Groenland heeft weer eigen groenten

Een Groenlandse supermarkt biedt voor het eerst groenten van eigen bodem. Door het zachter wordende klimaat kan de locale bevolking immers eigen bloemkool en broccoli oogsten. Volgens de Groenlandse landbouwadvisiseur Kenneth Hoeg is het zelfs niet onmogelijk dat het zuidelijke regio van het land in de toekomst veel intensiever actief zou kunnen worden in de landbouw. Hij ziet er ook bossen groeien.

Groenland is ongeveer vier keer groter, maar het land kent op dit ogenblik amper negen – aangelegde – sparrenbossen en 51 boerderijen. “De meeste daarvan zijn schapentelers, hoewel één boer zich aan veeteelt waagt,” aldus de International Herald Tribune. “Hij heeft 22 koeien. Op uitzondering van aardappelen, worden alle groenten ingevoerd, meestal uit Denemarken.”

Maar indien het in de toekomst warmer wordt, is het volgens Kenneth Hoeg niet onmogelijk dat een groot gedeelte van het zuiden van Groenland een landbouwgebied kan worden. “We zitten hier op de grens van de landbouw,” aldus Hoeg. “Enkele graden verschil kunnen hier grote veranderingen veroorzaken.” De winter zet zich in Groenland later in dan voorheen en het wordt ook sneller weer lente.

Daardoor kunnen de schapen langer in de bergen blijven. De ooien hebben dikkere en meer lammeren. Voor de kust verschijnt er opnieuw kabeljauw en er is ook meer tijd om te oogsten. Het landbouwseizoen duurt nu van midden-mei tot midden-september. Dat is drie weken langer dan een decennium geleden. Daarnaast is er ook meer tijd om in open lucht te werken en hebben de Groenlanders meer mogelijkheden om met de boot te reizen.

Meer nieuws over voeding

De Amerikaanse vliegtuigconstructeur Boeing heeft met success tests uitgevoerd met vliegtuigmotoren op waterstof. Dat heeft het Amerikaanse concern bekend gemaakt. De motor zou in de toekomst gebruikt worden als aandrijfbron voor het robotvliegtuig Hale (High Altitude Long Endurance). Boeing noemt de motor de toekomst van de luchtvaart en een manier om de uitstoot van koolstofdioxide terug te dringen.

Boeing maakte bij zijn experimenten gebruik van een waterstofmotor die door autoconstructeur Ford werd gebouwd. “De tests hebben uitgewezen dat waterstofmotoren technisch op punt staan en bevestigt dat deze technologie ook in vliegtuigen zal kunnen aangewend worden, zowel in de militaire luchtvaart als voor commerciële doeleinden,” aldus nog de Amerikaanse vliegtuigbouwer.

De test werd uitgevoerd in een laboratorium van de Aurora Flight Sciences in Manassas in de Amerikaanse staat Virginia. Drie dagen lang werd de motor volgens Boeing geconfronteerd met omstandigheden zoals die ook op een hoogte van meer dan 20 kilometer aanwezig zijn. Daarbij zou de motor zich volgens de vliegtuigconstructeur uitstekend hebben gedragen en de vooraf gestelde verwachtingen overtroffen te hebben.

Het Hale-vliegtuig moet in de toekomst op grote hoogte bewakings- en communicatie-opdrachten uitvoeren. Het vliegtuig zou meer dan zeven onafgebroken in de lucht moeten kunnen blijven en een lading van ongeveer één ton moeten kunnen vervoeren. “Maar het zal nog lang duren vooraleer het Hale-project werkelijk gerealiseerd zal kunnen worden,” aldus het magazine The Register, dat ook vraagtekens heeft bij de praktische mogelijkheden.

De wereldwijde olieproductie heeft een piek bereikt en zal tegen 2030 gehalveerd zijn. Dat zeg de Duitse Energy Watch Group (EWG). Daar wordt aan toegevoegd dat de extreme tekorten aan fossiele brandstoffen zouden kunnen leiden tot oorlogen en maatschappelijke achteruitgang. De EWG roept de industrie en de overheden dan ook op om actie te ondernemen en niet aan te blijven modderen.

“Volgens de Energy Watch Group heeft de wereldwijde olieproductie vorig jaar zijn absolute piek bereikt,” aldus de Britse krant The Guardian. “Dat is veel eerder dan de meeste experts hadden verwacht.” Volgens het rapport van de organisatie zal de olieproductie vanaf nu met ongeveer 7 procent per jaar terugvallen. Al heel vlug zal de wereld volgens de organisatie dan ook niet voldoende olie meer kunnen produceren om aan te stijgende vraag te voldoen.

“Dit is een groot problem voor de wereldeconomie,” aldus EWG-oprichter en Duits parlementslid Hans-Jozef Fell, die een belangrijk aandeel had in de succesvolle Duitse steun aan hernieuwbare energie. Het EWG-rapport laat een heel andere taal horen dan het International Energy Agency, dat van oordeel is dat men zich op dit ogenblik weinig zorgen moet maken over de olievoorraden.

Volgens de officiële cijfers is er op dit ogenblik nog een wereldwijde olievoorraad van 1.255 gigavaten. Aan het huidige consumptieniveau is dat goed voor 42 jaar bevoorrading. Maar volgens het EWG-rapport ligt het werkelijke cijfer wellicht één derde lager. “Op dit ogenblik worden er wereldwijd ongeveer 81 miljoen vaten per dag geproduceerd,” aldus het rapport. “Maar tegen 2030 zal dat wellicht teruggevallen zijn tot 39 miljoen vaten.”

Volgens de Duitse organisaties moet er ook een ernstige terugval verwacht worden in de productie van gas, steenkool en uranium, aangezien ook deze energiebronnen opgebruikt raken. “Dit zal uiteindelijk leiden tot een structurele verandering van het wereldwijde economische systeem,” waarschuwt de organisatie. “De afname van fossiele brandstoffen zal geen enkel facet van het dagelijks leven ongemoeid laten.”

Er mag volgens de organisatie dan ook massale onrust en oproep verwacht worden. “Wanneer men blijft voortmodderen zoals men nu bezig is en de problemen onderschat, zou een dergelijke evolutie wel eens uit de hand kunnen lopen en uiteindelijk leiden tot een complete ineenstorting van de maatschappij,” wordt er gewaarschuwd.

Autofabrikanten moeten meer tijd krijgen om de automotoren milieuvriendelijker te maken. Daar is een meerderheid in het Europees Parlement het over eens. Nieuwe auto’s moeten pas in 2015 hun maximale uitstoot van koolfstofdioxide beperken tot 125 gram per kilometer. Dat is drie jaar later dan de Europese Commissie wil, maar de nieuwe norm wordt wel iets strenger. De beslissing wordt door diverse partijen op scherpe kritiek onthaald.

De Europese Commissie gaat uit van 130 gram koolstofdioxide per kilometer door technische aanpassingen. “We moeten ambitieuze doelen stellen, maar ook de industrie voldoende tijd geven voor nieuwe ontwerpen tegen zo laag mogelijke kosten,” aldus de Britse liberaal Chris Davis, die het voorstel had ingediend. De uitstoot van koolstofdioxide bedraagt nu gemiddeld 160 gram per kilometer.

De uitstoot is op enkele jaren amper gedaald, vooral omdat de autoproducenten de jongste periode veel zwaardere auto’s – vooral suv-modellen – op de markt hebben gebracht. Zwaardere wagens stoten meer broeikasgas uit. Diverse partijen reageren teleurgesteld op de beslissing van het Europees Parlement. “De fabrikanten halen hun doel voor 2008 al niet en zouden hierdoor nog meer tijd krijgen,” wordt er opgemerkt. “Dat zorgt voor veel extra uitstoot.”

Tegenstanders hopen het Europees Parlement alsnog op andere gedachten te brengen. Het wetsvoorstel van de Europese Commissie zal begin volgend jaar worden voorgelegd. Sommigen streven naar een limiet van 120 gram in 2012, gevolgd door scherpere norm van 80 gram in 2020. De fabrikanten hebben volgens hen de jongste jaren veel gedaan om auto’s veiliger te maken. Ze stellen dat het nu tijd is voor milieuvriendelijker modellen.

De groene partijen stellen dat de milieuvriendelijker techniek al op de markt is. “Nu al rijden meer dan één miljoen auto’s in de Europese Unie met een uitstoot van minder dan 120 gram koolstofdioxide per kilometer,” wordt er opgemerkt. “Sommige hybride auto’s produceren zelfs maar 60 gram koolstofdioxide-uitstoot. Dit is de vernieuwende technologie die de Europese Unie moet stimuleren.”

Er zitten nog altijd teveel onnodige giftige en schadelijke stoffen in laptops. Dat blijkt uit een onderzoek van Greenpeace. De onderzochte laptops voldeden wel aan de nieuwe richtlijn van de Europese Unie. Ook de laptops die buiten Europa werden geproduceerd en verkocht voldeden aan die richtlijn. De Europese wetgeving heeft dus wereldwijd effect en zou volgens Greenpeace nu moeten worden aangewend om ook broom, pvc en flataten te verbieden.

“Het is ronduit teleurstellend dat er nog geen gifvrije laptops zijn,” stelt Greenpeace. “Broom, pvc en ftalaten zijn bijzonder schadelijk en moeten bij wet worden verboden.” Meer dan veertig procent van de onderzochte laptoponderdelen bevatten broom. PVC werd teruggevonden in het isolatiemateriaal van bijna de helft van de onderzochte draden en kabels. Ftalaten zitten in de stroomkabels van alle laptops.

Broomhoudende vlamvertragers, pvc en ftalaten komen in het milieu terecht zodra de laptops worden afgedankt. Uit eerder onderzoek van Greenpeace in recyclinggebieden in China en India bleek dat onder andere broomhoudende vlamvertragers in grote hoeveelheden werden teruggevonden in het milieu. Deze stoffen zijn erg giftig en schadelijk voor de ontwikkeling van kinderen.

Greenpeace wil dat elektronicabedrijven stoppen met het gebruik van dergelijke stoffen. Uit het onderzoek kwam ook naar voren dat van bijna alle onderzochte laptoponderdelen er product zonder gifstoffen te vinden was. Dit betekent volgens Greenpeace dat het theoretisch nagenoeg mogelijk zou moeten zijn om een gifvrije laptop te produceren. Het is volgens de organisatie nu wachten op de eerste producent die echt een gifvrije laptop op de markt brengt.

Een kwart van de broeikasgassen die China uitstoot, worden veroorzaakt door de productie van goederen die bestemd zijn voor de export naar het westen. Dat is de conclusie van een rapport van het Tyndall Centre, een Britse organisatie die zich bezig houdt met klimaatonderzoek. Volgens het rapport moeten westerse landen maatregelen nemen om de uitstoot die ze veroorzaken, te verminderen.

Volgens het Tyndall Centre is 23 procent van alle Chinese broeikasgassen afkomstig van de productie van exportgoederen. “De Chinese emissieniveau’s zijn in een belangrijke mate het gevolg van het handelsoverschot van China,” aldus het bureau. “Zo steeg de Chinese uitvoer naar Groot-Brittannië vorig jaar met 10 procent. Maar bovendien is de Chinese groeieconomie ook bijzonder koolstofdioxide-intensief.”

Het Tyndall Centre zegt dat westerse regeringen hun visie op de klimaatverandering en de broeikasproblematiek dan ook moeten herzien. “Het is duidelijk dat er vanuit een verkeerd gezichtspunt wordt vertrokken,” voert het rapport aan. “Regeringen richten zich op de uitstoot van broeikasgassen binnen de eigen grenzen, maar zouden verantwoordelijkheid moeten nemen voor de uitstoot die ze veroorzaken door de productie van goederen die zij consumeren.”

In de bedrijfswereld wordt clean tech, duurzame energie, steeds meer een trend. Dit jaar werd tot nu toe 18 miljard dollar geïnvesteerd in clean energy. Volgens Ron Pernick, oprichter van het consultancybureau Clean Edge, zal de toekomstige clean tech-voorhoede zowel uit start-ups als gevestigde bedrijven bestaan. De Verenigde Staten en Japan zijn nog altijd voorlopers, maar Europa haalt zijn achterstand in.

Volgens het Amerikaanse consultancybureau Clean Edge steeg de omzet van de clean energy-sector tussen 2002 en 2006 met 600 procent naar 55 miljard dollar. Volgens het Britse onderzoeksbedrijf New Energy Finance zijn investeringen van venture capital en private-equity in clean energy het voorbije jaar met bijna 70 procent gestegen naar 18 miljard dollar. Volgens Clean Edge zal de markt voor duurzame energie tegen 2016 nog vervierdubbelen.

“Volgens Dirk Berkhout, directeur van venture capitalist Econcern, zullen de meeste innovaties bij nu nog relatief kleine spelers vandaan komen,” aldus het magazine Fem Business. “Deze bedrijfjes worden echter door de groten opgeslokt zodra hun technologie uitontwikkeld is en ze commercieel rijp zijn. Uitzondering is de redelijk ontwikkelde markt voor zonne-energie, die wordt beheerst door jonge, innovatieve bedrijven.”

Het magazine stelt dat Europa op het vlak van clean tech weliswaar nog achterloopt op de Verenigde Staten en Japan, maar wel bezig is aan een inhaalbeweging. “Een Amerikaanse hegemonie is bij clean tech hoe dan ook niet te verwachten,” aldus nog Fem Business.

Computerproducent Apple dreigt voor de rechter gedaagd te zullen worden indien het zijn iPhones niet groener maakt of kopers niet waarschuwt voor de giftige stoffen die de toestellen bevatten. Het Centre for Environmental Health in Oakland (Californië) heeft dit aan het bedrijf gemeld. Dat is een gevolg van een analyse over de iPhone van de milieuorganisatie Greenpeace.

In een YouTube video op de Greenpeace website laat wetenschapper David Santillo weten dat IPhones gevaarlijke hoeveelheden bromine, chlorine en phthalaten bevatten, chemische onderdelen om de flexibiliteit van het plastic te vergroten. De toestellen zouden volgens Greenpeace meer phthalaten bevatten dan de toegelaten norm voor speelgoed of kinderverzorging.

Phtlalaten worden in verband gebracht met afwijkingen bij borelingen en dus zou de iPhone volgens Greenpeace gevaarlijk kunnen zijn voor zwangere vrouwen. Apple zou verplicht kunnen worden om waarschuwingen te plaatsen op zijn verpakkingen, maar kan er niet toe gedwongen worden om de toestellen terug te roepen of de samenstelling van het basismateriaal te veranderen.

Europa is binnenkort beter voorbereid op grote rampen met olietankers. Dat zegt het European Maritime Safety Agency (EMSA). Met aanbesteding voor vier nieuwe exemplaren vervolledigt Europa zijn netwerk van olie-opruimschepen langs de Europese kusten. Het netwerk zal uiteindelijk uit dertien schepen bestaan, die in geval van crisis snel kunnen opgeroepen worden.

Het netwerk bestaat uit kleine tankschepen die gewoonlijk brandstof naar grotere schepen varen. Bij een grote ramp kan de Europese Unie ze snel oproepen en ombouwen met veegarmen en opslagtanks. De tankschepen werden uitgekozen op basis van hun vaste ligplaats, zodat een netwerk ontstaat langs alle Europese zeeën. Kleinere incidenten worden op nationaal vlak aangepakt.

De aanzet van het netwerk werd twee jaar geleden gegeven. Aanleiding was het ongeluk met de Prestige in 2002, toen 70.000 ton zware stookolie in de oceaan stroomde. Volgens de EMSA bleek toen dat de lidstaten van de Europese Unie nauwelijks schepen ter beschikking hadden om dit soort rampen aan te pakken. Het netwerk moet niet alleen het Kanaal en de Noordzee, één van de drukste vaarroutes van de wereld, beveiligen, maar ook de Zwarte Zee en de Oostzee, waar steeds meer Russische tankers passeren.

Tot nu toe werd er slechts één keer een bestrijdingsschip opgeroepen. Dat gebeurde in augustus na een aanvaring tussen twee schepen in Spanje. Omdat dergelijke rampen gelukkig niet dikwijls gebeuren, werd er volgens de EMSA gekozen om te werken met oproepbare schepen in plaats van te investeren in dure nieuwbouw, die grotendeels werkloos aan de kade zouden blijven liggen.

Het economisch ontwikkelingsmodel van Latijns-Amerika is een bedreiging voor de biodiversiteit van het continent. Dat is de conclusie van een rapport van de World Conservation Union (IUCN). Daarbij wordt opgemerkt dat de economie ecosystemen en beschermde gebieden verwoest. Het feit dat in veel landen linkse regeringen aan de macht zijn, verandert daar volgens milieudeskundigen niets aan.

“Latijns-Amerika groeit jaarlijks met 5 tot 6 procent,” aldus de organisatie. “Dat economisch groeimodel is echter niet gebaseerd op plaatselijke behoeften, maar op wereldwijde vraag. Latijns-Amerika kent linkse en rechtse regeringen, maar één ding hebben ze bijna allemaal gemeen. Ze zijn zich er niet van bewust dat ze ontwikkeling moeten baseren op duurzaam management van natuurlijke hulpbronnen.”

Volgens IUCN-woordvoerders zou een goed beheer van beschermde gebieden een overheidsbeleid moeten worden. “We zijn al dertig jaar bezig met duurzame ontwikkeling, maar regeringen trekken zich er weinig van aan,” aldus de organisatie tegenover het magazine OneWorld. “We preken voor eigen parochie, op bijeenkomsten waar mensen komen die al overtuigd zijn.”

Latijns-Amerika herbergt meer dan 40 procent van de plant- en diersoorten in de wereld. Maar die ecosystemen worden bedreigd door monocultuur en de productie van gewassen voor biobrandstof, mijnbouw, olie- en gasboringen en de grootschalige aanleg van infrastructuur. Daarbij wordt onder meer verwezen naar de ontbossing in de Amazone, een gevolg van de uitbreiding van de veeteelt die zich richt op de export van vlees en melkproducten.

Gabriel López, hoofd van Global Strategies van de IUCN, wijst op de noodzaak van een nieuw duurzaam ontwikkelingsmodel. “Milieu zou daarin niet één van de deelaspecten moeten zijn, maar de basis van het nieuwe model,” aldus de IUCN-toman. “Als dat niet gebeurt, dan zullen beschermde gebieden over een paar jaar zijn uitgeput.”