managing21.be

Amerikaanse bedrijven die zich gespecialiseerd hebben in de productie van satellietbeelden registreren een explosieve toename in de vraag van buitenlandse klanten. Dat hebben experts van het adviesbureau GXO Inc gezegd. Deze vaststelling wijst volgens hen niet alleen naar een democratisering van de satelliet-technologie voor aardobservatie, maar zou tevens een signaal zijn van een reeks bredere geopolitieke herschikkingen.

“Exploitanten van aardobservatiesatellieten zoals Maxar Intelligence, BlackSky, Planet Labs en Capella Space kijken steeds vaker verder dan de traditionele klanten van de Amerikaanse overheid en richten zich in plaats daarvan op buitenlandse landen die hun eigen bewakingstechnologie willen”, merkte Dave Gauthier, voormalig medewerker van de Amerikaanse National Geospatial Intelligence Agency en momenteel chief strategy officer bij het adviesbureau GXO Inc.

“Hoewel deze bedrijven nog steeds nauw verbonden zijn met contracten met de Amerikaanse overheid, profileren ze zich als wereldwijde leveranciers van technologieën voor aardobservaties. Als gevolg hiervan sluiten ze hoogwaardige internationale deals die inkomsten op lange termijn en toegang tot nieuwe markten beloven.”

Dit fenomeen weerspiegelt volgens Gauthier de bredere geopolitieke herschikkingen. “Landen die historisch gezien afhankelijk waren van Amerikaanse inlichtingendiensten, zeggen nu dat ze hun eigen controlesystemen nodig hebben”, benadrukte hij. “Steeds meer landen profiteren van het feit dat de industrie voor remote sensing, ooit gedomineerd door geheime overheidsprogramma’s en beperkt tot grootmachten, zich tot een innovatieve en concurrerende commerciële markt heeft ontwikkeld.”

Deze verschuiving van zakelijke activiteiten naar het buitenland komt op een ogenblik dat de regering van de Amerikaanse president Donald Trump bij federale agentschappen, inclusief betrouwbare klanten voor aardobservatiesatellieten, bezuinigingen doorvoert. Nu de regering van de Verenigde Staten de uitgaven terugschroeft, worden Amerikaanse bedrijven gedwongen hun klantenkring te diversifiëren. Tegelijkertijd neemt de internationale vraag naar onafhankelijke surveillance vanuit de ruimte toe als reactie op regionale spanningen en een groeiende scepsis over een te grote afhankelijkheid van Amerikaanse inlichtingen.

De aantrekkingskracht van commerciële aardobservatietechnologie reikt veel verder dan de traditionele toepassingen voor militaire doelen en spionage. Hoewel defensie en inlichtingendiensten de meest voor de hand liggende en gewilde toepassingen van aardobservatiesatellieten zijn, erkennen regeringen volgens Gauthier dat deze middelen cruciale sectoren zoals energie, landbouw en de winning olie en gas kunnen ondersteunen.

“Satellieten kunnen helpen bij het identificeren van veelbelovende gebieden voor exploratie door geologische kenmerken in kaart te brengen, kunnen realtime monitoring van de gezondheid van gewassen en bodemvochtigheid mogelijk maken en de monitoring en het onderhoud van energie-infrastructuur zoals elektriciteitscentrales ondersteunen”, verduidelijkte Gauthier. “De vraag wordt gestimuleerd door het feit dat zoveel sectoren in een land kunnen profiteren van de toegang tot geospatiale informatie.”

Keerpunt

De internationale markt voor diensten voor satelliet-inlichtingen opereert binnen een complexe regelgeving en veiligheidsomgeving. Veel contracten, vooral in opdracht van landsverdediging of inlichtingendiensten, blijven vertrouwelijk of worden vanwege nationale veiligheidsoverwegingen niet bekendgemaakt. Deze ondoorzichtigheid maakt het moeilijk om de internationale markt te kwantificeren, hoewel de openbaar gemaakte contracten suggereren dat de omvang voor Amerikaanse bedrijven honderden miljoenen dollars aan jaarlijkse omzet vertegenwoordigt.

Exportcontroles en beperkingen op technologieoverdracht beïnvloeden eveneens de samenwerking van deze Amerikaanse bedrijven met internationale klanten. Bedrijven moeten zich aanpassen aan de binnenlandse regelgeving, maar tegelijkertijd voldoen aan de vraag van klanten naar daadwerkelijk soevereine capaciteiten.

Een keerpunt was het conflict in Oekraïne. Die oorlog vormde een krachtig bewijs van het militaire nut van commerciële satellietbeelden en toont op welke manier de civiele ruimtevaart inlichtingen op het slagveld kunnen leveren. Het conflict heeft ook de internationale belangstelling voor commerciële capaciteiten aangewakkerd.

De commerciële satellietindustrie is de voorbije tien jaar ingrijpend veranderd. Projecten die ooit miljarden dollars aan overheidsprogramma’s en decennia aan ontwikkeling vereisten, kunnen nu worden aangepakt met relatief bescheiden investeringen en commercieel beschikbare technologie. Deze democratisering heeft kansen gecreëerd voor landen die voorheen niet over de middelen of expertise beschikten om de ruimtevaart voor de verzameling van inlichtingen te gebruiken.

Anders Linder, directeur internationale activiteiten bij het gespecialiseerde bedrijf Maxar Intelligence, wijst erop dat de vraag ook verder reikt dan de traditionele defensiesector. “In een recente deal met een Zuid-Aziatisch land werden de data van Maxar gebruikt om landgebruik te verifiëren en de naleving van de belastingwetgeving af te dwingen”, getuigde hij. Linder voegde eraan toe dat Europa nu bezig is met een inhaalslag en zich inmiddels op hetzelfde niveau bevindt als het Midden-Oosten en Asia-Pacific.”

“Steeds meer landen, ook naties met een beperkte ruimtevaartcapaciteit, tekenen voor intelligence-as-a-service”, voerde Brian O’Toole, chief executive van het bedrijf BlackSky, aan. “In veel gevallen zijn deze deals contracten op langetermijn, een cruciale factor voor commerciële satellietbedrijven die op zoek zijn naar voorspelbare inkomsten om investeerders en aandeelhouders gerust te stellen. BlackSky sluit internationale overeenkomsten voor vijf of zeven jaar. Deze overeenkomsten geeft het bedrijf voorspelbaarheid bij investeringen in satellieten van de volgende generatie.”

“In het verleden duurde het uren om informatie te verzamelen”, stipte ook Dan Smoot, chief executive van Maxar, aan. “Die tijdsspanne is inmiddels tot enkele minuten ingekrompen. “De internationale gemeenschap begrijpt dat commerciële technologie de weg is om deze oplossingen vooruit te helpen. De oorlog in Oekraïne onderstreepte de flexibiliteit van commerciële satellietbeelden. In tegenstelling tot overheidssystemen, die gebonden kunnen zijn aan bureaucratie en trage inkoopcycli, bieden commerciële systemen taken op aanvraag, constante updates en een bijna wereldwijd bereik.”

“Er heeft in de sector, dankzij een aantal recente beleidsmaatregelen om de internationale markten te openen, een grote verschuiving plaatsgevonden”, gaf Smoot nog aan. Wat ooit het exclusieve domein van supermachten was, is nu on-demand toegankelijk voor landen van vrijwel elke omvang. Dit is mogelijk gemaakt door de innovatie in de commerciële ruimtevaartsector, grotendeels aangevoerd door Amerikaanse bedrijven en overheden kunnen nu op inlichtingen uit de ruimte beroep doen zonder zelf de technologie helemaal te moeten uitbouwen.

“Er is een veel gunstigere markt ontstaan voor Amerikaanse commerciële bedrijven”, merkte Dave Gauthier nog op. “Veel landen hebben geen gevestigde defensie-industrieën die aan ruimtevaartprogramma’s werken. Ze zoeken dan ook de beste commerciële capaciteiten die ze kunnen kopen.” De convergentie van goedkopere lanceringen, kleinere satellieten en toenemende geopolitieke spanningen wijst volgens hem op de trend van een internationale expansie die geen tijdelijke afwijking is en zich in de toekomst verder zal voortzetten.

Meer over dit onderwerp:

• SES mag Amerikaanse sectorgenoot Intelsat overnemen
• Amerikaanse regering zet samenwerking met Starlink verder
• Nasa trekt steun voor aantal ruimtevaartconferenties in
• Toekomst voor Starliner van Boeing blijft onduidelijk
• Starlink krijgt vergunning voor satelliet-internet in India
• Amerikaanse Space Force krijgt volgend jaar 29 miljard dollar
• Studies luchtverontreiniging vanuit ruimte in het gedrang
• Golden Dome blijft Amerikaanse politiek verdelen
• Ruzie tussen Musk en Trump brengt reis naar Mars in gedrang
• Europese telescoop Flyeye is operationeel