Indonesie heeft zich quasi geluidloos opgewerkt tot de tweede grootste exporteur van steenkool voor het opwekken van elektriciteit. Nog dit jaar zou het land volgens een aantal experts Australie zelfs van de eerste plaats kunnen duwen. Maar die exportmarkt wordt ook bedreigd door de inheemse vraag naar energie en stagnerende buitenlandse investeringen.

Er moet volgens de experts een wet komen waardoor buitenlandse investeerders meer controle krijgen over de locale steenkoolwinning. Alleen op die manier kan Indonesie volgens hen gelijke tred houden met andere grotere exporteurs, zoals Columbia. Op dit ogenblik produceert Indonesie 167 miljoen ton steenkool per jaar. Dat is twintig keer meer dan in 1990.

Indonesische steenkool wordt uitgevoerd naar de Europese Unie, de Verenigde Staten, Japan, India en China. Dit laatste land is zelf een grote producent, maar voert steenkool in om zijn locale industrie te voeden. Op dit ogenblik wordt 73 procent van de Indonesische steenkoolproductie uitgevoerd. Door een verbeterde technologie, waardoor de uitstoot van koolstofdioxide wordt verminderd, is steenkool opnieuw een gegeerde grondstof voor energiecentrales geworden.

Bovendien is er door de groeiende economie van landen zoals India ook een steeds grotere vraag naar elektriciteit. “Met zijn grote steenkoolreserves, kan Indonesie daar heel wat profijt uit halen,” stippen experts aan. “Maar de beperkende wetgeving en mogelijke politieke risico’s vormen er rem op nieuwe investeringen van grote buitenlandse mijnbedrijven.”

Bovendien wil de Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono het land minder afhankelijk maken van olie, waardoor opnieuw een grotere nadruk wordt gelegd op de steenkoolproductie. Ook dat is een rem op de export.

Europeanen gedragen zich als hysterische kuikens met hun strijd tegen de opwarming van de aarde. Dat heeft Van Jolissaint, de hoofdeconoom van de Amerikaanse autoconstructeur Chrysler, gezegd op een privé-vergadering met zijn collega’s van Ford en General Motors en toeleveranciers in de rand van de Detroit Motor Show.

“Het grootste gedeelte van het publiek bleek het met de visie van Jolissaint eens te zijn,” aldus BBC News. “Zijn collega’s Ellen Hughes-Cromwick (Ford) en Mustafa Moharatem (General Motors) gingen evenmin in de clinch met de Chrysler-man. Deze houding is nochtans in schril contrast met het groene imago dat de Amerikaanse autosector zich probeert toe te meten.”

Jolissant werd recent bevorderd tot hoofdeconomoom van het Duits-Amerikaanse DaimlerChrysler en brengt nu meer tijd door op het hoofdkwartier in Stuttgart. “Daar heb ik met ontsteltenis moeten vaststellen hoe absurd de Europeanen zich opstellen tegenover klimaatveranderen,” voerde hij aan. “De opwarming van de aarde is in de verre verte nog niet aan de orde en het is onzeker hoe groot het risico is.”

Vanuit een economisch gezichtspunt zou het volgens hem veel rationeleren zijn om veel geld te investeren aan andere groter problemen en slechts kleine aanpassingen doen tegen de klimaatverandering, zoals een lichte verhoging van de belastingen op brandstoffen. Jolissaint haalde vooral uit naar het Britse Stern Report, dat de regeringen waarschuwt dringend actie te ondernemen om de zware kosten van latere ingrepen te vermijden.

Jolissaint stelde dat het rapport was gebaseerd op twijfelachtige kostenbegrotingen en voerde aan verbaasd te zijn hoeveel steun er op het hoofdkwartier van DaimlerChrysler was voor deze quasi hysterische reacties. “Jolissaint voedt met deze stelling alleen maar het vermoeden dat de autosector met zijn groene voertuigen alleen maar aan imago-opbouw doet,” aldus BBC News.

Enkele dagen geleden nog had GM-topman Rick Wagoner dat het nut van de bouw van groene wagens niet meer kon ontkend worden en dat erkend moet worden dat de voorraden van fossiele brandstoffen stilaan uitgeput raken.

In de Verenigde Staten is een wetsvoorstel ingediend om het boren naar olie in een groot natuurgebied in Alaska te verbieden. Milieugroepen hopen dat het democratisch getinte Amerikaanse Congres de wet zullen doorduwen. Het voorstel werd in het verleden al enkele keren weggestemd. President George W. Bush meent dat de booractiviteiten en milieubescherming perfect kunnen samengaan.

Door de wet zou langs de kust van Alaska een gebied van 500.000 hectaren permanent beschermd worden, zodat er geen booractiviteiten zouden kunnen plaats vinden. Het gebied heeft een bijzonder kostbaar wildbestand, maar herbergt ook oliereserves met een omvang van meer dan tien miljoen vaten en het wordt dan ook steeds interessanter voor de Amerikaanse oliesector.

Milieugroepen zeggen dat het gebied van onschatbare waarde heeft en dringend nood heeft aan bescherming. Ze vergelijken de regio met het Serengeti-natuurgebied in Afrika omwille van zijn uitgebreide fauna, met onder meer ijsberen, karibou’s en miljoenen trekvogels. De democratische politicus Edward Markey heeft dan ook opnieuw een wetsvoorstel neergelegd om het gebied te beschermen.

Het gebied heeft volgens de oliesector wellicht echter ook een oliereserve die op piekogenblikken één miljoen vaten per dag zou kunnen produceren. De Amerikaanse president George W. Bush is van mening dat de regio van essentieel belang is om de afhankelijkheid van het land van buitenlandse energiebevoorrading te verkleinen.

Eerdere pogingen om het boren naar olie in het gebied te verbieden, mislukten. Maar de democraten hebben een meerderheid verworven in het Amerikaanse Congres, terwijl ook een aantal gematigde republikeinen zich achter het voorstel zouden willen scharen. Markey meent dan ook dit keer veel kans te hebben zijn slag te kunnen thuishalen.

De top van oliegigant ExxonMobil heeft de investeringswereld beloofd te zullen streven naar een beter imago. Het bedrijf wordt in veel milieubewuste kringen immers beschouwd als de publieke vijand nummer één. ExxonMobil-topman Rex Tillerson vertelde aan financiele analysten dat het concern zijn visie op het fenomeen van de opwarming van de aarde niet zou wijzigen, maar wel beter verduidelijken.

Onder meer het Esso-merk van de oliegigant ligt bij Europese milieubeweging zwaar onder vuur, waarbij al herhaaldelijk werd opgeroepen tot een boycot. “Met de compromisloze visie van zijn gewezen topman Lee Raymon over de opwarming van de aarde en andere onderwerpen, heeft het concern zich geisoleerd opgesteld tegenover bedrijven zoals Shell en British Petroleum, die wel bereid waren om te horen naar wat de groene beweging had te vertellen,” aldus de Britse krant The Guardian.

Rex Tillerson kwam in januari vorig jaar aan het hoofd van ExxonMobile en geeft nu toe dat het bedrijf een probleem heeft met public relations. “We moeten ons imago verbeteren en we werken daar ook aan,” vertelde hij. Maar The Guardian voert aan dat ExxonMobil niet alleen het publiek tegen zich in het harnas heeft gejaagd, maar ook in de clinch is gegaan met organisaties zoals de Britisch Royal Society, waarbij beide partijen elkaar ervan beschuldigden de feiten rond de klimaatverandering te verdraaien.

Het bedrijf vertelde zijn standpunt niet te zullen veranderen, maar wel beter te zullen uitleggen. “Broeikasgassen vormen één van de factoren die bijdragen tot de klimaatverandering,” aldus ExxonMobil. “Het is een heel complex onderwerp met wetenschappelijke onzekerheden, maar het risico op opwarming is zo groot dat actie gerechtvaardigd is.”

Analysten stellen dat ExxonMobil een bedachtzamer houding lijkt in te nemen op het gebied van de leefmilieuproblematiek. “Maar hoewel de toon is veranderd, blijft de inhoud van de visie ongewijzigd,” wordt er aan toegevoegd. ExxonMobil heeft honderden miljoenen dollars geinvesteerd in onderzoek, maar gaat volgens The Guardian niet zo ver dan bedrijven zoals Shell of British Petroleum, die daadwerkelijk investeren in alternatieve energieprojecten.

De Amerikaanse ethanolproductie zal volgend jaar de helft van de graanoogsten van de Verenigde Staten opslorpen. Dat blijkt uit een studie van het Earth Policy Institute. Door de talloze ethanol-fabrieken die worden opgericht door landbouwers en investeerders, die daarin een nieuwe goudmijn zien, komt volgens de onderzoekers de Amerikaanse voedingbevoorrading in het gedrang.

Volgens het Earth Policy Institute worden er op dit ogenblik een kwart meer ethanol-installaties gebouwd dan wordt aangegeven door het Agriculture Department en de Renewable Fuels Association. De onderzoekers stellen dat op dit ogenblik in de Verenigde Staten 79 installaties worden gebouwd, waardoor de totale ethanol-capaciteit volgend jaar zou verdubbelen tot 44 miljard liter.

Volgens de Renewable Fuels Association gaat het over 62 installaties, waardoor volgens de onderzoekers de hoeveelheid graan die voor de ethanolproductie nodig is, zwaar wordt onderschat. Graan dat in de energieproductie wordt gebruikt, wordt onttrokken aan de voedingsector, waardoor er grote discussies ontstaan over de prioriteiten die moeten gelegd worden. Volgens Lester R. Brown, voorzitter van het Earth Policy Institute, zal dat ongetwijfeld gevolgen hebben voor de voedselprijs.

De krant The New York Times stelt dat de Renewable Fuels Association in zijn beleid de vragen rond de voedselbevoorrading minimaliseert. De organisatie stelt echter niet bewust de cijfers onderschat te hebben en zegt dat van de ethanolproductie geen invloed moet verwacht worden op de voedingsector. Ook de
National Corn Growers Association zegt perfect aan de vraag van energie, voeding en export te kunnen beantwoorden en de productie opgedreven te hebben.

Lester R. Brown stuurt aan op de Amerikaans moratorium op nieuwe ethanol-distillerijen. Hij wil ook dat ethanol gemaakt zou worden uit plantaardig afval en specifieke gewassen. Op dit ogenblik zijn in de Verenigde Staten zijn er al 116 ethanol-installaties operationeel. Er zouden bovendien nog minstens 200 gepland zijn.

De Europese Unie hoeft niet bezorgd te zijn over een tekort aan gas vanuit Rusland. Dat hebben een aantal EU-experts duidelijk gemaakt naar aanleiding van de crisis die dreigde door het gasconflict tussen Rusland en Wit-Rusland. Daarbij wordt gesteld dat de EU-lidstaten voldoende maatregelen genomen blijken te hebben om de gasbevoorrading te kunnen garanderen.

Europa is voor zijn gas in belangrijke mate afhankelijk van Rusland en als het conflict niet zou zijn opgelost opgelost, had de aanvoer in Wit-Rusland, waar de gastransporten naar de Europese Unie passeren, geblokkeerd kunnen raken. Vooral Duitsland, Polen en Litouwen zouden door het conflict kunnen getroffen worden.

“EU-burgers hoeven zich geen zorgen te maken dat ze deze winter in de kou komen te zitten door een tekort aan gas vanuit Rusland,” stellen de experts nadat ze een vergadering hadden gehad met de ambassadeur van Wit-Rusland bij de Europese Unie. De maatregelen die de EU-lidstaten hebben genomen, kunnen volgens de experts garanderen dat er deze winter voldoende gas zal zijn. “Bovendien is de winter tot nu toe erg zacht geweest,” werd er aan toegevoegd.

Navigatiesystemen zoeken in princiepe de kortste of snelste weg naar een opgegeven bestemming, maar een Zweeds project werkt aan een systeem dat de meest milieuvriendelijke route berekent. Uit een experiment in de Zuid-Zweedse stad Lund zou blijken dat door een ecologisch traject een brandstofbesparing van ongeveer procent kan opleveren.

“Het Zweedse navigatiesysteem zoekt niet naar de snelste of de kortste route, maar naar een traject dat naar verwachting het minst aan brandstof zal kosten,” schrijft het magazine Zibb.nl. Daarbij werden de vervoersbewegingen in de stad geanalyseerd. Aan de hand van het verbruik van drie verschillende soorten auto’s, werd daarop ingeschat wat het brandstofverbruik zou zijn op de verschillende routes door de stad.

“Het systeem heeft volgens de onderzoekers vooral voordelen bij grote verkeersdrukte,” aldus nog Zibb.nl. “Wanneer de navigatiesystemen real time informatie kunnen krijgen over verkeersopstoppingen, kan het systeem de route daarop aanpassen om nog meer brandstof te besparen.” Maar ook bij normaal verkeer kunnen automobilisten volgens de onderzoekers met het systeem brandstof besparen.

De onderzoekers kwamen tot de vaststelling dat 46 procent van de uitgestippelde routes in Lund niet de meest energiezuinige mogelijkheid opleveren. Indien daaraan wordt gewerkt zou men volgens hen met een besparingspotentieel van 8,2 procent mogelijk kunnen houden. Voor alle ritten samen zou dat neerkomen op een besparing van vier procent.

Noorwegen overweegt om voor zijn reizende ambtenaren emissierechten te kopen. Dat heeft de Noorse eerste minister Jens Stoltenberg bekend gemaakt. De Noorse regering stelt dat ambtenaren met buitenlandse vliegtuigreizen bijdragen aan de opwarming van de aarde. Noorwegen is volgens Stoltenberg het eerste land van de wereld dat dergelijke quota invoert.

“Wanneer Noorse ambtenaren met het vliegtuig naar het buitenland reizen, zullen we quota kopen voor de emissies die daardoor veroorzaakt worden,” aldus Stoltenberg in zijn nieuwjaarsrede. “We willen een voorbeeld stellen.” Het persbureau Reuters stelt dat de Noorse premier hoopte dat bedrijven, organisaties en andere landen dat voorbeeld zouden volgen.

De uitstoot van vliegtuigen op internationale vluchten zijn niet opgenomen in de doelstellingen van het Kyoto Protocol, dat de emissies van olie, steenkool en gas tegen 2008 gevoelig wil afbouwen. Stoltenberg kon niet zeggen hoeveel zijn plannen zouden kosten, maar volgens het Noorse persbureau NTB News zou het om ongeveer 400.000 dollar per jaar gaan.

Volgens Carbon Neutral Company veroorzaakt een passagier op een enkele reis van Oslo naar Washington de uitstoot van ongeveer 0,7 ton koolstofdioxide. Als compensatie zou daarvoor ongeveer 12 dollar moeten geinvesteerd worden in de bouw van windturbines of het planten van bomen. De Noorse oliereus Statoil koopt al emissierechten voor zijn reizend personeel.

Chinese oliebedrijven willen grote plantages aanleggen voor biobrandstoffen, maar die plannen zouden kunnen worden gedwarsboomd door de prioriteit die de Chinese overheid geeft aan de voedselproductie. Dat meldt het bureau Bloomberg. De Chinese regering heeft immers zopas een wetgeving goedgekeurd om te vermijden dat de oliesector zich als een gek op de markt van de biobrandstoffen gooit. Op de wereldmarkt wordt gevreesd dat de grote biobrandstoffen-projecten van China zware gevolgen zouden kunnen hebben voor de voedingsprijzen.

De Chinese regering stelt dat de productie van biobrandstof ondersteund zal worden zolang er ook voldoende graan geteelt wordt. Daarmee wil de overheid vermijden dat China voedingsproducten zou moeten invoeren voor zijn 1,3 miljard onderdanen. “Indien China op grote schaal voedingsproducten zoals rijst begint in te voeren, zal de marktprijs een enorme stijging kennen,” aldus Khalid Malik, de vertegenwoordiger van het United Nations Development Program in China. “Het zou daarbij immers om gigantische volumes handelen.”

Bloomberg wijst erop dat China op weg is om Japan te verdringen als de tweede grootste automarkt van de wereld, na de Verenigde Staten. De voorbije elf maanden werden in China 3,41 miljoen wagens verkocht. Door die evolutie stijgt ook in China de interesse in alternatieve brandstoffen. Maar bouwprojecten, vervuiling en natuurrampen beperken al de oppervlaktes die in China beschikbaar zijn voor de teelt van voedingsgewassen. Dit jaar is de oppervlakte ongeschikt terrein volgens het magazine Shanghai Securities News gestegen met 24 procent.

Khalid Malik benadrukte dat een gedeelte van de Chinese duurzame energie uit biobrandstoffen zal moeten komen. “Maar we moeten heel goed overwegen hoe groot die productie kan zijn en wat de gevolgen zijn voor de wereldprijzen,” waarschuwde hij. Projecten voor de productie van bio-ethanol moeten voortaan de voorafgaandelijke toelating krijgen van de Chinese overheid. Volgens de Chinese National Development and Reform Commission zijn sommige regio’s nu al oververzadigd met investeringen in biobrandstoffen. China is op dit ogenblik al de derde grootste producent en verbruiker van bio-ethanol, na Brazilie en de Verenigde Staten.

China werkt een vijfjarenplan uit om de sector van de biobrandstoffen verder uit te bouwen. Daardoor moet het land minder afhankelijk worden van petroleum en kan er ook steun verleend worden aan de 800 miljoen Chinese boeren. China National Petroleum Corporation (CNPC) maakte vorige maand bekend een biodieselproject op te starten in de provincie Sichuan. De fabriek moet in 2010 jaarlijks 100.000 ton biodiesel en 600.000 ton ethanol produceren. China National Offshore Oil Corporations (CNOOC) tekende een akkoord met een Maleisisch bedrijf voor de productie van biodiesel uit palmolie.

De Britse regering heeft aan E.ON en Shell de toelating gegeven om een groot windmolenpark te bouwen in de Theems-delta. Samen met het windmolenpark van Warwick Energy in Thanet moet deze London Array voldoende energie leveren om in Londen één miljoen gezinnen van elektriciteit te voorzien. Dat is één derde van de totale bevoorrading van de Londense private markt. Het project moet de Britse hernieuwbare energiebronnen tegen 2020 vervijfvoudigen.

Het consortium dat de London Array uitwerkt, bestaat naast E.ON en Shell ook nog uit Dong Energy en Farm Energy, de initiatiefnemer van het project. De London Array bestaat uit 341 turbines, die elk een vermogen hebben van drie tot zeven megawatt. Daarnaast worden ook nog vijf buitengaatse substations en vier metereologische masten gebouwd. Het park komt 20 kilometer uit de kust van Kent en Exxes en tussen Margate en Clacton een gebied van 232 vierkante kilometer omvatten.

“James Smith, voorzitter van Shell UK, stelt dat de London Array, een uiterst belangrijke bijdrage zal leveren tot de doelen die Groot-Brittannië zich op het gebied van hernieuwbare energie heeft gesteld,” aldus het persbureau AFX. “Het project kan volgens de Shell-topman de nodige schaalgrootte leveren om de emissiedoelstellingen op een commerciële manier te realiseren.”

De Britse minister van milieu David Miliband benadrukte dat deze overeenkomst de eerste in een rij maritieme windmolenparken die een duurzame energiebevoorrading van het land moeten helpen zorgen. Het windmolenpark van Thanet komt ongeveer 11,3 kilometer buiten North Foreland ter hoogte van de kust van Kest. Er komen honderd turbines in een gebied van ongeveer 35 vierkante kilometer. Het project moet opgeleverd worden in 2008 en elektriciteit leveren aan 240.000 gezinnen.