere ontwikkeling van de duurzame waterstof-economie. Daarbij zal meer dan de helft van de kosten (161 miljard euro) aan de productie van duurzame waterstof worden uitgegeven. Nog eens 23 procent zal nodig zijn voor het vloeibaar maken van waterstof. Verdere uitgaven hebben betrekking op de ontwikkeling van waterstof-infrastructuur op luchthavens (12 procent) en de distributie van de brandstof naar luchthavens (6 procent).”

Geen wondermiddel

Uit de studie blijkt eveneens dat de totale kosten met 100 miljard euro kunnen dalen indien de toeristische vluchten en de zakenluchtvaart op respectievelijk 100 procent en 50 procent van het niveau van vier jaar geleden blijft. “Een vermindering van de vraag naar zakenreizen zal niet alleen essentieel zijn om de emissies terug te dringen, maar ook om kosten te besparen”, voert Transport & Environment aan.

Er wordt wel opgemerkt dat de technologische hindernissen voor de ontwikkeling van waterstof-vliegtuigen aanzienlijk zijn. “Vloeibare waterstof heeft een lage energiedichtheid in vergelijking met kerosine, wat betekent dat een grotere hoeveelheid brandstof nodig is om dezelfde afstand af te leggen”, stippen de onderzoekers aan. “Dit beperkt het bereik van deze toestellen, maar waterstof-vliegtuigen kunnen nog steeds een levensvatbaar alternatief bieden om regionale vluchten en routes op korte afstanden –  die 50 procent van de Europese luchtvaartemissies vertegenwoordigen – klimaatneutraal te maken.”

“Er is geen wondermiddel om de luchtvaart koolstofvrij te maken”, geeft Carlos López de la Osa, technisch manager luchtvaart bij Transport & Environment, aan. “Duurzame brandstoffen, een vermindering van de vraag en waterstof zullen daarin allemaal een rol vervullen. Indien waterstofvliegtuigen het volgende decennium een mogelijkheid willen worden, moet er een opwaartse spiraal worden gecreëerd waarin regelgeving, investeringen, prijsdalingen en een sterkere marktpenetratie voor de nodige stimulansen kunnen zorgen.”

“Maar de kosten moeten worden gedragen door de luchtvaartindustrie en haar gebruikers, door een deel van de inkomsten uit de fiscale heffingen op koolstofdioxide en kerosine te reserveren voor duurzame technologieën zoals klimaatneutrale vliegtuigen en duurzame brandstoffen.”

Meer over dit onderwerp: