Het Japanse energieconcern Kansai Electric Power begint met een geologisch onderzoek naar de mogelijke vervanging van een reactor in de kerncentrale van Mihama in Tsuruga aan Japanse Zee. Dat heeft Nozomu Mori, voorzitter van Kansai Electric Power, aangekondigd. Indien het plan zou doorgaan, krijgt Japan zijn eerste nieuwe kernreactor sinds de ramp met de centrale van het elektriciteitsbedrijf Tepco in Fukushima.

Op dit moment is in de kerncentrale van Mihama, gelegen in de prefectuur Fukui, alleen Reactor Drie operationeel. De twee andere reactoren werden buiten gebruik gesteld. Sinds de ingebruikname van Reactor Drie in de kerncentrale Tomari van Hokkaido Electro Power in 2009 is er in Japan geen nieuwe reactor meer gebouwd. Mori benadrukte dat Kansai Electric Power tijdens het onderzoek rond de eventuele bouw van een nieuwe reactor een open communicatie zou hanteren en een samenwerking wil opzetten met de lokale bevolking.

In 2010 kondigde Kansai Electric al aan een verouderde reactor te willen vervangen. Er werd ook een eerste onderzoek gestart. Maar de plannen moesten na de ramp met de centrale van Fukushima, veroorzaakt door een zware aardbeving en tsunami, in 2011 worden opgeborgen.

Na de ramp keerde de Japanse publieke opinie zich sterk tegen kernenergie als nationale energiebron. De Japanse overheid benadrukte herhaaldelijk dat er geen plannen waren voor de bouw van nieuwe reactoren of een vervanging van bestaande installaties. Maar aangezien de vraag naar elektriciteit in Japan naar verwachting zal toenemen, overwegen de overheid en de energiesector toch nieuwe of grotere installaties te voorzien om de zekerheid op de levering van elektriciteit te garanderen. In het herziene energieplan, dat in februari werd gepresenteerd, gaf de Japanse regering aan opnieuw op kernenergie te willen rekenen.

Door de strengere veiligheidsnormen die na de ramp zijn ingevoerd door de Japanse nucleaire toezichthouder, zal het geplande onderzoek waarschijnlijk volledig opnieuw moeten worden gestart. Indien de locatie geschikt wordt bevonden, zal Kansai Electric een basisontwerp moeten opstellen en ter goedkeuring aan de toezichthouder voorleggen. Pas nadien kan eventueel met de bouw worden begonnen.

De Japanse overheid stimuleert de vervanging van oudere kernreactoren door nieuwe installaties, die veiliger worden geacht. Kansai Electric werkt daarvoor samen met Mitsubishi Heavy Industries en andere partners aan de ontwikkeling van een geavanceerde lichtwaterreactor, die beter bestand is tegen natuurrampen en terroristische dreigingen.

In Rusland heeft de regering een steunpakket van 63 miljard roebel (ongeveer 802 miljoen dollar) aangekondigd om de steenkoolindustrie te ondersteunen. De sector wordt immers geconfronteerd met internationale sancties, dalende prijzen en exportbelemmeringen.

Volgens het plan mogen steenkoolbedrijven de betaling van de belasting op delfstoffenwinning en bepaalde sociale premies tot eind november dit jaar uitstellen. Daarnaast krijgen de ondernemingen uitstel van betaling voor hun belastingschulden. Het Russische ministerie van energie zal bepalen welke bedrijven in aanmerking komen voor de steunmaatregelen.

Het Russische inisterie van financiën benadrukte dat de maatregelen bedoeld zijn om werkkapitaal vrij te maken voor steenkoolproducenten die kampen met verslechterende economische omstandigheden. Het hulppakket moet nog definitief worden goedgekeurd door de regering, aldus het ministerie.

Er wordt al gerichte steun verleend aan bepaalde bedrijven, in de vorm van subsidies, uitstel van terugbetalingen van kredieten en schuldherschikking. Tot nu toe hebben zeven bedrijven – waaronder grote producenten zozals Mechel, Vorkutaugol, SDS-Oegol en Severny Koezbass – individuele steun ontvangen. Gezamenlijk exploiteren deze bedrijven 34 mijnen, 16 verwerkingsinstallaties en 20 ondersteunende industriële sites. Ambtenaren verwachten nog aanvragen van ongeveer veertig andere bedrijven te ontvangen en te beoordelen.

Westerse sancties

De Russische steenkoolindustrie, die lange tijd een belangrijke pijler van de Russische export vertegenwoordigde, is zwaar getroffen door westerse sancties, een dalende wereldwijde vraag en hogere invoertarieven in China, de grootste afzetmarkt voor de Russische steenkoolsector. Eerder al had Dmitry Islamov, Russisch vice-minister van energie, dat meer dan een kwart van de Russische steenkoolbedrijven door de crisis in de sector het risico liep te moeten sluiten. In totaal zouden al 51 ondernemingen – zowel mijnen als dagbouwsites – zijn stilgelegd of op het punt staan hun activiteiten op te schorten.

Begin vorig jaar waren er in de Russische steenkoolwinning 179 bedrijven – waaronder 52 ondergrondse mijnen en 127 dagbouwsites – actief. Islamov gaf tevens aan dat de verliezen in de sector eind vorig jaar 112,6 miljard roebel (ongeveer 1,44 miljard dollar) bedroegen. Hij waarschuwde dat de situatie verder dreigde te verslechteren.

Eerder had Dmitry Lopatin, adjunct-directeur van de afdeling steenkool van het Russische ministerie van energie, al gemeld dat steenkoolbedrijven tijdens de eerste vijf maanden van dit jaar verliezen van 112 miljard roebel (1,43 miljard dollar) hadden geleden.

De totale verliezen van de sector zouden tegen eind dit jaar kunnen oplopen tot een bedrag tussen 300 miljard roebel en 350 miljard roebel. Die som is vergelijkbaar is met de jaarlijkse begrotingen van grote Russische regio’s.

Volgens het ministerie zijn er verschillende factoren die bijdragen aan de crisis. Daarbij wordt onder meer gewezen naar de hoge schuldenlast van de bedrijven uit de sector, die tot 1,2 biljoen roebel is opgelopen. Daarnaast wegen ook de zwakke buitenlandse vraag en de lage steenkoolprijzen op de sector. Tenslotte is er ook de ongunstige wisselkoers van de roebel.

Rekening houdend met deze omstandigheden, moet er volgens het Russisch Nationaal Kredietbeoordelingsbureau rekening mee worden gehouden dat de Russische steenkoolindustrie de volgende twaalf tot achttien maanden een golf van consolidatie zou kunnen doormaken. De dalende exportinkomsten en toenemende financiële druk zouden ertoe kunnen leiden dat kleinere bedrijven door grotere groepen worden opgekocht of een herstructurering ondergaan.

Zonnekracht was tijdens de maand juni in de Europese Unie de grootste bron van elektriciteit. Het is de eerste keer in de geschiedenis dat de opwekking van Europese elektriciteit door zonnekracht wordt aangevoerd. Dat blijkt uit een rapport van de denktank Ember.

Uit de cijfers van Ember blijkt dat zonnekracht tijdens de maand juni dit jaar in de Europese Unie 22,1 procent van de opwekking van elektriciteit vertegenwoordigde. Zonnekracht liet kernenergie daarbij nipt achter zich, maar wekte beduidend meer elektriciteit op dan fossiele brandstoffen. Minstens dertien lidstaten vestigden maandrecords voor zonnekracht. In Nederland liep het aandeel van elektriciteit op tot een piek van 40,5 procent, gevolgd door Griekenland met 35,1 procent. De pieken waren te danken aan een toename in capaciteit en een lange periode van zonnig weer. 

Deze verschuiving hielp de Europese Unie tevens om een piek in energievraag, veroorzaakt door vroege zomers hittegolven die het continent teisteren, op te vangen. “Europa ontwikkelt zich op het gebied van zonnekracht tot een grootmacht”, benadrukte Chris Rosslowe, analist bij Ember, in een commentaar op de cijfers.

Terwijl zonnekracht een piek laat optekenen, blijkt de Europese afhankelijkheid van steenkool snel terug te vallen. Tijdens de maand juni was amper 6,1 procent van de opwekking van elektriciteit in de Europese Unie afkomstig uit steenkool. Dat is het laagste maandcijfer dat steenkool ooit in Europa heeft laten optekenen. Tijdens de maand juni van vorig jaar had steenkool in de Europese opwekking van elektriciteit nog een aandeel van 8,8 procent. 

Duitsland en Polen, samen verantwoordelijk voor het grootste deel van het steenkoolgebruik in de Europese Unie, noteerden beide historische dieptepunten. Duitsland wekte slechts 12,4 procent van zijn elektriciteit op uit steenkool, maar Polen vertoont met een aandeel van 42,9 procent daarbij nog wel een sterke afhankelijkheid van steenkool. Ook in Tsjechië (17,9 procent), Bulgarije (16,7 procent) en Denemarken (3,3 procent) werden nieuwe laagterecords opgetekend.

Tien lidstaten van de Europese Unie gebruikten helemaal geen steenkool meer voor de opwekking van elektriciteit. Dat was onder meer het geval in Ierland, dat de voorbije maand zijn laatste steenkoolcentrale heeft gesloten. Spanje en Slowakije plannen eveneens om dit jaar definitief te stoppen met de productie van steenkool. Ondertussen bereikten minstens dertien lidstaten van de Europese Unie het hoogste aandeel van zonnekracht in de productie van elektriciteit. Dat was onder meer het geval voor België, Kroatië, Frankrijk, Hongarije, Italië, Portugal en Slowakije.

Gezamenlijk schetsen de gegevens een hoopvol beeld voor de Europese energietransitie, waarbij de zomerperiode minder bepaald wordt door fossiele brandstoffen en meer door zonnekracht.

Publieke steun

Europa kan haar succes op het gebied van zonnekracht gedeeltelijk toeschrijven aan overweldigende publieke steun voor hernieuwbare energiebronnen, vooral wanneer die ook economische voordelen opleveren. Volgens de Europese Commissie steunen bijna negen op de tien Europeanen maatregelen van de Europese Unie om meer hernieuwbare energie te produceren.

In veel landen spreken vooral zonnepanelen op daken, lagere energierekeningen en onafhankelijkheid van de grillige fossiele markten jongeren en klimaatbewuste consumenten aan. Onderzoek toont aan dat gemeenschapsprojecten met kortingen, gedeeld eigenaarschap of lokale werkgelegenheid consistent op steun kunnen rekenen. Projecten die bewoners bij de opwekking van duurzame energie betrekken en financiële voordelen delen, hebben ook op lange termijn meer kans van slagen.

Deze initiatieven hebben tevens een bijdrage geleverd tot de toenemende capaciteit aan zonnekracht. De capaciteit om zonnekracht op te wekken kent in Europa een snelle stijging en versnelt het afscheid van fossiele brandstoffen. In 2008 kwam slechts 1 procent van de Europese hernieuwbare energie uit zonnekracht, maar in 2023 was dat aandeel al gestegen tot 20,5 procent. “De onafgebroken records zijn niet alleen te danken aan zonnig weer, maar ook aan de nieuwe zonnepanelen die elk jaar worden geplaatst,” beklemtoonde Rosslowe.

Het record van de voorbije maand was volgens analisten weliswaar een belangrijke mijlpaal, maar ze voegen eraan toe dat er nog veel meer mogelijk is. Een recent onderzoek van de Global Energy Monitor wees uit dat de omvorming van gesloten steenkoolmijnen tot zonneparken genoeg elektriciteit kan opleveren om een land ter grootte van Duitsland van elektriciteit te voorzien. Volgens de organisatie kunnen meer dan 1,2 miljoen hectare voormalige steenkoolterreinen in Europa worden herbestemd voor duurzame energie.

Zonnekracht is niet de enige drijvende kracht achter de energietransitie van Europa. Windenergie vertegenwoordigde zowel in mei als juni bijna 16 procent van de opwekking van elektriciteit in de Europese Unie. Dat is het hoogste aandeel dat windenergie tijdens die maanden heeft laten optekenen.

Ondanks de recordprestaties met duurzame energie, vertegenwoordigden fossiele brandstoffen tijdens de maand juni nog steeds ongeveer 25 procent van de opwekking van elektriciteit in de Europese Unie. Dat is beduidend minder dan de voorbije jaren, maar benadrukt de uitdagingen die nog resteren, vooral tijdens momenten van de dag of seizoenen waarin zon en wind minder opbrengen.

Experts benadrukken dat meer opslagcapaciteit, intelligente netwerken en een beter vraagbeheer cruciaal zullen zijn om nieuwe duurzame pieken te laten optekenen en fossiele brandstoffen verder uit het systeem te duwen. “Goedkope hernieuwbare energie helpt Europa nu al om zich te bevrijden uit de greep van de fossiele energieprijzen,” betoogde Rosslowe. “De volgende grote kans ligt in batterijopslag en flexibiliteit – om hernieuwbare elektriciteit ook tijdens de ochtend en avond te benutten – op ogenblikken dat fossiele energie nog steeds voor hoge elektriciteitsprijzen zorgt.”

Meer over dit onderwerp:

• Afscheid van fossiele brandstoffen versterkt energiezekerheid meeste landen
• Europeanen voorstander van investeringen in eigen duurzame energie
• Europese Unie toch op weg om emissiedoelstellingen te halen

Elektrische wagens op batterijen die momenteel in Europa worden verkocht, stoten over hun hele levensduur bijna vier keer minder broeikasgassen uit dan benzineauto’s. Dat blijkt uit een studie van de International Council on Clean Transportation (ICCT). De onderzoekers benadrukken dat de Europese elektriciteitsmix steeds duurzamer wordt, waarmee ook het klimaatvoordeel van elektrische auto’s toeneemt.

Volgens het onderzoek van de ICCT produceren elektrische auto’s op batterijen die momenteel worden verkocht, over hun hele levenscyclus 73 procent minder broeikasgasemissies dan wagens met benzinemotoren, zelfs wanneer de productie wordt meegerekend. Dat is een verbetering van 24 procent ten opzichte van schattingen vier jaar geleden. Er wordt aan toegevoegd dat andere aandrijfsystemen – waaronder hybrides en plug-in hybrides – slechts een marginale of geen enkele vooruitgang tonen in hun uitstoot.

De studie bevestigt eerdere wetenschappelijke bevindingen. Alleen elektrische auto’s op batterijen kunnen de grootschalige emissiereducties leveren die nodig zijn om de meest vervuilende vervoerswijze van Europa – personenwagens zijn verantwoordelijk voor bijna driekwart van de uitstoot in de transportsector – aan te pakken.

“Elektrische auto’s op batterijen in Europa worden sneller milieuvriendelijker dan we hadden verwacht en presteren beter dan alle andere technologieën, inclusief hybrides en plug-in hybrides,” benadrukte Marta Negri, onderzoeker bij International Council on Clean Transportation. “Deze vooruitgang is grotendeels te danken aan de snelle uitrol van hernieuwbare elektriciteit op het Europese continent en de grotere energie-efficiëntie van elektrische voertuigen op batterijen.”

Tegen 2025 zullen hernieuwbare energiebronnen naar verwachting ongeveer 56 procent van de elektriciteitsopwekking in Europa vertegenwoordigen. Dat betekent een stijging met 18 procentpunten tegenover vijf jaar geleden. Het Joint Research Centre van de Europese Unie voorspelt dat dit aandeel in 2045 verder tot 86 procent zal toenemen.

Auto’s die momenteel worden verkocht, blijven doorgaans ongeveer twintig jaar op de weg. Hierdoor zal een verdere verbetering van de elektriciteitsmix de klimaatvoordelen van elektrische auto’s op batterijen alleen maar vergroten. Daarentegen blijft de brandstofmix voor verbrandingsmotoren grotendeels afhankelijk van fossiele brandstoffen, aangezien de beschikbaarheid en prijs van alternatieve brandstoffen onzeker blijven.

Misleidend

Bij het verminderen van emissies over de gehele levenscyclus blijven andere technologieën achter bij de elektrische voertuigen op batterijen. Bij hybride en plug-in hybride wagens wordt tegenover benzinewagens daarbij slechts een daling met respectievelijk 20 procent en 30 procent bereikt. Dit komt ook doordat plug-in hybrides minder vaak op elektriciteit rijden dan eerder werd aangenomen. Hoewel hybridisering enige voordelen biedt, zijn deze reducties relatief klein in vergelijking met de besparingen op de uitstoot van elektrische auto’s op batterijen. Deze voordelen zijn ook onvoldoende om de klimaatdoelstellingen op lange termijn te halen.

De studie houdt ook rekening met andere aandrijfsystemen en brandstofopties, zoals elektrische auto’s op waterstof. Ook deze sector kan aanzienlijke emissiereducties (79 procent) bieden ten opzichte van benzinemotoren, maar alleen wanneer de waterstof geproduceerd is met hernieuwbare elektriciteit, wat momenteel nog niet op schaal beschikbaar is in Europa. Waterstof die vandaag beschikbaar is, wordt vrijwel volledig geproduceerd uit aardgas, wat slechts een emissiereductie van 26 procent oplevert ten opzichte van benzinemotoren.

De onderzoekers wijzen er nog op dat over de uitstoot van elektrische voertuigen heel wat misleidende informatie is verspreid. Onder meer wordt vaak opgemerkt dat elektrische voertuigen tijdens de productie van batterijen meer uitstoot veroorzaken. “Hoewel  de uitstoot bij de productie van elektrische auto’s op batterijen ongeveer 40 procent hoger ligt dan bij wagens met benzinemotoren, toont ons onderzoek aan dat deze initiële emissieschuld doorgaans na ongeveer 17.000 kilometer rijden – meestal binnen het eerste tot tweede jaar van gebruik in Europa – wordt gecompenseerd”, zeggen de onderzoekers.

De beperkingen op de export naar de Verenigde Staten en Europa zetten Chinese autobouwers aan tot een wereldwijde zoektocht naar nieuwe markten. Daarbij richten de constructeurs vooral op het onderontwikkelde potentieel van Afrika te ontsluiten, met een focus op elektrische en hybride voertuigen. Dat hebben verschillende experts tegenover het persbureau Reuters gezegd.

Hoewel er in Afrika meer dan een miljard mensen wonen, hebben lage inkomens en hoge invoerrechten fabrikanten lange tijd belemmerd om op het continent meer wagens te verkopen. De onbetrouwbare beschikbaarheid van elektriciteit en een gebrek aan laadinfrastructuur hebben bovendien de Afrikaanse acceptatie van elektrische voertuigen belemmerd. Maar bedrijven zoals Byd, Chery Auto en Great Wall Motor (GWM) proberen lage prijzen in te zetten om in Afrika vooruitgang te boeken. Een uitbreiding in Zuid-Afrika wordt daarbij gebruikt als een springplank voor een verdere Afrikaanse groei.

“We beschouwen Zuid-Afrika als een bijzonder belangrijke markt voor onze wereldwijde expansie”, beklemtoonde Tony Liu, chief executive van Chery South Africa. Zuid-Afrika is de meest ontwikkelde automarkt van het continent. Momenteel zijn er veertien Chinese automerken in Zuid-Afrika actief. Die Zuid-Afrikaanse activiteiten werden pas vorig jaar gelanceerd. Ook DongFeng, Leapmotor, Dayun en Changan, willen binnenkort de Afrikaanse markt betreden.

“Naarmate nieuwe partijen zich vestigen, onderzoeken ook meer gevestigde bedrijven de mogelijkheden om auto’s lokaal te produceren, waardoor ze kunnen profiteren van een stimuleringsprogramma van de overheid, waarbij kortingen worden aangeboden op voertuigen die lokaal zijn geproduceerd”, merkt Reuters op.

“Chery gaf aan lokale partnerschappen of de plaatselijke bouw van een eigen fabriek in Zuid-Afrika te overwegen. Dat zou moeten leiden tot een productie voor de Zuid-Afrikaanse markt en een export naar de rest van het continent en mogelijk Europa. Omada & Jaecoo, een premiumdochter van Chery, zou in Zuid-Afrika eveneens haalbaarheidsstudies uitvoeren. 

Great Wall, op het gebied van omzet de grootste Chinese autofabrikant in Zuid-Afrika, vond het naar eigen zeggen tot nu toe niet zinvol om de productie van componenten te lokaliseren. Import vanuit China bleef immers goedkoper, maar dat lijkt nu – onder invloed van schaalvoordelen – te veranderen. Er wordt nu gedacht aan een outsourcing naar een lokale fabrikant of het opzetten van een semi-demontabele fabriek, die gedeeltelijk voorgeassembleerde kits zou omzetten in complete voertuigen.

Enorm groeipotentieel

Chinese autofabrikanten, die midden in een snelle omschakeling naar elektrische auto’s en hybride productie zitten, worden geconfronteerd met groeiende obstakels in de Verenigde Staten en Europa. De groei van de verkoop van nieuwe elektrische auto’s verloopt in veel rijke markten trager dan verwacht. De hoge heffingen van de Europese Unie en de Verenigde Staten op de import van in China geproduceerde elektrische auto’s, hebben hun belangrijkste concurrentievoordeel – de lagere prijs – tenietgedaan. Pogingen om grote opkomende markten zoals India en Brazilië te betreden, zijn ook ingewikkeld gebleken.

Hoewel de Afrikaanse markt nog steeds relatief beperkt blijft, maken bronnen in de industrie gewag van een enorm groeipotentieel. Zuid-Afrika, een markt die lange tijd werd gedomineerd door merken als Volkswagen en Toyota, produceerde vorig jaar iets minder dan 600.000 auto’s. Maar de overheid schat dat de productie tegen 2035 kan groeien tot 1,5 miljoen eenheden, mits de juiste prikkels worden gegeven. Experts van de Association of African Automotive Manufacturers voerden aan dat de potentiële markt voor de Afrikaanse Sub-Sahara tot een volume tussen drie en vier miljoen nieuwe auto’s per jaar zou kunnen uitgroeien.

Experts beschouwen plugin hybrides als cruciaal voor hun strategie voor Afrika. “Voertuigen met batterijen zijn in Zuid-Afrika niet echt van de grond gekomen”, benadrukte Hans Greyling, general manager Zuid-Afrika bij Omoda & Jaecoo. “We kijken nu meer naar traditionele hybrides of plugin-hybrides.”

De Zuid-Afrikaanse verkoop van elektrische wagens, met inbegrip van hybrides, heeft vorig jaar een verdubbeling gekend tegenover het jaar voordien. De sector vertegenwoordigde 3 procent van de totale verkoop van nieuwe auto’s in Zuid-Afrika. Hoewel de aantallen nog beperkt – 15.611 voertuigen – blijven, voelen Chinese bedrijven zich door de trend aangemoedigd. “Op basis van onze ervaring in China zal de vraag explosief toenemen zodra het marktaandeel van de sector tot 10 procent is opgelopen”, beklemtoonde Tony Liu.

Chinese autofabrikanten worden geconfronteerd met scepsis bij consumenten over de kwaliteit, de beschikbaarheid van reserveonderdelen en de ongeteste restwaarde van hun voertuigen. Maar ze rekenen erop dat prijs en geavanceerde technologie hen onderscheiden van de traditionele Afrikaanse marktleiders en richten zich op het aanbieden van plugin hybrides en elektrische auto’s met een basisprijs van minder dan 22.500 dollar.

“Zolang deze wagens betaalbaar blijven vanuit een kostenperspectief, zullen ze zich onderscheiden van oudere merken met vergelijkbare specificaties”, betoogde Greg Cress, autospecialist bij consultant Accenture. Steve Chang, algemeen directeur van Byd Auto Zuid-Afrika, zei dat hij zich niet laat afschrikken door de trage adoptie van elektrische auto’s en de Afrikaanse markt voor voertuigen met verbrandingsmotoren. Hij verwacht snel een grote omschakeling van verbrandingsmotoren naar een elektrische aandrijving. “Afrika is een bijzonder grote markt”, beklemtoonde hij.

Zonnekracht was tijdens de maand april van dit jaar wereldwijd de vierde grootste bron van elektriciteit. De sector werd daarbij voor de eerste keer in de geschiedenis belangrijker dan windkracht en kernenergie. Dat blijkt uit een rapport van het onderzoeksbureau Ember. Opgemerkt wordt dat zonnekracht tijdens de maand april van dit jaar 10 procent van de wereldwijde elektriciteit leverde. Dat is het grootste aandeel dat zonnekracht ooit in de wereldwijde elektriciteitsvoorziening heeft laten optekenen. 

Zonnekracht is volgens Ember inmiddels wereldwijd de vierde grootste bron van elektriciteit. Alleen steenkool, gas en waterkracht leverden meer elektriciteit. “Deze mijlpaal betekent een grote verschuiving in de bronnen van de wereldwijde elektriciteitsvoorziening”, beklemtoonden woordvoerders van Ember.

Uit het onderzoek van Ember blijken ook een aantal opmerkelijke regionale verschuivingen. In China bereikte het gezamenlijke aandeel van windenergie en zonnekracht in de Chinese elektriciteitsproductie tijdens de maand april van dit jaar een niveau van 26 procent. Het is de eerste keer dat windenergie en zonnekracht in China samen meer dan een kwart van de nationale elektriciteitsvoorziening voor hun rekening nemen.

Efficiëntie

In China heeft het bedrijf Longi Green Energy Technology, fabrikant van zonnepanelen, nieuwe efficiëntierecords gemeld. De doorbraken omvatten een conversie-efficiëntie van 33 procent voor een tandemzonnecel van silicium-perovskiet van commerciële omvang (260,9 vierkante centimeter) en een efficiëntie van 26 procent voor een kristallijne siliciummodule. De aankondigingen van Longi werden door het Amerikaanse National Renewable Energy Laboratory officieel bevestigd.

“Longi blijft zich inzetten voor de ontwikkeling van baanbrekende technologie en zet zich onvermoeibaar in voor verbeteringen in de omzetting van zonne-energie in elektriciteit om duurzame, hernieuwbare en kosteneffectieve fotovoltaïsche energie te produceren”, merken woordvoerders van het bedrijf op. 

Waarnemers merken op dat deze nieuwe records de Chinese leidende positie in de wereldwijde fotovoltaïsche industrie verder verstevigen. “Deze prestaties benadrukken de technologische bekwaamheid van de Chinese fabrikanten van zonnepanelen”, voeren zij aan. “Deze ondernemingen hervormen het industriële landschap en versnellen de transitie naar een uitstootvrije toekomst. De technologische vooruitgang van Chinese bedrijven zoals Longi is cruciaal om de gemiddelde kosten van elektriciteit uit zonnekracht te verlagen, waardoor de sector nog een aantrekkelijker bron van energie wordt.”

“De aanhoudende innovatie die voortkomt uit de Chinese productie van de photovoltaische panelen is een gamechanger”, beklemtoonde Lin Boqiang, hoofd van het China Institute for Studies in Energy Policy aan de University of Xiamen. “Deze efficiëntieverbeteringen vertalen zich direct in lagere kosten en een groter implementatiepotentieel, waardoor de wereldwijde energietransitie van fossiele brandstoffen wordt versneld.”

“Deze focus op onderzoek en ontwikkeling zal naar verwachting de kloof tussen de Chinese technologie voor de productie van zonnepanelen en concurrenten uit andere regio’s verder vergroten”, wierp Lin Bogiang nog op. “Hierdoor zal de dominante positie van China in de sector in de nabije toekomst worden versterkt.”

Volgens Li Zhenguo, oprichter van Longi, zijn de twee doorbraken het beste bewijs van de voortdurende investeringen van het bedrijf in onderzoek en ontwikkeling en de toewijding om de grenzen van efficiëntie te verleggen. “We zullen ervoor blijven zorgen dat zonnekracht wereldwijd de belangrijkste energiebron wordt”, zei hij. “Maar de sector moet nog steeds uitdagingen zoals energieopslag en netintegratie oplossen. Alleen door gezamenlijke innovatie kan duurzame energie echt iedereen ten goede komen.”

De wereldwijde energiesector zal dit jaar een bedrag van 3,3 biljoen dollar investeren, Dat betekent een nieuw record, gedreven door een toename van de uitgaven aan duurzame energie, ondanks economische onzekerheid en geopolitieke spanningen. Dit blijkt uit een rapport van het International Energy Agency.

Verwacht wordt dat technologieën in hernieuwbare energiebronnen, kernenergie en opslag dit jaar 2,2 biljoen dollar aan investeringen zullen aantrekken. De investeringen in olie, aardgas en steenkool zouden dit jaar naar verwachting een niveau van 1,1 biljoen dollar bereiken. De stijging van de uitgaven aan duurzame energie sluit aan bij de bredere trend die wereldwijd wordt waargenomen, aangezien de meeste naties – waaronder olierijke landen in het Midden-Oosten – doelstellingen voor een klimaatneutrale hebben gesteld.

“Te midden van de geopolitieke en economische onzekerheden die de vooruitzichten voor de energiesector vertroebelen, blijkt energiezekerheid een belangrijke motor achter de groei van de wereldwijde investeringen dit jaar tot een recordbedrag van 3,3 biljoen dollar, aangezien landen en bedrijven zich proberen te beschermen tegen een breed scala aan risico’s”, beklemtoonde Fatih Birol, directeur van het International Energy Agency, in een commentaar op het rapport.

“De snel veranderende economische en handelssituatie betekenen dat sommige investeerders een afwachtende houding aannemen ten aanzien van de goedkeuring van nieuwe energieprojecten, maar op de meeste gebieden hebben we nog geen significante gevolgen voor bestaande projecten gezien”, gaf Birol nog aan.

Elektriciteit leidt

Het rapport merkt op dat de investeringstrends in de sector duidelijk wijzen op het begin van het elektrotijdperk, met een snelle stijging van de vraag vanuit de industrie, koeling, elektrische mobiliteit, datacenters en kunstmatige intelligentie. Tien jaar geleden lagen de investeringen in fossiele brandstoffen 30 procent hoger dan in de opwekking van elektriciteit, netwerken en opslag. Dit jaar echter zullen de investeringen in elektriciteit – 1,5 biljoen dollar – naar verwachting zo’n 50 procent hoger liggen dan het totale bedrag dat wordt uitgegeven aan de marktintroductie van olie, aardgas en steenkool.

In april wees een ander rapport van het International Energy Agency eveneens op de groeiende vraag naar elektriciteit wereldwijd, gedreven door de snelle uitrol van artificiële intelligentie en datacenters. Destijds stelde het agentschap dat het elektriciteitsverbruik van datacenters die gebruikmaken van artificiële intelligentie tegen 2030 naar verwachting een verdubbeling zal kennen tot 945 terawattuur, wat nieuwe uitdagingen creëert voor de energiezekerheid en de doelstellingen voor de uitstoot van koolstofdioxide. Er werd aan toegevoegd dat het elektriciteitsverbruik van datacenters sinds 2019 jaarlijks met 12 procent is gestegen en inmiddels 1,5 procent van de wereldwijde consumptie van elektriciteit vertegenwoordigt.

Volgens het rapport zijn de uitgaven aan uitstootarme energieopwekking de voorbije vijf jaar bijna verdubbeld. Dat is vooral te danken aan de verdere doorbraak van zonnekracht. Het agentschap voorspelde dat de investeringen in zonnekracht, zowel op grote schaal als op daken, naar verwachting dit jaar een niveau van 450 miljard dollar zullen bedragen. Daarmee tekent deze sector voor de grootste investeringspost in de wereldwijde energie-investeringen.

“Door de felle concurrentie tussen de leveranciers en de extreem lage kosten worden geïmporteerde zonnepanelen, vaak gecombineerd met batterijen, een belangrijke drijfveer voor energie-investeringen in veel opkomende naties en ontwikkelingslanden”,  gaf het bureau nog aan. De investeringen in batterijopslag nemen ook snel toe en bereiken dit jaar een niveau van meer dan 65 miljard dollar.

In het rapport wordt verder opgemerkt dat de kapitaalstromen naar kernenergie de voorbije vijf jaar eveneens met 50 procent zijn gegroeid en naar verwachting dit jaar rond de 75 miljard dollar zullen bedragen. De Verenigde Staten en het Midden-Oosten vertegenwoordigden verder bijna de helft van de toename van de definitieve investeringsbeslissingen voor aardgas. Als de investeringen in de opvang en opslag van koolstofdioxide volgens plan verlopen, zullen volgens de studie de uitgaven in deze sector tegen 2027 meer dan vertienvoudigen ten opzichte van het huidige niveau.

Projecten voor brandstoffen met lage emissies zijn echter bijzonder gevoelig voor beleidsmatige onzekerheid. “Sommige waterstofprojecten zijn de voorbije twaalf maanden geannuleerd of uitgesteld, maar er is nog steeds een pijplijn van goedgekeurde projecten die in 2025 ongeveer 8 miljard dollar aan investeringen vereisen. Dat betekent bijna een verdubbeling tegenover het niveau van vorig jaar.

Elektriciteitsnetten

In het rapport wordt verder opgemerkt dat de investeringen in elektriciteitsnetten – die inmiddels een niveau van 400 miljard dollar per jaar hebben bereikt – geen gelijke tred houden met de uitgaven voor opwekking en elektrificatie. “Om de elektriciteitszekerheid te handhaven, zouden de investeringen in de netten tegen het begin van het volgende decennium gelijk moeten zijn aan de uitgaven voor opwekking van elektriciteit”, voert het agentschap aan. “Dit wordt echter belemmerd door lange vergunningsprocedures en krappe toeleveringsketens voor transformatoren en kabels.”

Het rapport meldde verder dat lagere olieprijzen en verwachtingen rond de vraag wellicht zullen leiden tot de eerste daling van de investeringen in de upstream oliesector sinds de covid-crisis in 2020 wereldwijd toesloeg. “De verwachte daling van 6 procent wordt vooral veroorzaakt door een scherpe inkrimping van de uitgaven aan Amerikaanse schalie-olie”, voert het agentschap aan.

“De investeringen in nieuwe installaties voor vloeibaar aardgas (LNG) vertonen daarentegen een sterke opwaartse trend, aangezien nieuwe projecten in de Verenigde Staten, Qatar, Canada en elders zich voorbereiden op een ingebruikname. De markt voor vloeibaar gas zal volgens het rapport tussen 2026 en 2028 de grootste capaciteitsgroei in zijn geschiedenis kennen..

Volgens het agentschap blijven de bestedingspatronen in de energiesector wereldwijd bijzonder ongelijkmatig. Veel ontwikkelingslanden, vooral in Afrika, zouden moeite ervaren om kapitaal voor energie-infrastructuur te mobiliseren. Het rapport voegde eraan toe dat Afrika slechts 2 procent van de wereldwijde investeringen in duurzame energie voor zijn rekening neemt, ondanks het feit dat het continent 20 procent van de wereldbevolking vertegenwoordigt.

“Om de financieringskloof in Afrikaanse landen en andere opkomende naties en ontwikkelingslanden te dichten, moet de internationale publieke financiering worden opgeschaald en strategisch worden ingezet om grotere hoeveelheden privaat kapitaal aan te trekken”, waarschuwt het agentschap.

Het agentschap merkt daarbij wel op dat de trends in energie-investeringen in India en Brazilië bij de opkomende naties en ontwikkelingslanden opvallen. “Het mobiliseren van internationale financiering voor investeringen in duurzame energie in opkomende naties en ontwikkelingslanden zal moeten worden gecombineerd met de ontwikkeling van binnenlandse kapitaalmarkten”, waarschuwt het agentschap.

China is met ruime marge wereldwijd de grootste investeerder in energie. Tien jaar geleden had het land in de wereldwijde investeringen in duurzame energie een aandeel van 25 procent, maar dat is inmiddels tot bijna 33 procent opgelopen.

Meer over dit onderwerp:

• Uitbreiding kernenergie kan Europa economische meerwaarde opleveren
• Meta rekent volgende twintig jaar op leveringen kernenergie
• Utrecht is eerste Europese stad met vehicle-to-grid deelautoservice
• Wereldwijd trustfonds moet ontginning zeldzame mineralen energiesector steunen
• China kan Verenigde Staten vervangen in internationale energie-projecten
• Indische elektriciteitssector bouwt afhankelijkheid van steenkool verder af
• Hernieuwbare energie helpt Europese elektriciteitsprijzen dalen
• Amerikaanse begrotingswet zou verdere doorbraak zonnekracht blokkeren
• Sunnova Energy moet ruim helft van zijn medewerkers ontslaan
• Zonnekracht met batterijen kan meerderheid Japanse elektriciteitsbehoefte dekken

Er zal dit jaar wereldwijd 2 miljoen ton duurzame vliegtuigbrandstof worden geproduceerd. Dat heeft Willie Walsh, directeur-generaal van de International Air Transport Association (Iata) aangekondigd. Walsh wees er daarbij nog op dat het succes van programma’s voor de reductie van koolstofdioxide voor de internationale luchtvaart cruciaal is. Er zijn volgens hem bovendien voldoende overheidsmaatregelen nodig om de inspanningen voor een decarbonisatie te realiseren.

Met een verwacht volume van 2 miljoen ton zal de productie van duurzame vliegtuigbrandstof volgens Walsh dit jaar een verdubbeling laten optekenen tegenover vorig jaar. Maar tegelijkertijd wees hij erop dat een voorraad van 2 miljoen ton dit jaar slechts 0,7 procent van het totale brandstofverbruik door de luchtvaart zal uitmaken.

Het gebruik van duurzame vliegtuigbrandstoffen is de voorbije jaren steeds prominenter geworden, aangezien de meeste landen doelstellingen hebben vastgesteld om een klimaatneutrale status te bereiken. “Hoewel het bemoedigend is dat de productie van duurzame vliegtuigbrandstoffen een verdubbeling zal kennen, blijft het aandeel van de sector in het totale brandstofverbruik van de luchtvaart nog altijd bijzonder beperkt”, waarschuwde Walsh.

“Maar zelfs dat relatief kleine aandeel zal wereldwijd 4,4 miljard dollar aan de brandstofrekening van de vliegtuigmaatschappijen toevoegen”, gaf Walsh nog aan. “Het tempo van de vooruitgang bij het opvoeren van de productie en het behalen van efficiëntie om kosten te verlagen, moet dan ook worden versneld.”

Corsia

Walsh stelde verder dat voldoende overheidsmaatregelen, waaronder de implementatie van een efficiënt beleid, nodig zullen zijn om de verhoopte emissiereducties te kunnen realiseren. Hij voegde eraan toe dat het succes van het Carbon Offsetting and Reduction Scheme for International Aviation (Corsia) cruciaal is voor het compenseren van de uitstoot van broeikasgassen in de luchtvaartsector.

In het kader van Corsia, een initiatief van de International Civil Aviation Organization, moeten vliegtuigexploitanten emissie-paketten kopen en annuleren om de toename van de uitstoot van koolstofdioxide te compenseren. “Het bevorderen van de productie van duurzame vliegtuigbrandstoffen vereist een toename van de productie van hernieuwbare energie”, benadrukte de Iata. “Die vormt immers de basis voor de winning van de duurzame vliegtuigbrandstoffen. Daarnaast moet ook het beleid ervoor zorgen dat de duurzame brandstoffen een passend deel van de productie van hernieuwbare energie krijgt toegewezen.”

De grootste voorraden duurzame brandstoffen worden momenteel naar Europa gekanaliseerd. De Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk maken sinds het begin van dit jaar een gedeeltelijk gebruik van duurzame brandstoffen in de luchtvaart verplicht. “Onacceptabel genoeg zijn de kosten van deze duurzame vliegtuigbrandstoffen voor luchtvaartmaatschappijen in Europa inmiddels verdubbeld”, beklemtoont de Iata. “Dat heeft te maken met de nalevingskosten die de producenten en leveranciers in rekening brengen.”

Verwacht wordt dat de Europese regelgeving de vliegtuigmaatschappijen zal verplichten om dit jaar 1 miljoen ton duurzame vliegtuigbrandstoffen aan te kopen. “Tegen de huidige marktprijzen zal die aankoop de vliegtuigmaatschappijen 1,2 miljard dollar kosten”, verduidelijkt de Iata. “De nalevingskosten zullen naar schatting echter nog eens 1,7 miljard dollar extra uitgaven bovenop de marktprijzen vergen. Met dat bedrag had de sector de uitstoot van koolstofdioxide nog eens met 3,5 miljoen ton kunnen verminderen. In plaats van het gebruik van duurzame brandstoffen te bevorderen, hebben de Europese mandaten het product echtet vijf keer duurder gemaakt dan conventionele vliegtuigbrandstof.”

“Dit benadrukt het probleem met de implementatie van mandaten voordat er voldoende marktomstandigheden zijn gecreëerd en voordat er waarborgen zijn getroffen tegen de introductie van onredelijke marktpraktijken die de kosten van de decarbonisatie opdrijven”, betoogt Walsh. “Het verhogen van de kosten van de energietransitie, die nu al worden geschat op maar liefst 4,7 biljoen dollar, mag niet het doel of resultaat van het decarbonisatiebeleid zijn. Europa moet beseffen dat haar aanpak niet werkt en dient een andere oplossing te vinden.”

Meer over dit onderwerp:

• Europees beleid duurzame vliegtuigbrandstoffen bekritiseerd
• Europa blijft achter beleid duurzame vliegtuigbrandstof staan
• Tevredenheid over Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen neemt af
• Luchtvaart wordt met belangrijke uitdagingen geconfronteerd
• Howmet moet productie onderdelen vliegtuigmotoren opvoeren
• Braziliaanse vliegtuigmaatschappij Azul wil ontslagen beperken
• FAA laat Boeing verder toe zelf veiligheidsinspecties uit te voeren
• Amerikaanse regering wil vervolging Boeing wegens criminele fraude stoppen
• Verenigde Staten stoppen verkoop motoren aan Chinese vliegtuigbouwer Comac
• Boeing hoopt productie B737 Max snel te kunnen opvoeren

China is de eerste elektrostaat van de wereld geworden. Uit een rapport van Oilprice.com is immers gebleken dat windenergie en zonnekracht tijdens de eerste vier maanden van dit jaar 89 procent van de energievoorziening van het land genereerden. Deze cijfers bevestigen dat China in de Vierde Industriële Revolutie momenteel koploper is geworden.

Veel landen gebruiken steenkool, olie en methaan als basis van hun economie. Voorbeelden van deze petronaties zijn Australië, Saoedi-Arabië, Dubai, Abu Dhabi, Qatar, Irak, Iran, Azerbeidzjan, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Venezuela, Brazilië en Nigeria. “Elektrostaat duidt echter op een land dat voor zijn opwekking van elektriciteit van fossiele brandstoffen naar hernieuwbare energiebronnen – zon, wind en water – overstapt”, verduidelijkt OilPrice.com. “Dit impliceert echter ook dat deze emissievrije elektriciteit de primaire energiebron vormt voor de industrie en het transport. China voldoet nu aan al deze criteria.”

Volgens het Internationaal Energieagentschap (IEA) is elektrificatie een van de belangrijkste strategieën om de emissies door de energiesector te verminderen. “Net zoals in veel andere wetenschappelijke disciplines, blijkt China ook hier uitgegroeid te zijn tot een leider in de elektrificatie, vóór de Verenigde Staten en Europa”, wordt daarbij opgemerkt. “In China heeft de elektrificatie inmiddels een percentage van 30 procent bereikt. Dat is aanzienlijk hoger dan in de Verenigde Staten en de Europese Unie, waar de voorbije jaren een stagnatie op ongeveer 22 procent werd opgetekend.

Het rapport van OilPrice merkt op dat de Verenigde Staten nog wel voorop loopt in de elektrificatie van gebouwen. “China heeft echter onlangs. “China heeft echter onlangs de Verenigde Staten en Europa ingehaald op het gebied van de industriële elektrificatie en heeft beide landen voorbijgestoken op het vlak van de elektrificatie van het transport”, wordt er opgemerkt.

Het voorbije jaar vertegenwoordigden elektrische voertuigen in China ongeveer 47,9 procent van de totale verkoop van personenauto’s. Dat is een enorme stijging tegenover de situatie die in 2020 werd opgetekend. Toen bestond de Chinese autoverkoop voor slechts 6,3 procent uit plugin elektrische wagens. In Europa vertegenwoordigden elektrische wagens het voorbije jaar minder dan 23 procent van de totale autoverkoop.

De snelle uitbreiding van het moderne spoorwegnet heeft in China eveneens bijgedragen tot de elektrificatie van de transportsector. China beschikt over een hogesnelheidsnet van 45.000 kilometer. Dat netwerk is vijf keer groter dan het totaal dat tot nu toe in de Europese Unie is uitgebouwd. Naar verwachting zal China tegen 2030 over een hogesnelheidsnet van 60.000 kilometer beschikken.

Xi Jinping

De opmerkelijke elektrificatie van het land wordt grotendeels toegeschreven aan de Chinese president Xi Jinping. Toen Xi in 2012 leider werd van de Chinese Communistische Partij, moest zijn land alleen nog de Verenigde Staten als een grotere economie laten voorgaan. China was op dat ogenblik echter voor zijn energiebehoefte nog steeds sterk afhankelijk van andere landen. De Chinese import van olie en steenkool steeg tot recordhoogtes, waardoor het land – te midden van toenemende geopolitieke spanningen – te maken kreeg met mogelijke verstoringen in de toeleveringsketen.

China boekt echter niet alleen snelle vooruitgang in de richting van energiezekerheid, maar domineert ook de cruciale mineralen die de basis vormen voor technologieën van de toekomst. “Niemand maakte zich ernstig zorgen over energiezekerheid of toeleveringsketens voor wapens, kritieke industrieën en voedsel, omdat iedereen dacht dat dit bij de Koude Oorlog hoorde”, betoogde Andrew Gilholm, analist China bij het adviesbureau Control Risks. “Intussen werkt China al jaren aan antwoorden op die problematiek.”

China loopt nu voorop in de Vierde Industriële Revolutie en boekt enorme vooruitgang op het gebied van elektrificatie, hernieuwbare energie, kunstmatige intelligentie (AI), robotica en het internetof-things (IoT). En net zoals olie en gas de petrostaten van de Arabische wereld aandrijven, stimuleren duurzame energietechnologieën de Chinese groei. Hernieuwbare vertegenwoordigde vorig jaar 10 procent van het Chinese bruto binnenlandse product. Dat betekende een nieuw record, die volgens het Center for Research on Energy en Clean Air (Crea) een kwart van de economische groei van het land ondersteunde.

Naast energiezekerheid en economische groei zal elektrificatie naar verwachting een cruciale rol spelen in de aanpak van klimaatverandering. “We zien geen andere weg naar een koolstofvrije economie dan met een grootschalige elektrificatie”, beklemtoonde Adair Turner, hoofd van de Energy Transitions Commission.

Dit is vooral cruciaal voor China, dat nog steeds de grootste vervuiler en uitstoter van broeikasgassen ter wereld is. De uitstoot van de Chinese energiesector bereikte vorig jaar recordhoogtes, gedreven door een sterke stijging van het steenkoolverbruik. De vooruitgang van het land op het gebied van elektrificatie en de transitie naar hernieuwbare energie zal echter een deel van de schade kunnen beperken.

Steenkool blijft een controversieel onderwerp in China. Het land wil tussen 2006 en 2030 beginnen met de afbouw van het steenkoolverbruik. Hoewel deze strategie duidt op een geleidelijke daling in plaats van een volledige en onmiddellijke uitfasering, voorspelt het International Energy Agency dat de steenkoolproductie in China waarschijnlijk rond 2025 een piek zal bereiken en daarna zal afnemen.

Recente berichten geven echter aan dat China nog steeds nieuwe steenkoolcentrales bouwt, wat vragen oproept over de toezegging om het steenkoolgebruik af te bouwen. Volgens het persbureau Reuters zou China van plan zijn om tot 2030 door te gaan met de bouw van steenkoolcentrales.

Meer over dit onderwerp:

• China wil volop kaart van hernieuwbare energie kiezen
• Vaticaanstad haalt zijn energie volledig uit zonnekracht
• Xi Jinping zorgde voor extra stimulans duurzame energie
• Niet langer belastingverlaging voor Amerikaanse duurzame energie
• Verenigde Staten schrappen 24 projecten duurzame energie
• Meyer Burger sluit fabriek zonnepanelen in Arizona
• Volgens topman Rio Tinto is overstap naar hernieuwbare energie onvermijdelijk
• Middelen elektriciteitsfonds Puerto Rico gaan naar petroleumsector
• Kredietgaranties voor Sunnova door Amerikaanse regering geschrapt

Het Australische bedrijf Lynas Rare Earths heeft in zijn fabriek in Maleisië een eerste voorraad dyprosiumoxyde, een zeldzaam metaal dat bij de fabricage van sterke magneten voor elektrische wagens en windturbines wordt gebruikt, geproduceerd. De aankondiging wordt bestempeld als een mijlpaal in de winning van zeldzame metalen. Het is immers de eerste keer dat een zogenaamd zwaar zeldzaam metaal buiten China wordt geproduceerd.

“De productie van een zwaar zeldzaam metaal in Maleisië vormt een belangrijke mijlpaal in de diversificatie van de wereldwijde toeleveringsketen, die tot nu toe door China wordt gedomineerd”, merkt Neha Mukherjee, analist grondstoffen bij Benchmark Mineral Intelligence.experts op. “Maar de aankondiging van Lynas Rare Earths illustreert tevens hoeveel er nog moet worden gedaan om de aanvoer van elementen die cruciaal zijn voor elektrische voertuigen en hernieuwbare technologie te vergroten.”

Volgens het International Energy Agency domineert China momenteel alle fases van de wereldwijde toeleveringsketen voor zeldzame aardmetalen. Het land neemt daarbij meer dan 60 procent van de mijnbouwproductie en 92 procent van de wereldwijde geraffineerde output voor zijn rekening. Door de productie van dysprosiumoxide produceerde in zijn fabriek in Maleisië, wordt Lynas de enige commerciële producent van een zwaar zeldzaam aardmetaal buiten China. Het bedrijf hoopt binnenkort in dezelfde fabriek een tweede zwaar zeldzaam aardmetaal – terbium – te raffineren. Ook die grondstof kan in sterke magneten worden gebruikt.

De aankondiging komt op een moment dat de Chinese toeleveringsketen voor zeldzame aardmetalen in een handelsoorlog met de Verenigde Staten verwikkeld is geraakt. “Gezien deze context markeert de aankondiging van Lynas een reële en actuele verandering, hoewel de noodzaak van bredere, wereldwijde diversificatie-inspanningen niet worden weggenomen”, beklemtoonde Mukherjee.

De fabriek van Lynas in Maleisië is sinds 2012 operationeel, maar produceerde tot nu toe vooral lichte zeldzame aardmetalen voor smartphones. Het Australische bedrijf maakte niet bekend hoeveel dyprosium in Maleisië wordt geraffineerd. Jon Hykay, voorzitter van het bureau Stormcrow Capital en expert zeldzame aardmetalen, waarschuwde daarbij dat het bedrijf met beperkingen kampt. “Het erts dat Lynas wint, bevat relatief weinig hoeveelheden zware zeldzame aardmetalen”, verduidelijkte hij. “De geproduceerde tonnages blijven beperkt. Lynas kan terbium en dysprosium produceren, maar die opbrengsten zijn onvoldoende om aan de vraag te kunnen beantwoorden.”

De mijnen die het meest geschikt zijn voor de winning van dysprosium bevinden zich in Zuid-China, maar er zijn ook afzettingen bekend in Afrika, Zuid-Amerika en een aantal andere locaties. “Zelfs met de productie van Lynas zal China nog steeds een dominante positie innemen”, beklemtoonde Gavin Wendt, oprichter en analist bij MineLife. “Het is echter een begin en cruciaal dat andere mogelijke projecten in de Verenigde Staten, Canada, Brazilië, Europa en Azië ook technisch haalbaar blijken en goedgekeurd kunnen worden, zodat de aanbodbalans echt kan verschuiven.”

Dominantie

De dominantie van China in de sector is deels het gevolg van een al lang bestaand industriebeleid. Slechts een handvol sites die lichte zeldzame aardmetalen raffineren, kan elders in de wereld worden teruggevonden. Bij de Chinese ontginning wordt trouwens gebruik gemaakt van een goedkope extractietechniek die echter vervuilend is en moeilijk kan worden gekopieerd in landen met strengere milieunormen. “Voor die andere landen is de productie duurder”, voert Hykawy nog aan. “Dus moeten de prijzen stijgen om echt interessante winsten te maken.”

Dat blijft voorlopig echter een groot obstakel. “De prijzen hebben de ontwikkeling van nieuwe projecten al meer dan een jaar niet ondersteund”, werpte Mukherjee op. “De meeste projecten die in andere landen zouden worden opgezet, zouden moeite hebben om bij de huidige prijsniveaus een break-even te draaien.” Er zijn daarnaast ook technische uitdagingen, aangezien de verwerking van zeldzame aardmetalen zeer gespecialiseerde en efficiënte technieken vereist en moeilijk te verwerken afval kan opleveren.

Lynas heeft meer verwerkingscapaciteit in gebruik genomen in zijn Maleisische fabriek, die ontworpen is om tot 1.500 ton zware zeldzame aardmetalen te produceren. “Als die capaciteit zich richt op dysprosium en terbium, zou Lynas een derde van de wereldwijde productie kunnen bemachtigen”, geeft Mukherjee aan. Het bedrijf bouwt momenteel een verwerkingsfabriek in Texas, hoewel kostenstijgingen twijfels over het project hebben doen ontstaan. Lynas wil ook dat de Amerikaanse overheid meer geld inbrengt.

Naast Lynas willen ook een aantal andere ondernemingen de productie van zeldzame aardmetalen opdrijven. Het Amerikaanse bedrijf MP Materials heeft inmiddels piloottests afgerond voor de scheiding van zware zeldzame aardmetalen en is van plan de productie dit jaar te verhogen. Het Canadese concern Aclara Resources ontwikkelt eveneens een scheidingsinstallatie voor zeldzame aardmetalen in de Verenigde Staten.

De onzekerheid over de Chinese export zou volgens de analisten bovendien kunnen betekenen dat met prijsstijgingen rekening zal moeten worden gehouden. Dit biedt positieve vooruitzichten voor de winstmarges van de producenten en geeft ook kleinere partijen de kans hun activiteiten uit te breiden. “De aankondiging van Lynas toont dat vooruitgang mogelijk is”, beklemtoont Mukherjee. “Dit geeft een sterk signaal af dat met de juiste mix van technische paraatheid, strategische vraag en geopolitieke urgentie doorbraken mogelijk zijn .”