Europa heeft wellicht zijn piek in de consumptie van vloeibaar gemaakt aardgas (lng) gepasseerd. De Europese vraag naar de brandstof is tijdens de eerste helft van dit jaar al met 20 procent gedaald tegenover dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit een rapport van het Institute for Energy Economics and Financial Analysis (IEEFA).

“De terminals voor de invoer van vloeibaar aardgas in Europa worden minder intensief gebruikt”, benadrukt Ana Maria Jaller-Makarewicz, energieanalist bij het Institute for Energy Economics and Financial Analysis. “Over het hele continent wordt immers een daling van de vraag opgemerkt. Er bestaat dan ook een reële kans dat de Europese infrastructuur voor de import van aardgas steeds meer onderbenut zal raken.”

De Europese Unie heeft tijdens de eerste helft van dit jaar de lng-import met 18 miljard kubieke meter verminderd. – Foto: Nakilat

Vorig jaar was het Europese gasverbruik al tot het diepste punt in een decennium teruggevallen. Tijdens de eerste helft van dit jaar werd nog eens een daling met 5,4 procent geregistreerd tegenover dezelfde periode vorig jaar. In de Europese Unie werd een terugval met 3 procent genoteerd. Hierdoor is er ook minder behoefte aan de import van aardgas, waarbij tijdens de eerste helft van dit jaar in Europa al een daling met 20 procent moest worden gemeld. In de Europese Unie was er sprake van een inkrimping met 11 procent.

“Deze cijfers suggereren dat Europa wellicht al de piek in zijn lng-consumptie is gepasseerd”, werpt Jaller-Makarewicz op. “Verwacht wordt dat de Europese vraag naar gas tegen eind dit decennium nog eens met 37 procent zal dalen. Deze trend weerspiegelt zich ook in het gebruik van de terminals voor de import van aardgas in de Europese Unie. In de eerste helft van vorig jaar kon nog een gebruik van 62,8 procent worden geregistreerd, maar tijdens dezelfde periode dit jaar is dat cijfer al tot 47,2 procent is teruggevallen.”

Nadat Oekraïne in 2022 werd aangevallen, vielen ook de leveringen van Russisch gas door pijpleidingen sterk terug. Daarop beslisten vele Europese landen nieuwe terminals voor de import van aardgas te bouwen. Maar de recente ontwikkelingen maken duidelijk dat die inspanningen mogelijk niet hun maximale rendement halen. “De bouwgolf aan nieuwe gasterminals in Europa loopt mogelijk op zijn einde”, geeft Jaller-Makarewicz aan. “Een aantal landen hebben de aanleg van terminals inmiddels al uitgesteld of geannuleerd.” 

Sinds begin vorig jaar zijn nieuwe terminals of uitbreidingen in Albanië, Cyprus, Ierland, Letland, Litouwen en Polen opgeschort. “Het is verder onduidelijk of de drie geplande terminals in Griekenland zullen worden gerealiseerd”, benadrukt Jaller-Makarewicz.

Sinds begin 2022 heeft Europa zijn importcapaciteit voor aardgas met 23 procent opgevoerd. Dat komt overeen met een volume van 58 miljard kubieke meter (bcm). Duitsland voegde de grootste capaciteit toe (16 miljard kubieke meter), gevolgd door Nederland (13 miljard kubieke meter), Turkije (7,7 miljard kubieke meter), Italië (7,5 miljard kubieke meter), Frankrijk (6,5 miljard kubieke meter) en Finland (5 miljard kubieke meter).

“Ondanks de dalende vraag plannen veel Europese landen echter nog steeds investeringen in nieuwe infrastructuur voor de import van aardgas”, voert Jaller-Makarewicz aan. “Dit zou ertoe kunnen leiden dat tegen eind dit decennium driekwart van de lng-importcapaciteit van het continent onbenut blijft.”

Russische import

Verder wordt opgemerkt dat de import van Russisch vloeibaar aardgas in Europa tijdens de eerste helft van dit jaar met 11 procent is gestegen tegenover dezelfde periode vorig jaar. Nochtans streeft de Europese Unie ernaar om zijn afhankelijkheid van Russische fossiele brandstoffen tegen 2027 te beëindigen.

De import van Russisch aardgas in Frankrijk steeg tijdens de eerste helft van dit jaar met 110 procent, terwijl in Spanje een status-quo werd opgetekend en in België een daling met 16 procent werd gemeld. Deze drie landen vertegenwoordigden tijdens de eerste zes maanden van dit jaar 87 procent van de totale import van Russisch aardgas in Europa. In juni stemde de Europese ermee in om Russisch aardgas niet meer in haar havens over te slaan voor een verdere export naar derde landen. Dat verbod gaat in vanaf maart volgend jaar. 

“De overeenkomst van Oekraïne met Rusland over de doorvoer van aardgas loopt eind dit jaar af”, zegt Jaller-Makarewicz. “Aangezien de Europese import van de brandstof blijft dalen, is het onwaarschijnlijk dat de leveringszekerheid van het continent wordt aangetast indien deze overeenkomst niet wordt verlengd.”

Europa importeerde tijdens de eerste helft van dit jaar 18 miljard kubieke meter vloeibaar gemaakt aardgas minder dan tijdens dezelfde periode vorig jaar. Deze daling is groter dan de 14,6 miljard kubieke meter Russisch gas die vorig jaar met pijpleidingen door Oekraïne naar Europa werd geëxporteerd.

Meer over dit onderwerp:

• Olie, gas en steenkool belangrijkste vracht Amerikaanse spoorwegen
• Falkland Islands blijven mikken op ontwikkeling gigantisch offshore olieveld
• Wellicht meer aardgas uit Azerbeidzjan naar Europese Unie
• Gazprom verdwijnt uit lijst honderd grootste bedrijven
• Olievervuiling Britse wateren blijkt veel erger dan verwacht

Een mysterieus type magma dat in uitgedoofde vulkanen over de wereld kan worden gevonden, zou een overvloedige voorraad zeldzame aardmetalen kunnen bevatten. Daardoor zouden grote voorraden cruciale ingrediënten voor elektrische voertuigen, windturbines en andere duurzame technologieën beschikbaar kunnen worden. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers aan de Australian National University en de University of the Chinese Academy of Sciences.

Zeldzame aardmetalen – waaronder lanthaan, neodymium en terbium – zijn van cruciaal belang om de wereld te helpen haar lange, destructieve relatie met fossiele brandstoffen, die een belangrijke bijdrage leveren tot de klimaatverandering, te verbreken. Deze materialen – zogenaamde zeldzame aardmetalen – zijn in realiteit weliswaar geen zeldzaamheid, maar kunnen bij de ontginning vaak voor aanzienlijke problemen zorgen. Deze grondstoffen worden immers vaak in lage concentraties in de ondergrond aangetroffen. Een ontginning wordt hierdoor complex en duur.

Uitgedoofde vulkanen kunnen mogelijk een nieuwe bron van zeldzame aardmetalen worden. – Foto: Pixabay/Julian Hacker

Nu de vraag naar zeldzame aardmetalen toeneemt, haasten veel landen zich om nieuwe bronnen te vinden om hun afhankelijkheid van China, dat momenteel de toeleveringsketen domineert, te doorbreken. “Deze studie opent mogelijk een nieuwe weg voor de winning van zeldzame aardmetalen”, betoogde onderzoeksleider Michael Anenburg, geoloog aan de Australian National University.

Het onderzoek werd geïnspireerd door de ontdekking van vorig jaar van een enorme afzetting van zeldzame aardmetalen in de Zweedse mijnstad Kiruna. De stad situeert zich boven een enorme massa ijzererts die ongeveer 1.600 miljoen jaar geleden werd gevormd na intense vulkanische activiteit. “De grote concentratie gevonden aardmetalen riep een nieuwe vraag op”, benadrukte Anenburg. “We wilden achterhalen waarom die voorraad in Kiruna kon worden gevonden. Er zou immers sprake kunnen zijn van een geologisch toeval, maar mogelijk zouden ijzerrijke vulkanen een inherente eigenschap hebben waardoor er op dezelfde locatie ook zeldzame aardmetalen aanwezig waren.”

Het was echter niet gemakkelijk om voor het fenomeen een verklaring te vinden. “Dit type vulkaan is ongelooflijk zeldzaam”, verduidelijkte Anenburg. “We hebben nog nooit ijzerrijk magma uit een actieve vulkaan zien uitbarsten. Wel weten we dat sommige uitgedoofde vulkanen, die miljoenen jaren oud zijn, dit raadselachtige type uitbarsting hebben gekend.”

Om dat probleem aan te pakken, simuleerden de wetenschappers in hun laboratorium een magnakamer. Dat gebeurde met behulp van een synthetisch gesteente dat in samenstelling vergelijkbaar was met de stoffen die bij de uitgedoofde vulkanen konden worden aangetroffen. “Wanneer het gesteente in een drukoven tot extreem hoge temperaturen werd verhit en begon te smelten, absorbeerde het ijzerrijke magma alle zeldzame aardmetalen die in de omgeving aanwezig waren”, stipte Anenburg aan. “Dit ijzerrijke magma bleek in het concentreren van zeldzame aardmetalen tot tweehonderd keer efficiënter te zijn dan het magma dat traditioneel uit gewone vulkanen komt.”

Leefmilieu

De bevindingen suggereren dat onontgonnen afzettingen van zeldzame aardmetalen zich in uitgedoofde vulkanen over de hele wereld – onder meer in de Verenigde Staten, Chili en Australië – zouden kunnen bevinden. Op een groot aantal van deze locaties was er al eerder sprake van de ontginning van ijzererts. “Dit kan belangrijke voordelen bieden voor zowel het leefmilieu als het bedrijfsleven”, meende Anenburg. “De bedrijven kunnen uit hun mijnen meer waarde halen, terwijl er ook misschien geen nieuwe locaties moeten worden gebruikt voor de winning van belangrijke grondstoffen.”

De ontginning van zeldzame aardmetalen gaat vaak met ernstige milieuproblemen gepaard. Bij de winning van de grondstoffen wordt immers gebruik gemaakt van giftige chemicaliën die de bodem en het grondwater kunnen vervuilen. Daarnaast is er ook sprake van aantijgingen van inbreuken tegen de mensenrechten in de toeleveringsketen, waarbij onder meer gewezen werd op het gebruik van kinderarbeid.

Een aantal experts heeft gesuggereerd dat er meer aandacht zou moeten worden besteed aan de recyclage van zeldzame aardmetalen als mogelijke alternatief voor mijnbouw. Uit een recent onderzoek is gebleken dat materialen van oude mobiele telefoons, elektrische voertuigen en andere bronnen een enorme en vaak genegeerde bron van zeldzame aardmetalen kunnen vormen. Hierdoor zou de noodzaak aan nieuwe ontginningen sterk kunnen worden verminderd.

Meer over dit onderwerp:

• Saskatoon eerste commerciële productie van zeldzame aardmetalen in Noord-Amerika
• Volgens China zijn zeldzame aardmetalen eigendom van de staat
• China controleert 70 procent van de wereldwijde productie zeldzame mineralen
• Turkije is tot Minerals Security Partnership toegetreden
• Verenigde Staten investeren in binnenlandse productie zeldzame grondstoffen

Noorwegen heeft op het eiland Oygarden officieel de terminal van zijn enorme onderzeese kluis voor koolstofdioxide geopend. Dat betekent een cruciale stap voordat het land het project Northern Lights, de eerste commerciële service voor het transport en de opslag van koolstofdioxide, lanceert. Northern Lights is een joint-venture van de olieconcerns Equinor (Noorwegen), Shell (Verenigd Koninkrijk en Nederland) en TotalEnergies (Frankrijk).

Northern Lights wil de emissies van koolstofdioxide door fabrieken in Europa in geologische reservoirs onder de zeebodem injecteren. Bedoeling is om te voorkomen dat er nog meer broeikasgassen in de atmosfeer terechtkomen. Op die manier wil het land helpen de klimaatverandering tot stilstand te brengen. De terminal is gebouwd aan de kust van de Noordzee en telt twaalf opslagtanks voor de opslag van koolstofdioxide, dat per schip uit allerlei Europese landen zal worden aangevoerd.

Vanuit de tanks zal het broeikasgas door een 110 kilometer lange lange pijpleiding naar de zeebodem worden geleid. Daar zal de koolstofdioxide op een diepte van ongeveer 2,6 kilometer voor permanente opslag in de zeebodem worden geïnjecteerd. Northern Lights zal naar verwachting volgend jaar zijn eerste voorraden koolstofdioxide in de ondergrond begraven. In eerste instantie wordt gewerkt met een opslagcapaciteit van 1,5 miljoen ton koolstofdioxide per jaar. In een tweede fase wordt – indien er een voldoende vraag wordt vastgesteld – een eventuele uitbreiding naar 5 miljoen ton per jaar voorzien.

Vanuit de terminal op Oygarden wordt het gas door pijpleidingen in de zeebodem geïnjecteerd. – Foto: Northern Lights

“Northern Lights is echt een demonstratieproject dat moet bewijzen dat de afvang en opslag van koolstofdioxide een technisch haalbare oplossing is”, benadrukte Tim Heijn, directeur van Northern Lights. “De ondergrondse opslag van koolstofdioxide is een hulpmiddel dan kan worden gebruikt om de klimaatverandering te bestrijden.”

De technologie van Carbon Capture and Storage (CCS) is complex en duur, maar wordt door het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties en het Internationaal Energieagentschap (IEA) bepleit. De maatregel moet vooral de uitstootvoetafdruk van industrieën  zoals cement en staal, die moeilijk kunnen worden gedecarboniseerd, verkleinen.

Volgens het internationale energieagentschap heeft de wereld momenteel slechts over een opslagcapaciteit van 50,5 miljoen ton. Dat is nauwelijks 0,1 procent van de jaarlijkse wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide.

Om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden Celsius ten opzichte van het niveau van het pre-industriële tijdperk, zou afvang en opslag tegen eind dit decennium een niveau van minstens één miljard ton per jaar moeten kunnen realiseren. De technologie, die zich nog in een vroeg stadium bevindt, kent een trage ontwikkeling. Dat heeft onder meer te maken met de hoge kosten van het systeem, vooral vergeleken met de bedragen die de bedrijven voor emissierechten moeten betalen.

Daarom is de afvang en opslag van koolstofdioxide sterk afhankelijk van subsidies. “Publieke steun was en zal cruciaal zijn om zulke innovatieve projecten vooruit te helpen, vooral omdat de kosten van afvang en opslag nog steeds hoger zijn dan de kosten van de uitstoot van koolstofdioixde in Europa”, benadrukt Daniela Peta, woordvoerder van het Global CCS Institute.

De Noorse overheid heeft 80 procent van de totale kosten van Northern Lights gefinancierd. Het totale bedrag van de investering is niet bekend gemaakt. Maar Northern Lights maakt deel uit van Longship, een ambitieus plan ter waarde van 30 miljard kronen ( 2,9 miljard dollar) van de Noorse overheid voor de afvang, het transport en de opslag van koolstofdioxide. De Noorse staat draagt in het project 20 miljard kronen bij. 

De Noordzee is met zijn uitgeputte velden voor de winning van olie en gas en zijn uitgebreide netwerk pijpleidingen een ideale plek om ongewenste broeikasgassen te begraven. Er zijn in Europa nog verschillende andere onderzeese opslagprojecten in ontwikkeling. Voor de kust van Denemarken bouwt het Britse chemieconcern Ineos met drieëntwintig partners het project Greensand, dat eind 2025 of begin 2026 moet worden gelanceerd.

Greenwashing

Longship omvatte aanvankelijk de oprichting van twee opslaglocaties in Noorwegen. De cementfabriek Heidelberg Materials in Brevik zal naar verwachting volgend jaar beginnen met het verschepen van de afgevangen emissies naar de locatie. Maar de stijgende kosten hebben de energiecentrale Hafslund Celsio in Oslo gedwongen zijn plannen te herzien. Northern Lights heeft ook haar eerste commerciële grensoverschrijdende contracten veiliggesteld. Het project tekende een akkoord met de Noorse kunstmestfabrikant Yara en energieconcern Orsted om koolstofdioxide te begraven van een ammoniakfabriek in Nederland en twee biomassacentrales in Denemarken.

Maar het is niet eenvoudig om deals te sluiten wanneer het emissiehandelssysteem (ETS) van de Europese Unie een betaalbare optie blijft. “Door het systeem van de emissierechten kunnen producenten van koolstofdioxide tegen betaling verder blijven uitstoten en hoeven ze geen efficiënte oplossing te zoeken”, betoogt Heijn. “Er zal pas een doorbraak kunnen worden gerealiseerd wanneer de opslag op grote schaal kan worden geïmplementeerd. Dit betekent echter dat er voldoende producenten van koolstofdioxide bereid zijn om hun opslagstrategie te veranderen.”

Een aantal milieuactivisten is echter niet overtuigd van de technologie. Daarbij hebben ze ook hun bekommernis over het risico op lekken geuit. “Northern Lights is niet anders dan greenwashing”, benadrukte Frode Pleym, hoofd van Greenpeace Noorwegen. “Het project wordt door oliebedrijven geleid. Hun doel is om olie en gas te kunnen blijven oppompen. De afvang en opslag van koolstofdioxide, de elektrificatie van platforms en een reeks aanverwante maatregelen worden door de oliesector op een cynische manier gebruikt om te voorkomen dat er iets aan hun enorme emissies wordt gedaan”, betoogde Pleym.

Die aantijgingen worden door Terje Aasland, Noors minister van energie, echter tegengesproken. “Indien er niet tot een opslag van broeikasgassen wordt overgegaan, zal er geen antwoord op de klimaatuitdagingen kunnen worden gegeven, of zullen industrieën moeten sluiten. Dit scenario is duidelijke helemaal geen wenselijk initiatief.”

Meer over dit onderwerp:

• Zuid-Amerika boekte nieuwe records in uitstoot broeikasgassen
• Merendeel grote banken niet klaar voor klimaatverandering
• Houtopslag in ondergrond helpt emissies koolstofdioxide afremmen
• Verenigd Koninkrijk wil Europese emissies ondergronds opslaan
• Opslag koolstofdioxide biedt nieuwe opportuniteit aan scheepvaart

De overstap naar elektrische mobiliteit zou in de autosector mogelijk minder tewerkstelling vernietigen dan door een aantal experts eerder was voorspeld. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de University of Michigan, gebaseerd op twee decennia gegevens over de tewerkstelling in de autofabrieken van Fremont (Californië), Normal (Illinois) en Orion Township (Michigan).

De fabriek is Fremont was oorspronkelijk eigendom van General Motors en Toyota, terwijl de site in Normal vroeger door Mitsubishi werd geëxploiteerd. De fabrieken werden nadien respectievelijk overgenomen door Tesla en Rivian. De fabriek in Orion Township was eigendom van General Motors, maar is momenteel niet operationeel.

“Amerikaanse autofabrieken die elektrische voertuigen op batterijen produceren, hebben meer personeel nodig dan traditionele fabrieken voor auto’s met verbrandingsmotoren”, betoogt onderzoeksleider Anna Stefanopoulou, professor technologie aan de University of Michigan. “Deze bevinding staat haaks op eerdere voorspellingen over de impact van elektrische voertuigen op de industrie.”

De productie van een elektrische Chevrolet Volt in de fabriek van General Motors in Orion Township. – Foto: General Motors/Steve Fecht

Uit het onderzoek bleek dat bij de autofabrieken in de opstartfase van de overgang naar een grootschalige productie van elektrische voertuigen het aantal arbeidskrachten in de assemblage tot wel tien keer toenam. In een van de onderzochte fabrieken, die nu al meer dan tien jaar elektrische voertuigen produceert, is het aantal werknemers dat nodig is om elk voertuig te maken, nog steeds drie keer zo hoog.

“Er is een tekort aan informatie over het verloop van de transitie in de autosector”, beklemtoont Anna Stefanopoulous. “Met de beschikbare gegevens kan echter vastgesteld worden dat het voorspelde verlies aan werkgelegenheid voor elektrische voertuigen geen werkelijkheid is geworden.”

Eerdere schattingen hadden voorspeld dat een overschakeling naar de productie van elektrische wagens de tewerkstelling in de autofabrieken met 30 procent tot 40 procent zou verminderen. Dat zou voor de autoproductie in de Verenigde Staten een verlies van minstens 200.000 arbeidsplaatsen betekenen. Een groot deel van de voorspelde afvloeiingen werden toegeschreven aan het fundamentele verschil tussen auto’s met een elektrische aandrijving en wagens met een verbrandingsmotor. Elektrische wagens hebben immers ongeveer honderd onderdelen minder dan auto’s met een verbrandingsmotor.

Onder meer systemen voor de transmissie, koeling en uitslaat zijn in een elektrische wagen immers niet noodzakelijk. Bovendien is ook het ontwerp van de aandrijflijn van elektrische wagens veel eenvoudiger. Verwacht werd dan ook dat door de overstap naar elektrische wagens in die divisies banen verloren zouden gaan. “Maar de bevindingen tonen het tegenovergestelde”, betoogt Stefanopoulous.

James Hackett

Er zijn volgens de onderzoekers verschillende factoren die waarschijnlijk een bijdrage leveren aan het hoger aantal medewerkers in de assemblage van de elektrische wagens. “In de eerste plaats moet er geïnvesteerd worden in de ontwikkeling van nieuwe productietechnologieën”, benadrukt Stefanopoulos. “Vaak is er daarbij ook meer arbeid nodig om de systemen te verbeteren en verder op punt te stellen.”

“Daarnaast moet er ook gewezen worden op de hogere complexiteit van de voertuigen. Bedrijven die naar de productie van elektrische voertuigen overstappen, beginnen meestal met de ontwikkeling van premium modellen, die met de meest geavanceerde functies en technologieën zijn uitgerust. Tenslotte moet ook worden vastgesteld dat een aantal fabrikanten de kosten van outsourcing willen verlagen en daarom meer activiteiten in eigen beheer willen uitvoeren. Door deze verticale integratie op één centrale locatie meer werknemers samengebracht.”

Het voorspelde banenverlies van 30 procent wordt vaak toegeschreven aan prognoses die door James Hackett, de voormalige president en chief executive van Ford, in 2017 naar voor werden geschoven. “Dit is een cijfer dat door veel grote namen in de auto-industrie is herhaald”, betogen de onderzoekers. “Maar wanneer een grondiger evaluatie wordt gemaakt, moet worden vastgesteld dat niemand echt analyses heeft gemaakt van fabrieken die daadwerkelijk naar de productie van elektrische wagens zijn overgestapt.”

“Onze studie toont duidelijk dat het aantal assemblagemedewerkers in de fabrieken in veel gevallen is toegenomen”, werpen de onderzoekers op. “Exacte conclusies over de situatie in de productie van de onderdelen konden daarentegen nog niet worden getrokken. Hier zal de uiteindelijke tewerkstelling afhangen van de locaties waar de productie van batterijcellen zal worden voorzien.”

De fabriek van Tesla in Fremont bood volgens de onderzoekers de langste productie-periode om de impact van elektrische wagens op de werkgelegenheid te analyseren. “Er kunnen uit de conclusies van die fabriek belangrijke lessen worden geleerd”, benadrukte Gabriel Ehrlich, directeur van het Research Seminar in Quantitative Economics van de University of Michigan. “De fabriek draait nu tien jaar en de bedrijfsleiding heeft duidelijk de arbeidsefficiëntie kunnen verbeteren. Maar het tempo van de verbetering geeft aan dat het tot vijftien jaar kan duren voordat de productie van elektrische wagens het niveau van de auto’s met verbrandingsmotoren kunnen evenaren. Dit zal een langzaam proces vergen, waarbij gemeenschappen, bedrijven en werknemers de tijd krijgen om zich aan te passen.”

Meer over dit onderwerp:

• Monroe Capital lanceert fonds van 1 miljard dollar voor elektrische wagens
• Nissan koopt 5 procent eigen aandelen bij partner Renault
• General Motors en Piston willen fabriek voor brandstofcellen in Detroit
• Jaguar Land Rover bereidt Britse fabriek voor op elektrische wagens
• Stellantis start zoektocht naar opvolger Carlos Tavares

Producenten van olie en gas investeren miljarden dollar aan sponsoring in een brede waaier van sporttakken. Met die strategie proberen de betrokken bedrijven echter vooral de aandacht af te leiden van de bijdrage die ze aan de klimaatcrisis leveren. Dat is de conclusie van een rapport van het New Weather Institute (NWI).

Producenten van fossiele brandstoffen hebben minstens 5,6 miljard dollar aan sportsponsoring besteed. De investeringen gingen naar motorsporten, maar ook naar voetbal, golf en wintersporten. “Maar die sponsoring moet worden gezien als een poging om een sociale licentie te kopen om te opereren”, merkt het New Weather Institute op. “Bijna geen enkele sport met een groot publiek blijft gespaard van het geld van de producenten van olie en gas.”

De autosport is de grootste ontvanger van sponsoring door de sector van de fossiele brandstoffen. – Foto: Team Penske

Er kunnen volgens het rapport meer dan tweehonderd sponsorovereenkomsten tussen sportteams en de industrie worden getraceerd. “Bovendien zijn sportsterren zoals Cristiano Ronaldo, Lionel Messi, Tyson Fury en Anthony Joshua allemaal succesvol gerekruteerd om als onderdeel van die overeenkomsten tijd in het Midden-Oosten door te brengen”, wordt er aangevoerd.

“Men kan een groeiende bezorgdheid ontwaren over de toenemende inspanningen van de industrie van fossiele brandstoffen om zijn wereldwijde reputatie wit te wassen door middel van sportswashing op te poetsen. Dat is een praktijk die al langer wordt gebruikt door regeringen die associaties met sportevenementen proberen opbouwen om hun bezoedelde reputaties te verbeteren.”

Volgens het rapport was Aramco, het nationale oliebedrijf van Saoedi-Arabië, de grootste individuele investeerder in sportsponsoring. Daarbij wordt gewag gemaakt van een totaal sponsorbedrag van bijna 1,3 miljard dollar, verdeeld over tien overeenkomsten. Het petrochemische bedrijf Ineos stond op de tweede plaats met 777 miljoen dollar aan sponsoring, gevolgd door Shell (470 miljoen dollar) en TotalEnergies (340 miljoen).

“Producenten van fossiele brandstof proberen hun product, waarvan alleen al de luchtvervuiling naar schatting meer dan vijf miljoen mensen per jaar doodt, te associëren met het immense sociale kapitaal en de positieve gezondheidseffecten van sport”, voeren de onderzoekers aan. “Er kan hier een grote gelijkenis worden getrokken met de redenen waarom de tabaksbedrijven sport sponsorden, tot die activiteit grotendeels werd verboden. De ondernemingen willen zichzelf in een positief daglicht stellen en hun activiteiten te normaliseren in de ogen van miljarden sportfans.”

“Met dit soort overeenkomsten kopen deze bedrijven zogenaamde sociale licenties om te opereren, in een poging de aandacht af te leiden van hun rol in het aanwakkeren van de klimaatcrisis en het schaden van de menselijke gezondheid.”

De onderzoekers ontdekten dat het voetbal van de meeste overeenkomsten profiteerde. Er werden hier 59 contracten ontdekt met een totale waarde van bijna 1 miljard dollar. Maar de motorsporten genoten de grootste financiële ondersteuning en verzamelden 2,2 miljard dollar steun uit de sector van de fossiele brandstof, verspreid over veertig akkoorden.

“Luchtvervuiling door fossiele brandstoffen en extreme weersomstandigheden door de opwarming van de aarde vormen een bedreiging voor de toekomst van atleten, fans en evenementen”, benadrukte Andrew Simms, directeur van het New Weather Institute. “Als sport een toekomst wil hebben, moet ze zichzelf zuiveren van vuil geld van grote vervuilers en stoppen met het promoten van zijn eigen vernietiging.”

“Ons bedrijf is al jaren partner van grote sportevenementen in haar belangrijkste regio’s en over de hele wereld”, gaf een woordvoerder van TotalEnergies aan in een reactie op de studie. “We willen met ons publiek en onze klanten de passie voor sport en de waarden die daarbij worden vertegenwoordigd delen.” Daarbij wordt gewag gemaakt van veiligheid, wederzijds respect, solidariteit, gekoppeld aan een pioniersgeest die leidt tot innovaties en een prestatiegericht handelen.

Shell van zijn kant benadrukte in een reactie vorig jaar 5,6 miljard dollar in uitstootarme oplossingen te hebben geïnvesteerd. “Dat vertegenwoordigde 23 procent van de totale uitgaven van het bedrijf”, betoogde de woordvoerder van Shell. “Die investeringen moeten de ontwikkeling van oplossingen voor milieuvriendelijke energie ondersteunen.” Shell investeert daarbij naar eigen zeggen in elektrische mobiliteit, uitstootarme brandstoffen, hernieuwbare energie, waterstof en de afvang en opslag van koolstofdioxide.

Meer over dit onderwerp:

• Toyota was olympisch sponsor met grootste ecologische voetafdruk
• Sportsponsoring cryptosector herstelt zich covid-crisis
• Toyota en Panasonic niet langer sponsor Olympische Spelen
• Sport haalt met sponsoring ruim 95 miljard dollar per jaar op
• Brits voetbal verzamelt meeste internationale sponsoring

De kerncentrale van Three Mile Island, het decor van de ergste nucleaire ramp in de Verenigde Staten, wordt opnieuw actief. Dat heeft energieleverancier Constellation Energy, uitbater van de site, aangekondigd. De opgewekte elektriciteit zal exclusief worden verkocht aan het technologiebedrijf Microsoft, dat op zoek is naar nieuwe energiebronnen om zijn ambities op het gebied van artificiële intelligentie te ondersteunen.

Constellation Energy kondigde aan dat in de centrale van Three Mile Island de reactor Unit One, die vijf jaar geleden werd gesloten, naar verwachting in 2028 zal kunnen worden heropgestart. Microsoft wil de uitstootvrije energie van de productie gebruiken om zijn datacenters van elektriciteit te voorzien. De activiteiten van Microsoft op het gebied van kunstmatige intelligentie zullen de behoefte aan energievoorziening van het technologiebedrijf naar verwachting de volgende jaren sterk doen toenemen.

De heropstart van Three Mile Island kan over een periode van twintig jaar de emissies van koolstofdioxide met 61 miljoen ton verlagen. – Foto: US Department of Energy

Constellation Energy en Microsoft hebben voor de leveringen een overeenkomst met een looptijd van twintig jaar ondertekend. Financiële details over het contract werden niet vrijgegeven. Constellation Energy maakte in de aankondiging wel gewag van de grootste overeenkomst uit zijn geschiedenis. De heropstart van de reactor is wel afhankelijk van een goedkeuring van de Amerikaanse Nuclear Regulatory Commission.

“Datacenters hebben grote volumes uitstootvrije en betrouwbare elektriciteit nodig”, benadrukt Joe Dominguez, chief executive van Constellation Energy, aan. “Bovendien moet die elektriciteit op elk uur van de dag beschikbaar zijn. Kerncentrales zijn de enige energiebronnen die deze belofte consequent kunnen waarmaken.”

Voorstanders van duurzame energie en bedrijven kijken naar kernenergie als een bron van emissieloze energie die betrouwbare leveringen kan garanderen. “Een groot voordeel is dat kernenergie de hele dag en nacht elektriciteit kan leveren”, voeren experts aan. “Dat is met windenergie of zonnekracht niet het geval. Kernenergie wordt door milieuverenigingen echter al tientallen jaren bekritiseerd. Dat heeft onder meer te maken met de afvalproblematiek. De Verenigde Staten hebben voor dat afval nog steeds geen permanente opslagplaats. De opslag gebeurt voorlopig in meer dan zeventig operationele en gesloten centrales in het hele land.”

Volgens Constellation Energy zal de heropening van de reactor van Unit One 3.400 directe en indirecte banen opleveren en meer dan 800 megawatt aan elektriciteit aan het Amerikaanse stroomnet toevoegen. Naar verwachting zal de heropstart aan het bruto binnenlands product van Pennsylvania, de Amerikaanse staat waar de centrale van Three Miles Island zich bevindt, ook 16 miljard dollar toevoegen.

Gedeeltelijke meltdown

Three Mile Island, gelegen nabij de stad Harrisburg, staat vooral bekend als het ernstigste ongeval bij een commerciële kerncentrale in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Daarbij werd de reactor van Unit Two, door een gedeeltelijke meltdown zwaar beschadigd. De getroffen reactor is sinds 1979 gesloten gebleven.

De heropstart van Unit One wordt mogelijk gemaakt door de klimaatwet van de Amerikaanse president Joe Biden, die miljarden dollar belastingvoordelen ter beschikking stelde om met kernenergie duurzame elektriciteit te produceren, naast windenergie, zonnekracht en duurzame waterstof. De Amerikaanse regering heeft ook miljarden dollar geïnvesteerd om te beletten dat een aantal oudere centrales zouden worden gesloten.

Nu ondernemingen uit de technologiesector op zoek zijn naar meer energiebronnen om hun activiteiten op het gebied van artificiële intelligentie te ondersteunen, kijken de leveranciers van elektriciteit volgens Alan Ahn, onderdirecteur nucleaire activiteiten bij het energieprogramma van de denktank Third Way, naar mogelijkheden om vaker op kernenergie beroep te doen. “Kernenergie is immers uitstootvrij en kan de bedrijven helpen om hun klimaatdoelstellingen te behalen”, benadrukt Ahn. “Om kunstmatige intelligentie te kunnen ondersteunen, moeten datacenters in principe vierentwintig uur per dag op volle capaciteit kunnen functioneren. Er zijn buiten kernenergie niet veel alternatieven. Het wordt steeds duidelijker dat de technologiebedrijven echt heel bewust naar kernenergie kijken.”

Meer over dit onderwerp:

• Zuid-Korea en Tsjechië kondigen nucleaire samenwerking aan
• Wereld heeft nog ruim 400 kernreactoren operationeel
• Wereld verwacht sterkere uitbreiding nucleaire capaciteit
• Zwitserland kijkt naar mogelijke opstart nieuwe kerncentrales
• Akkoord tussen China en Japan over lozing afvalwater Fukushima

Om de wereldwijde armoede te verminderen, willen de Verenigde Staten tegen eind dit decennium elke bewoner van de planeet toegang tot elektriciteit garanderen. Maar die maatregel zal wellicht niet de gewenste resultaten opleveren. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers aan de University of Maryland en de University of Chicago, gebaseerd op een elektrificatie-programma van de Indiase overheid, waarbij tussen 2005 en 2011 op het nationale elektriciteitsnet 17,5 miljoen huishoudens werden aangesloten.

“Bijna 800 miljoen mensen in de wereld hebben geen toegang tot commerciële elektriciteit”, zegt onderzoeker Louis Preonas, milieu-econoom aan de University of Maryland. “Het is gemakkelijk om aan te nemen dat een toegang tot elektriciteit die mensen uit armoede zal helpen en hun leven zal verbeteren. In werkelijkheid bieden dergelijke inspanningen gemengde voordelen. Op nationaal niveau is een grotere toegang tot elektriciteit met een hoger bruto binnenlands product gecorreleerd. Op dorpsniveau lijkt elektrificatie echter weinig of geen impact te hebben op de economie of de levenskwaliteit van de lokale gemeenschappen.”

Kleine gemeenschappen ervaren van elektrificatie slechts een bescheiden economische impuls. – Foto: FAO/Vincent Tremeau

Uit de studie van de University of Maryland blijkt dat de omvang van het dorp de voordelen van elektrificatie bepaalt. “In gemeenschappen met meer dan tweeduizend mensen kunnen aanzienlijke voordelen van elektrificatie worden opgemerkt. In dorpen met minder dan driehonderd inwoners zullen echter geen voordelen kunnen worden gevonden. Tussen die twee groepen zijn er variabele, maar bescheiden voordelen mogelijk.”

“Het vergt van regeringen van landen met lage inkomens een enorme investering, miljarden dollars per jaar, om hun elektriciteitsnetwerken te blijven uitbreiden”, geeft Louis Preonas op. “Het is dan ook de vraag of die investeringen mensen uit de armoede zullen halen. In de kleinste dorpen lijkt die vraag negatief te moeten worden beantwoord.”

Generatoren en zonnepanelen

Het onderzoek wees uit dat in dorpen met een bevolking van minstens tweeduizend na een elektrificatie de huishoudelijke uitgaven een verdubbeling kenden. “Dit wijst op een toename van het besteedbaar inkomen”, verduidelijkt Preonas. “Er kon bovendien in sectoren buiten de landbouw een aanzienlijke groei van micro-ondernemingen en werkgelegenheid worden vastgesteld.”

“Daarentegen lieten dorpen met maximaal driehonderd inwoners na een elektrificatie een kleine daling in de huishoudelijke uitgaven noteren, terwijl er bij de andere indicatoren van van economische groei geen significante verandering kon worden geregistreerd. Daartussen bevonden zich dorpen met ongeveer duizend inwoners, waar een heel bescheiden stijging in de huishoudelijke uitgaven werd gemeld, wat op een mogelijke stijging van het gezinsinkomen zou wijzen.”

“Opvallend was tevens dat mensen in grote dorpen met micro-ondernemingen van start gingen”, zei Preonas. “Men kan zich voorstellen dat de mogelijkheden om een micro-onderneming te lanceren om vele redenen van de toegang tot elektriciteit afhankelijk is.”

“In kleinere dorpen was er daarentegen geen toename in micro-ondernemingen merkbaar”, geeft Preonas aan. “Dit is een belangrijke vaststelling, want de meeste plaatsen die nog op het elektriciteitsnet moeten worden aangesloten, zijn kleinere dorpen. Daar moet per hoofd van de bevolking een bijzonder hoge kost worden voorzien om de inwoners op het elektriciteitsnet aan te sluiten.”

“Er moet rekening mee worden gehouden dat locaties die niet op het elektriciteitsnet zijn aangesloten, niet volledig van energie zijn afgesloten”, verduidelijkt Preonas. “Deze gemeenschappen krijgen vaak door zonnepanelen of dieselgeneratoren immers een beperkte voorziening van elektriciteit. Dit zou de reden kunnen zijn waarom aansluiting op het elektriciteitsnet het aantal micro-ondernemingen niet heeft doen toenemen of de huishoudelijke uitgaven niet heeft doen stijgen. Een toegang tot het elektriciteitsnet lijkt in de kleinste dorpen voor de bedrijfsactiviteit of het persoonlijke inkomen geen bepalende factor vormt.”

Preonas voegt toe dat in deze kleine dorpen de aansluiting op het elektriciteitsnet voor de inwoners wel een aantal andere, maar minder gemakkelijk meetbare verbeteringen in de levenskwaliteit kan opleveren. “Maar als strategie voor armoedebestrijding levert een aansluiting op het elektriciteitsnet, een bijzonder aanzienlijke overheidsinvestering, geen rendement op.”

Meer over dit onderwerp:

• Nu al meest dodelijke jaar voor ontwikkelingswerkers
• Sardinië en Sicilië moeten voor grotere droogtes vrezen
• Klimaatverandering elimineert 5 procent van Afrikaanse economie
• Zambia wil nieuw staatsbedrijf voor mijnbouw oprichten
• Dubai wil bestemming voor medisch toerisme worden

Driekwart van de wereldwijde toeleveringsketen van de wereldwijde batterijproductie loopt het risico in conflict te komen met de wetten op gedwongen arbeid in de Verenigde Staten en de Europese Unie. Dat blijkt uit een rapport van Infyos, een bedrijf dat zich toespitst op de wettelijke ondersteuning van de batterijsector.

“Er moet worden vastgesteld dat 75 procent van de wereldwijde batterijproductie in zijn toeleveringsketen banden heeft met bedrijven die al met aantijgingen van ernstige schendingen van de mensenrechten werden geconfronteerd”, merkt Sarah Montgomery, chief executive van Infyos, op. “De meeste grote batterijfabrikanten en een groot aantal grote merken uit de autoproductie, elektronica en de opslag van energie lopen het gevaar in hun toeleveringsketen met schendingen van de mensenrechten te worden geconfronteerd.”

Inbreuken tegen de mensenrechten vormen in de batterijproductie een belangrijk knelpunt. – Foto: Foto: Pixabay/Benjamin Marder

“Er moet met een brede waaier aan inbreuken rekening worden gehouden”, stipt Montgomery nog aan. “Onder meer worden mensen gedwongen om tegen een minimale vergoeding in lithium-raffinaderijen te werken. Anderen verplichten vijfjarige kinderen om onder gevaarlijke omstandigheden kobalt uit de grond te halen. Er moeten wereldwijd ernstige inbreuken tegen de mensenrechten worden opgetekend. Dat geldt vooral in landen die over veel grondstoffen beschikken en door fragiele en corrupte regeringen – zoals de Democratische Republiek Congo en Madagaskar – worden geleid.”

De meeste beschuldigingen van ernstige schendingen van de mensenrechten hebben echter betrekking op bedrijven die in China actief zijn met het delven en raffineren van grondstoffen die in batterijen over de hele wereld terechtkomen. Een belangrijk crisisgebied is de autonome regio Xinjiang Uyghur in het noordwesten van China, waar de productie van batterijen, auto’s en zonnepanelen al wordt getroffen door beschuldigingen van wijdverbreide dwangarbeid.

Fabrikanten van elektrische voertuigen en batterijen hebben een complexe toeleveringsketen. Netwerken kunnen soms uit meer dan tienduizend leveranciers, van mijnbedrijven tot chemische raffinaderijen en autofabrikanten, bestaan. Schendingen van de mensenrechten zijn vaak gesitueerd in de vroege fases van de toeleveringsketen. Dat is onder meer het geval bij het delven en raffineren van grondstoffen. Voor de bedrijven die batterijen aankopen is het dan ook vaak moeilijk om alle risico’s in hun toeleveringsketen te identificeren.

De leveranciersketen wordt bovendien vaak gekenmerkt door complexe en veranderende eigendomsstructuren, waardoor onethische connecties vaak verborgen blijven. “De relatieve ondoorzichtigheid van de toeleveringsketen van de batterijsector en de complexiteit van de wettelijke vereisten voor de industrie, betekenen dat huidige benaderingen, zoals sociale en ecologische audits, achterhaald zijn en niet aan de nieuwe regelgeving voldoen”, betoogt Montgomery. “De meeste fabrikanten van batterijen en hun klanten, waaronder autobedrijven en beheerders van energie-opslag, hebben nog steeds geen volledig toezicht op de leveringsketen.”

Batterijpaspoort

In de Europese Unie en de Verenigde Staten kunnen bedrijven wegens inbreuken tegen de mensenrechten in de voorraadketen in legale problemen komen. Er zijn onder meer de European Union Battery Regulation en de Uyghur Forced Labor Prevention Act in de Verenigde Staten. Bedrijven moeten die regelgeving volgen om hun producten nog langer te kunnen verkopen.

De voorzitter van de US Senate Finance Committee heeft de autofabrikanten ervan beschuldigd de gedwongen arbeid in hun toeleveringsketens te negeren. De Amerikaanse autoriteiten hebben daarop aanbevolen om de activiteiten van het Chinese bedrijf Contemporary Amperex Technology Limited (Catl) te blokkeren. “Problemen rond gedwongen arbeid in hun toeleveringsketens hebben eerder ook producenten van zonnekracht geblokkeerd en hebben de overgang naar een duurzame energie vertraagd”, waarschuwt Montgomery. “Dat voorbeeld moet ook voor de batterijsector een duidelijk signaal zijn.”

Ook in de Europese Unie wordt de regelgeving verder verstrengd, waarbij een sterkere transparantie van de toeleveringsketen en een beter risicobeheer wordt gevraagd. Ook hier kunnen inbreuken ertoe leiden dat producten van de Europese markten kunnen worden geweerd. Over drie jaar zal daarbij van batterijpaspoorten gebruik gemaakt worden. 

“Door problemen binnen hun toeleveringsketen aan te pakken, behouden bedrijven niet alleen een vergunning houden om te opereren en dure boetes te vermijden, maar kunnen ze ook hun onderneming actief laten groeien”, beklemtoont Montgomery. “Onderzoek wees uit dat 89 procent van de institutionele beleggers investeringen in bedrijven met sociale of ecologische tekortkomingen zou willen herzien of al heeft afgewezen.”

“Beleggers leggen een extra druk op de mensenrechten, waarbij van de bedrijven een diepgaander risicobeheer en een grotere transparantie in de toeleveringsketen wordt geëist als voorwaarde voor een kredietverlening of investering”, vervolgt Montgomery. “Op die manier proberen de investeerders hun eigen financiële risico te minimaliseren. De industrie moet dan ook meer maatregelen nemen om de schendingen van de mensenrechten aan te pakken en ervoor te helpen zorgen dat de doelstellingen van klimaatneutraliteit tegen het midden van deze eeuw kunnen worden gehaald.” 

Meer over dit onderwerp:

• Catl belooft batterij met levensduur van 1,5 miljoen kilometer
• Japan wil binnenlandse batterijproductie ondersteunen
• Transparante zonnepanelen kunnen productie energie opvoeren
• Onderzoek leidt tot sterkere prestatie heroplaadbare batterijen
• Degeneratie batterijen voorbije vijf jaar met kwart vertraagd

In Europa kende de verkoop van elektrische wagens de eerste zeven maanden van dit jaar nog altijd een toename. Niet in alle marktsegmenten echter kon die groei zich doorzetten. Vooral de verkoop van volledig elektrische premium compacte suv-modellen heeft een sterke stijging laten optekenen. Dat blijkt uit een rapport van marktonderzoeker Dataforce. Vooral de Duitse constructeurs BMW en Mercedes blijken van die evolutie te profiteren.

De verkoop van premium compacte elektrische suv-modellen heeft tijdens de eerste zeven maanden in de Europese Unie een stijging 44 procent gekend tegenover dezelfde periode vorig jaar. Dat leverde vooral de Duitse autobouwers Mercedes en BMW voordelen op. De sterkste prestatie werd daarbij door de BMW iX1 opgetekend. De verkoop van dat model liet tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar een toename met 54 procent tot bijna 30.000 exemplaren optekenen. De Volvo EX40 eindigde op de tweede plaats. De modellen EQA en EQB van Mercedes volgden respectievelijk op een derde en vierde plaats. De verkoop van de Mercedes EQB liet daarbij een stijging met bijna 50 procent optekenen.

De BMW iX1 was met bijna 30.000 exemplaren het meest populaire exemplaar bij de premium elektrische compacte suv-modellen. – Foto: BMW Group

“In het marktsegment van de premium compacte suv-modellen hebben elektrische auto’s nu een aandeel van 25 procent”, benadrukte Dataforce. “Daarmee ligt de penetratie van elektrische wagens in dat segment bijna twee keer zo hoog als op de totale Europese automarkt, waar elektrische modellen een aandeel van 14 procent laten optekenen.”

Dataforce merkt op dat de verkoop van elektrische wagens in Europa alleen maar in het premium-gamma een stijging laat optekenen. Op de volledige Europese markt voor elektrische wagens diende tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar immers een daling worden gemeld. Die daling werd echter sterk in de hand gewerkt door een zware terugval in Duitsland, dat wel de grootste Europese markt voor elektrische compacte suv-modellen blijft.

Frankrijk was in datzelfde segment de grootste markt voor plugin hybrides. Op deze markt hebben volle hybrides daarentegen nauwelijks een impact. Bij de plugin hybrides werd de Europese markt tijdens de eerste zeven maanden van dit jaar door de BMW X1, de Mercedes GLA, de Audi Q3 Sportback en de Range Rover Evoque aangevoerd.

Verontrustend signaal

Dataforce merkt verder op dat de verdere ontwikkeling van de verkoop onder meer kan afhangen van de impact van de heffingen die de Europese Unie op de import van elektrische wagens uit China heeft aangekondigd. Die heffingen zouden de getroffen auto’s beduidend duurder kunnen maken. Vooral de Smart #1, Smart #3 en de Zeekr X zouden getroffen kunnen worden. Al die modellen worden door de Geely Group op de markt gebracht.

“De aanhoudende trend van het stagnerend marktaandeel van elektrische auto’s op batterijen is zowel voor de industrie als de beleidsmakers een uiterst verontrustend signaal”, merkt de European Automobile Manufacturers Association (Amea) in dat verband op. “De automobielindustrie van de Europese Unie heeft miljarden euro geïnvesteerd in elektrificatie om voertuigen op de markt te brengen. De andere noodzakelijke ingrediënten voor deze transitie zijn echter niet aanwezig, terwijl ook het concurrentievermogen van de Europese Unie afneemt.”

“Als gevolg hiervan is de transitie naar klimaatneutraliteit een grote uitdaging, waarbij een groeiende bezorgdheid moet worden opgemerkt over de doelstellingen die voor de emissiereductie van de sector werd gesteld”, werpt de sectororganisatie op. “De Europese Unie mankeert nog steeds de cruciale voorwaarden voor de massale acceptatie van emissievrije auto’s en bestelwagens. De oplaadinfrastructuur moet snel verder worden uitgebouwd. Dat geldt ook voor de capaciteit voor de opslag van waterstof. Verder moet een concurrerende productieomgeving worden gecreëerd, terwijl duurzame energie op een betaalbare manier moet worden aangeboden. Ook de veilige levering van grondstoffen, waterstof en batterijen moet worden gegarandeerd.”

“Mario Draghi benadrukte in zijn recent Competitiveness Report nog dat de automobielsector een belangrijk voorbeeld van een gebrek aan planning binnen de Europese Unie, waarbij een klimaatbeleid wordt toegepast zonder ook een geschikt industrieel beleid naar voor te schuiven”, wordt er nog beklemtoond. “Deze ambitieuze transitie kan nergens ter wereld door de industrie alleen worden uitgevoerd. Dat is al helemaal niet mogelijk wanneer er geen consistente beleidsmaatregelen worden genomen om het concurrentievermogen van de automobielsector te behouden en de opname van emissievrije voertuigen in de Europese Unie te vergemakkelijken.”

“De leden van Acea zijn volledig toegewijd aan de klimaatdoelen van Parijs”, zegt de sectororganisatie nog. “Het is echter duidelijk dat de transitie beter beheersbaar moet worden gemaakt. Een inhoudelijke en holistische herziening van de uitstootregelgeving zal van cruciaal belang zijn voor de realisatie van de een vooruitgang die de gestelde ambities kan waarmaken, waarbij desnoods ook actie kan worden ondernomen.”

Meer over dit onderwerp:

• VW Group vraagt van Europese Unie realistische uitstootnormen
• Henkel opent testcentrum voor batterijen elektrische wagens
• Brazilië wil geen elektrische wagens uit Europese Unie
• Europese politici verschillen van mening over sluiting autofabrieken
• Noorwegen niet eens met heffing op elektrische auto’s uit China

Tijdens de eerste helft van dit jaar werd meer dan de helft van de energievoorziening van de Europese Unie uit hernieuwbare bronnen gehaald. Dat heeft Kadri Simson, Europees commissaris voor energie, aangekondigd. Tegelijkertijd waarschuwde dat slechts een minderheid van de lidstaten van de Europese Unie al een klimaatplan op lange termijn heeft ingediend.

“De Europese Unie is nu goed toegerust om haar doelstellingen op het gebied van klimaatneutraliteit te halen”, vertelde Kadri Simson. “De Europese Unie heeft meer dan de helft van haar energie opgewekt uit hernieuwbare energiebronnen. Dit betekent dat hernieuwbare energie voor de Europese Unie belangrijker is geworden dan fossiele brandstoffen. Vooral wind en water hebben een sterke bijdrage geleverd aan de groei van de Europese hernieuwbare energieproductie.”

Windkracht is in de Europese Unie na kernenergie de belangrijkste bron van elektriciteit. – Foto: Orsted

Ook de afnemende vraag naar energie deed het aandeel van hernieuwbare bronnen toenemen. In 2022 vertoonde het primaire energieverbruik van de Europese Unie een nieuwe neerwaartse trend. Daarbij werd een daling met 4,1 procent opgetekend. “Toch moeten de inspanningen op het gebied van energie-efficiëntie verder worden opgevoerd om in de Europese Unie tegen eind dit decennium het energieverbruik met 11,7 procent te verminderen”, merken experts op. “Verdere verbeteringen zijn dan ook nodig. Dat geldt onder meer voor de elektrificatie van verwarmingsapparatuur en het tempo van de renovatie van gebouwen.”

“Daarnaast zijn er ook versterkte inspanningen nodig om de hoge energieprijzen aan te pakken”, wordt er opgemerkt. “Dit is essentieel om het concurrentievermogen van de industrie in de Europese Unie te verbeteren en om investeringen in de geïntegreerde infrastructuurnetwerken, die essentieel zijn voor de elektrificatie van de Europese economie, te versterken.”

Geloofwaardigheid

Na kernenergie is windkracht in de Europese Unie nu de belangrijkste bron van elektriciteit en heeft daarmee gas naar de derde plaats teruggewezen. “De Europese Unie heeft op het gebied van hernieuwbare energie een sterke prestatie geleverd”, beklemtoonde energie-expert Jan Rosenow. “Wind en zon hebben nieuwe hoogten bereikt en hebben voor de eerste keer fossiele brandstoffen in de Europese elektriciteitsmix ingehaald”, verduidelijkte ze uit. “Dit bezorgt de Europese Unie ook de geloofwaardigheid om internationale inspanningen voor hernieuwbare energiebronnen te leiden.”

Ondanks deze vooruitgang blijft er volgens Europees commissaris Simson blijft er op het gebied van geloofwaardigheid een belangrijk probleem. “Op het gebied van klimaatplanning op lange termijn moet er nog een lange weg worden afgelegd”, wierp Simson op. “Deze plannen zijn essentieel om de vooruitgang van de Europese klimaatdoelstellingen tegen het eind van dit decennium te volgen. Ik dring er bij de lidstaten dan ook echt op aan om hun ontbrekende planning voor energie en klimaat in te dienen.”

De lidstaten van de Europese Unie dienden uiterlijk eind juni van dit jaar hun klimaatplannen bij de Europese Commissie indienen. “Hoewel die deadline al lang is gepasseerd, blijken tot nu toe slechts tien lidstaten hun dossiers te hebben ingediend.”

Gevreesd moet worden dat de ontbrekende plannen een tekort aan klimaatactie verbergen. Vooral op het gebied van transport, gebouwen, landbouw en de natuurlijke opvang van broeikasgassen moeten de inspanningen aanzienlijk worden versneld en in sommige gevallen zelfs helemaal een andere richting worden uitgestuurd”, benadrukte Charly Heberer, klimaatadviseur bij de milieuvereniging Germanwatch.

Meer over dit onderwerp:

• Brits hooggerechtshof verbiedt nieuwe steenkoolmijn in Cumbria
• Hernieuwbare bronnen leveren ruim 80 procent van Britse energie
• India lanceert project met windkracht voor 3 miljoen gezinnen
• Nexans investeert 90 miljoen euro in kabels voor offshore wind
• Windkracht voert Europese energieproductie met 6,4 gigawatt op