Wereldwijde uitstoot luchtvaart kan met helft worden teruggebracht
Posted by managing21 on januari 28th, 2026
De luchtvaart kan zijn wereldwijde uitstoot met een volume tussen 50 procent tot 75 procent verminderen door de combinatie van drie strategieën – het inzetten van de meest brandstofefficiënte vliegtuigen, het overschakelen op volledig economy-indelingen en het verhogen van de passagiersbezetting – die de efficiëntie verhogen. Dat blijkt uit een studie onder leiding van wetenschappers aan de University of Oxford, gebaseerd op een analyse van meer dan 27 miljoen commerciële vluchten die in 2023 werden uitgevoerd, met 26.000 stedenparen en bijna 3,5 miljard passagiers.
De studie toonde tevens een enorme variatie in de emissie-efficiëntie. Sommige routes stoten per betalende passagier bijna 900 gram koolstofdioxide per kilometer uit. Dat is bijna dertig keer meer dan de meest efficiënte routes, waar een emissie van ongeveer 30 gram koolstofdioxide per kilometer wordt opgetekend. Uit het onderzoek blijkt dat de meest inefficiënte vluchten zich bevinden in Afrika, Oceanië, het Midden-Oosten, Centraal-Azië en Noord-Amerika. De meest efficiënte vluchten zijn te vinden in Brazilië, India en Zuidoost-Azië.
Drie jaar geleden bedroeg de wereldwijde uitstoot per betalende passagier 84,4 gram koolstofdioxide per kilometer. De studie identificeert drie praktische middelen om dit cijfer te verlagen. Daarbij moet ervoor gekozen worden om uitsluitend de meest brandstofefficiënte vliegtuigen inzetten, terwijl de zitplaatsen in de premiumklasse moeten worden verwijderd om meer passagiers te vervoeren en tenslotte moet de passagiersbezetting tot 95 procent worden verhoogd.
Ook het type vliegtuig blijkt een groot verschil te maken. De uitstoot varieerde daarbij tussen 60 gram en 360 gram koolstofdioxide per kilometer per passagier. Volgens de analyse zou het vervangen van alle vliegtuigen door de meest efficiënte modellen – de Boeing 787-9 voor verre bestemmingen en de Airbus A321neo voor korte en middellange afstanden – leiden tot een brandstofbesparing tussen 25 procent tot 28 procent.
Efficiëntere vliegtuigen
“Hoewel het op korte termijn economisch en praktisch onhaalbaar is om alle oudere vliegtuigen te vervangen, toont deze analyse welk potentieel efficiëntere vliegtuigen hebben vergeleken met andere efficiëntiewinsten”, betoogt onderzoeker Milan Klöwer, natuurkundige aan de University of Oxford. “Realistisch gezien zou dit een transitie op lange termijn zijn, te stimuleren door een beleid dat efficiëntie beloont, zodat de meest efficiënte vliegtuigen worden geprefereerd bij vervangingsbeslissingen.”
Ook de stoelindeling speelt een rol, omdat plaatsen in de business class en first class tot vijf keer meer uitstoot-intensief zijn dan zetels in economy class. De onderzoekers constateerden dat het benutten van de maximale passagierscapaciteit van de meest efficiënte vliegtuigen op de uitstoot een besparing tussen 22 procent en 57 procent kan opleveren. In 2023 varieerde de bezettingsgraad van vliegtuigen van 20 procent tot 100 procent, met een gemiddelde van 79 procent. Volgens de analyse zou het verhogen van de gemiddelde bezetting tot 95 procent de uitstoot nog eens met 16 procent kunnen verlagen.
Als deze drie maatregelen wereldwijd zouden worden toegepast, zal de uitstoot van de luchtvaart een daling tussen 50 procent en 75 procent kunnen laten optekenen, hoewel deze volledige reductie systemische veranderingen vereist. De analyse toont echter dat luchtvaartmaatschappijen nu al ongeveer 11 procent van hun uitstoot kunnen verminderen door op de bestaande routes hun meest efficiënte vliegtuigen in te zetten.
“Beleidsmaatregelen gericht op efficiëntie hebben groot potentieel om de uitstoot van de luchtvaart terug te dringen en kunnen economisch ook in het belang van luchtvaartmaatschappijen zijn”, benadrukt onderzoeksleider Stefan Gössling, professor transport aan de Linnaeus University. “Maar in de praktijk vliegen veel maatschappijen nog steeds met oudere vliegtuigen, lage bezettingsgraden en een groeiend aandeel premiumklasse.”
De onderzoekers suggereren dat efficiëntieverbeteringen door beleidsinstrumenten en marktgebaseerde maatregelen – zoals emissieratings voor luchtvaartmaatschappijen, aangepaste landingskosten op basis van vliegtuigprestaties en plafonds voor uitstoot-intensiteits – gestimuleerd kunnen worden, vergelijkbaar met normen die al bestaan voor huishoudelijke apparaten en voertuigen.