In Europa kende de verkoop van elektrische wagens de eerste zeven maanden van dit jaar nog altijd een toename. Niet in alle marktsegmenten echter kon die groei zich doorzetten. Vooral de verkoop van volledig elektrische premium compacte suv-modellen heeft een sterke stijging laten optekenen. Dat blijkt uit een rapport van marktonderzoeker Dataforce. Vooral de Duitse constructeurs BMW en Mercedes blijken van die evolutie te profiteren.

De verkoop van premium compacte elektrische suv-modellen heeft tijdens de eerste zeven maanden in de Europese Unie een stijging 44 procent gekend tegenover dezelfde periode vorig jaar. Dat leverde vooral de Duitse autobouwers Mercedes en BMW voordelen op. De sterkste prestatie werd daarbij door de BMW iX1 opgetekend. De verkoop van dat model liet tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar een toename met 54 procent tot bijna 30.000 exemplaren optekenen. De Volvo EX40 eindigde op de tweede plaats. De modellen EQA en EQB van Mercedes volgden respectievelijk op een derde en vierde plaats. De verkoop van de Mercedes EQB liet daarbij een stijging met bijna 50 procent optekenen.

De BMW iX1 was met bijna 30.000 exemplaren het meest populaire exemplaar bij de premium elektrische compacte suv-modellen. – Foto: BMW Group

“In het marktsegment van de premium compacte suv-modellen hebben elektrische auto’s nu een aandeel van 25 procent”, benadrukte Dataforce. “Daarmee ligt de penetratie van elektrische wagens in dat segment bijna twee keer zo hoog als op de totale Europese automarkt, waar elektrische modellen een aandeel van 14 procent laten optekenen.”

Dataforce merkt op dat de verkoop van elektrische wagens in Europa alleen maar in het premium-gamma een stijging laat optekenen. Op de volledige Europese markt voor elektrische wagens diende tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar immers een daling worden gemeld. Die daling werd echter sterk in de hand gewerkt door een zware terugval in Duitsland, dat wel de grootste Europese markt voor elektrische compacte suv-modellen blijft.

Frankrijk was in datzelfde segment de grootste markt voor plugin hybrides. Op deze markt hebben volle hybrides daarentegen nauwelijks een impact. Bij de plugin hybrides werd de Europese markt tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar door de BMW X1, de Mercedes GLA, de Audi Q3 Sportback en de Range Rover Evoque aangevoerd.

Verontrustend signaal

Dataforce merkt verder op dat de verdere ontwikkeling van de verkoop onder meer kan afhangen van de impact van de heffingen die de Europese Unie op de import van elektrische wagens uit China heeft aangekondigd. Die heffingen zouden de getroffen auto’s beduidend duurder kunnen maken. Vooral de Smart #1, Smart #3 en de Zeekr X zouden getroffen kunnen worden. Al die modellen worden door de Geely Group op de markt gebracht.

“De aanhoudende trend van het stagnerend marktaandeel van elektrische auto’s op batterijen is zowel voor de industrie als de beleidsmakers een uiterst verontrustend signaal”, merkt de European Automobile Manufacturers Association (Amea) in dat verband op. “De automobielindustrie van de Europese Unie heeft miljarden euro geïnvesteerd in elektrificatie om voertuigen op de markt te brengen. De andere noodzakelijke ingrediënten voor deze transitie zijn echter niet aanwezig, terwijl ook het concurrentievermogen van de Europese Unie afneemt.”

“Als gevolg hiervan is de transitie naar klimaatneutraliteit een grote uitdaging, waarbij een groeiende bezorgdheid moet worden opgemerkt over de doelstellingen die voor de emissiereductie van de sector werd gesteld”, werpt de sectororganisatie op. “De Europese Unie mankeert nog steeds de cruciale voorwaarden voor de massale acceptatie van emissievrije auto’s en bestelwagens. De oplaadinfrastructuur moet snel verder worden uitgebouwd. Dat geldt ook voor de capaciteit voor de opslag van waterstof. Verder moet een concurrerende productieomgeving worden gecreëerd, terwijl duurzame energie op een betaalbare manier moet worden aangeboden. Ook de veilige levering van grondstoffen, waterstof en batterijen moet worden gegarandeerd.”

“Mario Draghi benadrukte in zijn recent Competitiveness Report nog dat de automobielsector een belangrijk voorbeeld van een gebrek aan planning binnen de Europese Unie, waarbij een klimaatbeleid wordt toegepast zonder ook een geschikt industrieel beleid naar voor te schuiven”, wordt er nog beklemtoond. “Deze ambitieuze transitie kan nergens ter wereld door de industrie alleen worden uitgevoerd. Dat is al helemaal niet mogelijk wanneer er geen consistente beleidsmaatregelen worden genomen om het concurrentievermogen van de automobielsector te behouden en de opname van emissievrije voertuigen in de Europese Unie te vergemakkelijken.”

“De leden van Acea zijn volledig toegewijd aan de klimaatdoelen van Parijs”, zegt de sectororganisatie nog. “Het is echter duidelijk dat de transitie beter beheersbaar moet worden gemaakt. Een inhoudelijke en holistische herziening van de uitstootregelgeving zal van cruciaal belang zijn voor de realisatie van de een vooruitgang die de gestelde ambities kan waarmaken, waarbij desnoods ook actie kan worden ondernomen.”

Meer over dit onderwerp:

• VW Group vraagt van Europese Unie realistische uitstootnormen
• Henkel opent testcentrum voor batterijen elektrische wagens
• Brazilië wil geen elektrische wagens uit Europese Unie
• Europese politici verschillen van mening over sluiting autofabrieken
• Noorwegen niet eens met heffing op elektrische auto’s uit China

Tijdens de eerste helft van dit jaar werd meer dan de helft van de energievoorziening van de Europese Unie uit hernieuwbare bronnen gehaald. Dat heeft Kadri Simson, Europees commissaris voor energie, aangekondigd. Tegelijkertijd waarschuwde dat slechts een minderheid van de lidstaten van de Europese Unie al een klimaatplan op lange termijn heeft ingediend.

“De Europese Unie is nu goed toegerust om haar doelstellingen op het gebied van klimaatneutraliteit te halen”, vertelde Kadri Simson. “De Europese Unie heeft meer dan de helft van haar energie opgewekt uit hernieuwbare energiebronnen. Dit betekent dat hernieuwbare energie voor de Europese Unie belangrijker is geworden dan fossiele brandstoffen. Vooral wind en water hebben een sterke bijdrage geleverd aan de groei van de Europese hernieuwbare energieproductie.”

Windkracht is in de Europese Unie na kernenergie de belangrijkste bron van elektriciteit. – Foto: Orsted

Ook de afnemende vraag naar energie deed het aandeel van hernieuwbare bronnen toenemen. In 2022 vertoonde het primaire energieverbruik van de Europese Unie een nieuwe neerwaartse trend. Daarbij werd een daling met 4,1 procent opgetekend. “Toch moeten de inspanningen op het gebied van energie-efficiëntie verder worden opgevoerd om in de Europese Unie tegen eind dit decennium het energieverbruik met 11,7 procent te verminderen”, merken experts op. “Verdere verbeteringen zijn dan ook nodig. Dat geldt onder meer voor de elektrificatie van verwarmingsapparatuur en het tempo van de renovatie van gebouwen.”

“Daarnaast zijn er ook versterkte inspanningen nodig om de hoge energieprijzen aan te pakken”, wordt er opgemerkt. “Dit is essentieel om het concurrentievermogen van de industrie in de Europese Unie te verbeteren en om investeringen in de geïntegreerde infrastructuurnetwerken, die essentieel zijn voor de elektrificatie van de Europese economie, te versterken.”

Geloofwaardigheid

Na kernenergie is windkracht in de Europese Unie nu de belangrijkste bron van elektriciteit en heeft daarmee gas naar de derde plaats teruggewezen. “De Europese Unie heeft op het gebied van hernieuwbare energie een sterke prestatie geleverd”, beklemtoonde energie-expert Jan Rosenow. “Wind en zon hebben nieuwe hoogten bereikt en hebben voor de eerste keer fossiele brandstoffen in de Europese elektriciteitsmix ingehaald”, verduidelijkte ze uit. “Dit bezorgt de Europese Unie ook de geloofwaardigheid om internationale inspanningen voor hernieuwbare energiebronnen te leiden.”

Ondanks deze vooruitgang blijft er volgens Europees commissaris Simson blijft er op het gebied van geloofwaardigheid een belangrijk probleem. “Op het gebied van klimaatplanning op lange termijn moet er nog een lange weg worden afgelegd”, wierp Simson op. “Deze plannen zijn essentieel om de vooruitgang van de Europese klimaatdoelstellingen tegen het eind van dit decennium te volgen. Ik dring er bij de lidstaten dan ook echt op aan om hun ontbrekende planning voor energie en klimaat in te dienen.”

De lidstaten van de Europese Unie dienden uiterlijk eind juni van dit jaar hun klimaatplannen bij de Europese Commissie indienen. “Hoewel die deadline al lang is gepasseerd, blijken tot nu toe slechts tien lidstaten hun dossiers te hebben ingediend.”

Gevreesd moet worden dat de ontbrekende plannen een tekort aan klimaatactie verbergen. Vooral op het gebied van transport, gebouwen, landbouw en de natuurlijke opvang van broeikasgassen moeten de inspanningen aanzienlijk worden versneld en in sommige gevallen zelfs helemaal een andere richting worden uitgestuurd”, benadrukte Charly Heberer, klimaatadviseur bij de milieuvereniging Germanwatch.

Meer over dit onderwerp:

• Brits hooggerechtshof verbiedt nieuwe steenkoolmijn in Cumbria
• Hernieuwbare bronnen leveren ruim 80 procent van Britse energie
• India lanceert project met windkracht voor 3 miljoen gezinnen
• Nexans investeert 90 miljoen euro in kabels voor offshore wind
• Windkracht voert Europese energieproductie met 6,4 gigawatt op

De emissies van methaan door menselijke activiteiten zijn de voorbije twee decennia met 20 procent gestegen. Bovendien blijkt de toename van de uitstoot de jongste jaren te versnellen. Dat blijkt uit een rapport van de Australische Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (Csiro). De resultaten van de studie doen twijfels ontstaan over het succes van de doelstellingen die door overheden over de hele wereld naar voor zijn geschoven om een dreigende ??klimaatramp af te wenden.

Methaan is een van de drie belangrijkste broeikasgassen die bijdragen aan klimaatverandering. Het gas blijft slechts enkele decennia in de atmosfeer en verdwijnt dan ook sneller dan zijn tegenhangers, koolstofdioxide en lachgas. Maar op die korte termijn levert methaan wel de belangrijkste bijdrage tot de opwarming van de aarde. Het gas houdt immers meer warmte in de atmosfeer dan de andere broeikasgassen.

De wereldwijde veestapel is één van de belangrijkste bronnen van methaanemissies. – Foto: Pixabay

“Er moest tussen 2020 en 2022 bij de uitstoot van methaan een versnelde toename worden vastgesteld”, benadrukt Pep Canadell, directeur van het Global Carbon Project van de Csiro. “In 2021 werd daarbij een absolute recordhoogte geregistreerd. “Dit betekent dat de methaanconcentraties in de atmosfeer inmiddels 2,6 keer hoger liggen dan de niveaus die in het midden van de achttiende eeuw, voor de aanvang van het industriële tijdperk, werden genoteerd.”

Verschillende sectoren leveren een bijdrage aan de wereldwijde uitstoot van methaan. De belangrijkste bron blijkt de landbouw, die in de emissies van het broeikasgas door menselijke activiteiten een aandeel van 40 procent heeft. Daarna volgen de fossiele brandstoffen (34 procent), vast afval en afvalwater (19 procent) en de verbranding van biomassa en biobrandstoffen (7 procent). De vijf belangrijkste producenten van antropogeen methaan waren in 2020 China (16 procent), India (9 procent), de Verenigde Staten (7 procent), Brazilië (6 procent) en Rusland (5 procent). De Europese Unie en Australazië hebben daarentegen de methaanuitstoot de voorbije twee decennia kunnen verminderen.

Als de toenemende trend van de antropogene methaanuitstoot zich wereldwijd blijft doorzetten, dreigen de doelstellingen van de Global Methane Pledge echter in gevaar te komen. De internationale gemeenschap heeft in dat programma de toezegging gedaan om de methaanuitstoot tegen het einde van dit decennium met 30 procent te verminderen. De Global Methane Pledge is door 158 landen ondertekend, maar tot nu toe hebben China, India en Rusland geweigerd zich aan te sluiten.

Warmste jaar

De alarmerende bevindingen van het Global Carbon Project worden verder ondersteund door de aankondiging dat 2023 met een ruime marge het warmste jaar uit de geschiedenis is geworden. Dat ging gepaard met intense bosbranden, zware hittegolven en een massale afname van de ijskap op de zuidpool. De wereldwijde oppervlaktetemperatuur was dat jaar gemiddeld 1,35 graden warmer dan voor de start van het industriële tijdperk. Geschat wordt dat antropogene methaanuitstoot bijdraagt ??aan ongeveer 0,5 graden van die opwarming.

Om de voorwaarden van de Klimaatakkoorden van Parijs, die de opwarming van de aarde willen beperken tot minder dan 2 graden Celsius boven het niveau dat voor de aanvang van het industriële tijdperk werd genoteerd, moeten de antropogene methaanuitstoot tegen het midden van deze eeuw met 45 procent dalen tegenover het niveau dat in 2019 werd geregistreerd.

Om de methaanuitstoot van de landbouwsector aan te pakken, moet vooral naar verbeterde praktijken in het landbeheer worden gekeken. Daarbij moet onder meer aandacht worden besteed aan het verbeteren van de efficiëntie van de dierlijke productie, het verstrekken van voederadditieven die enterisch methaan – ontstaan bij de fermentatie in de pens van herkauwers – verminderen en het kweken van dieren die minder methaan produceren.

Methaan mengt zich in de atmosfeer snel met zuurstof en produceert daarbij koolstofdioxide en water. Koolstofdioxide is daarentegen een veel stabielere molecule en blijft duizenden jaren in de atmosfeer, waarbij het broeikasgas warmte vasthoudt, tot het door de oceanen en planten wordt opgenomen. Door de combinatie van een korte levensduur met een extreme potentie blijkt methaan een uitstekend doelwit voor de inspanningen om de klimaatverandering snel aan te pakken.

Tijdens de eerste decennium van deze eeuw kenden de methaanemissies een vertraging. Dit werd volgens analisten wellicht veroorzaakt door een combinatie van de verminderde emissies van fossiele brandstoffen en chemische veranderingen in het vermogen van de atmosfeer om methaan af te breken. Sindsdien is de uitstoot van methaan echter enorm toegenomen. Bij de antropogene emissies van methaan werd er de eerste twee decennia een jaarlijkse groei tussen 50 miljoen ton en 60 miljoen ton geregistreerd. Dat betekende een stijging tussen 15 procent en 20 procent.

Dit betekent echter niet dat de hoeveelheid methaan in de atmosfeer met dezelfde hoeveelheid toeneemt, aangezien het gas voortdurend wordt afgebroken. Tijdens het eerste decennium van deze eeuw nam de hoeveelheid methaan in de atmosfeer met 6,1 miljoen ton per jaar toe. Het daaropvolgende decennium was er sprake van een jaarlijkse gemiddelde toename met 20,9 miljoen ton. In 2020 werd er echter al een toename met 42 miljoen ton gemeld. Sindsdien zijn de groeicijfers nog versneld.

Meer over dit onderwerp:

• Rood zeewier kan methaanuitstoot veestapel opvangen
• Satelliet Nasa moet emissies van broeikasgassen registreren
• Chinese steenkoolontginning dreigt tot opstoot methaanemissies
• Catalyst in staat methaan snel in methanol om te zetten
• Witte klaver kan mogelijk methaanuitstoot schapen verlagen

De grootste technologiebedrijven hebben de voorbije vijf jaar de emissies van hun zakenvluchten nagenoeg gehalveerd. Dat blijkt uit een rapport van de Travel Smart Campaign van de milieugroep Transport & Environment, gebaseerd op een analyse van de zakelijke verplaatsingen van medewerkers van zesentwintig grote technologiebedrijven. Maar de onderzoekers waarschuwen dat de emissies van deze verplaatsingen sinds het einde van de covid-pandemie, die de zakenluchtvaart nagenoeg had stilgelegd, opnieuw toenemen.

De onderzoekers stelden vast dat de luchtvaartemissies van de grote technologiebedrijven sinds 2019 gemiddeld met 49 procent zijn gedaald. PayPal en Intel toonden met een score van 82 procent de grootste inspanning te hebben gedaan om hun uitstoot terug te schroeven, gevolgd door Dell Technologies (74 procent), IBM (70 procent) en Microsoft (66 procent). Tegelijkertijd wordt gewaarschuwd dat er binnen de sector toch niet over een universele vooruitgang gewag kan worden gemaakt. Uit het rapport blijkt immers dat bij een aantal bedrijven de emissies snel  naar het niveau van 2019 terug zouden kunnen keren.

De grote technologiebedrijven hebben de emissies van hun zakenreizen met 49 procent verminderd. – Foto: Lufthansa Group

Onder meer Alphabet en Apple behoren volgens de Travel Smart Campaign tot deze laatste categorie ondernemingen. De reisuitstoot van Apple was twee jaar geleden weliswaar 65 procent lager dan de niveaus die in 2019 werden gerapporteerd, maar een toename van het aantal reizen in 2023 betekende dat het verschil uiteindelijk nog tot 31 procent is ingekrompen. Ook bij Alphabet liggen de emissies van de verplaatsingen nog slechts 23 procent onder het niveau van vijf jaar geleden.

Tenslotte waren er ook een aantal bedrijven die met hun zakenreizen een grotere uitstoot hebben veroorzaakt dan vijf jaar geleden. Bij Salesforce was er daarbij sprake van een toename met 2 procent, terwijl bij Atlassian Corporation een stijging met 29 procent moet worden gemeld.

Specifieke doelen

Transport & Environment zegt verheugd te zijn over de conclusies van het rapport. “Een indrukwekkend aantal bedrijven heeft zijn reizen met vliegtuigen sinds vijf jaar geleden, vlak voor de uitbraak van de covid-pandemie die zakelijke verplaatsingen tijdelijk tot stilstand brachten, gehalveerd”, wordt er daarbij opgemerkt. “De bevindingen van het rapport tonen het belang van de formulering van specifieke doelen door bedrijven om de emissies van hun zakenreizen te verminderen.”

Er wordt daarbij opgemerkt dat slechts zeven van de onderzochte bedrijven rond de emissies van hun zakenreizen specifieke doelen hadden gesteld, wat volgens de analisten nochtans een belangrijk hulpinstrument is om de bij de aanpak van de uitstoot van dit soort verplaatsingen een voortdurende vooruitgang te kunnen garanderen. “Onder meer SAP, Microsoft en IBM hebben terzake geen doelstellingen naar voor geschoven”, wordt er aangevoerd.

De Travel Smart Campaign zegt alle bedrijven op te roepen doelstellingen te formuleren om de emissies van hun vliegtuigreizen tegenover het niveau van 2019 met minstens 50 procent te verminderen. Daarbij wordt opgemerkt dat de technologiebedrijven een bijzondere verantwoordelijkheid hadden om leiderschap te tonen bij het verminderen van emissie-intensieve zakenreizen, aangezien hun toplui vaak beweren klimaatleiders te zijn en de ondernemingen een sleutelrol vervullen bij de ontwikkeling van digitale technologieën die de noodzaak van emissie-intensieve zakenreizen verminderen.

“Technologiebedrijven beweren al lange tijd klimaatleiders te zijn en velen hebben de emissies van hun zakenreizen aanzienlijk verminderd, maar als ze geloofwaardig willen zijn, moeten ze ook duidelijke reductiedoelen stellen”, beklemtoont Denise Auclair, expert zakenreizen bij Transport & Environment. “Hoe kan Sundar Pichai, chief executive van Google, beweren dat zijn bedrijf op weg is naar een duurzame toekomst als de reisemissies de verkeerde kant op gaan.”

Meer over dit onderwerp:

• Europese reizigers blijven een cruciale pijler toerisme Thailand
• Hogesnelheidstrein zorgt voor verbinding tussen Barcelona en Malaga
• Schiphol beperkt aantal vluchten in nieuw plan tegen geluidshinder
• Cruisesector toont toenemende interesse in ecologische technologieën
• Britten steunen beperkte alcoholconsumptie op luchthavens

De wereldwijde laadinfrastructuur moet tegen eind dit decennium een groei met meer dan 500 procent laten optekenen. Dat blijkt uit een rapport van het onderzoeksbureau McKinsey. Volgens het bedrijf Konect, aanbieder van oplaadtechnologie voor elektrische wagens, moet actie worden ondernomen om de installatie van laadstations te versnellen. Opgemerkt wordt dat bij het dichten van die kloof mogelijk op bestaande brandstofverkopers beroep zou moeten worden gedaan.

Belangrijke markten in de transitie naar elektrische voertuigen blijven achter bij de doelstellingen die ze voor openbare laadinfrastructuur hadden gesteld. Dat blijkt uit cijfers die ter gelegenheid van World EV Day bekend werden gemaakt. De statistieken tonen dat de Verenigde Staten, Europa en het Verenigd Koninkrijk de installaties van laadinfrastructuur ruimschoots zouden moeten verzesvoudigen om tegen het einde van dit decennium een voldoende aanbod te kunnen voorzien om aan de vraag te kunnen beantwoorden. 

De installatie van laadstations moet dringend worden versneld. – Foto: Eneco

De Verenigde Staten heeft momenteel amper 15 procent van de benodigde openbare laadpunten kunnen activeren. In het Verenigd Koninkrijk wordt een niveau van 22 procent opgetekend. In de rest van Europa zijn 18 procent van de benodigde installaties operationeel. Europa beschikt momenteel over 630.000 openbare laadpunten. Maar om de doelstellingen van de Europese Commissie tegen eind dit decennium te halen, zal dat aantal 5,5 keer moeten worden opgevoerd. Het Verenigd Koninkrijk beschikt momenteel over 70.000 openbare laadpunten, maar moet tegen eind dit decennium over 300.000 locaties kunnen beschikken. Ook hier is er dus sprake van een noodzakelijke groei met 350 procent.

“Maar met de huidige installatiesnelheden zullen deze belangrijke markten de transitie naar de elektrische mobiliteit onmogelijk adequaat kunnen ondersteunen”, wordt er aangevoerd. “Europa loopt bijvoorbeeld momenteel drie keer achter op het jaarlijkse installatietempo dat nodig is om de doelstellingen voor het einde van dit decennium te halen.”

Interessante opportuniteit

Volgens een aantal experts kan dit tekort aan laadpunten voor de traditionele brandstofretailers een interessante opportuniteit bieden. Konect, aanbieder van technologie voor het opladen van elektrische wagens, wijst er daarbij op dat deze retailers op het gebied van locatie en voorzieningen een optimale mix kunnen aanbieden.

“Het is bekend dat de meeste bestuurders van een elektrische auto zijn voertuig momenteel thuis opladen”, werpen de experts op. “Er is echter sprake van een tweede groep gebruikers, die echter niet over dezelfde faciliteiten beschikken. 

“Naarmate de technologie van de elektrische wagens verbetert, de kosten dalen en het bereik toeneemt, zullen meer mensen de overstap naar deze milieuvriendelijke vorm van mobiliteit maken”, verduidelijkt Om Shankar, general manager van Konect. “Deze vooruitgang moet echter worden gekoppeld aan een voldoende arsenaal beschikbare openbare laadpunten. Er moet logisch worden nagedacht over de plaatsing van nieuwe laadpunten. Dit zijn idealiter locaties die bij de automobilisten bekend zijn en ook gemakkelijk bereikbaar zijn. Dat is een gouden kans voor het bestaande netwerk van brandstofverkopers.”

De sector moet volgens de experts echter komaf maken met een aantal belangrijke belemmeringen tegen een efficiënte service. “Brandstofverkopers moeten immers voor de uitbouw van een betrouwbaar en winstgevend laadinstallaties een businesscase kunnen opbouwen”, wordt er opgemerkt. “Een onderzoek bij meerdere locaties van laadpunten toont onder meer dat 71 procent de downtime van laadpunten op hun locaties een uitdaging vindt, terwijl 57 procent de ondersteuning van servicepartners als de grootste hinderpaal beschouwt.”

Meer over dit onderwerp:

• Volvo lanceert elektrische vrachtwagen met bereik van 600 kilometer
• Citroën kondigt lancering nieuw elektrisch vlaggenschip aan
• Europa mag slechts 2,5 miljoen wagens per jaar produceren
• Lucid werkt aan goedkopere portefeuille elektrische wagens
• Renault 17 krijgt van designer Ora Ïto een elektrische versie

Stapels gebruikte autobanden kunnen op het eerste gezicht vooral een visuele vervuiling vormen, maar de impact van het probleem heeft in werkelijkheid nog veel bredere consequenties. Dat is de conclusie van een rapport van wetenschappers aan de Louisiana State University. Afgedankte autobanden zijn uitgegroeid tot een belangrijk probleem voor de volksgezondheid, omdat ze muggen een vochtige en een afgelegen broedplaats bieden. 

De soorten die het meest verantwoordelijk zijn voor de verspreiding van gevaarlijke ziekten zoals dengue, zika en het westnijlvirus worden door deze hete en vochtige toevluchtsoorden het meest worden aangetrokken. “Banden vormen voor muggen een dankbare habitat”, benadrukt onderzoeksleider Rebeca de Jesús Crespo, professor milieukunde aan de Louisiana State University. “De afwezigheid van roofdieren, het grote watervolume en een thermische isolatie maakt deze omgeving tot een zeer gewilde kraamkamer voor vrouwelijke muggen.”

Oude autobanden bieden muggen een beschermende habitat. – Foto: Pixabay

“De zika-epidemie in Puerto Rico vormde de inspiratie voor deze studie,” zegt Crespo. “Het verband tussen temperatuur en de verspreiding van vectorziekten was in eerder onderzoek al duidelijk gebleken. New Orleans bood een ideale setting om deze dynamiek verder te onderzoeken, vooral gezien de overvloed aan voorwaarden die de stad op het gebied van dengue en zika te bieden heeft.” De studie richtte zich op drie belangrijke muggensoorten – Aedes albopictus, Aedes aegypti en Culex quinquefasciatus – die in New Orleans worden gevonden. De onderzoekers selecteerden deze soorten vanwege hun staat van dienst voor de overdracht van ziektes. 

De conclusies van de studie bevestigen dat de stedelijke gezondheidsproblematiek vaak nauw verweven is met sociale elementen en omgevingsfactoren. Tijdens het onderzoek vonden de wetenschappers vaker bandenstapels in gebieden met een laag inkomen en een lage bevolkingsdichtheid. Dat werd tevens met een toegenomen populatie Aedes albopictus, vooral in koelere regio’s, in verband gebracht. Daarentegen werden populaties van de Aedes aegypti vaker aangetroffen in gebieden met hoge temperaturen, maar deze soort werd minder door de aanwezigheid van banden aangetrokken.

De wetenschappers besteedden ook aandacht aan de stedelijke hitte-eilanden, locaties die door de verstedelijking met hogere temperaturen worden geconfronteerd. De onderzoekers verwachtten daarbij een sterke correlatie tussen hoge temperaturen en een laag inkomen, maar niet in alle wijken van New Orleans kon dat verband worden bevestigd. Daarentegen werd vastgesteld dat hoge temperaturen nauwer verband hielden met de bevolkingsdichtheid en de leegstandspercentages dan met het mediaaninkomen.

Bronreductie

“Deze discrepantie kan te wijten zijn aan de aanwezigheid van voorstedelijke gebieden die weliswaar door een lager inkomen worden gekenmerkt, maar die door de sterke aanwezigheid van begroeiing wel koeler blijven”, verduidelijkt Crespo. “Context is bijzonder belangrijk. De relatie tussen hitte-eilanden en de sociaaleconomische status kan zich in oudere stedelijke buurten anders manifesteren dan in voorstedelijke gebieden.”

Crespo zegt dat er in gebieden met hoge temperaturen en een hoge bevolkingsdichtheid vaak meer publieke controle is op weggegooide banden. “Wanneer meer mensen een ruimte delen, bestaat er immers een grotere kans dat een bandenstapel wordt opgemerkt en iemand de gemeentelijke diensten belt om dat afval te laten verwijderen”, zegt de wetenschapster. “Dit leidt tot een frequentere en snellere afvoer van de banden, waardoor er minder kans is dat de die zich in die banden verschuilen, zich tot volwassen muggen kunnen ontwikkelen. Omgekeerd gedijt de Aedes albopictus in meer begroeide, koelere omgevingen waar stapels banden langer kunnen blijven bestaan en er een stabiele habitat wordt geboden.”

De bevindingen van de studie maken duidelijk dat buurten met een laag inkomen en minder inwoners vaak meer weggegooide banden herbergen en dus een groter risico lopen op ziektes die door muggen worden overgebracht. “Bronreductie is de sleutel tot muggenbestrijding”, voert Crespo aan. “Chemische behandelingen zouden een laatste redmiddel moeten zijn. Efficiënt muggenbeheer begint met habitatreductie.”

Crespo wil in een verder stadium onderzoeken of de ruimtelijke verspreiding van muggensoorten, beïnvloed door warmte en beschikbaarheid van habitat, zich vertaalt in verschillen in ziekterisico. “Inzicht in deze patronen kan helpen de risico’s van de overdracht van ziektes door muggen voor de volksgezondheid beter te voorspellen en te beperken.”

De studie toont volgens Crespo ook aan dat er nood is aan een ??bredere, multidisciplinaire aanpak om het afvalbeheer te verbeteren en barrières voor een goede verwijdering van banden aan te pakken. ”Wetshandhaving, het herstel van brownfields en huisvesting moeten hier allemaal pijlers van de besluitvorming vormen”, verduidelijkt de wetenschapper.

Meer over dit onderwerp:

• Continental introduceert nieuw bandentype voor stedelijke autovloot
• Gerecycleerde autobanden krijgen nieuwe toekomst als schoenzool
• Henkel en 4Jet ontwikkelen stille band voor elektrische wagens
• Neste recycleert oude banden tot nieuwe autocomponenten
• Edison Agrosciences produceert natuurlijk rubber van zonnebloemen

Computermodellen op basis van reinforcement learning kunnen efficiënte strategieën opleveren om het brandstofverbruik van voertuigen te beperken. Op die manier kan de technologie een belangrijke bijdrage leveren aan de beperking van de milieuvervuiling en bovendien helpen om het wereldwijde energietekort aan te pakken. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers aan de Hong Kong University of Science and Technology.

“De transportsector is wereldwijd nog steeds een van de belangrijkste bronnen van luchtvervuiling en klimaatverandering”, werpt onderzoeker Hui Zhong, op. “De sector eist ongeveer 59 procent van het wereldwijde olieverbruik op en neemt 22 procent van de totale emissies van koolstofdioxide voor zijn rekening. De identificatie van efficiënte strategieën om het brandstofverbruik van voertuigen te beperken, kan dus een aanzienlijke bijdrage leveren aan de vermindering van de vervuiling en kan tegelijkertijd het wereldwijde energietekort helpen aanpakken.”

EcoFollower zegt het brandstofverbruik al met minstens met ruim 10 procent te kunnen beperken. – Foto: Pixabay

EcoFollower, het computermodel van de Chinese wetenschappers is ontworpen om het brandstofverbruik te optimaliseren in scenario’s waarbij semi-autonome en volledig zelfrijdende voertuigen zich door het verkeer begeven, maar waarbij de wagens een veilige afstand tegenover elkaar moeten bewaren door hun snelheid aan te passen.

“Er is een toenemende vraag naar duurzame en energiezuinige transportoplossingen,” benadrukte Hui Zhong. “Verkeersopstoppingen en inefficiënt rijgedrag leveren een aanzienlijke bijdrage tot het brandstofverbruik en de emissies van broeikasgassen. Er moeten dan ook strategieën worden ontwikkeld om deze uitdagingen aan te pakken.”

“EcoFollower werd ontwikkeld op basis van reinforcement learning, waarbij een samenwerking van intelligente factoren een cumulatieve meerwaarde moet opleveren”, benadrukte Zhong. “Het programma is ontworpen om het brandstofverbruik tijdens het rijden te optimaliseren. Het model leert continu van zijn omgeving en past de volgafstanden en acceleratiepatronen van de verschillende wagens aan om het meest brandstofefficiënte rijgedrag te bereiken.”

Evenwicht

“EcoFollower onderscheidt zich daarbij met zijn vermogen om brandstofefficiëntie in evenwicht te brengen met het handhaven van een veilige en vlotte verkeersstroom”, verduidelijkt Zhong. “Conventionele modellen om de trajecten van voertuigen in het verkeer te optimaliseren, richten zich meestal uitsluitend op veiligheid of streven ernaar om de efficiënte verkeersstroom te vergemakkelijken. EcoFollower is daarentegen ontworpen om ook het brandstofverbruik te verminderen.”

De resultaten van de eerste tests van het team waren volgens de ontwikkelaars veelbelovend, aangezien EcoFollower het brandstofverbruik in alle testscenario’s aanzienlijk verlaagde. “We hebben aangetoond dat reinforcement learning in reële omstandigheden efficiënt kan worden toegepast om het brandstofverbruik te verlagen”, beklemtoonde Zhong. “Onze experimenten toonden dat de inzet van EcoFollower het brandstofverbruik met 10,42 procent kon verlagen. Dat resultaat heeft belangrijke implicaties voor de vermindering van de totale emissies en de bevordering van een duurzaam transport.”

De onderzoekers wijzen erop dat het model van EcoFollower in de toekomst zou kunnen worden geïntegreerd in de systemen die bestuurders moeten ondersteunen en technologieën voor zelfrijdende wagens. “Dit kan helpen om de efficiëntie van deze voertuigen te vergroten en hun impact op het leefmilieu te verminderen”, stipte Zhong aan.

In een volgende fase willen de onderzoekers de prestaties van het model verder te versterken. “Hoewel EcoFollower al beter presteert dan de traditionele Intelligent Driver Mode (IDM) en het brandstofverbruik met bijna 11 procent vermindert, zijn er nog meer scenario’s en datasets nodig om de technologie verder te testen en te verbeteren”, verduidelijkt Zhong. “Daarbij moet onder meer worden gekeken naar een omgeving met een gemengd verkeer. Er zijn immers duidelijke verschillen in het gedrag van manueel bestuurde wagens en autonome voertuigen. Dat heeft een impact op de prestaties van het model.”

Meer over dit onderwerp:

• Autonome vrachtwagens mogelijk over twee jaar op Japanse wegen
• Verkeerscongesties kunnen de mentale gezondheid ondermijnen
• Ook micromobiliteit is voor artificiële intelligentie interessante markt
• Wereldwijd vorig jaar bijna 15 miljoen elektrische wagens geregistreerd
• WalkSafe helpt mensen om veilig door de stad te navigeren

Tegen eind dit decennium zal het wereldwijde landbouwareaal met 3,6 procent toenemen. Hierdoor zal de wereldwijde landbouwproductie met 2 procent toenemen. Dat blijkt uit een rapport van wetenschappers aan de Universität Basel en de Ludwig-Maximilians-Universität in München, waarbij werd onderzocht welke gebieden wereldwijd het meest waarschijnlijk door een toekomstige uitbreiding van het landbouwareaal worden beïnvloed. Gesteld wordt dat de uitbreiding van het landbouwgebied een bedreiging voor het klimaat en de biodiversiteit vormt.

Volgens de studie zullen er naar verwachting vooral in tropische regio’s nieuwe landbouwgebieden ontstaan. “In die gebieden is er nog steeds een aanzienlijk potentieel om de landbouwproductie, ondanks de klimaatverandering, te verhogen”, zeggen de onderzoekers Florian Zabel en Ruth Delzeit, milieuwetenschappers aan de Universität Basel.

Tegen eind dit decennium zal het wereldwijd landbouwgebied met 3,6 procent worden uitgebreid. – Foto: Pixabay/Tr??ng Anh

Omdat landbouwgrond echter veel minder koolstofdioxide opslaat dan de oorspronkelijke vegetatie, moet volgens Zabel en Delzeit worden geraamd dat de veranderingen in het landgebruik op de lange termijn ongeveer 17 gigaton koolstofdioxide zouden uitstoten. “Dit is bijna de helft van het volume koolstofdioxide dat momenteel jaarlijks wereldwijd wordt geregistreerd”, zeggen de wetenschappers. “In de gebieden die door veranderingen in landgebruik worden getroffen, zou bovendien ook de biodiversiteit met 26 procent afnemen. De uitbreiding van landbouwgrond zou dan ook een ??zorgwekkende ontwikkeling zijn, vooral voor de wereldwijde klimaatbescherming en de inspanningen om de biodiversiteit te behouden.”

Het onderzoek bracht echter ook aan het licht dat beschermingsmaatregelen eveneens onbedoelde neveneffecten kunnen hebben. “Inspanningen van de wetgevers om de uitbreiding van landbouwgrond naar bossen, wetlands en bestaande beschermde gebieden te voorkomen zou de uitbreiding van het landbouwgebied vooral naar graslanden verplaatsen”, voeren Zabel en Delzeit aan. “Dit zou een op de biodiversiteit van deze gebieden negatief effect kunnen hebben. Graslanden herbergen over het algemeen immers een groter aantal soorten dan andere types van gronden.”

Economisch zinvol

Aan de andere kant kan het vasthouden aan de inspanningen die voor natuurbescherming worden gehanteerd, volgens de wetenschappers ook economisch zinvol zijn. “In tegenstelling tot de verwachtingen heeft het behoud van bossen, wetlands en bestaande beschermde gebieden weinig impact op het bruto binnenlands product van hun respectievelijke regio’s”, stipt onderzoeksleider Julia Schneider, milieuspecialist aan de Ludwig-Maximilians-Universität, aan. “De wereldwijde landbouwproductie wordt door de beschermende maatregelen dan ook slechts licht verminderd. Daarentegen zal de nadruk op natuurbehoud de extra emissies van broeikasgassen die met een uitbreiding van het landbouwareaal gepaard zouden gaan, aanzienlijk beperken.”

Deze bevinding is vooral relevant in de context van wereldwijde voedselzekerheid, want er wordt duidelijk gemaakt dat het conflict tussen de levering van landbouwproducten en de milieubescherming kan worden verzacht. De studie kan mee helpen om te antwoord te formuleren op de vraag welke gebieden een bescherming waard zijn. In het Kunming-Montreal Global Biodiversity Framework (2022) heeft de internationale gemeenschap zich ten doel gesteld om tegen eind dit decennium 30 procent van het wereldwijde landoppervlak te beschermen.

De studie identificeert regio’s die in de toekomst bijzonder kwetsbaar zijn en benadrukt de mogelijke gevolgen van de uitbreiding van het landbouwareaal voor de economie en het leefmilieu. “Dit maakt het mogelijk om de planning van beschermde gebieden aan te pakken om een zo breed mogelijke impact op zoveel mogelijk doelstellingen – zoals de strijd tegen de klimaatverandering en de bescherming van de biodiversiteit – te bereiken, terwijl ook rekening wordt gehouden met economische belangen”, verduidelijkt Zabel.

Meer over dit onderwerp:

• Efficiëntere techniek voor modificatie wilde populaties
• Paarden blijken veel intelligenter dan algemeen werd gedacht
• Bioengineering tegen pathogenen ondersteunt wereldwijde voedselzekerheid
• Voeding veestapel aan de frontlinie strijd voor duurzaamheid
• Stedelijke bomen hebben onder hittegolven ergst te lijden

De wereldwijde verzekeringssector moet ruim 150 miljard dollar aan jaarlijkse kosten door natuurrampen verwachten. In slechte jaren kunnen die negatieve cijfers nog zwaarder doorwegen. Dat blijkt uit een rapport van analist Verisk, gespecialiseerd in de risico’s voor de verzekeringssector. Opgemerkt wordt dat de klimaatverandering en de verdere verstedelijking een belangrijke bijdrage tot het verhoogd risico leveren. Vorig jaar werd een verlies van 133 miljard dollar gemeld.

“De verwachte verliezen voor de verzekeringssector bereiken een piek”, beklemtoonde Rob Newbold, voorzitter van Verisk. “De verzekeraars worstelen met een toename van schadeclaims die aan natuurrampen zijn gelinkt. Dat probleem heeft de kosten van de dekking opgedreven, terwijl een aantal verzekeraars zich zelfs uit sommige risicogebieden heeft teruggetrokken.”

Natuurrampen zullen de verzekeraars de volgende decennia met grotere kosten confronteren. – Foto: Pixabay/Artem Apukhtin

De sector heeft vier moeilijke jaren achter de rug, maar Newbold merkt op dat de situatie tijdens die periode niet als een uitschieters mag worden beschouwd. “Onze modellen tonen dat de verzekeringssector zich de volgende periode moet voorbereiden op jaarlijkse verliezen van gemiddeld 151 miljard dollar”, waarschuwt hij. “In extreme omstandigheden kunnen die verliezen nog veel hoger oplopen.” In de cijfers zijn ook de oogstverliezen in de landbouw begrepen. Zonder die kostenpost dalen de verwachtingen tot jaarlijkse verliezen van gemiddeld 119 miljard dollar.

“Hopelijk kan de verzekeringssector deze prognoses gebruiken om zich voor te bereiden op jaren met grote verliezen en?zich daardoor ook? beter kunnen positioneren om de moeilijke periode door te kunnen maken zonder hun solvabiliteit in gevaar te brengen”, benadrukte Newbold nog.

Verisk beklemtoonde dat de toename van de verliezen verschillende oorzaken had. “Daarbij ligt de nadruk op de impact van de klimaatverandering”, verduidelijkt Newbold. “De blootstelling neemt daarbij toe naarmate de bevolking in de risicogebieden verder aangroeit. Daarnaast is er ook de inflatie, die de kosten van de wederopbouw verder doet oplopen. De klimaatverandering is momenteel in de oplopende kosten nog een bescheiden factor. Maar verwacht moet worden dat de opwarming van de aarde in de verliezen van de verzekeraars de volgende decennia een toenemend aandeel zal krijgen”. 

Secundaire gevaren

“De klimaatverandering heeft op alle atmosferische gevaren, inclusief tropische cyclonen, een invloed, maar de impact is directer en uitgesprokener bij bosbranden, overstromingen en zware onweersbuien”, voert het rapport van Verisk aan. “De effecten op bosbranden en overstromingen zijn relatief goed begrepen, maar de relatie met zware onweersbuien is wetenschappelijk minder goed vastgesteld.”

De analist wijst er daarbij dat secundaire gevaren, zoals stormen en bosbranden, weliswaar niet een even grote impact hebben als een zware orkaan of aardbeving, maar waarschuwt tegelijkertijd dat hun gecombineerde schade voor de sector een aanzienlijke uitdaging wordt.

De studie wijst er wel op dat de toename van de risico’s per regio aanzienlijke verschillen kan vertonen. Daarbij wordt erop gewezen dat de voorbije vijf jaar de sterkste toename werd genoteerd in Azië (8,2 procent), gevolgd door Europa (7,1 procent). Aan het andere eind van het spectrum bevinden zich Latijns-Amerika en Oceanië (6,7 procent).

Verder werd opgemerkt dat in de Verenigde Staten de kosten voor de wederopbouw van woningen sinds 2019 met 7,4 procent per jaar zijn gestegen. Daarentegen kon wel de inflatie enigszins worden afgeremd, waardoor de uiteindelijk kosten vorig jaar een stijging met 3,8 procent lieten registreren. Tenslotte wordt erop gewezen dat de verzekeraars in Noord-Amerika met de zwaarste uitgaven voor schadeclaims (97 miljard dollar) rekening moeten houden.

Meer over dit onderwerp:

• Afrika door klimaatverandering onevenredig zwaar getroffen
• India lanceert alarmsysteem voor overstromingen meren Himalaya
• Klimaatverandering zorgt voor grotere droogte in Sicilië en Sardinië
• China noteert een recordaantal zware overstromingen
• Klimaatverandering bedreiging voor gezondheid wereldbevolking

Het milieubeleid dat Brazilië ruim vijftien jaar geleden adopteerde om de illegale vernietiging van het regenwoud in de Amazone in te dammen, heeft tot een opmerkelijk neveneffect geleid. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers aan het Insper Research Institute in São Paulo en de Universität Bonn. In gebieden waar de maatregelen werden geïmplementeerd, bleek immers niet alleen de ontbossing af te nemen, maar kon ook een daling van het aantal moorden worden vastgesteld.

Het regenwoud van de Amazone wordt beschouwd als een extreem belangrijk ecosysteem. Niet alleen is het gebied de natuurlijke biotoop van een enorme verscheidenheid aan dieren en planten, maar het tropisch regenwoud slaat ook grote hoeveelheden broeikasgassen op. Illegale ontbossing vormen echter een grote bedreiging voor het gebied, want hierdoor zou de wereldwijde capaciteit voor de opslag van broeikasgassen sterk kunnen afnemen.

Een striktere bescherming van het Amazonegebied levert diverse voordelen op. – Foto: Pixabay/ncassullo

Het grootste deel van het tropisch regenwoud van de Amazone situeert zich in Brazilië en beslaat er een gebied dat bijna even groot is als de hele Europese Unie. Het is voor de Braziliaanse overheid dan ook bijzonder moeilijk om het kwetsbare ecosysteem van het regenwoud tegen een illegale aantasting te beschermen.

“Om het probleem aan te pakken, publiceerde de Braziliaanse regering in 2007 een lijst met locaties waar prioritair beschermende acties moesten worden ondernomen”, verduidelijkt onderzoeksleider Gustavo Magalhães de Oliveira, expert biodiversiteit aan het  Institute for Food and Resource Economics (ILR) van de Universität Bonn. “Hieronder vielen een aantal gemeenten waar de ontbossing bijzonder snel vorderde. De Braziliaanse overheid houdt deze gebieden nauwlettend in het oog en neemt verschillende maatregelen om de milieuwetgeving te verbeteren en illegale ontbossing te voorkomen.”

Eerdere wetenschappelijke studies hebben al aangetoond dat het hanteren van zwarte lijst een efficiënte strategie vormt. In de betrokken gebieden blijkt het verlies aan bossen immers aanzienlijk te zijn afgenomen. Maar uit het nieuwe onderzoek bleek nog een bijkomend voordeel. “De illegale ontginning van bosgebieden gaat meestal gepaard met een toename van gewelddadige activiteit, onder meer omdat de eigendomsrechten over deze gebieden over het algemeen slecht zijn gedefinieerd”, benadrukt Oliveira. Een strengere aanpak van milieumisdrijven zou dan ook het geweld in de betrokken regio’s moeten terugdringen.”

De onderzoekers zeggen daarbij inderdaad een duidelijk verband te hebben kunnen vaststellen. “Wanneer een gemeente op de lijst werd geplaatst, kon een duidelijke daling van het aantal geweldsmisdrijven met dodelijke afloop worden opgemerkt”, stippen de onderzoekers. “Over alle betrokken regio’s kon in het aantal moorden een gemiddelde daling met 17 procent worden geregistreerd. Dit effect trad echter niet onmiddellijk op, maar kon pas na enkele jaren worden opgetekend.”

Georganiseerde misdaad

Er zijn volgens de onderzoekers duidelijke redenen waarom geweld tegen mensen en de natuur met elkaar zijn verbonden. “Gewelddadige acties worden op illegale markten vaak gebruikt om controle te krijgen over hulpbronnen met slecht gedefinieerde eigendomsrechten”, voert Oliveira aan. “In dit geval hanteren gewetenloze landrovers (grileiros) gewelddadige methoden en corruptie om grote gebieden in beslag te nemen, bossen te kappen en het land vervolgens te verkopen. Daardoor komen ze in conflict met groepen die ook belangen of daadwerkelijke eigenaars van die gronden – zoals inheemse volkeren – vertegenwoordigen.”

De maatregelen van de overheid vergroten echter het risico dat potentiële overtreders lopen om betrapt en gesanctioneerd te worden. “Door dit afschrikwekkende effect is de kans kleiner dat criminelen proberen zich op een illegale manier van gebieden meester te maken”, werpen de onderzoekers op. “Ook de gewelddadige conflicten, die vaak aan illegale landonteigening voorafgaan, nemen hierdoor af. Hulp aan de natuur helpt daarmee ook mensen.”

Dit goede nieuws wordt echter overschaduwd door recentere ontwikkelingen. De voorbije jaren is het aantal moorden in het Amazonegebied weer aanzienlijk gestegen. “De zakelijke kansen op illegale markten hebben machtige maffiagroepen gemotiveerd om steeds vaker in het Braziliaanse Amazonegebied voet aan de grond te zetten”, werpen de onderzoekers nog op. “Ze doen daarbij beroep op hun specifieke gewoontes, waarbij geweld wordt gebruikt om economische doelen te bereiken. De maatregelen die het leefmilieu moeten beschermen, kunnen helaas het geweld dat door deze georganiseerde misdaadgroepen wordt veroorzaakt, niet helemaal elimineren.”

Meer over dit onderwerp:

• Goudprijzen drijven export illegale mijnbouw Peru op
• Illegale goudwinning bedreiging voor Corcovado National Park in Costa Rica
• Amazonegebied telt meer dan vierduizend illegale mijnen
• Illegale mijnbouw heeft in Latijns-Amerika zware ecologische impact
• Ruim 40 procent van Amazonegebied heeft een beschermende status