managing21.be

De productie van voldoende voedsel is slechts één onderdeel van mondiale voedselzekerheid. Uit een  studie van de University of Oulu, de Aalto University en Pellervo Economic Research (PTT) in Finland blijkt dat transportnetwerken en economische ongelijkheid belangrijke factoren zijn bij de wereldwijde toegang tot voedsel.

De wereldwijde voedselzekerheid hangt volgens de onderzoekers niet alleen af van de hoeveelheid voedsel die wordt geproduceerd, maar ook van de mogelijkheid om voedsel te vervoeren naar de plaatsen waar het nodig is. De analyse richtte zich op de behoefte en voorziening van energie uit voeding van zes wereldwijd belangrijke groepen landbouwgewassen. Er werd daarbij gekeken naar gematigde granen (gerst, tarwe en rogge), maïs, rijst, tropische granen (gierst en sorghum), tropische wortelgewassen (cassave) en peulvruchten. Deze gewassen zijn samen goed voor ongeveer de helft van alle voedselcalorieën die internationaal worden verhandeld.

“De studie laat zien dat de beschikbaarheid van voedsel op zichzelf geen garantie biedt voor toegang tot voedsel”, benadrukte onderzoeker Terhi Ala-Hulkko. “Transportkosten en economische ongelijkheid kunnen de toegang tot voedsel beperken, ook wanneer er voldoende aanbod is.” Uit de analyse blijkt dat het huidige transportnetwerk niet in staat is om vraag en aanbod van voedsel wereldwijd volledig in evenwicht te brengen. Hoewel in veel regio’s tekorten in de toegankelijkheid van voedsel voorkomen, zijn de problemen het sterkst in delen van Azië en Afrika.

Economische ongelijkheid lijkt deze onbalans verder te vergroten en bleek binnen de onderzochte scenario’s de meest bepalende factor voor de toegankelijkheid van voedsel. Wanneer verschillen in inkomensniveaus en voedseluitgaven werden meegenomen, namen zowel de voedseloverschotten als de onvervulde vraag tegelijkertijd toe. Dit wijst erop dat voedsel binnen het systeem wel beschikbaar kan zijn, maar niet altijd efficiënt kan worden vervoerd naar de plaatsen waar het nodig is.

De grootste onvervulde vraag situeerde zich in Azië, met name in Zuid-, Oost- en Zuidoost-Azië. In Afrika wijzen de resultaten erop dat een groot deel van de binnenlandse voedselproductie theoretisch toegankelijk is wanneer wordt uitgegaan van gelijke transportkosten. Wanneer echter rekening wordt gehouden met de hogere transportkosten waarmee veel Afrikaanse regio’s te maken hebben, bleef aanzienlijk meer voedsel ongeleverd. Dat wijst erop dat transportkosten op zichzelf een belangrijke belemmering kunnen vormen voor de toegang tot voedsel.

Ossi Kotavaara, onderzoeksdirecteur aan de University of Oulu, benadrukt dat transportnetwerken de ruggengraat vormen van het wereldwijde systeem van voedseldistributie. “Het verbeteren van voedselzekerheid gaat daarom niet alleen over het duurzaam produceren van voldoende voedsel, maar ook over ervoor zorgen dat voedsel de mensen bereikt die het nodig hebben”, beklemtoonde Kotavaara. “Dat betekent aandacht voor infrastructuur voor weg- en zeetransport, transportkosten en economische ongelijkheid, die gezamenlijk bepalen in hoeverre mensen toegang hebben tot voedsel.”