De geldautomaat viert deze week een speciale verjaardag. Het toestel werd immers veertig jaar geleden door de Engelse bank Barclays in Enfield, in het noorden van Londen, voor het eerst in gebruik genomen. Uitvinder was nu 82-jarige John Shepherd-Barron. De eerste officiële gebruiker was Reg Varney van de populaire Britse televisiereeks ‘On the Buses’. Tegelijkertijd verkondigt Shepherd-Barron het einde van het cash geld.

Het waren de snoepautomaten die John Shepherd-Barron op zijn idee brachten. “Ik was ervan overtuigd dat er ook een manier moest zijn om iedereen over de hele wereld over zijn eigen geld te kunnen beschikken,” vertelde hij aan BBC News. Shepherd-Barron, die destijds voor de drukkerij De La Rue werkte, benaderde Barclays met zijn voorstel. Het contract werd nagenoeg onmiddellijk getekend.

Plastic bankkaarten waren toen nog niet in gebruik. De machine van Shepherd-Barron gebruikte daarom cheques die waren voorzien van een laagje carbon-14, een licht radioactieve stof. De machine herkende daardoor de cheque en vergelijk hem vervolgens met een pin-nummer. De eerste machines betaalden een maximum van tien Britse pond per pinbeurt, maar dat was volgens de uitvinder toen ruim voldoende voor een weekend uit.

De pincode kwam pas later. Shepherd-Barron kwam op het idée toen hij zich realiseerde dat hij nog altijd zijn stamboeknummer met zes cijfers uit zijn legerdienst kon onthouden. “Maar mijn echtgenote zei dat ze slechts vier cijfers kon onthouden,” vertelde hij. “Op die manier werden de vier cijfers de wereldstandaard voor de pincode. Aan de machine in Enfield werd een herinneringsplaats aangebracht ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van de automaat.

Shepherd-Barron gelooft echter niet dat de automaat nog lang zal gebruikt worden om geld uit de muur te halen. “Geldtransport is veel te duur,” voerde hij aan. “Het contant geld zal binnen drie tot vier jaar beginnen te verdwijnen. Cash transacties zullen vervangen worden door mobiele telefoons, zelfs voor minieme geldtransacties.”

Verdriet om een overledene is niet alleen pijnlijk, maar ook duur. Dat hebben Britse onderzoekers berekend. Zij kwamen daarbij de vaststelling dat het verlies van een partner gelijk staat met een jaarlijks van 220.000 dollar. In een aantal heel tragische gevallen zou dat volgens de onderzoekers zelfs kunnen oplopen tot het dubbele. Het verlies van een broer of een zus zou een prijs hebben van 2.000 dollar.

“Onderzoekers van de University of Warwich en de University of Londen wijzen erop dat een hoger inkomen voor hogere scores op tevredenheidsschalen zorgt,” aldus het magazine Innovation & Technology Weekly. “Op diezelfde manier zorgt het overlijden van een geliefd iemand voor lagere scores. Daar kan volgens de onderzoekers ook een geldwaarde aan gekleefd worden.”

Onderzoeksleiders Andrew Oswald (Warwick) en Nattavudh Powdthavee (Londen) voeren aan dat hun onderzoek niet vrijblijvend is, maar een norm kan zijn om rechtbanken bij overlijdens eerlijker schadevergoedingen toe te kennen voor de nabestaanden. Het verdriet om het overlijden van een partner zou daarbij 220.000 dollar per jaar kosten. Voor een kind is dat 118.000 dollar, voor een ouder 28.000 ouder en voor een broer of zus 2.000 dollar.

In Nederland komt bijna de helft van de bankklanten nooit meer bij een bankkantoor over de vloer. Ze hebben ook geen enkel telefonisch contact meer. Dat blijkt uit een studie van het onderzoeksinstituut Capgemini. De betrokkenen blijken uitsluitend nog aan internet-bankieren te doen. Amper 7 procent zegt uitsluitend een persoonlijk contact te onderhouden. De cijfers tonen volgens de onderzoekers aan dat er ruimte is voor een bank zonder kantoren.

“Het verbaasde ons ten zeerste dat 43 procent van de bankklanten alleen via het internet zijn bankzaken regelt,” vertelde consultant Manfred van Gurchom van Capgemini aan het Algemeen Dagblad. “Daarnaast bankiert elf procent van de klanten per internet en telefoon. “Kennelijk zijn er veel mensen die er geen probleem mee hebben om geen bankkantoor te hebben. Er is dus ruimte voor een bank zonder kantoren.”

Uit het onderzoek bleek verder dat 15 procent van de klanten het persoonlijk contact met de bank combineert met internetbankieren. Daarnaast maakt 13 procent gebruik van een combinatie van internetbankieren, een telefonisch contact en een persoonlijk bezoek. Amper 7 procent van de ondervraagden stipte aan uitsluitend persoonlijk contact te onderhouden met zijn bank.”

Indien Groot-Brittannië niet overstapt op de euro, dreigt de Japanse autoproducent Honda af te zien van verdere Engelse investeringen. Dat heeft Honda-topman Takeo Fukui gezegd naar aanleiding van de povere prestaties van de vestiging van het Japanse automerk in het Engelse Swindon. Dat was volgens Fukui duidelijk een vergissing. De topman stelt dat de wisselkoers van het Britse pond tegenover de euro veel te moeilijk is te voorspellen.

“Tenzij Groot-Brittannië zich tot de euro bekeert, kan Honda er volgens Fukui geen bijkomende investeringen meer doen,” schrijft de Britse krant The Telegraph. “Maar Honda zegt zich niet uit Groot-Brittannië te zullen terugtrekken, want daarvoor is de markt te groot.” De fabriek in Swindon heeft nagenoeg zijn maximum capaciteit bereikt en om dat op te drijven zijn er eigenlijk nieuwe investeringen nodig.

“We maakten met Swindon één kleine vergissing,” aldus Takeo Fukui. “We dachten dat Groot-Brittannië in Europa lag. Maar nu moeten we vaststellen dat Groot-Brittannië heel afkerig staat tegenover Europa en dat is een groot probleem geworden. Telkens we met Britse overheden praten, blijkt dat er voorlopig geen interesse is om op de euro over te stappen. Daarom zullen we moeten overwegen onze strategie voor de toekomst aan te passen.”

The Telegraph wijst erop dat Takeo Fukui niet de enige is met klachten over het Britse monetair beleid. “Ook heel wat andere Japanse industriëlen ergeren zich aan de hoge koers van de Britse pond,” aldus de krant. De Britse munt heeft een recordkoers bereikt tegenover de Amerikaanse dollar, de Zwitserse frank en andere munteenheden. Wel evolueert de Britse munt enigszins gekoppeld aan de euro.

Alan Greenspan, de gewezen voorzitter van de Amerikaanse Centrale Bank (Federal Reserve), gaat in Duitse dienst. Hij werd door Pimco, een investeringsfonds van de Duitse verzekeraar Allianz, ingeschakeld om de recente economische trends en de strategie van de Federal Reserve te bestuderen. Daarbij zal hij één keer per kwartaal met de Pimco-top rond de tafel zitten om die trends te bespreken.

Alan Greenspan (81) nam in januari vorig vorig jaar ontslag als voorzitter van de Federal Reserve. Hij had toen achttien jaar lang de Amerikaanse Centrale Bank geleid en was daarmee één van de meest invloedrijke personen van de wereld. Greenspan werd opgevolgd door Ben Bernanke. Na zijn terugtreden richtte de voormalige Fed-voorzitter het consulentenbedrijf Greenspan Associates op.

De voorbije maanden besteedde Greenspan echter vooral aan het schrijven van zijn memoires. Hij zou daarvoor een voorschot van meer dan 7 miljoen dollar hebben gekregen. Pimco is de eerste klant die Greenspan Associates binnenrijft. Het bedrijf zoekt nog naar andere klanten uit de privé-sector, maar daarbij zijn mogelijke concurrenten van Pimco uitgesloten. Greenspan is al wel adviseur van het Britse ministerie van financiën.

“Greenspan geeft ook voordrachten, waarbij hij per spreekbeurt 100.000 dollar ontvangt,” meldt BBC News. “Hoewel die voordrachten meestal een privaat karakter hebben, zorgden ze de voorbije maanden toch nog geregeld voor opschudding. Zo waarschuwde hij er in februari voor dat de Verenigde Staten in een recessie dreigde weg te zakken. Dat leidde toen wereldwijd tot paniek op de beurzen.”

Slowakije heeft er bij de Europese Centrale Bank (ECB) op aangedrongen om ook biljetten van één en twee euro te drukken. Daarmee wil het land vermijden dat de invoering van de Europese munt in 2009 op de Slowaakse markt tot hogere prijzen zou leiden. Daarover werd zelfs een petitie gehouden bij de bevolking. De Europese Centrale Bank stelt echter dat het invoeren van nieuwe eurobiljetten te duur zou zijn.

De Slowaakse regering zegt begrip hebben voor de actie van zijn bevolking, maar voegt her aan toe het verzoek niet officieel te steunen. Volgens de Slowaakse premier Robert Fico vinden veel van zijn landgenoten dat een bankbiljet een veel grotere waarde vertegenwoordigt dan een munt. De Slowaken zullen bij de omschakeling voor twee biljetten van twintig koruna één munt van één euro in de plaats krijgen.

Volgens Fico zou de Slowaakse bevolking daardoor het gevoel kunnen krijgen geld verloren te hebben. Met de invoering van de nieuwe bankbiljetten zouden dergelijke gevoelens volgens de Slowaakse regering kunnen worden weggenomen. Volgens de ECB zou een dergelijke operatie echter teveel kosten met zich meebrengen. Het gaat daarbij niet alleen om de drukkosten, maar ook zouden veel geldautomaten moeten worden aangepast.

Nederlanders hebben steeds hogere schulden. De gemiddelde schuld van Nederlanders die hulp krijgen voor hun schulden, is in vier jaar gestegen van 16.413 euro naar 21.786 euro. Dit blijkt uit cijfers van het Sociaal Geografisch Bestuurskundige Onderzoeksbureau (SGBO) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Bovendien is de hulpverlening van de gemeenten volgens de onderzoekers minder succesvol.

“In 2003 werd nog de helft van de hulpverleningstrajecten goed afgesloten, terwijl dit vorig jaar lukte in 31 procent,” aldus de onderzoekers. Ongeveer 80.000 Nederlanders doen een beroep op schuldenhulpverlening, van wie er uiteindelijk ongeveer 43.000 daadwerkelijk hulp krijgen. Onderzoek van het ministerie van sociale zaken laat zien dat er tussen de 100.000 en 160.000 mensen achterlopen met het betalen van hypotheek, gas, water en licht.

De bevindingen van de SGBO staan volgens het persbureau ANP in schril contrast met de in april gepresenteerde cijfers door de Nederlandse Vereniging voor Volkskrediet (NVVK), waarbij gesteld werd dat de schuldenhulpverlening in Nederland steeds succesvoller wordt. In 2006 werd bij 71 procent van de gezinnen die bij verschillende kredietinstellingen aanklopten een schuldenregeling gestart. In 2005 lag dit percentage nog op 42 procent.

In 2006 klopten 46.000 Nederlandse mensen en gezinnen bij de verschillende instanties aan. Voor 42 procent van hen kon er een geslaagde regeling worden getroffen. Ook het aantal akkoorden met schuldeisers ten opzichte van de verzoeken is gestegen van 14 procent in 2005 naar 21 procent in het afgelopen jaar.

Verzekeraars en herverzekeraars staan weer open voor investeringen in Irak. Onder meer olieproducent Shell onderzoekt een terugkeer naar Irak. De verzekeraars zien daarin een voorbode. Voor het eerst sinds lange tijd lijkt in Irak weer voldoende dekking tegen schade en faillissementen mogelijk. Daarbij moet wel rekening gehouden worden met torenhoge tarieven, want de situatie in Irak wordt nog altijd als heel instabiel bestempeld.

Olieproducent Shell is opnieuw geïnteresseerd in de olievelden rond Kirkoek. Met de wereldwijd krimpende voorraden worden die velden immers weer belangrijker. Vooral de onveiligheid voor het personeel – wegens ontvoeringen en executies – was volgens Shell tot nu toe de reden om af te zien van Iraakse operaties. Shell mikt nu op het Koerdische gedeelte, waar het relatief veiliger is.

“Verzekeraars en herverzekeraars staan er weer voor open om het risico te nemen,” vertelde een woordvoerder van verzekeringsmakelaar Aon aan de Nederlandse krant De Telegraaf. In Bagdad zouden inmiddels al acht verzekeraars opnieuw actief zijn, terwijl ook een aantal Arabische herverzekeraars zich al zou gemeld hebben. Volgens kredietverzekeraar Euler Hermes kan een partij als Shell, ondanks de grote gevaren, binnen gehaald worden door de risico’s onderling te spreiden en af te dekken.

Shell werd door de nationalisatie van de olie-industrie in 1972 uit Irak geweerd. Het bedrijf zou nu echter een overeenkomst getekend hebben met de Turkse staatsoliemaatschappij voor de aanleg van een enorme oliepijpleiding van Kirkoek naar de Turkse havenstad Ceyhan aan de Middellandse Zee. Op dit ogenblik zijn amper 27 Iraakse olievelden in bedrijf. In totaal telt het land 78 officiële olievelden.

Ondanks alle gevaren voor aanslagen worden op dit ogenblik 25 velden operationeel gemaakt. De Iraakse wetgeving maakt het voor bedrijven interessant om de Iraakse oliemarkt te betreden, zowel op eigen kracht als met een Iraakse partner. Maar de verzekeraars willen op dit ogenblik uitsluitend met contracten op korte termijn werken. De situatie in Irak is immers nog altijd bijzonder stabiel. Ook de verzekeringspremies zijn extreem hoog.

Op het gebied van kartelboetes is Europees Commissaris van mededingingsbeleid Neelie Kroes een absolute koploper. Dat schrijft De Volkskrant naar aanleiding van een boete van 273 miljoen euro die de Nederlandse brouwers Heineken, Bavaria en Grolsch opliepen omwille van prijsafspraken. Eerder al legde ze een aantal producenten van liften en roltrappen een boete op van bijna één miljard euro.

Vorig jaar legde de Europese Commissie in totaal voor 1,8 miljard euro aan boetes op, maar dit jaar werden op vier maanden tijd al voor ruim twee miljard boetes uitgedeeld. Vorig Europees Commissaris voor mededingingsbeleid legde Microsoft een boete op van 497 miljoen euro wegens misbruik van zijn monopoliepositie. Dat is de hoogste boete die door Europa ooit aan een individueel bedrijf werd opgelegd.

“Maar als het om de totale omvang gaat, spant Kroes toch zonder meer de kroon,” aldus De Volkskrant. “Nog maar twee maanden geleden legde ze een boete op van bijna één miljard euro aan een aantal makers van liften en roltrappen. Een maand eerder deelde ze een boete van uit van 750 miljoen euro aan een kartel van elf fabrikanten van schakelsystemen voor hoogspanningsleidingen.”

De boetes worden ingeschreven in de begroting van de Europese Unie, waardoor ze volgens de krant een besparing betekenen voor de Europese burger, maar meestal gaan gestrafte bedrijven meteen in beroep tegen de uitgesproken boetes. Zolang er geen definitieve uitspraak is, wordt het geld vastgezet op een geblokkeerde rekening. Die is inmiddels al opgelopen tot vele miljarden euros.

De Volkskrant stelt dat in het Europees budget vandaag rekening wordt gehouden dat de Europese Commissie jaarlijks minstens honderd miljoen euro boetes binnenhaalt.

De Nasdaq, de belangrijkste elektronica-beurs van de Verenigde Staten heeft plannen om de Philadelphia Stock Exchange, de oudste Amerikaanse wisselbeurs, over te nemen. Daardoor zou Nasdaq zijn positie op de optiemarkt verstevigen, want dat is immers de specialiteit van de Philadelphia Stock Exhange. Inmiddels zijn ook elders gesprekken rond beursfusies of –overnames gaande.

“Er worden al maanden gesprekken gevoerd tussen Nasdaq en de Philadelphia Stock Exchange,” stipt het persbureau AFP aan. “De beurs van Philadelphia heeft een geschatte waarde van 250 tot 300 miljoen dollar. Er is echter nog geen duidelijkheid of Nasdaq ook daadwerkelijk een formeel bod zal doen.” Twee maand geleden greep Nasdaq nog naast een overname van de London Stock Exchange.

AFP benadrukt dat er een duidelijke wereldwijde fusiebeweging aan de gang is in de beurssector. De New York Stock Exchange heeft een fusiebod gedaan aan de Europese beurs Euronext. Die overeenkomst zou later dit jaar worden afgerond. In de Verenigde Staten strijden bovendien de Chicago Mercantile Exchange en de Intercontinental Exchange voor een overname van de Chicago Board of Trade.