De Verenigde Staten en Rusland hebben een international plan goedgekeurd voor de productie van een gecontroleerde voorraad verrijkt uranium. Daardoor zou het International Atomic Energy Agency (IAEA), dat wereldwijd kernreactoren inspecteert, een kernbrandstofbank kunnen beheren. Daarmee zou een einde kunnen komen aan de onzekerheid over landen die hun verrijkt uranium zouden willen gebruiken voor kernwapens.

De brandstofbank zou instaan voor de productie van verrijkt uranium, dat noodzakelijk is voor de werking van kerncentrales. De brandstofbank zou die voorraad beheren en ter beschikking stellen voor verkoop. Daardoor zouden landen met nieuwe nucleaire reactoren niet langer hun eigen uraniumbrandstof moeten produceren, maar ze gewoon kunnen aankopen bij de bank.

Rusland en Kazakstan tekende een intergovernementele overeenkomst met het IAEA voor het opzetten van een fabriek in Siberië. “Voor landen die kernenergie willen aanwenden voor vreedzaam gebruik zullen uit deze gelegenheid bijzonder veel voordeel kunnen halen,” vertelde de Amerikaanse democratische politicus Tom Lantos aan BBC News. De nieuwe brandstofbank zou het onder meer voor Iran overbodig moeten maken om zelf verrijkt uranium aan te maken.

Het IAEA zou door de brandstofbank ook nauwkeuriger kunnen volgen hoeveel nucleaire brandstof er wordt gebruikt, waardoor het mogelijk wordt om na te gaan of er uranium uit het circuit wordt gehaald om er kernwapens mee te maken. Maar volgens Frank Barnaby, veiligheidsexpert bij de Oxford Research Group, zal de brandstofbank niet werken. “Vele landen zullen het akkoord niet willen tekenen,” voerde hij aan.

Barnaby wees erop dat landen zoals Groot-Brittannië en Japan in het verleden zich altijd verzet hebben tegen een internationale kernbrandstofbank. “Ze beschouwen het verrijken van uranium als een geheime operatie,” benadrukte hij. “Elke internationale inmenging om een brandstofbank op te richten, zal beschouwd worden als een mogelijke informatielek die een bedreiging vormt voor de nationale veiligheid.”

Kazakstan bezit ongeveer twintig procent van de wereldwijde voorraad van uraniumerts. Het land zou zijn productie tegen het eind van dit decennium wil verdrievoudigen tot 15.000 ton per jaar. Dat zou verwerkt worden in een nieuwe fabriek in de buurt van het Russische Irkoetsk.

Hoewel China ook in eigen land in een snel tempo dammen blijft bouwen om zijn energiecapaciteit uit waterkracht tegen 2020 te verdubbelen, exporteert het land ook zijn kennis terzake naar andere landen. In Afrika worden met Chinese hulp dammen gebouwd in Soedan, Ethiopië, Zambia, Ghana, Nigeria, Congo en Mozambique. Maar net zoals in eigen land, dreigen ook die Afrikaanse projecten voor sociale problemen te zorgen.

“De werken in Afrika worden gefinancierd met exportkredieten van de Chinese Eximbank en maken vaak deel uit van grotere samenwerkingsakkoorden over mijnbouw en energie,” aldus het persbureau IPS. “China heeft een enorme ervaring met de bouw van stuwdammen. Meer dan de helft van alle dammen in te wereld, zijn terug te vinden op Chinees grondgebied, met de Drieklovendam als absoluut toppunt.”

De Drieklovendam is echter ook een symbool geworden voor de weinig scrupuleuze manier waarop China omgaat met de omwonenden en de natuur. Meer dan één miljoen mensen werden gedwongen om te verhuizen en unieke cultuur- en natuurlandschappen werden onder water gezet. “Ambtenaren beslissen over de projecten en de locale bevolking heeft geen enkele inspraak,” aldus IPS. “In Afrika kan dat heel wat sociale onrust veroorzaken.”

Onder meer voor de bouw van de Merowe-dam in Soedan, die met Chinees geld en door Chinese bedrijven wordt gerealiseerd moeten 50.000 mensen hun vruchtbare landen in de Nijlvallei verlaten voor nederzettingen in de woestijn. “Het protest van mensen die vroegen of ze niet aan de oevers van het nieuwe stuwmeer mochten gaan wonen, werd brutaal de kop ingedrukt,” aldus het persbureau.

Ook milieuorganisaties staan wantrouwend tegenover de Chinese projecten. In Ghana dreigt de Bui-dam op de Zwarte Volta een kwart van het Bui National Park onder water te zetten. De bouw van de Mpanda Nkuwa Dam in Mozambique heeft een grote invloed op het ecosysteem in de delta van de Zambezi. Volgens milieuorganisaties is er nooit een milieurapport opgesteld en is de dialoog met lokale gemeenschappen afgebouwd.

Het Amerikaanse leger heeft een contract gesloten met het bedrijf Quantum Fuel Systems Technologies uit California voor de ontwikkeling van een hybride militair voertuig, dat op dezelfde manier zou werken als de Toyota Prius. Met de opdracht is een bedrag van 4,88 miljoen dollar gemoeid. Daarmee gaat het bedrijf een militaire versie ontwikkelen van zijn hybride Aggressor-prototype.

“Het Amerikaanse leger probeert al geruime tijd oplossingen te vinden om zijn brandstofverbruik te beperken,” stipt het magazine The Register aan. “Dat streven is niet ingegeven door ecologische bekommerniseen, maar louter uit operationele noodzaak. Op het slagveld is de toegankelijkheid tot voorraden immers van cruciaal belang.” Een militaire divisie gebruikt duizenden tonnen brandstof per dag.

Door dat energieverbruik te verminderen, wordt een leger in staat gesteld om sneller, verder en gemakkelijker te opereren, terwijl tevens het aantal strategische doelwitten voor vijanden wordt beperkt. Door het inschakelen van hybride toepassingen kan het dieselverbruik worden gecombineerd met zelf opgewekte elektriciteit. “Bovendien heeft een hybride voertuig ook taktische voordelen,” aldus The Register.

De Aggressor maakt immers veel minder lawaai dan de traditionele militaire voertuigen, is in staat om bijzonder snel op te trekken en heeft ook een grotere actieradius. Bovendien kan het voertuig ook gebruikt worden als energiebron voor de elektronische wapens waarmee het leger is uitgerust.

Het Britse energieconcern BG Group wil Palestijns gas leveren aan Israël. Dat heeft een woordvoerder van het bedrijf bevestigd. Dat is heel opmerkelijk, maar Israël heeft altijd beweerd dat het nooit gas zou kopen van zijn Palestijnse buur. BG Group zegt nog wel de toestemming van de Israëlitische en Palestijnse autoriteiten te moeten krijgen vooraleer het project gerealiseerd kan worden.

BG Group ontdekte in 2000 het Gaza Marine Field, voor de kust van de beruchte Gaza-strook, die gecontroleerd wordt door de Palestijnse autoriteiten. Het Britse energieconcern zegt al vele maanden met Israël te onderhandelen over eventuele gasleveringen. BG Group wil daarbij een contract afsluiten voor een termijn van vijftien jaar. Daarmee zou een bedrag van vier miljard dollar gemoeid zijn. De Palestijnse overheid zou daarvan één miljard dollar krijgen.

Het energieconcern wil het gas van het Gaza Marine Field met een onderzeese pijpleiding transporteren naar de Israëlische haven van Ashkelon. Het veld bevat één triljoen kubiele meter gas en zou ongeveer tien procent van de jaarlijkse gasbehoefte van Israël kunnen voldoen. Indien het project inderdaad gerealiseerd zou kunnen worden, zou dit een enorme stimulans kunnen betekenen voor de Palestijnse economie.

Donkere zwammensoorten zijn in staat zonnestraling op te slaan en om te zetten in brandstof. Dat zeggen onderzoekers van het Albert Einstein College of Medicine in New York. Ze voeren daarbij aan dat deze ontdekking wellicht openingen biedt voor efficiëntere brandstofcellen en nieuwe astronautenvoeding. De zwammen gebruiken daarbij melanine, een pigment dat de huid en truffels donker maakt.

“De onderzoekers startten hun research nadat ze artikels hadden gelezen over zwammen die in en rond de reactor van Chernobyl, die na een ontploffing in 1986 waar besmet raakte,” aldus het persbureau Reuters. “Het bracht hen op het idee dat de zwammen misschien melanine gebruikten op de straling te gebruiken. Daarop begonnen ze een aantal soorten, met en zonder melanine, te telen en te bewerken met gamma-straling.”

Daarbij bleek dat donkere zwammensoorten beter groeiden wanneer ze bestraald werden. “Dat creëert de mogelijkheid dat er sommige pigmenten ons in staat stellen om energie op te slaan,” voeren de onderzoekers aan. “Misschien kunnen zwammen leven in bijzonder ongastvrije omstandigheden, zolang er enige vorm van straling is.” Daarbij verwijzen ze naar een aantal bacteries die er ook in slagen om onder de ijskap van de Zuidpool te overleven.

De onderzoekers stellen dat hun bevindingen nog zuiver speculatief zijn, maar ze voegen er aan toe dat zwammen eventueel zouden kunnen dienen als een voedselbron voor astronauten die lange tijd in de ruimte moeten blijven. “Zwammen gedijen bijzonder goed in donkere, vochtige omgevingen en bovendien is er in de ruimte heel wat radioactiviteit,” voert het Albert Einstein College aan.

Maar er wordt aan toegevoegd dat wetenschappers wellicht in staat zijn om dergelijke pigementen aan te wenden voor diverse doelstellingen. De onderzoekers van het Albert Einstein College willen de zwammen nu onderwerpen aan een brede waaier van elektromagnetische straling. Ze zullen ook uitzoeken welke zwammensoorten het best geschikt zijn voor bruikbare toepassingen.

Ecuador is bereid af te zien van olieboringen in een waardevol natuurgebied in de Amazoneregio, maar eist in ruil internationale steun. President Rafael Correa vindt 260 miljoen euro per jaar daarvoor een redelijk compensatiebedrag. Ecuador zegt een jaar te zullen wachten op een antwoord. Ook inlandse stammen zijn tegen de ontginning van hun gebied, maar vrezen dat de regering toch zal buigen voor de oliedollars.

Ecuador voert aan het zich niet te kunnen veroorloven de aardolievelden ongemoeid te laten, tenzij buitenlandse donoren met minstens de helft van het geld over de brug komen dat Ecuador zou mislopen. De olievelden zouden goed zijn voor meer dan 900 miljoen vaten olie, maar liggen in het natuurreservaat Yasuni, in het hart van het Amazonewoud. Ecuador zegt dat het om een gebied met een buitengewone soortenrijkdom gaat.

“De hele wereld vaart er wel bij als die natuurschatten behouden blijven,” voert de Ecuadoraanse regering aan. “Bovendien kan olie die in de grond blijft zitten ook niet bijdragen tot de opwarming van de aarde. Maar daarvoor moet de wereld ook iets over hebben, want Ecuador heeft de olie-inkomsten eigenlijk hard nodig.” Meer dan de helft van de dertien miljoen Ecuadoranen is extreem arm.

Indianen uit het Yasunireservaat zijn blij met het standpunt van de Ecuadoraanse regering, maar betwijfelen of die haar belofte zal houden. Volgens inheemse leiders zijn bedrijven als het Spaanse Repsol en het Braziliaanse Petrobras al met boringen begonnen in het Ishapingo-Tiputini-Tambococha-gebied in het Yasunireservaat. Dat is inheems territorium, maar de bedrijven hebben geen toestemming gevraagd aan de indianen die er leven.

In die regio leven de Waorani-indianen in een zelfgekozen isolement. “Ze zijn helemaal van het woud afhankelijk voor hun voortbestaan,” aldus het magazine OneWorld. “Ook op natuurkundig vlak kan de exploitatie van de olievoorraden in de ondergrond dramatische gevolgen hebben. Er zouden zeker 25 soorten met uitsterven bedreigd worden, waaronder de tapir en maar liefst tien apensoorten.”

Het is mogelijk om automotoren op aluminium te laten draaien. Dat menen wetenschappers van de Amerikaanse Purdue University. Dit wordt gezien als een mogelijk belangrijke stap in de ontwikkeling van de waterstof-aandrijving. De ontwikkeling zou volgens de wetenschappers zowel de actieradius als de veiligheid van waterstof-aandrijving moeten kunnen verhogen.

De technologie van de Purdue University genereert waterstof uit water aan boord van het voertuig, waardoor het niet langer nodig is om waterstof op te slaan in een tank. “Het ontwerp van de brandstoftank blijkt immers het grote probleem bij de ontwikkeling van waterstof-aandrijving,” stippen de wetenschappers aan. “Bij vele tanks is het gas immers na enkele dagen volledig ontsnapt.”

Dat fenomeen zorgt er niet alleen voor dat de autobestuurder geregeld met een lege tank staat, maar ook dat het voertuig niet in een gesloten ruimte kan geparkeerd worden, aangezien dit voor de opstapeling van het gas en voor ontploffingsgevaar zou kunnen zorgen. Maar door de technologie van de Purdue University zouden deze problemen kunnen opgelost worden. De onderzoekers brachten daarvoor water in contact met een legering van aluminium en gallium.

Dat process laat het aluminium oxideren, waardoor er waterstofgas vrijkomt dat kan gebruikt worden om de automotor aan te drijven. Het toevoegen van het gallium moet ervoor zorgen dat zich op het oppervlak van het aluminium geen oxidelaag kan vormen en dat het aluminium helemaal opgebruikt kan worden. Een traditionele waterstofmotor produceert alleen water als reststof, maar hier zou dit ook aluminiumoxide en gallium vrijkomen.

De wetenschappers stellen echter dat het gallium geen reactie aangaat en dus oneindig kan gerecycleerd worden. Ook het aluminiumoxide zou gerecycleerd worden, dankzij een electrolyse-proces. Hiervoor is echter een relatief groot elektriciteitsverbruik nodig, net zoals bij de productie van aluminium uit bauxiet. Het grote voordeel van de technologie bestaat er dan ook vooral in waterstof te produceren op het ogenblik dat het nodig is.

Het gebruik van het aluminium drijft de kost per kilometer wel gevoelig op, maar door de recyclage kan een gedeelte van deze kosten volgens de wetenschappers gerecupereerd worden. Een tank met 175 kilogram aluminium zou goed zijn voor een afstand van ongeveer 525 kilometer. De ombouw van bestaande motoren zou volgens de onderzoekers geen zware problemen opleveren.

Drie nieuwe gsm-modellen van de Finse fabrikant Nokia verwittigen hun gebruiker wanneer hun batterij is opgeladen. Daarmee wil Nokia energieverspilling bij het hanteren van mobiele telefoons beperken. Op termijn zal de technologie in alle gsm-toestellen van Nokia worden ingebouwd. Volgens het bedrijf staat deze besparing gelijk met het jaarlijks elektriciteitsverbruik van 85.000 woningen.

De nieuwe Nokia-modellen geven de gsm-gebruiker een signaal wanneer de batterij is opgeladen, zodat de batterijlader uit het stopcontact gehaald kan worden. De nieuwe modellen zullen in eerste instantie worden aangeboden in groeimarkten zoals India, China en Latijns-Amerika. “Dat is opmerkelijk,” stipt het magazine Telecoms.com aan. “Het zijn immers de geïndustrialiseerde landen die de grootste verantwoordelijk zijn voor energieverspilling.”

Volgens Nokia gaat twee derde van alle energieverbruik van een mobiele telefoon verloren omdat de gebruiker de herlader in het stopcontact laat steken wanneer de telefoon is opgeladen. De Finse gsm-producent wil naar eigen zeggen het stroomverbruik van herladers tegen 2010 met de helft terugbrengen. De Nokia-toestellen hebben nu al een signaal dat de gebruiker verwittigt wanneer het toestel is herladen.

Met de nieuwe technologie wil Nokia echter nog een stap verder gaan. Een herladen gsm-toestel geeft een geluidssignaal, terwijl op het scherm een bericht verschijnt dat de gebruiker eraan herinnert om de herlader uit het stopcontact te halen.

Het is niet denkbeeldig dat Japanse autobestuurders in de toekomst hun tank zullen vullen met sake, de beroemde Japanse rijstwijn. Daarvoor heeft de Japanse overheid een proefproject opgezet in Shinanomachi, een bergstad tweehonderd kilometer ten noordwesten van Tokyo. Daar wordt met hulp van locale boeren goedkope ethanol gemaakt op basis van rijstafval. Het proefproject zal drie jaar duren en wordt geleid door Yasuo Igarashi, docent microbiologie aan de universiteit van Tokyo.

Indien het project in Shinamomachi een succes wordt, zal het systeem uitgebreid worden tot andere Japanse regio’s. Daardoor zou een gedeelte van de Japanse autovloot aangedreven kunnen worden met inlandse biobrandstoffen. Na de Verenigde Staten is Japan op dit ogenblik de tweede grootste dieselverbruiker van de wereld, maar is voor zijn bevoorrading exclusief afhankelijk van buitenlandse import. Japan is dan ook bijzonder gevoelig voor de schommelingen van de olieprijzen.

“Toch heeft Japan op het gebied van biobrandstoffen een grote achterstand op Europa en de Verenigde Staten,” merkt het persbureau Reuters op. “Dat kan onder meer verklaard worden door de hoge prijzen van de locale landbouwproducten. Daardoor zijn ook groene brandstoffen bijzonder duur. Bovendien geven de belangrijke Japanse olieverdelers weinig steun aan deze initiatieven, terwijl ook de regering weinig promotie voert.”

Het team van Yasuo Igarashi wil met zijn experiment echter aantonen dat biobrandstoffen haalbaar zijn en ook goedkoop kunnen geproduceerd worden. De Japanse landbouw wordt vooral gedreven op gezinsbasis en wordt gedragen door inwoners die een andere dagtaak hebben en vooral tijdens het weekend het land bewerken. Volgens Igarashi is er een groot potentieel om biobrandstof te produceren met landbouwafval en verlaten gronden.

Het Amerikaanse informaticabedrijf IBM heeft bekend gemaakt jaarlijks één miljard dollar te investeren om de energie-efficiëntie van zijn datacenters en die van zijn grote klanten te verdubbelen. IBM is wereldwijd de grootste beheerder van datacenters en deze strategie kan volgens analisten dan ook leiden tot een brede waaier van technologieën om het probleem van het energieverbruik in bedrijfsomgevingen aan te pakken.

IBM heeft bekend gemaakt de capaciteit van zijn honderden datacenters tegen 2010 te willen verdubbelen, zonder daarmee het energieverbuik te verhogen. “Daarbij worden een hele reeks toepassingen aangewend, zoals nieuwe koelsystemen, software om het gebruik van computers te optimaliseren en technieken om lucht door de datacenters te leiden,” stipt The New York Times aan. “IBM zal deze toepassingen zelf gebruiken en ter beschikking stellen aan zijn klanten.”

Volgens aan analist van Forrester Research is het opmerkelijk dat IBM de nadruk legt op het gebruik van een aantal technologieën, planning, design en praktische toepassingen. “Het gaat niet enkel om het kopen van nieuwe en efficiëntere chips en computers,” aldus de analist. “Dat is een grote tegenstelling met de pogingen van de rest van de industrie om te besparen op het energieverbruik.”

De krant wijst erop dat er op dit ogenblik wereldwijd in datacenters dertig miljoen servers draaien. “Dat is zes keer meer dan tien jaar geleden,” stipt The New York Times aan. “Bovendien is elke nieuwe machine veel krachtiger en energieverbruikend dan de vroegere modellen. Maar de kost en de beschikbaarheid van elektriciteit is voor veel van de betrokken bedrijven een steeds belangrijker probleem geworden.”

IBM zal nog dit jaar een team opstarten om te onderzoeken waar er afdoende oplossingen kunnen gevonden worden. Volgens analisten vormen de layout, het beheer en de activiteit van datacenters dikwijls de belangrijkste doelwitten voor energieverbetering. “Investeren in nieuwe technologie is weggegooid geld als de basisstructuur niet in orde is,” voert consulant Global Datacenter Solutions aan.