Het Amerikaanse chipbedrijf IBM heeft een efficiëntere en milieuvriendelijke methode ontwikkeld om zuiver silicium terug te winnen uit afgedankte wafers. Die grondstof kan volgens het bedrijf worden hergebruikt bij de productie van zonnepanelen. IBM meent dat zijn nieuwe technologie ertoe moet kunnen leiden dat er jaarlijks voor 13,5 megawattuur aan zonne-energie zou opgewerkt worden.

IBM zegt een nieuw systeem ontwikkeld te hebben om wafers, dunne plakken halfgeleidersmateriaal – dikwijls silicium – waarop geïntegreerde schakeling geconstrueerd worden, met behulp van water te polijsten. “Hierdoor zijn er volgens het bedrijf niet langer milieuonvriendelijke en gevaarlijke chemicaliën nodig om de platen glad te krijgen,” aldus het magazine CNet.

Op het einde van hun levensduur worden de wafers bij IBM van alle chipontwerpen ontdaan. Het zuivere silicium wordt vervolgens doorverkocht aan fabrikanten van zonnepanelen. IBM schat jaarlijks drie miljoen wafers te verbruiken, waarmee voor 13,5 megawatt aan zonne-energie opgewekt zou kunnen worden. De techniek werd ontwikkeld in de IBM-fabriek in Burlington, maar zal ook in de andere fabrieken worden ingevoerd.

IBM zegt zijn kennis ook met andere bedrijven te willen delen. Door de aanhoudende vraag naar zonnepanelen en de tekorten aan zuiver silicium op de wereldmarkt, blijven de prijzen voor het halfgeleidermateriaal hoog. Vele chipfabrikanten hielden tot nu toe hun afgedankte wafers bij, omdat er anders altijd het gevaar zou bestaan dat bedrijfsgeheimen naar buiten zouden kunnen lekken indien ze naar recyclagecentra werden gebracht.

Wafers kunnen binnen de bedrijven tot vijf keer toe hergebruikt worden. Daarbij wordt telkens een laagje van het watermateriaal afgeschraapt, waardoor de plak steeds dunner wordt. Het eindproduct is echter nog altijd dik genoeg om gebruikt te worden voor zonnepanelen.

Ondanks hun gigantische oliereserves, zijn ook de Arabische Golfstaten begonnen met de exploratie naar alternatieve energiebronnen, zoals steenkool, kernenergie, zonnekracht, windturbines en waterstof. In het gebied zouden op dit ogenblik in totaal 114 nieuwe energie projecten uitgevoerd worden, met een totale investering van meer dan 160 miljard dollar. Een groot gedeelte daarvan draait rond duurzame energie

“Landen zoals Bahrein, Koeweit, Oman, Qatar, Saudi Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten worden ook op hun thuismarkt geconfronteerd met een groeiende vraag naar energie,” meldt de website Gulf News. “Op dit ogenblik wordt daarbij vooral met conventioneel gas gewerkt, maar het wordt een steeds groter probleem om daarvoor de nodige voorraden ter beschikking te stellen.”

“Er zijn dan ook tekenen dat er ook in die regio steeds belangrijker investeringen gebeuren in alternatieve energiebronnen,” vertelde David Weaver, topman van het internationale ingenieursbedrijf ESR Technology, aan Gulf News. “De regio wil duidelijk reserves opbouwen om voorzien te zijn voor de onzekerheden in de toekomst.” De Verenigde Arabische Emiraten vormen daarbij de voorhoede.

De emiraten slaan duidelijk de weg van de kernenergie in, met onder meer een studie voor een kerncentrale door de Mubadala Development Company in Abu Dhabi. Daarmee zou een investering van 4 miljard dollar gemoeid zijn. Daarnaast is er nog een studie aan de gang voor een kerncentrale die elektriciteit zou moet produceren en zeewater ontzilten. Het is nog niet zeker waar dit project gelocaliseerd zal worden. Er is wel sprake van een investering van 10 miljoen dollar.

Maar de Verenigde Arabische Emiraten zijn ook bezig met alternatieve energie. Zo laat Masdar, een duurzame energiebedrijf uit Abu Dhabi, een studie uitvoeren naar een zonnekracht-centrale met een capaciteit van 500 megawatt. Dat project zou het gebruik van gas en olie in de energievoorziening moeten beperken. Er zou een investering van 500 miljoen dollar mee gemoeid zijn.De zonnekracht wordt in de Verenigde Arabische Emiraten geraamd op 2.200 kilowattuur per vierkante meter per jaar.

Masdar onderzoekt echter ook de haalbaarheid van een waterstofcentrale. Dit project verkeert nog in een beginstadium en heeft een voorlopig budget van 100 miljoen dollar. Daarnaast loopt er voor de Dubai Electricity and Water Authority een studie voor een windpark. Dat zou één miljard dollar kosten. Windkracht zou tot 10 procent van de energievoorziening van Dubai kunnen leveren.

Daarnaast wordt er door Taqa, het nationaal energiebedrijf van Abu Dhabi, ook gezocht naar milieuvriendelijke toepassingen voor steenkoolcentrales. Daarmee zou een investering gemoeid zijn van één miljard dollar. Saudi Arabië onderzoekt ook de haalbaarheid van centrales die afval zouden omzetten in energie en ook drinkbaar water zouden kunnen leveren.

De hoge olieprijzen hebben de luchtmacht van Noord-Korea technisch werkloos gemaakt. Het land kan immers de aankoop van de brandstof niet meer financieren. Daardoor staan honderden militaire vliegtuigen van de Noord-Koreaanse luchtmacht aan de grond, waardoor snelle troepenverplaatsingen niet meer mogelijk zijn. De voorziene brandstof moet voor andere militaire projecten worden gebruikt.

De luchtmacht van Noord-Korea vliegt nog steeds grotendeels met oude Russische transportvliegtuigen. Het zou gaan om de AN-2, een licht transportvliegtuig dat op het einde van de jaren veertig van de vorige eeuw in de Sovjet-Unie werd ontwikkeld. Noord-Korea zou nog een 300-tal van dergelijke toestellen in gebruik hebben. Elk toestel kan twaalf soldaten vervoeren.

Ondanks hun hoge leeftijd zouden de toestellen volgens het nieuwbureau Forbes buurland en aartsvijand Zuid-Korea nog steeds angst inboezemen, aangezien ze onder de radar kunnen vliegen en diep boven Zuid-Koreaans grondgebied kunnen doordringen. Maar de toestellen staan volgens bepaalde bronnen al geruime tijd aan de grond omdat de gereserveerde brandstof voor andere militaire activiteiten wordt gebruikt.

Noord-Korea is voor zijn energievoorzieningen vooral aangewezen op import vanuit China. In februari kreeg het land nog 100.000 brandstof, als onderdeel van een internationaal akkoord waarbij het land beloofde zijn kernwapen-programma stop te zetten in ruil voor energie of andere hulp.

Naarmate olie en gas duurder worden, wordt steenkool steeds weer aantrekkelijker als energiebron. Hoewel de steenkoolproductie als bijzonder milieu-onvriendelijk wordt bestempeld, trekt de sector opnieuw tal van investeerders aan. Vooral de Chinese steenkoolindustrie lijkt bijzonder aantrekkelijk voor buitenlandse investeerders, vooral vanuit de Verenigde Staten.

“De grote buitenlandse investeringen in de Chinese steenkoolindustrie komt nauwelijks in de aandacht,” aldus het persbureau Associated Press. “Individuele spaarders weten meer dan waarschijnlijk niet dat hun gelden uiteindelijk worden geïnvesteerd in de Chinese steenkoolproductie. Maar voor investeringsfondsen is het hoge rendement van hun beleggingen uiterst verleidelijk.”

Daarbij wordt onder meer verwezen naar China Shenhua Energy, de Chinese industriële gigant die met 21 mijnen jaarlijks ongeveer 170 miljoen ton steenkool produceert en energiecentrales bouwt. “Ongeveer 80 procent van de aandelen is in handen van de Shenhua Group uit Peking, maar de rest is in handen van de Amerikaanse groepen Fidelity Investments, Oppenheimer Funds, Merrill Lynch en zelfs het Teachers Retirement System of Texas,” aldus het persbureau.

Die interesse is volgens het persbureau ook te begrijpen, want het aandeel van Shenhua steeg van juli tot september met bijna 65 procent, terwijl de Amerikaanse steenkoolbedrijven tijdens diezelfde periode 3 procent verloren. “Vele investeerders laten zich uiteindelijk verleiden door de hoge winsten en schuiven milieubeslommeringen terzijde,” aldus de Amerikaanse bedrijfsdeskundige Nell Minow.

Vele Amerikaanse bedrijven starten bovendien opnieuw met investeringen in de steenkoolindustrie omdat er op de Chinese markt bijzonder grote kansen liggen. China is immers niet langer een exporteur, maar wel een importeur van steenkool geworden. “Eigenlijk is dat een slimme beslissing,” aldus investeringsadviseur Mike Tian. “Daar kan er immers geld geraapt worden.”

De Verenigde Staten zagen hun steenkooluitvoer de voorbije vier jaar dan ook met 25 procent stijgen. Tijdens de maand juli alleen werd er een stijging genoteerd met ongeveer 19 procent.

De wereldwijde olieproductie heeft een piek bereikt en zal tegen 2030 gehalveerd zijn. Dat zeg de Duitse Energy Watch Group (EWG). Daar wordt aan toegevoegd dat de extreme tekorten aan fossiele brandstoffen zouden kunnen leiden tot oorlogen en maatschappelijke achteruitgang. De EWG roept de industrie en de overheden dan ook op om actie te ondernemen en niet aan te blijven modderen.

“Volgens de Energy Watch Group heeft de wereldwijde olieproductie vorig jaar zijn absolute piek bereikt,” aldus de Britse krant The Guardian. “Dat is veel eerder dan de meeste experts hadden verwacht.” Volgens het rapport van de organisatie zal de olieproductie vanaf nu met ongeveer 7 procent per jaar terugvallen. Al heel vlug zal de wereld volgens de organisatie dan ook niet voldoende olie meer kunnen produceren om aan te stijgende vraag te voldoen.

“Dit is een groot problem voor de wereldeconomie,” aldus EWG-oprichter en Duits parlementslid Hans-Jozef Fell, die een belangrijk aandeel had in de succesvolle Duitse steun aan hernieuwbare energie. Het EWG-rapport laat een heel andere taal horen dan het International Energy Agency, dat van oordeel is dat men zich op dit ogenblik weinig zorgen moet maken over de olievoorraden.

Volgens de officiële cijfers is er op dit ogenblik nog een wereldwijde olievoorraad van 1.255 gigavaten. Aan het huidige consumptieniveau is dat goed voor 42 jaar bevoorrading. Maar volgens het EWG-rapport ligt het werkelijke cijfer wellicht één derde lager. “Op dit ogenblik worden er wereldwijd ongeveer 81 miljoen vaten per dag geproduceerd,” aldus het rapport. “Maar tegen 2030 zal dat wellicht teruggevallen zijn tot 39 miljoen vaten.”

Volgens de Duitse organisaties moet er ook een ernstige terugval verwacht worden in de productie van gas, steenkool en uranium, aangezien ook deze energiebronnen opgebruikt raken. “Dit zal uiteindelijk leiden tot een structurele verandering van het wereldwijde economische systeem,” waarschuwt de organisatie. “De afname van fossiele brandstoffen zal geen enkel facet van het dagelijks leven ongemoeid laten.”

Er mag volgens de organisatie dan ook massale onrust en oproep verwacht worden. “Wanneer men blijft voortmodderen zoals men nu bezig is en de problemen onderschat, zou een dergelijke evolutie wel eens uit de hand kunnen lopen en uiteindelijk leiden tot een complete ineenstorting van de maatschappij,” wordt er gewaarschuwd.

In de bedrijfswereld wordt clean tech, duurzame energie, steeds meer een trend. Dit jaar werd tot nu toe 18 miljard dollar geïnvesteerd in clean energy. Volgens Ron Pernick, oprichter van het consultancybureau Clean Edge, zal de toekomstige clean tech-voorhoede zowel uit start-ups als gevestigde bedrijven bestaan. De Verenigde Staten en Japan zijn nog altijd voorlopers, maar Europa haalt zijn achterstand in.

Volgens het Amerikaanse consultancybureau Clean Edge steeg de omzet van de clean energy-sector tussen 2002 en 2006 met 600 procent naar 55 miljard dollar. Volgens het Britse onderzoeksbedrijf New Energy Finance zijn investeringen van venture capital en private-equity in clean energy het voorbije jaar met bijna 70 procent gestegen naar 18 miljard dollar. Volgens Clean Edge zal de markt voor duurzame energie tegen 2016 nog vervierdubbelen.

“Volgens Dirk Berkhout, directeur van venture capitalist Econcern, zullen de meeste innovaties bij nu nog relatief kleine spelers vandaan komen,” aldus het magazine Fem Business. “Deze bedrijfjes worden echter door de groten opgeslokt zodra hun technologie uitontwikkeld is en ze commercieel rijp zijn. Uitzondering is de redelijk ontwikkelde markt voor zonne-energie, die wordt beheerst door jonge, innovatieve bedrijven.”

Het magazine stelt dat Europa op het vlak van clean tech weliswaar nog achterloopt op de Verenigde Staten en Japan, maar wel bezig is aan een inhaalbeweging. “Een Amerikaanse hegemonie is bij clean tech hoe dan ook niet te verwachten,” aldus nog Fem Business.

De Nederlandse rederij Blue Coat Company heeft de Barlaeus, de eerste volledig elektrisch aangedreven rondvaartboot, in dienst genomen. Daarmee speelt de rederij in op de nieuwe regelgeving van het Amsterdamse stadsbestuur, dat bepaald heeft dat alle nieuwe rondvaartboten een zero-emissie hebben. Volgens het online magazine Holland Marine Equipment gaat het hier om een wereldprimeur.

De Barlaeus is voorzien van een elektrisch voortstuwingssysteem dat compleet door batterijen wordt gevoed. De batterijen moesten een hoge efficiëntie halen, want de boot moet ongeveer veertien uur per dag operationeel kunnen zijn. De rondvaartboot haalt een maximumsnelheid van vijftien kilometer per uur. Dat is ruim voldoende voor de Amsterdamse grachten, waar een snelheidsbeperking geldt van zeven kilometer per uur.

De Barlaeus zou volgens Holland Marine Equipment de eerste boot ter wereld zijn die gebruik maakt van een asloze schroef. Het concept werd ontwikkeld door het Duitse bedrijf Air Fertigung, dochteronderneming van Voith. De voortstuwing heeft niet alleen de ambitie om een zero-emissie te garanderen, maar ook geluid en trillingen te vermijden, wat het comfort voor omwonenden en opvarenden moet verhogen.

In januari volgend jaar verwacht Blue Coat Company een eerste zusterschip van de Barlaeus te water te kunnen laten.

Meer over transport en verkeer

De Amerikaanse ethanolmarkt is zwaar verzadigd. Dat is het gevolg van een beslissing van de Amerikaanse landbouwsector om massaal over te schakelen op ethanolproductie, terwijl het distributiesysteem die grotere aanvoer niet aankon. De ethanolprijzen zijn al enkele maanden gevoelig aan het dalen en een aantal bedrijven dreigt daardoor in de problemen te komen en eventueel zelfs zijn deuren te zullen moeten sluiten.

“Ethanol leek een nieuwe toekomst te schetsen voor het Amerikaanse platteland,” stipt de Amerikaanse krant The New York Times aan. “Er werden volop distillerijen gebouwd. De graan- en voedingprijzen stegen. Vorig jaar werd nog gesproken over een nieuwe goldrush. Maar aan die hoogconjunctuur lijkt een einde gekomen te zijn. Er is een duidelijk overaanbod op de ethanolmarkt.”

Er werden volgens de krant op korte tijd teveel nieuwe ethanol-installaties gebouwd. “Maar het distributiekanaal om die brandstof te verdelen, staat niet op punt,” aldus nog The New York Times. Sinds mei dit jaar zijn de ethanol-prijzen met dertig procent gedaald en die daling gaat almaar sneller. Men moet volgens de krant dan ook voorzichtig zijn met nieuwe investeringen.

Indien de prijzen nog verder dalen, dreigen heel wat kleinere Amerikaanse ethanol-producenten de deuren te moeten sluiten. Op dit ogenblik telt de Verenigde Staten 129 ethanolfabrieken, tegenover 81 in januari 2005. Bovendien zijn er nog 80 nieuwe fabrieken in opbouw of in uitbreiding. Maar al die ethanol moet vanuit de landbouwgebieden naar de kustregio’s gevoerd worden, waar er de grootste nood is aan ethanol.

Voor het transport van ethanol kunnen echter geen pijplijnen gebruikt worden, want het product zou de leidingen aantasten. Dus moet er gebruik gemaakt worden van vrachtwagens, schepen en treinen. Maar er is een tekort aan treinwagens om de extra brandstof te vervoeren en vele stations zijn niet ingericht om de ellenlange treinen te ontvangen. Er zijn ook niet altijd de geschikte pompen om de treinen snel te laden.

De Braziliaanse bevolking is gek van soaps. Dat heeft bij de Braziliaanse energieleveranciers de alarmbellen doen rinkelen. Indien er niet tijdig geanticipeerd wordt, zou één van die soaps volgens woordvoerders van een aantal Braziliaanse energieleveranciers immers voor een dergelijk energieverbruik kunnen zorgen dat het elektriciteitsnet overbelast zou raken en daardoor het hele land zonder elektriciteit zou kunnen zetten.

De Braziliaanse televisieproducent TV Globo zegt dat de ontknoping van de telenovela ‘Tropical Paradise’ 90 procent van alle Braziliaanse huisgezinnen aan de beeldbuis kluistert. Dat zorgt voor problemen bij de Braziliaanse elektriciteitsleveranciers. Ze vrezen vooral een gigantische stijging in het elektriciteitsverbruik onmiddellijk na het einde van het populaire programma.

“Wanneer de laatste aflevering is afgelopen, zullen al die miljoenen kijkers uit hun zetel opstaan, de verlichting in de woonkamer aanzetten, naar de koelkast lopen om een biertje te drinken of een maaltijd in de microgolfoven zetten,” aldus een woordvoerder van een elektriciteitsmaatschappij tegenover het persbureau Associated Press. “Daarvoor zal een enorme hoeveelheid elektriciteit nodig zijn.”

In Brazilië wordt de elektriciteitscapaciteit meestal opgedreven bij uitzendingen van voetbalwedstrijden. Telenovelas zijn in Brazilië echter bijzonder populair. De verhaallijnen halen er dikwijls de frontpagina’s van de kranten en de acteurs zijn gegeerde onderwerpen voor roddelbladen en straatgesprekken.

Zodra zonne-energie geld oplevert voor consumenten is het hek van de dam. Dat zegt Gosse Boxhoorn, directeur van de Nederlandse zonnecellenfabrikant Swolland Solar uit Heerlen. Op het ogenblik dat zonne-energie concurrerend wordt met het gewone net, zal de consument volgens hem kiezen voor een eigen installatie, want die zal hem volgens Boxhoorn op termijn geld opleveren.

“Volgens de beleggingsadviseur Clean Edge zullen de wereldwijde investeringen in zonne-energie tegen 2016 groeien naar 69 miljard dollar,” aldus het magazine Energie Plus. “Op dit ogenblik is dat 16 miljard dollar. Dat is een snellere groei dan de computersector beleefde tijdens zijn hoogdagen.” Boxhoorn noemt deze prognoses geloofwaardig en heeft het zelfs over een groei tot 200 miljard dollar.

Met het cijfer van Boxhoorn zou de mondiale markt voor zonne-energie na groter worden dan de sector voor consumentenelektronica. “De prijzen voor traditionele vormen van energie blijven stijgen, terwijl de kostprijs van zonne-energie daalt,” voert hij aan. “Over tien jaar zal zonne-energie concurrerend zijn met het gewone net. Consumenten kunnen dan kiezen voor een energiebedrijf of voor een eigen installatie die hen op termijn geld oplevert.”

De keuze zal volgens Boxhoorn dan snel gemaakt zijn, zeker wanneer het gaat om nieuwbouwprojecten. Op dit ogenblik bedraagt de mondiale productiecapaciteit voor zonnecellen 2,4 gigawatt per jaar. In 2010 zou dat stijgen tot minstens 7 gigawatt per jaar. Er wordt zelfs gewag gemaakt van 15 gigawatt per jaar.