Na het einde van de covid-pandemie beleefde de vraag naar vliegreizen een hausse, maar de sector beleeft momenteel een normalisering. Dat heeft te maken met het feit dat vakantiegangers en reizigers terugdeinzen voor de hoge prijzen die ze voor hun reis moeten betalen. Dat hebben toplui van een aantal luchtvaartmaatschappijen op de Farnborough Airshow in Engeland gezegd.

Guliz Ozturk, chief executive van de Turkse budgetmaatschappij Pegasus Airlines, stelde dat de opbrengsten vlak zullen blijven omdat klanten opnieuw naar een basisaanbod terugkeren. “Reizigers zijn op zoek naar de meest kostenefficiënte manier om te reizen”, zei ze. “De vraag is aanwezig, maar de reizigers zijn in de keuzes uit het diverse aanbod, net zoals voor de uitbraak van de covid-academie, bijzonder selectief geworden. Velen gaan op zoek naar het meest betaalbare aanbod en zoeken naar de laagste en beste prijs voor hun reis.”

Ook bij Ryanair is de kwartaalwinst sterker gedaald dan vooraf was ingecalculeerd. – Foto: Ryanair

Campbell Wilson, chief executive van Air India, beklemtoonde te verwachten dat de vraag op de internationale markt de volgende zes maanden op een gematigd niveau zou blijven. Luis Gallego, chief executive van International Airlines Group, voegde eraan toe dat de zakenreizen zich nog aan het herstellen waren van de covid-crisis, toen reizen bijna tot stilstand kwam doordat grenzen werden gesloten en vliegtuigen aan de grond werden gehouden. “De vraag naar vliegtuigreizen blijft binnen Europa nog steeds op een sterk niveau, maar de rendementen stonden onder druk”, gaf Gallega aan.

De opmerkingen van de toplui volgen op de cijfers die de Ierse budgetmaatschappij Ryanair over zijn tweede kwartaal bekend maakt. De maatschappij erkende daarbij dat de kwartaalwinst sterker was gedaald dat vooraf was ingecalculeerd. De oorzaak van die achteruitgang moet volgens Rynair worden gezocht bij de ticketprijzen, die met 15 procent zijn gedaald. Michael O’Leary, topman van de Ierse maatschappij, gaf aan te verwachten dat de tarieven ook in de nabije toekomst verder zullen blijven verslechteren. Gallego zei dat de vraag naar vluchten binnen Europa nog steeds sterk was, maar dat de rendementen onder druk stonden, wat tot uiting kwam in de resultaten van Ryanair.

Toeleveranciers

Een aantal andere Europese luchtvaartmaatschappijen rapporteerden eveneens resultaten die onder de verwachtingen bleven. Onder meer Lufthansa verlaagde eerder deze maand voor de tweede keer dit jaar haar winstdoelstelling. De sector zegt dat er ook bijkomende problemen worden veroorzaakt door aanhoudende vertragingen in de leveringen van de grote vliegtuigbouwers Airbus en Boeing, maar ook andere beperkingen in de toeleveringsketen. De productieslots bij de twee grote vliegtuigbouwers zijn al voor vele jaren uitverkocht, wat resulteert in lange wachttijden voor luchtvaartmaatschappijen die hun vloot willen vervangen en uitbreiden.

Guliz Ozturk betoogde dat een betere coördinatie en communicatie met Airbus over over vertragingen zou helpen bij de planning “Zelfs een vertraging van twee of drie weken voor de levering van een vliegtuig tijdens de maand juli is voor een luchtvaartmaatschappij bijzonder kritiek. De vliegtuigbouwers moeten dit probleem op een bepaalde manier oplossen en de processen optimaliseren.”

In India is het streven naar groei zo sterk dat Air India haar eigen vliegtuigen berooft van onderdelen om andere toestellen in de lucht te houden. “Door een gebrek aan reserveonderdelen hebben we dertig vliegtuigen aan de grond staan”, beklemtoonde Campbell Wilson. Hij voegde eraan toe te verwachten dat de vertragingen in de leveringen van vliegtuigen verscheidene jaren zullen aanslepen.

Darren Hulst, vice-president commercial marketing bij Boeing, erkende dat de vliegtuigbouwer naar de klanten toe betere prestaties zou moeten tonen. “Er bestaat geen twijfel over dat Boeing zijn klanten heeft teleurgesteld,” stelde Hulst in een verklaring over de vertragingen. “In veel gevallen bleven de afnemers zelfs herhaalde keren ontgoocheld achter. “We moeten stabiliteit creëren, zodat we niet alleen een kwalitatief vliegtuig kunnen leveren, maar ook de klant kunnen garanderen wanneer de levering op de kalender mag worden voorzien.”

Meer over dit onderwerp:

• Boeing start samenwerking met vliegtuigbouwer Antonov uit Oekraïne
• Lagere tarieven leiden bij budgetmaatschappij Ryanair tot winstdaling
• Farnborough Air Show boekt voor 51 miljard dollar orders op één dag
• Boeing Commercial Airplanes belooft doorgedreven veranderingen
• Air Canada verlaagt de winstverwachting voor het lopende jaar

De internationale luchtvaart maakt een moeilijke periode door. Vele maatschappijen moeten met tegenvallende winstverwachtingen naar buiten komen. Dat blijkt uit een rapport van analist Bloomberg. De cijfers geven volgens het rapport aan dat het herstel van de luchtvaart na het einde van de covid-pandemie mogelijk tijdelijk tot stilstand is gekomen. Over de onderliggende redenen voor die vertraging, gaan de meningen echter uit elkaar.

“Vele luchtvaartmaatschappijen – waaronder United Airlines Holdings, Alaska Airlines, Delta Air Lines, Lufthansa en Qatar Airways – hebben al voor een inkrimping van hun winstmarges gewaarschuwd”, merkt Bloomberg op. “Dat is een ommekeer tegenover de positieve impulsen die na het einde van de covid-pandemie konden worden opgemerkt. Vele consumenten bleken toen zichzelf na twee jaar isolatie met wraakvakanties te belonen. Dat leidde tot een enorme stijging van de ticketprijzen. Maar die hoogconjunctuur lijkt nu enigszins voorbij. Bovendien hebben zakenreizen, die meestal een tegengewicht kunnen vormen voor een dalperiode bij de toeristische reizen, zich na de pandemie ook niet goed hersteld. Dit maakt de vooruitzichten van de luchtvaartmaatschappijen nog onzekerder.”

Vele maatschappijen hebben hun winstverwachting naar beneden bijgesteld. – Foto: United Airlines

“Naarmate de reistrends zich normaliseren en na twee jaar met een toenemende stijging van de levensduurte, zijn de consumenten minder bereid om torenhoge tarieven te betalen om op vakantie te gaan. Luchtvaartmaatschappijen worden op hun beurt gedwongen om kortingen te geven om het overschot aan stoelcapaciteit op te vullen. De situatie wordt in Europa nog verergerd door problemen met de luchtverkeersleiding en loonconflicten bij een aantal luchtvaartmaatschappijen, waarbij de dienstregeling wordt verstoord en passagiers ervan worden weerhouden om met het vliegtuig op reis te gaan.

“Het krachtige herstel van de wereldwijde vraag na het einde van de covid-pandemie, begint nu aan kracht te verliezen”, betogen Olfa Taamallah en Yan Derocles, analisten bij de financiële dienstverlener Oddo. De analisten verlaagden hun ratings voor Ryanair, EasyJet en Lufthansa, waarbij ze verwijzen naar een onzekere vraag met gematigde tariefstijgingen en problemen met vertragingen bij de leveringen.

“Een overschot aan capaciteit dreigt voor de luchtvaartmaatschappijen een belangrijk probleem te worden”, beklemtoonde ook Johannes Braun, analist bij de Amerikaanse investeringsbank Stifel Nicolaus. “Vele maatschappijen beginnen opnieuw met een aantal diensten die vanwege de pandemie tijdelijk waren opgeschort. Maar het blijkt vaak moeilijk om voor dat bredere aanbod voldoende geïnteresseerden te vinden.”

Volgens Sheila Kahyaoglu, analist luchtvaart bij de investeringsbank Jefferies, zijn het echter vooral de ticketprijzen die het belangrijkste knelpunt vormen. “Luchtvaartmaatschappijen wijten de problemen vooral aan de overcapaciteit en niet aan de budgetproblemen van de consument. Maar volgens mij zijn vooral de ticketprijzen een drempel die de consument ontmoedigen om vaker of verder op reis te gaan.”

Aandelen

Opgemerkt wordt dat de matige stemming in de sector zich ook duidelijk maakt in de prestaties van de aandelen van de luchtvaartmaatschappijen. “Lufthansa heeft sinds het begin van dit jaar ongeveer 27 procent aan waarde verloren, waardoor de Duitse maatschappij op weg is naar het slechtste jaarrendement sinds het begin van dit decennium”, voert Bloomberg aan. “Air France-KLM heeft het met een daling van 38 procent tijdens dezelfde periode nog slechter gedaan, vooral omdat de Franse dochtermaatschappijen van de luchtvaartgroep extra hinder ondervinden van klanten die tijdens de Olympische Spelen een reis naar Parijs zoveel mogelijk willen vermijden.”

Een opvallende positieve uitzondering is de International Air Group (IAG), het moederbedrijf van onder meer British Airways, Iberia en Aer Lingus. De aandelen van het concern hebben dit jaar 12 procent aan waarde gewonnen. “De optimistische kijk komt voort uit de verwachting dat het transatlantische segment van de maatschappij goed zal blijven presteren”, werpen de analisten van Oddo op.

Ook bij budgetmaatschappijen zoals Ryanair en EasyJet blijkt voorlopig weinig reden tot optimisme. Ryanair heeft al een aantal kortingen aangekondigd om de vraag te stimuleren. Michael O’Leary, chief executive van Ryanair, heeft gewaarschuwd dat de zomertarieven lager zullen zijn dan eerder was ingeschat. Een aantal analisten zijn echter van mening dat de sector het voorlopige dieptepunt achter de rug heeft. “Hoewel de tarieven tijdens het tweede kwartaal op een laag niveau bleven, mag verwacht worden dat de piekprijzen tijdens de zomerperiode gevoelig hoger zullen liggen.”

Meer over dit onderwerp:

• Alaska Air stelt winstverwachtingen naar beneden bij
• United Airlines waarschuwt voor resultaten derde kwartaal
• Spirit Airlines meldt oplopend verlies door tegenvallende omzet
• Singapore Air vervoerde vorig kwartaal 9,6 miljoen reizigers
• Delta geeft blijk van pessimistische visie op de zomerperiode

Hoge concentraties van ultrafijn stof dat vrijkomt bij de verbranding van vliegtuigbrandstof vormen een gezondheidsrisico voor 52 miljoen mensen die rond de drukste luchthavens van Europa wonen. Dat blijkt uit een rapport van de milieugroep Transport & Environment. Ultrafijn stof, dat ongeveer duizend keer kleiner is dan een menselijk haar, komt vrij bij het opstijgen en landen van vliegtuigen. Transport & Environment roept op tot een betere monitoring van het product en het vastleggen van reductiedoelstellingen voor ultrafijn stof.

Door zijn minuscule afmetingen dringt ultrafijn stof gemakkelijk door tot in menselijke weefsels en er zijn steeds meer aanwijzingen dat deze deeltjes schadelijk zijn voor de gezondheid. Toch blijft ultrafijn stof grotendeels ongereguleerd. “Tientallen miljoenen Europeanen worden blootgesteld aan verhoogde gezondheidsrisico’s door ultrafijn stof in de luchtvaart”, merken de onderzoekers op. “Gelukkig kan het terugdringen van het luchtverkeer en het verbeteren van de kwaliteit van vliegtuigbrandstof het probleem op korte termijn verminderen, wat voor het klimaat bijkomende voordelen kan opleveren.”

Vliegtuigen produceren bij het opstijgen en landen heel wat ultrafijn stof. – Foto: Amsterdam Airport Schiphol

Het onderzoek was gebaseerd op een analyse van de concentratieniveaus van ultrafijn stof rond de luchthaven Schiphol in Amsterdam, gebaseerd op basis van gegevens die zijn verzameld door het Nederlandse Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Transport & Environment extrapoleerde de bevindingen vervolgens naar de tweeëndertig drukste luchthavens van Europa. Het onderzoek wees uit dat 52 miljoen mensen die in een straal van twintig kilometer rond de betrokken luchthavens wonen als gevolg van hoge concentraties ultrafijn stof het risico op ernstige gezondheidsproblemen lopen.

Belangrijke bijdrage

In een straal van vijf kilometer rond de luchthaven Schiphol vonden de onderzoekers concentraties tussen vierduizend en dertigduizend eenheden ultrafijn stof per kubieke centimeter. In de stadscentra was er sprake van concentraties tussen drieduizend en twaalfduizend eenheden per kubieke meter. “Dit benadrukt de belangrijke bijdrage van luchthavens aan de vervuiling met ultrafijn stof”, benadrukt Transport & Environment.

In februari registreerde Airparif, een instituut dat de luchtkwaliteit in de regio Parijs bewaakt, concentraties van 23.000 delen ultrafijn stof per kubieke centimeter op de luchthaven Charles de Gaulle bij Parijs. Opgemerkt werd dat de buitensporige concentraties van ultrafijn stof in verband met het luchtverkeer het meest opmerkelijk waren binnen een straal van vijf kilometer rond het vliegveld, maar werden overtroffen door andere bronnen van ultrafijn stof verder dan 10 kilometer.

De blootstelling aan ultrafijn stof kan met de ontwikkeling van ernstige en langdurige gezondheidsproblemen – waaronder ademhalingsproblemen, cardiovasculaire effecten en zwangerschapsproblemen –  in verband worden gebracht. Gewag wordt gemaakt van 280.000 gevallen van hoge bloeddruk, 330.000 gevallen van diabetes en 18.000 gevallen van dementie in Europa. “Ultrafijn stof is vooral zorgwekkend omdat ze diep doordringen in het menselijk lichaam en zijn aangetroffen in het bloed, de hersenen en de placenta”, voeren de onderzoekers aan. “De World Health Organization had het meer dan vijftien jaar geleden al over een verontreinigende stof die steeds zorgwekkender wordt.”

“Het gebruik van vliegtuigbrandstof van betere kwaliteit kan de concentratie van ultrafijn stof echter wel met 70 procent verminderen”, wordt in het rapport aangevoerd. “De hoeveelheid ultrafijn stof die door vliegtuigen wordt uitgestoten, hangt grotendeels af van de samenstelling van de brandstof. Naarmate de brandstof een zuiverder karakter heeft, wordt bij de verbranding minder vervuiling gebruikt.”

Eenvoudige oplossing

“De brandstof wordt gereinigd door een proces dat hydrotreatment wordt genoemd”, verduidelijkt Transport & Environment. “Dit proces wordt al tientallen jaren gebruikt om zwavel uit brandstoffen voor auto’s en schepen te verwijderen en kost minder dan vijf eurocent per liter brandstof. Maar de normen voor vliegtuigbrandstof zijn nooit verbeterd, hoewel hierdoor de luchtvervuiling rond de luchthavens aanzienlijk kan worden verminderd. Andere maatregelen om ultrafijn stof te verminderen en de luchtkwaliteit te verbeteren zijn het terugdringen van het luchtverkeer en de exponentiële groei van de luchtvaart, samen met het gebruik van duurzame technologieën zoals synthetische brandstoffen en klimaatneutrale vliegtuigen.”

“Het gebeurt niet vaak dat een alarmerend probleem dat miljoenen mensen treft, vrij eenvoudig en tegen lage kosten kan worden teruggedrongen”, benadrukt Carlos Lopez de la Osa, technisch manager luchtvaart bij Transport & Environment. “Vuile dampen die door vliegtuigen worden veroorzaakt, kunnen drastisch worden verminderd wanneer de brandstof zuiverder wordt gemaakt. De sector gaat prat op geavanceerde technologie en zogenaamd efficiënte vliegtuigen, maar blijft brandstoffen gebruiken die een verwoestende impact hebben op de gezondheid van miljoenen Europeanen. Het is tijd dat de Europese Unie kwaliteitsnormen voor vliegtuigbrandstof vaststelt in het belang van het klimaat en de gezondheid van mensen.”

Ultrafijn stof maakt deel uit van de emissies van vliegtuigen die niet aan de productie van koolstofdioxide zijn gelinkt en die onder meer veel andere andere giftige stoffen – zoals stikstofoxiden en zwaveldioxide – omvatten. “Hoewel deze verontreinigende stoffen niet binnen het bereik van deze studie vallen, hebben ze ook bekende gezondheidseffecten die bovenop de eerder beschreven effecten komen”, wordt in het rapport aangevoerd. “Deze emissies hebben ook een schadelijk effect op het klimaat, waardoor de bijdrage van de luchtvaart aan de opwarming van de aarde minstens twee keer zo zwaar is dan algemeen wordt gedacht. Het terugdringen van de uitstoot van ultrafijn stof door middel van kwalitatief betere vliegtuigbrandstof zou niet alleen goed zijn voor de mensen die in de buurt van luchthavens wonen, maar ook voor de planeet.”

Meer over dit onderwerp:

• Luchtvaartsector kijkt niet naar alle beschikbare duurzame technologieën
• Luchtvaart zoekt steun voor productie synthetische brandstoffen
• Saoedische luchtvaart vervoert 17 procent meer passagiers
• Chengdu nieuwe draaischijf voor zakenluchtvaart Zuidwest-China
• Gras kan bijkomende bron worden van duurzame vliegtuigbrandstof

Startups in de ruimtevaartsector hebben tijdens het tweede kwartaal van dit jaar wereldwijd een kapitaal van 2,41 miljard dollar opgehaald. Daarmee heeft de financiering van de sector voor het derde kwartaal op rij een groei kunnen laten optekenen. Dat blijkt uit een rapport van analist Seraphim Space. Deze positieve trend volgt op een periode van hoge rentetarieven, waardoor investeerders terugdeinsden om financiering te voorzien voor bedrijven die met raketten, satellieten en datadiensten in de ruimte werkten.

Van april tot juni haalden startups in de ruimtevaart wereldwijd 2,41 miljard dollar aan kapitaal op. Temidden van geopolitieke spanningen bleven SpaceX en Planet Labs cruciaal. Europa bleef stabiel, Noord-Amerika daalde met 50%. De investering van 943 miljoen dollar van Shanghai Spacecom was China’s grootste transactie. Seraphim Space achtte de impact van 2024 in de VS onduidelijk. James Bruegger voorspelde een betere groei in 2025 ondanks wereldwijde problemen. Kwartaalgroei hield aan en overwon de hoge rente die eerdere investeerders afschrikte.

Ruimtevaart investeerde de voorbije twaalf maanden 8,5 miljard dollar kapitaal in startups. – Foto: NASA/SBSEIPEL

De onderzoekers merken op dat topbedrijven uit de ruimtevaartsector zoals Spacex of Planet Labs steeds meer aan belang winnen. Dat heeft te maken met de geopolitieke spanningen, die nationale overheden ertoe aanzetten om hun investeringen in de sector – die onder meer satellietbeelden en diverse inlichtingen en communicatiemogelijkheden aanbiedt – op te voeren. 

Er wordt wel opgemerkt dat het sterke kwartaal gedeeltelijk kan worden verklaard door een investering van 943 miljoen dollar in Shanghai Spacecom Satellite Technology. Dat is de grootste investering die tot nu toe in de Chinese ruimtevaartsector is geregistreerd. “Deze ontwikkeling weerspiegelt de groeiende vastberadenheid van Chinese investeerders om de Amerikaanse ruimtevaartcapaciteit te evenaren,” voeren de onderzoekers aan.

Anderzijds is gebleken dat de investeringen in de Europese ruimtevaartsector gelijk zijn gebleven tegenover het eerste kwartaal van dit jaar. In Noord-Amerika bleek er zelfs sprake van een daling met 50 procent. “Overeenkomsten worden echter vaak pas aangekondigd na het einde van een kwartaal”, wordt er opgemerkt. “Het is dan nog te vroeg om te kunnen bepalen of de daling in de Verenigde Staten op een zwak jaar kan duiden of er daarentegen sprake is van een ongelijk herstel.”

James Bruegger, chief investment officer bij Seraphim Space, zegt optimistisch te zijn over de toekomstige investeringen in de ruimtevaart. Hij voorspelt dat 2025 een sterkere groei zal tonen dan dit jaar. “Het is heel onwaarschijnlijk dat de geopolitieke uitdagingen in de wereld zichzelf in de volgende twaalf maanden zullen oplossen”, benadrukte hij. “Er zal dus vast en zeker nog geruime tijd sprake zijn van een toenemende belangstelling in ruimtevaarttechnologie voor defensiedoeleinden.”

Tijdens het eerste kwartaal van dit jaar ontvingen startups uit de ruimtevaartindustrie in totaal 2,39 miljard dollar kapitaal. Tijdens het tweede kwartaal van vorig jaar was er sprake van een bedrag van 1,16 miljard dollar. Over een periode van twaalf maanden tot eind juni dit jaar werden 8,5 miljard dollar investeringen gemeld, tegenover 5,1 miljard dollar gedurende de twaalf maanden voordien.

Europese oproep

Ook de Europese ministers van ruimtevaart hebben recent opgeroepen om in de sector meer te investeren. Daarbij beloofden de ministers ook om de ruimte te zullen gebruiken om het Europese concurrentievermogen te stimuleren. Benadrukt werd dat de ruimtevaart het potentieel heeft om verschillende industrieën te helpen een technologische voorsprong te verwerven, om klimaatverandering te bestrijden en om kritieke infrastructuur zoals energiesystemen te beschermen.

“Het streefdoel is een aantrekkelijke omgeving te creëren om de particuliere investeringen, vooral in startups en kleine en middelgrote ondernemingen, te stimuleren”, benadrukte Anna Christmann, voorzitter van de ministerraad van het European Space Agency (ESA). “Privé-investeringen zijn cruciaal. Dat is een duidelijke wereldwijde ontwikkeling. Het is dan ook belangrijk om dit ook in Europa te stimuleren.”

De sectororganisatie Eurospace benadrukte op het initiatief positief te reageren, maar voegde er aan toe bij de politieke leiders op aan te dringen een oplossingen te vinden voor de uitdagingen waarmee de sector wordt geconfronteerd, waaronder de fragmentatie van vraag en aanbod en de afnemende winstgevendheid van de sector. “Het huidige tempo van de mondiale transformatie vereist meer dan onsamenhangende supranationale, intergouvernementele en nationale industriële strategieën”, betoogde Eurospace, waarbij werd opgeroepen tot een Europese industriële strategie voor de ruimtevaart.

Josef Aschbacher, directeur-generaal van het European Space Agency, benadrukte dat een samenwerking met de Europese Unie noodzakelijk is om met de mondiale grootmachten te kunnen concurreren. Hij wees er daarbij op dat het Amerikaanse ruimtevaartbureau drie keer meer in ruimtevaartactiviteiten investeert dan het Europese ruimtevaartagentschap. Ook Timo Pesonen, directeur-generaal voor de sectoren defensie en ruimtevaart bij de Europese Commissie, zei dat er in de volgende langetermijn-begroting van de Europese Unie een veel groter ruimtevaartprogramma moet komen. “De sector is immers nog altijd teveel afhankelijk van toeleveringsketens – onder meer voor lanceringen – uit andere werelddelen”, merkte hij op.

Meer over dit onderwerp:

• Peking opent Rocket Street om Chinese ruimtevaart te stimuleren
• Meteosat meldt succesvolle tests met nieuwe generatie weersatellieten
• CubeSats kunnen voortaan rekenen op sterkere aandrijving
• Spacex moet eerste mislukte lancering melden in bijna een decennium
• Verenigde Staten en India zetten samenwerking op rond bemande ruimtevaart

De wereldwijde vliegtuigvloot zal over twintig jaar 48.230 toestellen omvatten. Dat betekent een verdubbeling tegenover het huidige niveau. Dat blijkt uit een rapport van de Europese vliegtuigbouwer Airbus, dat zijn prognoses voor de toekomstige vraag naar vliegtuigen daarmee naar boven heeft bijgesteld. De groei wordt verklaard door het feit dat vele luchtvaartmaatschappijen hun vloot toestellen voor lange afstanden moderniseren, terwijl de opkomende economieën in Azië bovendien meer van vliegtuigreizen gebruik zullen maken.

Er zullen volgens Airbus, de grootste vliegtuigbouwer van de wereld, de volgende twintig jaar 42.430 nieuwe vliegtuigen worden geleverd, waaronder 41.490 passagierstoestellen. In beide gevallen is er sprake van een stijging met 4 procent tegenover de prognoses die vorig jaar werden gepubliceerd.

Er is opnieuw vraag naar grotere vliegtuigen. – Foto: Airbus/Luis A Neves

Het rapport vermeldt daarbij 33.510 narrowbody vliegtuigen, tegenover een raming van 32.630 eenheden vorig jaar. “Het bereik en de prestaties van narrowbody-vliegtuigen zijn gestaag verbeterd”, merkt Airbus daarbij op. “Daardoor heeft dit type toestellen markten kunnen veroveren die voordien door grotere vliegtuigen werden bediend. Hierdoor hebben de narrowbody-vliegtuigen bijgedragen aan de transformatie van de transatlantische luchtvaart.”

Airbus verwacht voor zijn nieuwe narrowbody-type A321XLR snel een cerficering. Dat toestel is bedoeld om op verre bestemmingen te kunnen vliegen. Bij zijn Amerikaanse rivaal wordt momenteel aan een nieuwe versie van de 737Max gewerkt. Ook dat toestel moet op langere afstanden kunnen worden ingezet.

Groeiende middenklasse

De vraag naar widebody-vliegtuigen bleef de voorbije jaren op een bescheiden niveau, maar blijkt volgens Airbus inmiddels wel tekenen van herstel te laten noteren. Dat moet vooral worden toegeschreven aan het feit dat vele luchtvaartmaatschappijen hun vloot moeten vernieuwen. Airbus verwacht dat er de volgende twintig jaar 8.920 widebody-toestellen zullen worden besteld. Dat vertegenwoordigt een stijging met 9 procent tegenover de prognoses van vorig jaar.

In Zuid-Amerika en Noord-Amerika wordt een dubbelcijfere stijging van het aantal orders verwacht. Voor het Midden-Oosten, dat een aantal knooppunten van verschillende routes omvat en daardoor een van de grootste markten voor widebody-vliegtuigen, verlaagde Airbus echter zijn prognose met 2 procent. Dat wordt toegeschreven aan een aantal berichten over overcapaciteit. In de prognoses voor widebody-types zijn ook 940 orders voor grote vrachtvliegtuigen opgenomen. Dat vertegenwoordigt een stijging met 2 procent tegenover de prognoses van vorig jaar.

De voorspellingen van de Europese vliegtuigbouwer zijn gebaseerd op economische prognoses die suggereren dat de volgende twintig jaar 1,7 miljard mensen tot de middenklasse, met een inkomen dat vliegtuigreizen financieel mogelijk maakt, zullen toetreden. “We bemerken een bijzonder sterke groei in Azië en het Midden-Oosten, vooral geleid door India en China”, betoogt Bob Lange, directeur marktanalyses bij Airbus. “China zal daarbij op het vlak van binnenlandse vluchten belangrijker worden dan de Verenigde Staten.”

Het rapport benadrukt ook de verschuiving van de aandacht naar India, het dichtstbevolkte land van de wereld. Op het Indiase subcontinent worden de drie snelst groeiende verkeersstromen geregistreerd. De heropleving van de luchtvaart heeft de industrie echter wel op gespannen voet gebracht met milieugroeperingen, die de prestaties van de sector bij de aanpak van de klimaatverandering in twijfel trekken. Airbus betoogt daarbij echter dat de levering van nieuwe vliegtuigen de uitstoot van de sector zal verminderen, terwijl bovendien volop gewerkt wordt aan het gebruik van duurzamere brandstoffen.

Meer over dit onderwerp:

• Airbus en Thales overwegen gedeeltelijke fusie ruimtedivisies
• Qantas heropent na twintig jaar verbinding tussen Parijs en Perth
• Zwitserland heeft bestbetaalde vliegtuigpiloten van de hele wereld
• Lufthansa verlaagt winstprognoses voor lopende jaar
• Airbus maakt plan voor kostenbesparingen bekend

De Britse motorenbouwer Rolls-Royce Holdings zet zijn inspanningen op de markt voor hybride vliegtuigmotoren mogelijk verder. Het concern zou immers in gesprek zijn om een eventuele investering in het bedrijf Reaction Engines uit Oxfordshire, ontwikkelaar van motoren voor ruimtevliegtuigen, dat op zoek is naar bijkomende financiële middelen.

Reaction Engines werkt aan een hybride motor die volgens het bedrijf op een dag een nieuw tijdperk van hypersonisch vliegen mogelijk zou kunnen worden. Daardoor zou elke bestemming op de wereld in een tijdsbestek van maximaal enkele uren kunnen worden gebruikt. De ontwikkeling van Reaction Engines wordt dan ook door sommigen als de erfgenaam van de Concorde bestempeld. De ontwikkeling van de technologie vergt echter bijzonder zware financiële inspanningen. Daarom werd door Reaction Engines in 2018 bij onder meer Boeing en Rolls-Royce Holdings kapitaal opgehaald. Andere investeerders daarbij waren Baillie Gifford en fondsbeheerder Neil Woodford. In totaal werd bij die kapitaalronde een bedrag van 26,5 miljoen pond opgehaald.

Maar omdat de onderneming zijn financiële prognoses niet heeft gehaald, zou er naar bijkomende financiële middelen, onder meer bij Rolls-Royce, worden gezocht. Simon Burr, technisch directeur van Rolls-Royce, erkende dat zijn bedrijf een van de partijen die over een mogelijke investering in Reaction Engines onderhandelingen voert. Hij voegde eraan toe dat Rolls-Royce bereid is om een blik te werpen op de uitdagingen waarmee Reaction Engines wordt geconfronteerd. “We hebben voor de toekomst van de luchtvaart nog steeds betere technologieën voor warmtewisseling nodig”, benadrukte hij. “Rolls-Royce heeft dan ook duidelijk interesse in de toekomst van Reaction Engines.” Verdere informatie kon Burr daarover niet verstrekken.

De Sabre combineert een conventioneel straalvliegtuig met een raket. – Foto: Reaction Engines

Reaction Engines werd in 1989 opgericht en is ontwikkelaar van de Synergetic Air Breathing Rocket Engine (Sabre), een nieuw ontwerp dat een conventioneel straalvliegtuig combineert met een raket. Sabre kan werken als een normaal straalvliegtuig, maar kan op een grotere hoogte – waar de atmosfeer dunner wordt – overschakelen naar een raket die geen lucht nodig heeft. Hiervoor gebruikt Sabre een baanbrekende voorkoelings-technologie voor het straalgedeelte van de motor. Dat moet een oververhitting bij hoge snelheden vermijden. Er werden in 2012 met de technologie al grondtests, die succesvol konden worden afgerond, uitgevoerd. De tests werden georganiseerd in samenwerking met het European Space Agency (ESA). Het koelen van de motoren is van vitaal belang voor de brandstofefficiëntie en de levensduur van de machines.

Goedkoper alternatief

Het vermogen van Sabre om te functioneren als een raket die gevoed wordt met vloeibare zuurstof betekent ook dat de motor ooit gebruikt zou kunnen worden om ruimtevliegtuigen aan te drijven. Ruimtevliegtuigen kunnen immers opstijgen en landen zoals conventionele vliegtuigen. Daarmee zou een alternatief kunnen worden aangereikt voor de huidige raketten, die immers een grote kostprijs vertegenwoordigen, aangezien ze bij hun terugkeer in de dampkring van de aarde helemaal opbranden. De technologie van Sabre zou niet alleen supersonische passagiersvluchten mogelijk maken, maar zou ook goedkope satellietlanceringen mogelijk maken.

Rolls-Royce heeft een belang van ongeveer 8 procent in Reaction Engines. Andere aandeelhouders zijn het Britse defensiebedrijf BAE Systems, de Oxford University en het Amerikaanse hedgefonds Elliott Advisers. Reaction Engines haalde vorig jaar nog eens 40 miljoen pond op. Daardoor heeft het bedrijf van investeerders in totaal ongeveer 150 miljoen pond ontvangen. Recent werd echter bekend dat Reaction Engines zijn financiële doelstellingen niet heeft gehaald. Daarom zou de onderneming uit Oxfordshire opnieuw op zoek naar bijkomende financiële middelen.

Moeilijker omstandigheden

Philip Dunne, voorzitter van Reaction Engines, kondigde tegenover zijn werknemers recent al aan dat de onderneming al een kostenbesparing had doorgevoerd, maar benadrukte dat er een aanhoudende wanverhouding bleef bestaan tussen de geïnvesteerde middelen in afwachting van een verdere groei van de activiteiten en de ontwikkeling van de verkoop. Dunne voegde eraan toe te verwachten dat het bedrijf dit jaar verlies zou lijden. Ook vorig jaar moest Reaction Engines een verlies melden. Dunne waarschuwde dat het mogelijk nu moeilijker zou zijn om geld in te zamelen dan bij de vorige kapitaaloperatie. Er moet volgens hem immers met moeilijker markomstandigheden rekening worden gehouden.

Reaction Engines leed twee jaar geleden een verlies van 25,7 miljoen pond, tegenover een negatief resultaat van 18,4 miljoen pond het jaar voordien. De inkomsten daalden tegelijkertijd van 7,2 miljoen pond naar 4,7 miljoen pond. Vorig jaar zou de omzet echter met 400 procent zijn gestegen. Dat zou te danken zijn overeenkomsten die Reaction Engines heeft gesloten met een aantal teams uit de Formule 1 en die de warmtewisselaar-technologie van de Britse onderneming hebben gekocht. Twee jaar geleden kondigde de Britse regering aan dat Reaction Engines een samenwerkingsverband was opgestart met Rolls-Royce, het Rapid Capabilities Office van de Britse Royal Air Force, het Defence Science and Technology Laboratory en het National Security Strategic Investment Fund om hypersonische vliegtuigen te ontwikkelen.

Een woordvoerder van Reaction Engines wees erop dat het bedrijf een succesvolle staat van dienst heeft in het aantrekken van kapitaal en van de sterke steun van zijn belangrijkste aandeelhouders kan profiteren. “Net zoals elk ander technologisch ontwikkelingsbedrijf zal Reaction Engines nog meer kapitaal nodig hebben naarmate het bedrijf vordert met het opbouwen van commerciële inkomsten”, merkte hij op.

Meer over dit onderwerp:

• Dawn Aerospace krijgt goedkeuring voor tests met supersonisch raketvliegtuig
• Resten raket Spacex storten neer op landbouwterrein in Saskatchewan
• Virgin Galactic start nieuwe fabriek voor constructie Spaceship in Arizona
• Europese raket Ariane 6 kan eerste succesrijke lancering melden
• Airbus sluit contract voor militaire satellieten Duitse Bundeswehr

Het voorbije jaar hebben de vervoerders van luchtvracht ongeveer 300.000 vluchten meer uitgevoerd dan vijf jaar geleden. Dat vertegenwoordigt een stijging met bijna 30 procent. Dat blijkt uit een analyse van de belangenorganisatie Stand.earth. Er wordt aan toegevoegd dat de uitstoot van broeikasgassen door de vluchten over dezelfde periode met 25 procent is toegenomen. De Verenigde Staten zouden verantwoordelijk zijn voor ruim 40 procent van de uitstoot.

“De toename van de luchtvracht is een nieuwe bedreiging voor het klimaat en de menselijke gezondheid”, merkt onderzoeker Devyani Singh op. “Vervoerders moeten hun afhankelijkheid van luchtvracht beëindigen en hun trafieken verschuiven naar uitstootarme transporttypes zoals de scheepvaart en het spoorvervoer. Luchtvracht stoot naar schatting immers tachtig keer meer koolstofdioxide uit dan een verzending met een schip of vrachtwagen. Luchtvracht is daardoor één van de meest uitstootintensieve transportmethodes.

Amazon heeft de uitstoot van luchtvracht op vijf jaar tijd verdubbeld. – Foto: Amazon

De onderzoekers schrijven de scherpe stijging van de luchtvracht toe aan verschuivingen in de internationale economie na de uitbraak van de covid-pandemie en hernieuwde verwachtingen van de consumenten op het gebied van e-commerce, waar een snelle verzending de standaard is geworden. Daarbij wordt erop gewezen dat Amazon Prime inmiddels wereldwijd door meer dan 200 miljoen mensen wordt gebruikt.

Verstoringen in toeleveringsketen

Opgemerkt wordt dat luchtvracht voor de uitbraak van de covid-pandemie vooral voor bederfbare goederen, tijdgevoelige leveringen en luxe artikelen. Verstoringen in de toeleveringsketen veroorzaakt door de covid-pandemie, hebben echter geleid tot een ongekende toename van het aantal niet-bederfelijke en minder waardevolle goederen die per luchtvracht werden vervoerd. Volgens de onderzoekers zijn er twee redenen voor de toegenomen uitstoot.

Voor de uitbraak van de pandemie werd vracht vaak vervoerd in het ruim van passagiersvliegtuigen. De daling van de vraag naar internationale vliegreizen voor het vervoer van personen tijdens de pandemie heeft bovendien geleid tot een uitbreiding van de vloot vrachtvliegtuigen. Dat fenomeen is na de pandemie echter niet opnieuw gedaald, ook al is het transport van goederen in het ruim van passagiersvliegtuigen opnieuw hersteld.

De onderzoekers merken op dat luchtvracht het voorbije jaar een uitstoot van 93,8 miljoen ton koolstofdioxide heeft veroorzaakt. Dat vertegenwoordigde een stijging met 25 procent tegenover vijf jaar geleden. De uitstoot van de vracht in het ruim van passagiersvliegtuigen heeft inmiddels bijna 90 procent bereikt van het niveau dat vijf jaar geleden werd genoteerd.

FedEx en United Parcel Service (UPS)  waren vorig jaar verantwoordelijk voor 24,7 procent van de totale uitstoot van de sector. Anderzijds blijkt Amazon een van de snelste groeiers in het vervoer van luchtvracht. Die maatschappij heeft zijn uitstoot op vijf jaar tijd verdubbeld. Er wordt geraamd dat 99,8 procent van de vliegtuigbrandstof wordt geproduceerd uit fossiele brandstoffen, waarbij de opschaling van uitstootarme alternatieve als een ver vooruitzicht wordt bestempeld. Onderzoek vorig jaar voorspelde dat het wereldwijde pakketvolume eind dit decennium zou kunnen toenemen tot 800 miljard pakketten per jaar, vergeleken met 315 miljard eenheden twee jaar geleden. Er wordt aan toegevoegd dat de sector een robuuste groei laat noteren.

Transparanter

Stand.earth werpt op dat luchtvaartmaatschappijen transparanter moeten worden over de impact van hun activiteiten, zodat ze het consumentengedrag zouden kunnen beïnvloeden. Daarbij vraagt de organisatie dat de maatschappijen prognoses over de toename van de trafieken en uitstoot zouden publiceren, waarbij ook een tijdlijn zou moeten worden aangegeven voor de adoptie van oplossingen om hun emissies te reduceren. “De grote drie vertegenwoordigers van de sector – UPS, Fedex en Amazon – hebben een bijzondere verantwoordelijkheid jegens aandeelhouders en klanten om de kwaliteit en reikwijdte van hun emissierapportage te verbeteren”, wordt er opgemerkt.

Naast een overstap naar de scheepvaart en het spoorvervoer, zou ook de elektrificatie van de vliegtuigen een optie kunnen zijn, hoewel wordt opgemerkt dat deze doelstellingen nog jaren op zich zullen laten wachten. Er wordt aan toegevoegd dat bedrijven niet voldoende hebben geïnvesteerd in de ontwikkeling en adoptie van deze technologie. Ook duurzame vliegtuigbrandstof zou een oplossing kunnen helpen bieden, maar volgens Stand.earth rijzen daarbij verschillende problemen. “Deze optie biedt de industrie meer ruimte om zijn huidige praktijken te verlengen”, wordt er opgemerkt. “Alternatieve brandstoffen dragen in werkelijkheid bovendien weinig bij tot het terugdringen van de uitstoot.”

“Een overstap naar alternatieve brandstoffen levert slechts een beperkte daling van de emissies op”, wordt er nog opgemerkt. “Bovendien vergen biobrandstoffen belangrijke oppervlaktes landbouwgrond op, waardoor het alaam voor de productie van voedsel dreigt in te krimpen. Synthetische brandstoffen en e-fuels bieden het grootste potentieel om de uitstoot te verminderen, maar de technologie moet nog verder worden verfijnd om als een efficiënte oplossing te kunnen worden beschouwd.”

Stand.earth wijst erop dat eind dit decennium een belangrijke deadline betekent voor de wereldwijde inspanningen om de uitstoot te beperken. “Veel bedrijven hebben retorische toezeggingen gedaan om de uitstoot in de tweede helft van het decennium te verminderen, maar hun activiteiten op het vlak van luchtvracht tonen dat er weinig vooruitgang is geboekt”, voert de organisatie aan.

Meer over dit onderwerp:

• Amerikaanse justitie wil dat Boeing schuldig pleit aan criminele fraude
• Boeing neemt onderdelenfabrikant Spirit Aero over voor bijna 5 miljard dollar
• Qatar Airways overweegt een belang van 20 procent te nemen in Virgin Australia
• Lufthansa verhoogt ticketprijzen om milieukosten te compenseren
• Airbus verlaagt financiële doelstelling en reduceert leveringen

Luchtvaartmaatschappijen verwachten dit jaar wereldwijd bijna vijf miljard passagiers te zullen vervoeren, waarmee een nieuw record zou worden opgetekend. Dat blijkt uit een rapport van de International Air Transport Association (IATA). Het huidige record dateert van vijf jaar geleden, voor het uitbreken van de covid-crisis. Bovendien verwacht de sector dit jaar een omzet van 998 miljard dollar te kunnen realiseren, terwijl de winst 30,5 miljard dollar zou bedragen. Eerdere voorspellingen hadden gewag gemaakt van een winst van 25,7 miljard dollar.

Bij eerdere ramingen had de Iata voor dit jaar in totaal 4,7 miljard vliegtuigpassagiers voorzien. Die verwachtingen werden nu echter naar 4,96 miljard reizigers bijgesteld. De nieuwe passagiers zouden vooral afkomstig zijn uit de regio Asia-Pacific. Daarbij zouden China en India de ontwikkelingen in deze regio aansturen. Opgemerkt wordt dat beide landen in 2043 gezamenlijk meer dan de helft van de wereldwijde toename van het aantal vliegtuigpassagiers voor hun rekening zullen nemen. Azië zou daarbij een jaarlijkse groei van 5 procent laten optekenen, terwijl in de westerse landen sprake is van een vooruitgang met 2 procent.

De luchtvaartsector zal dit jaar opnieuw een recordaantal reizigers vervoeren. – Foto: British Airways

Ook dit jaar zal de luchtvaart volgens de Iata een recordomzet – 997 miljard dollar – laten optekenen. Vijf jaar geleden was er sprake van 838 miljard euro inkomsten.  De inkomsten van de luchtvracht, die drie jaar geleden tot 210 miljard dollar explodeerde, zal dit jaar naar verwachting echter dalen tot 120 miljard dollar, nadat vorig jaar een omzet van 138 miljard dollar werd opgetekend. Vijf jaar geleden, voor de uitbraak van de covid-crisis, werd een omzet van ruim 101 miljard dollar gemeld. Een keerpunt daarbij is de mondiale toename van de stappen die nationale overheden ondernemen om de internationale handel door middel van verschillende maatregelen, waaronder het verhogen van tarieven, te beperken.

Beperkte marges

Ondanks deze interessante recordcijfers, na de enorme verliezen waarin de corona-pandemie de luchtvaartsector had gestort, zullen volgens de Iata de winstmarges van de sector beperkt blijven. Daarbij wordt dit jaar gewag gemaakt van een nettomarge van 3 procent. Dat vertegenwoordigt 6,14 dollar per passagier. Er wordt aan toegevoegd dat ook de kosten van de sector dit jaar zullen oplopen tot een nieuw record van 936 miljard dollar. Daarbij wordt vooral gewezen naar de hoge brandstofprijzen, die tot 291 miljard dollar zouden oplopen. Daarmee vertegenwoordigt brandstof 31 procent van de totale kosten van de sector.

De luchtvaartsector wil tegen midden deze eeuw de uitstoot tot zero te herleiden. Daarbij wil de Iata 65 procent van de gebruikte brandstoffen van niet-fossiele oorsprong gebruiken. Bovendien hoopt de sector van nieuwe technologieën – waaronder vliegtuigen op waterstof, een optimalisatie van de operaties op de grond en in de lucht en emissiecompensaties – gebruik te kunnen maken. De Iata merkt op dat de productie van duurzame brandstoffen dit jaar een verdrievoudiging zal kennen tegenover vorig jaar. Maar desondanks zal deze sector nog altijd slechts 0,53 procent van het totale mondiale brandstofverbruik voor het commerciële luchtvervoer voor zijn rekening nemen.

In dat verband stelt de Iata dat alle mogelijke inspanningen moeten worden gedaan om ervoor te zorgen dat de wereldeconomie niet langer afhankelijk is van fossiele brandstoffen. Dit moet volgens de organisatie voor iedereen de meest overkoepelende prioriteit zijn. De luchtvaart is momenteel verantwoordelijk voor 3 procent van de wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide. Dat aandeel loopt echter nog verder op.

Meer over dit onderwerp:

• Qatar Airways kroont zich tot beste luchtvaartmaatschappij van de wereld
• Amerikaanse veiligheidsautoriteiten leggen Boeing sanctie op
• Europese vliegtuigbouwer Airbus verlaagt winstverwachting
• Consortium wil Europees geld voor onderzoek naar condensatiestrepen
• Toekomst Heathrow weinig rooskleurig zonder derde startbaan?

Wereldwijde luchtvaartmaatschappijen lanceren nieuwe vluchten en breiden hun vluchtschema’s in India uit. Er wordt immers op gerekend dat het Zuid-Aziatische land het volgende decennium een van de populairste reismarkten zal worden. Dat blijkt uit een analyse van het persbureau Reuters bij functionarissen van luchtvaartmaatschappijen en analisten.

India is een van de snelst groeiende grote luchtvaartmarkten ter wereld. Volgens gegevens van de Indiase overheid zal de binnenlandse markt voor luchtvervoer in het land tegen het eind van dit decennium ruim 300 miljoen passagiers registreren. Dat is een verdubbeling tegenover het recordaantal van 152 miljoen reizigers vorig jaar. Voor het internationale verkeer wordt nog een sterkere groei verwacht. Vorig jaar werden hier 64 miljoen passagiers geteld. Tegen eind dit decennium wordt op een jaarlijks cijfers van 160 miljoen reizigers gerekend.

Onder meer Wizzair toont grote interesse in de Indiase markt. – Foto: Wizzair

Verschillende luchtvaartmaatschappijen hebben aan aangegeven op die trend te zullen inspelen. Dat geldt onder meer voor Turkish Airlines. Daarbij merkte Ahmet Bolat, voorzitter van de luchtvaartmaatschappij, op te denken aan vluchten tussen India en de Turkse badplaats Antalya. De route zou volgens Bolat kunnen worden geëxploiteerd met Sun Express, een luchtvaartmaatschappij die Turkish Airlines samen met Lufthansa beheert. Ook zou gebruikt kunnen worden gemaakt van IndiGo, de Indiase codeshare-partner van de Turkse maatschappij. Ook de Hongaarse budgetmaatschappij Wizz Air zou volgens zijn chief executive Jozsef Varadi volgend jaar streven naar zijn eerste vluchten naar India.

De goede vooruitzichten hebben de twee grootste luchtvaartmaatschappijen van India – budgetmaatschappij IndiGo en Air India van de Tata Group – ertoe aangezet recordorders te plaatsen voor honderden nieuwe vliegtuigen, die grotendeels over een periode van tien jaar zullen worden geleverd.

Enorme groei

Op dit ogenblik telft de Indiase vliegtuigvloot ongeveer 700 toestellen. Tegen eind dit decennium zou er echter sprake zijn van meer dan 1.500 vliegtuigen. Daarbij zullen de meeste vliegtuigen worden gefinancierd door lease-constracten, waardoor het land ook aantrekkelijk wordt voor vliegtuigverhuurders. “De groei van de vraag is in India anders dan in andere gebieden,” vertelde Firoz Tarapore, chief executive van de vliegtuigleasemaatschappij Dubai Aerospace Enterprise. 

De Indiase overheid ondersteunt deze groei met een investering van ongeveer 12 miljard dollar in nieuwe en verbeterde luchthavens. “India neemt zijn plaats in op het wereldtoneel,” zei Peter Elbers, chief executive van IndiGo.

India is inmiddels zo populair gebleken dat sommige grote internationale luchtvaartmaatschappijen gefrustreerd zijn over het gebrek aan markttoegang. Onder meer Emirates en Turkish Airlines willen een grotere toegang tot de Indiase markt, maar de regering van de Indiase premier Narendra Modi geeft prioriteit aan binnenlandse luchtvaartmaatschappijen. “Uiteindelijk brengt India door de beperking van de toegang tot zijn luchtvaartsector voor buitenlandse luchtvaartmaatschappijen de kracht van zijn economie in gevaar”, waarschuwde Tim Clark, voorzitter van Emirates, daarop.

Een groot deel van de groei van de Indiase reissector zal naar verwachting komen van de enorme diaspora van 35 miljoen Indiërs, die vooral in Noord-Amerika, Europa en Zuid-Afrika wonen. Daarnaast wordt ook gewezen naar een groeiende groep avontuurlijke, jonge Indiase reizigers met stijgende inkomens. “Het volgende decennium wordt voor India een periode van groei”, betoogde luchtvaartanalist Brendan Sobie. “India zal mogelijk een even grote reisgolf kunnen meemaken als China de voorbije periode.”

Meer over dit onderwerp:

• Luchtvaartmaatschappij Spirit Airlines gelooft in zijn overlevingskansen
• Groei Indiase luchtvaartsector geconfronteerd met externe risico’s
• Southwest krijgt activistische aandeelhouder Elliott Investment Management aan boord
• Boeing vertraagt mijlpaal in productie B737 met drie maanden
• Onderzoek naar herkomst van titanium in vliegtuigen van Boeing en Airbus

Het is mogelijk om druivenziektes vanuit de lucht te identificeren. Hierdoor kunnen wijnproducenten sneller op dreigingen reageren, zodat zwaardere schade kan worden vermeden en het verlies van totale teelten kan worden tegengegaan. Dat blijkt uit een studie van de Amerikaanse National Aeronautics and Space Administration (Nasa). De onderzoekers merken op dat de technologie in staat is om vroege signalen van de bladrolziekte, verspreid door de wolluis, te identificeren.

Tot nu toe kon de bladrolziekte alleen worden geïdentificeerd door een analyse van elke druivenstok die zich in een veld bevindt, gevolgd door een aantal tests. Dat proces levert vervolgens meestal te laat resultaten op om het begin van de ziekte te voorkomen. Cijfers suggereren dat het virus in de Verenigde Staten jaarlijks tot 3 miljard dollar aan schade en verliezen veroorzaakt. Eenmaal de ziekte heeft toegeslagen, is er immers nog slechts één remedie – het verwijderen van alle wijnstokken – mogelijk.

Infraroodbeelden

De nieuwe technologie van de Nasa gebruikt echter infraroodbeelden vanuit een vliegtuig om te onderscheiden welke wijnstokken symptomen van de ziekte vertonen. Dit zou de telers moeten toelaten op te reageren voor het te laat is om de oogst te redden. Omdat het virus een latente periode heeft waarin de wijnstokken geïnfecteerd zijn maar geen zichtbare symptomen vertonen, vormt de methode volgens de wetenschappers ook een ideaal model voor de evaluatie van ziektedetectie die op beeldspectroscopie is gebaseerd. De technologie zou volgens de wetenschappers in de toekomst ook voor andere landbouwdoeleinden kunnen worden gebruikt.

Satellietbeelden moeten de bladrolziekte helpen bestrijden. – Foto: Allison Usavage/Nasa

Het onderzoek toonde tevens aan dat de best presterende modellen met een 87 procent nauwkeurigheid een onderscheid konden maken tussen niet-besmette en asymptomatische wijnstokken, terwijl tevens met een 85 procent nauwkeurigheid een verschil kon worden bepaald tussen enerzijds niet-besmette en anderzijds asymptomatische en symptomatische wijnstokken.

“We kwamen tot de conclusie dat beeldvormende spectroscopie vanuit de lucht en machine learning kunnen worden gebruikt om modellen te ontwikkelen die effectief het spectroscopische signaal van bladrolziekte in wijnstokken kunnen identificeren over, ongeacht de manifestatie van zichtbare symptoom”, werpen de onderzoekers op. Opgemerkt wordt dat de studie geen intentie heeft om de bestaande strategieën voor bestaande veldscouting of moleculaire tests te vervangen, maar wel om deze middelen strategischer in te zetten.”

“Dit is het eerste bewijs dat virale ziektes vanuit de lucht kunnen worden gedetecteerd”, betoogt onderzoeksleider Katie Gold, professor druivenpathologie aan de Cornell University. “De volgende stap is de organisatie van een detectie vanuit de ruimte. Dat geldt trouwens niet alleen voor druiven of de bladrolziekte en beperkte geografische omschrijvingen. Uiteindelijk is het de bedoeling om de technologie voor boeren over de hele wereld, voor veel verschillende gewassen en een brede reeks ziekten en plagen beschikbaar te stellen. De implicaties van een dergelijk project – wanneer het ook op wereldschaal succesvol blijkt – kunnen het hele voedselsysteem ten goede komen.”

Toekomst

“Indien we ziektes kunnen opsporen voordat ze in een vroeg stadium uit de hand lopen en ook gericht kunnen ingrijpen, kunnen we onze middelen strategischer inzetten, de hoeveelheid chemische stoffen die we in het milieu brengen verminderen en de algehele bedrijfsvoering duurzamer maken, zowel vanuit ecologisch als financieel oogpunt”, voert Gold nog aan. “Minder ziektes en minder verlies van gewassen zou betekenen dat er minder pesticiden worden gebruikt en dat er minder land wordt gebruikt voor de landbouw. Dat is beter voor de gezondheid van mens en aarde en zou ook financiële voordelen opleveren.”

Maar de realisatie van die ambities is volgens de wetenschappers nog ver weg. “Er is nog veel meer onderzoek nodig vooraleer de spectrometer eind van dit decennium de ruimte in kan worden gestuurd. “Deze ziekte heeft een financieel verwoestende impact”, werpt Stephanie Bolton, de onderzoeksdirecteur van de Lodi Winegrape Commission, op. “Als de symptomen eenmaal zichtbaar zijn, kan de ziekte zich al over de hele wijngaard hebben verspreid. Hierdoor kan de kwaliteit van de druiven afnemen en dreigen wijnstokken volledig onbruikbaar te worden.”

“Het bladrolvirus heeft een latente periode van een jaar”, verduidelijkt Gold het probleem. “Tegen de tijd dat een wijnstok symptomen vertoont, is hij al een jaar geïnfecteerd en verspreidt hij het virus naar al zijn buren. Een manier vinden om een vroegtijdige infectie te identificeren was dus essentieel.”

Hoewel het onderzoek succesvolle resultaten heeft opgeleverd, benadrukt  Gold dat het logistiek en financieel niet haalbaar is om het project met verdere vluchten met vliegtuigen over de duizenden wijngaarden in Californië – en over de hele wereld – uit te breiden. “Daarom zijn nu alle ogen gericht op de ruimte”, beklemtoont de onderzoeksleider.

“De ruimte biedt de mogelijkheid om een controle uit te voeren op de schaal waarop de productie plaatsvindt. “De ziekte is geen probleem dat alleen bij één wijnboer gelokaliseerd is. Wijngaarden grenzen immers aan elkaar. Het probleem moet dan ook op een regionaal niveau kunnen worden beheerd. Daarvoor is een controle vanuit de ruimte nodig. Hierdoor kan immers een veel groter gebied worden bestudeerd.”

Meer over dit onderwerp:

• Aardobservatie helpt reddingswerkers in rampgebieden.
• Grotere satellieten moeten aardobservaties efficiënter maken.
• Aardobservatie helpt onderzoek naar klimaatverandering in Zuidoost-Azië.
• Satellietbeelden moeten superieure landbouwteelten opleveren.
• Satelliettechnologie cruciale pijler voor automatisering landbouwsector.