Vliegtuigen die op waterstof vliegen zouden midden volgend decennium goedkoper kunnen zijn dan toestellen die door traditionele brandstof worden aangedreven. Maar om die doelstelling te kunnen realiseren, zijn de geschikte beleidsmaatregelen en stimulansen noodzakelijk. Dat blijkt uit een studie van de onderzoeksgroep Steer en de milieuvereniging Transport & Environment, gebaseerd op een analyse van de toekomstige exploitatiekosten van vliegtuigen die door waterstof worden aangedreven op vluchten binnen Europa.

De onderzoekers kwamen tot de conclusie dat waterstof een efficiënte en financieel competitieve technologie zou kunnen vormen om de luchtvaart klimaatneutraal te maken. Een voorwaarde daarvoor is echter dat kerosine voldoende zou worden belast. Daarbij wordt gewezen naar de voorstellen voor de richtlijnen van de Europese Unie op het gebied van energiebelasting. Daar wordt gewag gemaakt van een heffing van 0,37 euro per liter.

Heffingen

Midden volgend decennium zou het gebruik van waterstof in vliegtuigen 8 procent duurder kunnen zijn dan een aandrijving door kerosine. Maar met een belasting op fossiele brandstof en een heffing op koolstofdioxide zouden vliegtuigen op waterstof uiteindelijk 2 procent goedkoper kunnen worden dan toestellen die door kerosine worden aangedreven. “Deze prijsmaatregelen zijn voor de invoering van duurzame technologieën, zoals waterstof-vliegtuigen, van essentieel belang”, voert Transport & Environment aan.

Het ontwerp van een Airbus A380 op waterstof. (Foto: Airbus)

Analisten wijzen er echter op dat vliegtuigfabrikant Airbus, die eerder al drie concepten voor waterstof-vliegtuigen heeft gelanceerd, echter nog moet bewijzen de geplande lanceringsdatum van midden volgend decennium voor zijn toestel kan halen. De constructeur waarschuwde dat de trage ontwikkeling van het waterstof-ecosysteem de lancering van klimaatneutrale vliegtuigen zou kunnen vervangen.

Airbus gaf tevens aan zich tegen een criterium in de lijst van de Europese Unie met investeringen – waarbij uitsluitend vliegtuigen met nulemissies een duurzaam investeringslabel zouden krijgen – zou verzetten. “Dit wijst erop dat Airbus betwijfelt of de fabrikant veel van deze vliegtuigen zal verkopen”, werpt Transport & Environment op.

Uit de analyse blijkt ook dat de totale kosten voor het inzetten van waterstof-vliegtuigen voor de luchtvaart in het Europese gebeid tegen midden deze eeuw 299 miljard euro zouden bedragen. De ontwikkeling van dit type toestellen zou echter slechts 5 procent van deze kosten – 15 miljard euro – vertegenwoordigen. Deze relatief geringe aanloopkosten moeten volgens de analisten echter voor het midden van volgend decennium worden gemaakt, want anders dreigt het succes van deze nieuwe vliegtuigen in gevaar te komen.

“Het grootste deel van de uitgaven zal niet binnen de sector liggen”, geeft de studie aan. “De kost is veeleer afhankelijk van de bredere ontwikkeling van de duurzame waterstof-economie. Daarbij zal meer dan de helft van de kosten (161 miljard euro) aan de productie van duurzame waterstof worden uitgegeven. Nog eens 23 procent zal nodig zijn voor het vloeibaar maken van waterstof. Verdere uitgaven hebben betrekking op de ontwikkeling van waterstof-infrastructuur op luchthavens (12 procent) en de distributie van de brandstof naar luchthavens (6 procent).”

Geen wondermiddel

Uit de studie blijkt eveneens dat de totale kosten met 100 miljard euro kunnen dalen indien de toeristische vluchten en de zakenluchtvaart op respectievelijk 100 procent en 50 procent van het niveau van vier jaar geleden blijft. “Een vermindering van de vraag naar zakenreizen zal niet alleen essentieel zijn om de emissies terug te dringen, maar ook om kosten te besparen”, voert Transport & Environment aan.

Er wordt wel opgemerkt dat de technologische hindernissen voor de ontwikkeling van waterstof-vliegtuigen aanzienlijk zijn. “Vloeibare waterstof heeft een lage energiedichtheid in vergelijking met kerosine, wat betekent dat een grotere hoeveelheid brandstof nodig is om dezelfde afstand af te leggen”, stippen de onderzoekers aan. “Dit beperkt het bereik van deze toestellen, maar waterstof-vliegtuigen kunnen nog steeds een levensvatbaar alternatief bieden om regionale vluchten en routes op korte afstanden –  die 50 procent van de Europese luchtvaartemissies vertegenwoordigen – klimaatneutraal te maken.”

“Er is geen wondermiddel om de luchtvaart koolstofvrij te maken”, geeft Carlos López de la Osa, technisch manager luchtvaart bij Transport & Environment, aan. “Duurzame brandstoffen, een vermindering van de vraag en waterstof zullen daarin allemaal een rol vervullen. Indien waterstofvliegtuigen het volgende decennium een mogelijkheid willen worden, moet er een opwaartse spiraal worden gecreëerd waarin regelgeving, investeringen, prijsdalingen en een sterkere marktpenetratie voor de nodige stimulansen kunnen zorgen.”

“Maar de kosten moeten worden gedragen door de luchtvaartindustrie en haar gebruikers, door een deel van de inkomsten uit de fiscale heffingen op koolstofdioxide en kerosine te reserveren voor duurzame technologieën zoals klimaatneutrale vliegtuigen en duurzame brandstoffen.”

Meer over dit onderwerp:

• De Ierse luchtvaartmaatschappij Ryanair laat nagenoeg recordwinsten optekenen.
• De John Wayne Airport in California is Amerikaanse luchthaven die bij reizigers de meeste wrevel oproept.
• Motorenbouwer Rolls-Royce lanceert een eerste demonstratie-installatie voor exclusief duurzame brandstof.
• Topman Qatar Airways betwijfelt haalbaarheid klimaatneutrale luchtvaart tegen midden deze eeuw.
• Een Amerikaanse rechtbank heeft een financieringsplan voor SAS Airlines goedgekeurd.

Passagiers van de Londense metro worden regelmatig blootgesteld aan gevaarlijke geluidsniveaus die vergelijkbaar zijn met het lawaai van elektrisch gereedschap. Dat heeft het Environmental Committee van het Londense gemeentebestuur gezegd naar aanleiding van berichten dat Transport for London (TfL), uitbater van de metro in de Britse hoofdstad, over een periode van tweeënhalf jaar meer dan dertienhonderd klachten over geluidsoverlast heeft ontvangen. Transport for London stelde in een reactie dat het minimaliseren van de lawaaihinder een absolute prioriteit is.

Het Environmental Committee van het Londense gemeentebestuur zegt bezorgd te zijn over de gezondheidseffecten van het buitensporig lawaai dat door de treinstellen van de Londense metro wordt veroorzaakt. Gewaarschuwd wordt dat een langdurige blootstelling aan lawaai belangrijke ongunstige fysische en psychische gevolgen kan hebben. De milieucommissie van het Londense gemeentebestuur vraagt dat Transport for London de gegevens over de geluidshinder publiek zou maken. Tegelijkertijd worden investeringen in verbeteringen van het spoor gevraagd.

Bedreiging gezondheid

In een schrijven aan Andry Lord, de directeur van Transport for London, verwees Zack Polanski, voorzitter van het Londense Environmental Committee, onder meer naar een studie van de World Health Organization (WHO), waar opgemerkt dat geluidsoverlast in West-Europa een van de grootste ecologische risico’s voor de gezondheid van de bevolking betekent. Alleen de slechte luchtkwaliteit zou nog een grotere bedreiging vormen.

Zack Polanski zei dat het geluidhinder in de Londense metro een aanhoudend probleem vormt met ernstige gevolgen voor de bewoners. Volgens het schrijven kan geluidsoverlast negatieve gevolgen hebben voor de cognitieve ontwikkeling van kinderen, maar ook de oorzaak zijn voor tinnitus, slaapstoornissen of hartziekten.

De geluidsniveaus in de Londense metro zouden tot meer dan 100 decibels kunnen oplopen. (Foto: Transport for London)

Tevens citeerde Polanski een studie die in het tijdschrift The Laryngoscope werd gepubliceerd en waarin blijkt dat metropassagiers routinematig en consequent worden blootgesteld aan geluidsniveaus van meer dan 80 decibel worden blootgesteld. In sommige gevallen zouden zelfs pieken tot meer dan 100 decibel worden geregistreerd.

“Niveaus van tachtig tot honderd decibel zijn gevaarlijk voor de menselijke gezondheid”, benadrukte Polanski. “Niveaus van meer dan honderd decibel moeten als een bijzonder zware bedreiging worden beschouwd. Er moet een vergelijking worden gemaakt met het lawaai van een kettingzaag of een opstijgend vliegtuig.”

Tussen het begin van dit decennium en midden vorig jaar werden in totaal 1.352 klachten over geluidsoverlast geregistreerd. De grootste problemen zouden zijn opgetekend op de Northern Line, Jubilee Line, Central Line en de Victoria Line. De Metropolitan Line zou het enige traject zijn waar geen noemenswaardige problemen werden gemeld. De hoogste waarden werden opgetekend in North Greenwich op de Jubilee Line.

Geen wettelijke limiet

Zack Polanski wees er daarbij op dat het lawaai in de wagons gedurende een kortere periode hogere pieken kan laten optekenen, maar omwonenden wordt vaak de hele dag door geconfronteerd met een geluidshinder om de paar minuten wordt herhaald. Op vrijdag en zaterdag – wanneer de Night Tube operationeel is – stellen de problemen zich zelfs de hele nacht door. Op sommige locaties klagen bewoners al lang over een scherp snerpend lawaai dat zo luid is dat zij ook in hun eigen tuin geen gesprek kunnen voeren.

Er is echter geen wettelijke limiet voor het geluidsniveau dat de metro’s mogen produceren. Klachten over metrolawaai werden ingediend door zowel reizigers als omwonenden. Neil Smith, een campagnevoerder tegen het metrolawaai, wees er daarbij op dat in zijn woonplaats in Islington meer dan één metrotrein per minuut passeert. “Daarbij moeten geluidsniveaus van 60 decibel – vergelijkbaar met het lawaai van een stofzuiger – worden genoteerd”, verduidelijkte hij.

Environmental Committee doet in zijn schrijven drie aanbevelingen. In eerste instantie wordt opgemerkt dat de cijfers over de geluidsniveaus in de Londense metro openbaar zouden moeten worden gemaakt. Verder zou over de problematiek kwartaalverslagen moeten worden gepubliceerd. Tevens wordt gevraagd dat de klachtenprocedures eenvoudiger zouden worden gemaakt. Tenslotte wordt erop aangestuurd dat Transport for London zich zou engageren verbeteringen aan te brengen.

Esther Sharples, een verantwoordelijke voor het rollend materiaal van Transport for London, beklemtoonde dat het minimaliseren van de geluidsoverlast een prioriteit was. In antwoord op de brief van het Environmental Committee merkte Sharples tevens op dat Transport for London aanzienlijke investeringen blijft voorzien voor de modernisering en het onderhoud van het metronet. De operator van de Londense metro gaf bovendien aan klachten voortaan binnen een periode van veertien dagen te zullen beantwoorden.

Meer over dit onderwerp:

• Steenkooltreinen kunnen volgens een studie van de University of Colorado de aanwezigheid van fijnstof in de omgeving sterk verhogen.
• De Europese Commissie heeft een budget van 190 miljoen euro vrijgemaakt om de spoorweginfrastructuur in Slowakije te verbeteren.
• Hitachi en Toshiba hebben een contract van 700n miljoen Britse pond getekend om in Taiwan een spoorlijn voor hogesnelheidstreinen te bouwen.
• In Firenze is gestart met de bouw van een spoortunnel die hogesnelheidstreinen over een traject van zeven kilometer onder de stad moeten leiden.
• Etihad Rail en het Italiaanse luxebedrijf Arsenale hebben een overeenkomst ondertekend om in de toekomst in de Verenigde Arabische Emiraten een cruisetrein te laten rijden.

Startups die zich op de ontwikkeling van elektrische wagens toespitsen, maken een moeilijke tijd door. Dat is de boodschap van een analyse over de sector door de Amerikaanse zakenkrant Wall Street Journal naar aanleiding van de presentatie van de kwartaalcijfers van Polestar Automotive.

“Belegger Warren Buffett wees er tijdens de voorbije jaarlijkse vergadering van zijn holding Berkshire Hathaway recent nog op dat de autosector momenteel met grote uitdagingen wordt geconfronteerd”, merken de analisten van de Wall Street Journal op. “De resultaten die een aantal jonge ontwikkelaars van elektrische wagens de jongste periode hebben laten tekenen, kunnen Buffett alleen maar gelijk geven.”

Sterke aandeelhouders

Daarbij wijzen de analisten naar de Zweedse autobouwer Polestar Automotive, die bij de voorstelling van zijn kwartaalcijfers te kennen gaf zijn vooruitzichten voor het hele jaar naar beneden bij te stellen. Dat zou onder meer te maken hebben met de beleidskeuzes die bij Volvo Cars, een van de hoofdaandeelhouders van Polestar, worden gemaakt.

Volvo Cars zou immers meer tijd nodig hebben voor de verdere verfijning van de software die zou worden gebruikt voor het nieuwe productieplatform waarop Polestar zijn nieuwe sportwagen wil bouwen. Door deze vertraging zou de Polestar 3 pas in de loop van volgend jaar op de markt worden gebracht. Eerder was gehoopt het nieuwe model later dit jaar te kunnen lanceren.

Startups: elektrische wagens geen evidentie. (Foto: Menno de Jong/Pixabay)

Bovendien wees Thomas Ingenlath, chief executive van Polestar, op de verslechterende marktomstandigheden. “Dit betekent dat het bedrijf voor de tekorten geen compensatie kan genereren door een groter aantal van de sedan Polestar 2 te verkopen. Ingenlath merkte daarbij op dat Polestar niet van plan is om tegen elke mogelijke prijs auto’s aan de man te kunnen brengen. Ingenlath liet daarbij verstaan dat het bedrijf geen ambities koestert om eerder geciteerde verkoopdoelstellingen ten alle prijze te halen. 

De analisten van de Wall Street Journal wijzen er nog op dat Polestar een van de gezondste startups in de productie van elektrische wagens mag worden genoemd. “De Zweedse constructeur kan immers op de activa van zijn dominante aandeelhouders – Volvo en Geely – rekenen”, voeren zij aan.

“Dat biedt in een kapitaalintensieve activiteit zoals de lancering van een autobedrijf een enorm voordeel, ook al is Polestar daardoor overgeleverd aan de planning van anderen. De Polestar 2 wordt gemaakt in een fabriek van Geely in China. De Polestar 3 zal worden gefabriceerd bij Geely in China en bij Volvo in Ridgeville (South Carolina).

Winstgevendheid

Ook de Amerikaanse startups Lucid Group en Fisker maakten recent bekend hun productieverwachtingen te verlagen. “Lucid, fabrikant van luxe-sedans, verbruikte meer dan 1 miljard dollar, terwijl het bedrijf tijdens het eerste kwartaal van dit jaar, te midden van tekenen van een afnemende vraag, amper 1.406 voertuigen kon afleveren. Bij Fisker is de levering van auto’s pas heel recent van start gegaan, maar de constructeur heeft in ieder geval het voordeel te kunnen terugvallen op een ervaren productiepartner zoals Magna International.

Rivian Automotive daarentegen stelde de beleggers gerust door vast te houden aan zijn productiedoelstelling om dit jaar in totaal 50.000 voertuigen te leveren. “Rivian verlaagde ook zijn bruto kwartaalverlies, dankzij agressieve kostenbesparingen, tot ongeveer 75.000 dollar per verkocht voertuigen”, zeggen de analisten nog. “Daarmee konden de verliezen meer worden beperkt dan algemeen was verwacht.”

De analisten wijzen verder ook nog naar Nikola, fabrikant van elektrische vrachtwagens, die onlangs heeft aangekondigd zijn Europese activiteiten af te zullen stoten.

Na steile dalingen de voorbije achttien maanden hebben Rivian en Lucid beide een marktwaarde van ongeveer 13,1 miljard dollar. Er wordt echter op gewezen dat Rivian nog steeds elk kwartaal miljarden dollars op te branden. De constructeur hoopt eind volgend jaar zijn eerste brutowinst te kunnen maken.

Polestar daarentegen maakt momenteel al brutowinst en biedt volgens de analisten in zijn huidige vorm wellicht de beste kans om te overleven. “Maar de nieuwe berichtgeving herinnert eraan dat het bedrijf nog veel niet in de hand heeft”, wordt er opgemerkt.

Meer over dit onderwerp:

• De Verenigde Arabische Emiraten bouwen een netwerk van 800 oplaadstations voor elektrische wagens uit.
• De Boliviaanse autobouwer Quantum hoopt op sterke binnenlandse markt voor goedkope elektrische wagens.
• Een samenwerkingsverband tussen Paccar en Toyota brengt vrachtwagens op brandstofcellen op de markt.
• Vrachtwagenbouwer Scania lanceert een nieuwe oplaadservice voor trucks en bussen.
• VinFast wil door een fusie met Black Spade Acquisition een notering op de Amerikaanse beurs.

Een keuze voor alternatieve routes kan voor fietsers in de stadsomgeving een efficiënte manier zijn om de blootstelling aan schadelijke elementen te beperken, zonder de verplaatsing aanzienlijk te verlengen. Het effect is echter in belangrijke mate afhankelijk van de geografische omgeving en het type blootstelling. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de University of Helsinki, gebaseerd op een analyse van 3,1 miljoen fietsritten.

“De blootstelling aan milieuverontreinigende elementen, zoals fijnstof en lawaai, kan aanzienlijk bijdragen tot de prevalentie van ademhalingsziektes en cardiovasculaire aandoeningen”, werpt onderzoeksleider Elias Willberg, expert duurzame stadsontwikkeling aan de University of Helsinki, op.

Impact verplaatsingen

“Tegelijkertijd is gebleken dat een aangename en groene omgeving de schade van een negatieve blootstelling vermindert en de gezondheid op verschillende vlakken ondersteunt. Een vermindering van de negatieve blootstelling en een verhoging van positieve impact worden erkend als doeltreffende manieren om de volksgezondheid en het welzijn van mensen te bevorderen.”

“Een aanzienlijk deel van onze dagelijkse blootstelling aan milieuverontreiniging wordt door het reizen veroorzaakt”, voert Willberg nog aan. “Vooral bij het lopen of fietsen is er sprake van een rechtstreekse interactie met de onmiddellijke omgeving. Wandelen en fietsen worden steeds belangrijker om de gevolgen van een zittende levensstijl te voorkomen en de klimaatverandering tegen te gaan.”

Een keuze voor een andere fietsroute kan voor de blootstelling aan milieuvervuiling belangrijke consequenties hebben. (Pixabay)

“Stadsplanners en vervoerspecialisten hebben instrumenten nodig om de gebieden te identificeren waar verplaatsingen voor een grotere blootstelling aan schadelijke elementen zorgen of waar de kwaliteit van de omgeving een aangename reiservaring ondersteunt.”

De Finse studie heeft volgens Willberg uitgewezen dat de geluidsbelasting die fietsers in de stad ervaren, de veilige grenswaarden aanzienlijk overschrijdt. Op het gebied van luchtkwaliteit zouden de gemiddelden echter binnen de normen blijven die op het gebied van gezondheid naar voor worden geschoven.

“Tevens werd aangetoond dat een alternatieve routekeuze een effectieve manier kan zijn om de blootstelling bij het fietsen te verbeteren zonder de reis aanzienlijk te verlengen, maar dat effect wordt in sterke mate bepaald door de karakteristieken van het geografische gebied en het type blootstelling.”

Verbanden

Er konden volgens de onderzoekers tevens een aantal verbanden tussen meerdere blootstellingen worden opgemerkt. “De blootstelling aan lawaai en luchtverontreiniging nemen meestal samen toe”, wordt er opgemerkt. “Anderzijds blijkt dat de hoeveelheid groene elementen doorgaans kleiner wordt naarmate de verontreiniging toeneemt. Meestal zal echter een keuze moeten worden gemaakt over het type van blootstelling dat bij een alternatieve route zou moeten worden geoptimaliseerd.”

“In het algemeen moet worden vastgesteld dat er nog altijd onvoldoende duidelijkheid is over de blootstelling aan milieuverontreiniging die door verplaatsingen wordt teweeggebracht, de omvang van eventuele schadelijke effecten en de impact op de gezondheid”, zeggen de Finse onderzoekers nog. “

“Onze aanpak biedt een manier om de distributie van de blootstelling vanuit een ruimtelijk perspectief te beoordelen. Dit is nuttig voor het streven van stadsontwerpers en vervoersexpert om voor iedereen een gezonde urbane omgeving te creëren. Er is echter nog een lange weg te gaan om de gezondheidseffecten van reisgerelateerde blootstellingen, de gelijkheid van de  toegankelijkheid tot een gezonde omgeving en het belang van seizoensgebonden variatie beter te begrijpen.”

De Finse onderzoekers willen de problematiek verder onderzoeken met het project Greentravel, dat gespreid wordt over een periode van vijf jaar en gefinancierd wordt door de European Research Council.

Meer over dit onderwerp:

• De Amerikaanse staat Florida laat bij wegenaanleg voortaan het gebruik van radioactief afval toe.
• Amsterdam biedt financiële beloning voor projecten die fietsen veiliger kunnen maken.
• In Manhattan heeft een rechter geoordeeld dat een grote bevolkingsdichtheid kenmerkend is voor de stedelijke omgeving.
• Thuiswerkers hebben het openbare vervoer in een zware crisis gestort.
• Fietsroutes vormen een wezenlijk onderdeel van duurzame transportplannen.

Vier van de zes steursoorten in de Donau worden ernstig bedreigd door stroperij en twee soorten zijn al uitgestorven. Dat staat in een rapport van het World Wildlife Fund (WWF), gebaseerd op een onderzoek tijdens de tweede helft van het voorbije decennium. In totaal registreerden de onderzoekers over een periode van vijf jaar 214 gevallen van stroperij langs de Donau en in de Zwarte Zee gedocumenteerd. De Donau wordt beschouwd als het laatste toevluchtsoord van deze oude vissen die de dinosauriërs overleefden.

De onderzoekers merken op dat het aantal gedode dieren in werkelijkheid waarschijnlijk aanzienlijk hoger zal uitvallen. Tijdens dezelfde periode confisceerden de autoriteiten alleen al in Bulgarije immers 594 haaklijnen, met een totale lengte van 23,5 kilometer, die werden gebruikt voor de illegale jacht op steur. Uit een marktanalyse van de natuurorganisatie bleek dat een derde van het steurvlees en de kaviaarproducten uit de vier belangrijkste steurproducenten in Europa illegaal op de markt worden gebracht. Opgemerkt wordt dat 19 procent van de monsters in Bulgarije, Roemenië, Servië en Oekraïne afkomstig bleek van wilde steur die niet legaal gevangen of verhandeld mag worden. Nog eens 12 procent voldeed niet aan de internationale handelsvoorschriften.

Een steur kan meer dan honderd jaar oud worden. – Foto: Pixabay/Erich Westendarp

“Dit is het eerste onderzoek waarbij zowel genetisch onderzoek als isotopenanalyses van steurproducten werden uitgevoerd om de omvang van de illegale handel te begrijpen,” verduidelijkt Arne Ludwig, geneticus aan het Leibniz Institute for Zoo and Wildlife Research, dat de forensische analyses uitvoerde. “Er werden daarbij monsters genomen langs de hele handelsketen, meer bepaald in restaurants, winkels, op markten en bij online aanbiedingen.” Jutta Jahrl heeft het daarbij over schokkende resultaten, die volgens haar een wake-up call moeten zijn om tegen deze misdrijven tegen de natuur krachtiger op te treden.

Samenwerking

Een samenwerking met beroepsvissers is volgens de onderzoekers cruciaal voor het voortbestaan van de Donau-steur. In Bulgarije, Roemenië, Servië en Oekraïne werken leden van het World Wildlife Fund samen met vissers om alternatieve inkomstenbronnen voor de steurvisserij te ontwikkelen. In tijden van de covid-pandemie maakt de sterke stijging van de werkloosheid als gevolg van de crisis de bescherming van steuren tot een nog grotere uitdaging. Het World Wildlife Fund ondersteunt lokale autoriteiten met opleidingscursussen om visserij-inspecteurs, grenspolitie en douane uit te rusten met expertise in de strijd tegen de illegale steurvisserij en kaviaarhandel.”

Steuren worden beschouwd als de meest bedreigde soort ter wereld. De dieren kunnen meer dan honderd jaar oud worden, meer dan zeven meter lang worden en meer dan een ton wegen. De grootste populaties van de steur in Europa zijn nog steeds te vinden langs de benedenloop van de Donau tot aan de monding in de Zwarte Zee. Vroeger kwamen de dieren voor in veel Europese rivieren, waaronder de Oostenrijkse Donau en zijn zijrivieren. Het vangen van wilde steur is in de meeste landen streng verboden en wordt gesanctioneerd met zware straffen. Toch blijft stropen een enorm probleem, dat door de aanhoudende vraag naar kaviaar en steurvlees wordt aangewakkerd.

Het World Wildlife Fund (WWF) raadt consumenten aan om bij het kopen en importeren van steurkaviaar goed op de wettelijke voorschriften te letten. Elk blikje kaviaar moet voorzien zijn van een label van de Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora (CITES), waarvan de code informatie geeft over de herkomst. Tot 125 gram kaviaar per persoon mag zonder vergunning worden ingevoerd voor persoonlijk gebruik. Het blik moet legaal worden gekocht en in de persoonlijke bagage worden meegenomen. Goede alternatieven voor steurkaviaar zijn eieren van andere vissoorten, zoals zalm of lompvis, met een certificaat van de Marine Stewardship Council (MSC).

Meer over dit onderwerp:

• Een toekomst voor de steurpopulatie in de Donau

De studie van de lokale afvalwaterzuivering kan aanwijzingen opleveren over de gewoonten van mensen die in verschillende gebieden wonen. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de University of Queensland en het Norwegian Institute for Water Research, gebaseerd op een analyse van de afvalwaters uit zes Australische staten

De onderzoekers merken op dat eerdere studies over openbare afvalwaters onder meer duidelijk maakten welke verschillende soorten drugs door de bevolking van de verschillende wijken van de steden worden gebruikt. Tevens kon worden achterhaald welke huishoudelijke chemicaliën in het lichaam van de lokale bevolking terechtkomt. In de nieuwe studie, die op ongeveer 21,1 procent van de Australische bevolking betrekking had, vergeleken de wetenschappers de analyses van de afvalwaters met gegevens van het Australian Office of Statistics over de diverse bevolkingsgroepen.

Alvalwaters bevatten heel wat informatie over de lokale levensstijl. – Foto: Pixabay/WFranz

De wetenschappers kwamen daarbij tot de vaststelling dat de afvalwaters interessante informatie kunnen verstrekken over de verschillen in levensstijl tussen mensen van verschillende sociaal-economische klassen. Onder meer kon worden vastgesteld dat in wijken met een rijkere bevolking ook signalen van een hogere koffieconsumptie kunnen worden aangetroffen. In deze gebieden werden ook sterkere concentraties van vitamine-B vastgesteld.

Alcohol en drugs

Verder bleek dat de bevolking van minder welvarende delen van het land de neiging vertoonden om meer alcohol te consumeren. Tevens werd opgemerkt dat de aanwezigheid van vezels en citrus in de voeding beduidend lager lag onder burgers die de middelbare school niet hadden afgemaakt, vergeleken met mensen met een leidinggevende baan. Daarnaast werd opgetekend dat de bevolking van armere delen van het land de neiging hadden om meer antidepressiva en opioïden te gebruiken.

Anderzijds ontdekten de wetenschappers dat de sociaal-economische status geen factor leek te zijn in de hoeveelheid antibiotica of kunstmatige zoetstoffen die door de bevolking worden geconsumeerd. Wel bleek dat de geneesmiddelen atenolol, pregabaline en tramadol populairder waren bij lagere inkomensgroepen.

De onderzoekers wijzen er wel op dat door een aantal factoren, zoals interacties tussen verschillende chemicaliën in de afvalwaters, met een mogelijke foutenmarges in de studie rekening moet worden gehouden. Tevens bleek het niet mogelijk om te identificeren in welke hoeveelheden allerhande stoffen in het afvalwater te meten. Dat maakt het onmogelijk verdere informatie over de consumptie te achterhalen. Het is immers mogelijk dat een groot aantal mensen een kleine hoeveelheid van een stof gebruikt, maar anderzijds is het evenzeer mogelijk dat een kleine groep personen grote volumes van het product consumeren.

Toch suggereren de onderzoekers dat de resultaten van de studie aantonen dat onderwijs en beroep niet alleen een impact hebben op de voedingspatronen van een bevolking, maar ook bepaalde levenskeuzes beïnvloeden.

De Europese Unie moet de uitstoot van broeikasgassen tegen het midden van deze eeuw tot nul herleiden. De regio moet zijn klimaatambities verbeteren om ook op kortere termijn aan de Akkoorden van Parijs te voldoen. Dat zegt een brief van de organisatie B Team, ondertekend door de chief executives van grote bedrijven zoals Unilever, Allianz, Engie en Electricité de France (EdF) en geadresseerd aan Miguel Arias Canete, Europees commissaris voor klimaatactie. In de brief wordt Canete aangespoord om ervoor te zorgen dat de klimaatstrategie van de Europese Commissie tegen het midden van deze eeuw ook een scenario met een zero-uitstoot omvat.

Hoewel de Europese Commissie door het Europees Parlement en tien landen van de Europese Unie werd opgeroepen om een optie voor nulemissies in zjn strategie op te nemen, bestaat hierover nog steeds geen 100 procent zekerheid. De brief waarschuwt Canete dat het bedrijfsleven onmogelijk zal kunnen functioneren in een wereld die volgens de huidige inschattingen tegen het einde van deze eeuw minstens drie graden Celsius warmer zal zijn geworden, terwijl de Akkoorden van Parijs de opwarming van de aarde tot anderhalf of twee graden Celsius willen beperken.

Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties heeft al gewaarschuwd dat elke opwarming van meer dan anderhalve graad Celsius verwoestende gevolgen zal hebben. In de brief benadrukken ondernemers zoals Richard Branson (Virgin), Paul Polman (Unilever) en Emmanuel Faber (Danone) dat de verliezen door inactiviteit groter zullen zijn dan de kosten van investeringen in mogelijke oplossingen. Roland Jöbstl, beleidsverantwoordelijke van het European Environmental Bureau, vertelt dat Europa jaarlijks 13 miljard aan klimaatschade lijdt. Volgens hem moet elk staatshoofd en elke minister van financiën de rekening kunnen maken.

Lees Verder

De ontginning van bitcoins kan de volgende decennia een belangrijke bijdrage leveren tot de opwarming van de aarde. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de University of Hawaii. De onderzoekers stelden vast dat de bitcoin over een periode van enkele decennia een broeikaseffect van meer dan twee graden Celsius zou kunnen genereren. Indien geen maatregelen worden genomen om het effect te verzachten, zou dat niveau al zelfs in vijftien jaar kunnen worden bereikt. Op basis van de gegevens schatten de onderzoekers dat de ontginning van bitcoins vorig jaar 69 miljoen ton kooldioxide produceerde.

“Eerder al werd gewaarschuwd dat de ontginning van bitcoins veel energie zou verbruiken,” zegt onderzoeksleider Camilo Mora, professor geografie aan de University of Hawaii. “Minder aandacht tot nu toe werd daarentegen besteed aan de milieu-impact van dat grote energieverbruik. Indien de bitcoin een implementering kent die vergeleken kan worden met de ontwikkeling van andere technologieën, zou de ontginning van de cryptomunt alleen al voldoende zijn om de mondiale temperatuur in vijftien jaar tijd met twee graden Celsius te verhogen. Bitcoin is een cryptocurrency met zware hardware-eisen en dit vertaalt zich duidelijk in grote vraag naar elektriciteit.”

“Zelfs wanneer een vergelijking wordt gemaakt met de laagste snelheden waarmee andere technologieën werden ingevoerd, zouden de emissies van de bitcoin voldoende zijn om de temperatuur van de planeet in een periode van tweeëntwintig jaar met meer dan twee graden Celsius opvoeren,” zegt Mora. “Indien een vergelijking wordt gemaakt met de gemiddelde introductie van andere technologieën, zou datzelfde effect in een periode van ongeveer zestien jaar zou kunnen worden bereikt. Momenteel worden de emissies van transport, huisvesting en voedsel de belangrijkste oorzaken van de klimaatverandering genoemd. Onze studie illustreert dat de bitcoin aan die lijst moet worden toegevoegd.”

“We kunnen de toekomst van bitcoin niet voorspellen, maar de effecten van de ontginning van de virtuele munt kunnen slecht nieuws betekenen voor de klimaatverandering en iedereen die door het probleem wordt geraakt,” zeggen de onderzoekers nog. “Het is duidelijk dat elke verdere ontwikkeling van de cryptomunten kritisch moet worden gericht op de afbouw van de behoefte aan elektriciteit. Alleen op die manier lijken verwoestende gevolgen voor het klimaat vermeden te kunnen worden.”

Lees Verder

Er kunnen een aantal opmerkelijke gelijkenissen worden opgemerkt tussen sollicitanten en jagers. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan het National Institute for Mathematical and Biological Synthesis (Nimbios) en de Princeton University. De studie kan volgens de onderzoekers onder meer helpen te onderzoeken welke dierenpopulaties door de jacht in gevaar zouden worden gebracht en op welke manier de efficiëntie van de jachtwetgeving kan worden geëvalueerd.

Gehoopt wordt dat het model onder meer kan worden toegepast in de tropische regenwouden

“De zoektocht naar een baan gaat met hetzelfde beslissingsproces gepaard als bij jagers die achter een prooi aangaan,” beklemtoont onderzoeksleider Charlotte Chang, professor ecologie aan de Princeton University. “Dat verband kan ook in de natuurbescherming worden gebruikt. De modellen kunnen daarbij worden ingezet om de overbejaging in tropische regio’s, waar meer dan driekwart van alle planten en dieren in de wereld leven, af te remmen. Elke keer een potentiële baan zich aanbiedt, gaat de sollicitant door een reeks keuzes. Ook jagers worden bij de benadering van een prooi met een reeks beslissingen geconfronteerd.”

“Wanneer een jager een prooi opmerkt, kan hij beslissen een schot te wagen en een onmiddellijke beloning te innen, maar hij kan ook wachten op een potentieel grotere prooi op een later tijdstip,” zeggen de onderzoekers. “Optimale beslissingen zijn eerder al in de ecologie gehanteerd om vragen rond de partnerselectie of de voedingskeuzes te bestuderen. Datzelfde proces kan echter ook worden gebruikt voor de analyse van het jager-dieet. Daarbij wordt gewag gemaakt van een voedingsdrempel, het punt waarop een gewenste eigenschap – zoals de lichaamsmassa of de omvang van het gewei – wordt bereikt en de jager ertoe wordt gebracht het schot te nemen.”

“Bij de keuze voor een prooi wordt de lichaamsomvang vaak als een belangrijke bepalende factor bestempeld,” zeggen de onderzoekers nog. “Deze parameters kunnen dan ook worden gehanteerd bij inschattingen over de soorten die het meest door overexploitatie zouden kunnen worden bedreigd. De tropische jacht viseert een brede waaier van soorten bij zoogdieren, vogels en reptielen. Dit model kan aangeven welke soorten door de jacht het meest onder druk staan. De opportuniteitskost van elke jacht-missie wordt hierin eveneens meegerekend. De prooi-evaluatie van de jager is een belangrijk element voor de prioriteiten die voor de beperkte conserveringsmiddelen moeten worden gesteld.” (Foto: LAJ)

Lees Verder

Wetlands, die tot de meest waardevolle en biodiverse ecosystemen van de wereld behoren, verdwijnen met een alarmerende snelheid. Daarbij moet onder meer worden gewezen naar de verstedelijking en landbouw. Dat zegt een rapport van de Ramsar Convention of Wetlands. De onderzoekers roepen op tot dringende actie om de erosie een halt toe te roepen. Gewaarschuwd wordt voor de potentieel verwoestende gevolgen van het verlies van wetlands, die onder meer een impact kunnen hebben op de klimaatverandering.

De Ramsar Convention trad in het midden van de jaren zeventig van de voorbije eeuw in voege en heeft inmiddels wereldwijd al 2.300 belangrijke wetlands geïdentificeerd.

Het rapport van de Ramsar Convention toonde dat ongeveer 35 procent van wetlands – waaronder meren, rivieren, moerassen en veengebieden, maar ook kustgebieden en zeegebieden zoals lagunes, mangroves en koraalriffen – die voorbije vierenhalve decennia verloren zijn gegaan. Bovendien wordt erop gewezen dat de jaarlijkse verliespercentages sinds het begin van deze eeuw nog zijn versneld. “We verliezen wetlands drie keer sneller dan bossen,” waarschuwt Martha Rojas Urrego, directeur van de Ramsar Convention. “Terwijl de wereld steeds meer gefocust is op het broeikaseffect en diens impact op oceanen en bossen, blijven wetlands gevaarlijk ondergewaardeerd.”

Het rapport benadrukt het belang van de wetlands voor al het leven op aarde. “Onder meer moet men beseffen dat deze gebieden bijna direct of indirect bijna de hele wereld van zoetwater voorzien, maar tevens moet men weten dat 40 procent van alle soorten uit de natuur in wetlands leven. Dieren en planten die de wetlands als biotoop hebben, zijn bijzonder kwetsbaar. Een kwart is met uitsterven bedreigd. Wetlands bieden ook het levensonderhoud voor meer dan een miljard mensen, terwijl ze tevens overstromingen beperken en kustlijnen beschermen. Deze gebieden zijn ook een essentiële basis van voedsel, grondstoffen en genetische bronnen voor geneesmiddelen.”

Tevens wordt beklemtoond dat wetlands essentieel zijn voor een beperking van klimaatverandering, waarbij erop wordt gewezen dat de veengebieden twee keer zoveel koolstofdioxide opslaan dan bosregio’s, hoewel ze slechts 3 procent van alle landoppervlakte beslaan. Schorres, zeegrasvelden en mangroven slaan ook grote hoeveelheden koolstofdioxide op. “Wanneer de wetlands verdwijnen, wordt die koolstof vanuit de bodem in de atmosfeer vrijgegeven,” wordt er opgemerkt. “De klimaatwetenschap waarschuwt al lang voor de zogenaamde feedbacks, de vicieuze cirkel van het broeikaseffect, maar daarbij wordt vooral gewezen naar het methaan uit de arctische permafrost.”

“Ook de veengebieden in de tropische regio’s vormen een grote zorg,” zegt Rojas Urrego. “De drooglegging van de bodem voor landbouw en ontwikkeling vormt een bedreiging voor het klimaat. Er bestaat een verkeerde perceptie dat moerassen gebieden zijn die moeten worden drooggelegd. Er moeten meer inspanningen gedaan om een effectief wetlandbeheer te ontwikkelen. Het herstel van de veengebieden moet worden gezien als een effectieve maatregel om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en te voldoen aan de richtlijnen van de Klimaatakkoorden van Parijs.” (Foto: mah)

Lees Verder