managing21.be

Zweden kan een nieuw centrum van de Europese wijnproductie worden. De klimaatverandering zorgt immers voor warmere en langere groeiseizoenen. Daarnaast wordt ook gebruik gemaakt van nieuwe druivensoorten, die in deze omgeving goed gedijen. Momenteel heeft Zweden een bescheiden wijnproductie, maar de sector hoopt dat er snel een verdere uitbreiding zal komen.

Scandinavië staat niet bekend als een eersteklas wijnregio. Een grotere droogte, een toenemende hitte en andere extreme weersomstandigheden dwingen traditionele wijnbouwgebieden echter om hun methoden te herzien. Hierdoor kent het karakter van de Zweedse wijnbouw een verschuiving. Tot nu toe bestond de sector vooral uit kleinschalige amateurs, maar er is een duidelijke transformatie merkbaar naar een industrie met groeiende ambities.

Zweden heeft een wijnalaam met een oppervlakte van 150 hectare. – Foto: Pixabay/Yves Bernardi

“De Zweedse wijnproductie geniet een duidelijk momentum”, benadrukt oenoloog Felix Åhrberg, directeur van de Kullabergs Vingård, een wijngaard met een oppervlakte van 14 hectare. Twee jaar geleden realiseerde Kullabergs Vingård een productie van meer dan 30.000 flessen. De productie omvatte vooral witte wijnen, waarvan een groot deel werd geëxporteerd naar chique restaurants in Europa en Japan. 

Wijnranken zijn goed in staat hitte en droogte te verdragen en landbouw zonder irrigatie wordt in delen van Europa traditioneel beoefend. Maar het voorbije decennium zijn de temperaturen op de planeet tot een absolute piek gestegen. Er wordt bovendien verwacht dat de opwarming van de aarde zich nog verder zal doorzetten. Dat kan een negatieve impact hebben op de wijn. Zelfs de kleinste weersveranderingen kunnen de gehaltes suiker, zuur en tannine van druiven veranderen. Gebieden die voor bepaalde druivensoorten ooit perfect geschikt waren, kunnen door de gewijzigde omstandigheden met meer uitdagingen worden geconfronteerd. Extreme hitte doet druiven sneller rijpen, wat leidt tot eerdere oogsten die de kwaliteit kunnen verminderen. Een rijpingsproces dat te lang aansleept, dreigt tot sterkere en minder evenwichtige wijnen te leiden.

De voorbije jaren zijn er in noordelijke regio’s meer wijnranken geplant. Er zijn inmiddels commerciële wijngaarden in Noorwegen, Denemarken en het westen van de Verenigde Staten. Wijnregio’s breiden zich uit naar koelere zones. Het Verenigd Koninkrijk verwacht dat zijn areaal wijnranken de volgende tien jaar zal verdubbelen, aangewakkerd door de vraag naar zijn mousserende wijnen. “Deze regio’s vormen de nieuwe grens van de wijnproductie”, benadrukt Ahrberg. “Druiven groeien het best op hun koelste grens.”

De temperaturen in het zuiden van Zweden zijn de voorbije drie decennia met ongeveer 2 graden Celsius gestegen vergeleken met de dertig jaar voordien. Het Zweedse groeiseizoen is bovendien met ongeveer twintig dagen aangegroeid.

Ziektebestendig

De wijdverbreide adoptie van nieuwe variëteiten ziektebestendige druiven is eveneens een pijler van de toenemende wijnproductie in Zweden. De meeste Zweedse wijngaarden hebben de druivensoort Solaris geplant. De Solaris werd in 1975 in Duitsland ontwikkeld, is aangepast aan het koelere klimaat en is beter bestand tegen ziekten. Hierdoor kunnen de meeste wijngaarden het gebruik van pesticiden vermijden.

“Solaris kan in Zweden als een nationale druivensoort worden bestempeld”, zeggen de oenologen Emma Berto en Romain Chichery, wijnmakers bij de Thora Vingård op het Zweedse schiereiland Bjäre. “Zweden kent minder extreme klimaatincidenten dan in Frankrijk, waar warmere winters ervoor kunnen zorgen dat druivenranken vroege knoppen produceren die gevoelig zijn voor vorst, en hevige hagelbuien een jaar werk in minuten kunnen vernietigen. In Zweden is er ook meer kans om te experimenteren dan in landen, zoals Frankrijk, die door tradities en regelgevingen worden gedomineerd.”

Maar werken in koelere en vochtigere omstandigheden betekent wel dat nieuwe methoden moesten worden gehanteerd. Terwijl wijngaarden in warme klimaten hun druiven zouden beschermen met een dikker bladerdak, moet in een koeler klimaat een tegenovergestelde strategie worden gehanteerd. Bladeren worden van de onderkant van de plant geplukt om meer zonlicht bij de druiven te laten komen en de luchtvochtigheid te verminderen.

“Traditionele wijnlanden zoals Italië, Griekenland en Spanje zullen door de klimaatverandering met nieuwe problemen moeten afrekenen”, zegt ook de Spaanse wijnspecialist Iban Tell Sabate”, eveneens actief op de Kullabergs Vingård. “In die regio’s is niet voldoende water beschikbaar, terwijl de winters te warm zijn. Met de opwarming van de aarde zit de Zweedse wijnbouw in een goede positie. De Zweedse wijnen zijn ook van uitstekende kwaliteit.”

Experts wijzen er wel op dat de jonge Zweedse wijnindustrie nog een oplossing moet zoeken om zijn product bij consumenten over de hele wereld te krijgen. “In tegenstelling tot Frankrijk en andere traditionele wijnlanden is er voor de sector in Zweden geen steun van de overheid”, voeren zij aan. “Wijnmakerijen worden streng gereguleerd en kunnen vanwege het Zweedse staatsmonopolie op de verkoop van alcohol niet rechtstreeks aan de consumenten verkopen. De Zweedse overheid ziet de mogelijkheden van de wijnindustrie nog niet. Politici zijn niet geïnteresseerd omdat ze alcohol nog steeds als een maatschappelijk probleem zien.”

De wijnmakers hopen dat die opinie zal veranderen naarmate de wijngaarden uitbreiden. Hoewel het Zweedse areaal wijnranken snel groeit, is er nog altijd sprake van een oppervlakte van ongeveer 150 hectare. Dat is bijzonder bescheiden in vergelijking met grote wijnlanden zoals Spanje (bijna 1 miljoen hectare) en Frankrijk (meer dan 800.000 hectare).

Meer over dit onderwerp:

• Bomengordels moeten wijngaarden helpen beschermen
• Klimaatverandering kan voor veel wijngebieden fataal worden
• Burkina Faso ziet in wijnbouw nieuwe economische pijler
• India gaat reclame voor alcohol strenger aanpakken
• Oudste wijn ter wereld in Spaanse graftombe teruggevonden