Het Europese navigatiesysteem Galileo moet winstgevend zijn. Dat zegt de nieuwe Britse transportminister Rosie Winterton. De Europese satellietnavigatie worstelt immers met talloze problemen en de privésector lijkt er niet echt voor warm te lopen omdat er weinig of geen inkomsten in het vooruitzicht worden gesteld. Dat betekent dat het hele project gedragen zou moeten worden door de openbare sector, maar ook daar is niet iedereen voorstander van.

“Galileo was oorspronkelijk voorzien als een publiek-private samenwerking tussen de Europese Unie en een aantal Europese bedrijven,” aldus het magazine The Register. “Gehoopt werd dat de zware investeringen uit de privésector gecompenseerd zouden kunnen worden door klanten te laten betalen voor het gebruik van het navigatiesysteem. Maar het wordt de jongste maanden steeds duidelijker dat de industrie niet gelooft dat iemand zal willen betalen.”

Galileo moet immers optornen tegen het GPS-systeem, dat door het Amerikaanse leger financieel wordt ondersteund en gratis kan gebruikt worden. Omdat er geen inkomsten in het vooruitzicht zijn, zijn de industriële partners niet geneigd om zwaar te investeren in het Europese project. Onderhandeling tussen de industrie en de Europes Commissie zijn ondertussen al opgeschort.

Vorig maand werd op een vergadering van de Europese transportministers besloten dat Galileo helemaal door de publieke sector zou gedragen worden. Daarbij werd onder meer voorgesteld dat militaire gebruikers voor Galileo zouden betalen, maar ook zij kunnen gratis van het Amerikaanse systeem gebruik maken. Meer gedetailleerde overeenkomsten zouden echter pas in het najaar worden afgesloten.

Galileo presenteert zich als een nauwkeuriger navigatiesysteem dan zijn Amerikaanse tegenhanger. “Maar het Global Positioning Systeem zal binnenkort worden opgewaardeerd, waardoor Galileo ook dat voordeel kwijt raakt,” aldus The Register. “Bovendien heeft men slechts in uitzonderlijke situaties de precisie nodig die Galileo aanbiedt en daarvoor zijn inmiddels al andere technieken op de markt.”

Ook technisch wordt door sommigen aan de kwaliteit van Galileo getwijfeld. De voormalige Britse transportminister Stephen Ladyman had omwille van al die problemen het Galileo-project te schrappen. Zijn opvolgster Rosie Winterton zegt niet zover te willen gaan, maar ze voert wel aan dat Galileo betaalbaar moet blijven en een meerwaarde moet bieden voor het geïnvesteerde geld.

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA zal voor het International Space Station een Russisch toiletsysteem kopen. Daarvoor moet 19 miljoen dollar betaald worden, maar dat is volgens de NASA nog altijd goedkoper dan het ontwikkelen van een eigen systeem. Het nieuwe systeem wordt aan de Amerikaanse kant van het ruimtestation geïnstalleerd. De Russische kosmonauten blijven het oude systeem gebruiken.

Volgens de NASA is het Russische toiletsysteem te vergelijken met een gemeentelijke zuiveringsinstallatie. Het systeem maakt het mogelijk om urine te recycleren tot drinkbaar water. Daarnaast biedt het de astronauten ook een grotere privacy. Met een voorziene verdubbeling van de bemanning van drie tot zes bewoners is dat ook een gevoelige verbetering tegenover het oude systeem.

Een ander voordeel is dat de ruimtereizigers vertrouwd zijn met het Russische toilet. Op dit ogenblik is het ruimtestation immers met een soortgelijk systeem uitgerust. Dat zal door de Russische kosmonauten verder blijven worden gebruikt. Op dit ogenblik wordt de urine opgeslagen in tanks, die meegestuurd worden met vrachtcapsules die bij de terugkeer in de dampkring verbranden.

Het toilet moet in de loop van volgend jaar opgeleverd worden. De transactie vormt een onderdeel van een contract voor een totale waarde van 46 miljoen dollar tussen de NASA en het Russische ruimtevaartbedrijf RSC Energia. Naast het ruimtetoilet zitten daar ook nieuwe software, een reserve luchtpomp en onderdelen voor het koppelingsysteem voor de Amerikaanse ruimteveren.

De Amerikaanse stad Hartford, die beschouwd wordt als de onofficiële verzekeringshoofdstad van de wereld, heeft voor het eerst in zijn geschiedenis een rechtstreekse vliegtuigverbinding met Europa. De Nederlandse luchtvaartmaatschappij KLM en zijn Amerikaanse partner Northwest Airlines hebben een verbinding opgezet tussen Amsterdam en Hartford, gelegen in de staat Connecticut, halverwege tussen New York en Boston.

In de achttiende eeuw groeide Hartford uit tot een belangrijke rivierhaven, met een bloeiende handel met Engeland, het Caraïbisch gebied en zelfs het Verre Oosten. De eigenaars van de schepen maakten afspraken om de risico’s van die lange reizen te delen. Dat wordt beschouwd als het begin van de verzekeringsbedrijvigheid in Hartford. De sector breidde zich echter al vlug uit tot andere bedrijfstakken.

In 1810 werd de Hartford Fire Insurance Company, de eerste verzekeringsmaatschappij gesticht. Enkele jaren later volgde de Aetna Fire Insurance Company. Na de zware branden in New York van 1835 en 1845 konden vele verzekeringsmaatschappijen hun betalingsbeloftes niet nakomen, maar de verzekeraars uit Hartford kwamen wel over de brug. Daarmee zou de faam van Hartford als verzekeringshoofdstad definitief gevestigd zijn.

Connecticut zou op dit ogenblik meer dan honderd verzekeringsmaatschappijen herbergen. De meesten daarvan bevinden zich in de buurt van Hartford. Hoewel reorganisaties en overnames het belang van Hartford hebben doen slinken, is de stad nog altijd een financieel centrum van formaat. Hartford herbergt de hoofdkantoren van vijf verzekeraars, waaronder Aetna en Travelers. Ook het hoofdkwartier van United Technologies is er gevestigd.

De nieuwe route betekent ook het herstel van de historische banden tussen Hartford en Nederland. “De stad dankt zijn bestaan aan de ontdekkingsreizen van Adriaen Block, die in 1614 de rivier de Connecticut ontdekte,” aldus het Financieele Dagblad. “Tien jaar later stichtten Nederlandse handelaren aan de rivier een handelspost, die uitgroeide tot Hartford.” De Amerikaanse stad hoopt door de verbinding Europese bedrijven aan te trekken.

De luchtvaartgroep Air France-KLM onderhandelt met de Amerikaanse maatschappijen Delta Airlines en Northwest voor het sluiten van een alliantie. Indien de Amerikaanse concurrentieautoriteiten hun zegen geven, ontstaat daardoor het grootste transatlantische vliegverbond op het Amerikaanse continent en de grootste luchtvaartcombinatie van Europa. Vermoed wordt dat dit de voorbode is van nog meer samenwerkingsverbanden.

Delta Airways heeft al jarenlang een samenwerking met Air France, terwijl KLM tien jaar geleden een partnership aanging met Northwest Airlines. De Amerikaanse regelgeving belette echter een nauwe samenwerking tussen de vier partners. Door het opheffen van de Amerikaanse concurrentieregels zouden ook Delta en Northwest in de toekomst mogen samenwerken. Het gaat daarbij om afspraken rond prijszetting en vliegroutes.

De overeenkomst zou ook gelden voor de Italiaanse maatschappij Alitalia en de Tsjechische luchtvaartgroep CSA, die eveneens tot het internationale samenwerkingsverband van Skyteam behoren. Over een samenwerking tussen Delta en Northwest werd al langere tijd gespeculeerd. Verwacht wordt dat dit de voorbode wordt van verdere consolidaties. Die zouden de noodlijdende Amerikaanse luchtvaartsector moeten redden.

De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft een beroep gedaan op de Technische Universiteit Delft om zijn nieuwe Appolo-ruimtecapsule te helpen bouwen. Het is de bedoeling om de capsule aerodynamischer te maken, zodat er minder hittebestendig materiaal moet aangebracht worden om door de dampkring te komen. Tests met de Apollo-capsule zouden deze zomer in Delft worden uitgevoerd.

De NASA grijpt voor zijn toekomstige maanmissies terug naar de Apollo-capsule, die ook bij het vorige maanproject werd gebruikt. “Vluchten met de Spaceshuttle, de opvolger van de Apollo, zijn immers bijzonder duur,” meldt de krant De Telegraaf. “Bij de terugkeer in de dampkring aarde wordt de hittebestendige laag op deze ruimtevliegtuigen vaak beschadigd, waardoor dure herstellingen nodig zijn.”

De Apollo-capsule zal door de Technische Universiteit in windtunnels worden getest om het vehikel zo aerodynamisch mogelijk te maken. “Het hittebestendige materiaal zat destijds over de hele capsule, wat de Apollo echter ook bijzonder bijzonder zwaar maakte,” wordt er opgemerkt. In Nederland zal nu bekeken worden of het materiaal aan de achterzijde kan weggelaten worden. Elke kilogram die niet gelanceerd hoeft te worden, bespaart immers vijftig tot zestig kilogram brandstof.

Als gevolg van toenemende reizigersaantallen en de komst van lowcost airlines ontwikkelen vliegvelden zich tot heuse Airport Cities met grote winkelcentra. Maar volgens het Gottlieb Duttweiler Institute moeten deze winkelcentra zich van elkaar onderscheiden en vooral inspelen op een regionale binding. Anders krijgt men hetzelfde fenomeen te krijgen als in de belangrijke winkelstraten van de grote steden.

“De toename van het aantal reizigers biedt vliegvelden de kans extra inkomsten te realiseren,” aldus het magazine Retailtrends. “Reizigers hebben nu eenmaal te maken met wachttijden en die tijd besteden ze graag om allerlei inkopen te doen. De komst van de goedkope vliegtuigmaatschappijen heeft echter ook de prijsbewuste consument naar de luchthavens gebracht.”

Om de klanten te verleiden moeten deze Airport Cities daarom ook een extra aanbod hebben. Dat kan volgens het Gottlieb Duttweiler Institute (GDI) het best door zich van elkaar te onderscheiden. “Anders krijgt men hetzelfde fenomeen als de winkelstraten van grote steden,” voeren de onderzoekers aan. “Die lijken allemaal op elkaar.” De beste methode volgens het GDI is om retailers aan te trekken die een binding hebben met de regio.

Zo zou een luchthaven in Frankrijk goede wijnen moeten bieden, terwijl Duitse luchthavens op automerken zouden moeten spelen.

Het European Defence Agency, het militaire departement van de Europese Unie, wil dat vliegende robotten toegang krijgen tot het luchtruim, naast het bestaande luchtvervoer. Dat moet onder meer nieuwe mogelijkheden bieden aan de Europese vliegtuigindustrie en Europa ook op militair gebied minder afhankelijker maken van de Verenigde Staten. Budgettair heeft Europa echter niet dezelfde mogelijkheden als de Verenigde Staten.

“Onbemande vliegtuigen worden nu in omstandigheden gebruikt waar er geen traditionele luchtvaart aanwezig is,” aldus het magazine The Register. “Ze hebben meestal ook geen vergunning verkregen om in het civiele luchtruim te opereren. Meestal zijn ze acties op testsites of in oorlogsgebieden, waar het gewone commerciële luchtvaartverkeer geen toegang heeft.”

Maar daar wil de Europese Unie verandering in brengen. Het European Defence Agency wil dat deze vliegende robotten ook elders in het luchtruim kunnen ingezet worden. Daarbij wordt echter niet alleen gedacht aan militaire opdrachten, maar ook aan algemene veiligheid en op termijn ook aan commerciële opdrachten. Bovendien wordt deze stap gezien als een mogelijke stimulans voor de vraag naar onbemande toestellen.

Dit laatste zou nieuwe mogelijkheden moeten creëren voor de Europese vliegtuigindustrie. In de Verenigde Staten is de onbemande luchtvaart aan zeer strikte beperkingen gebonden en de Europese industrie zou dan ook van zijn grotere vrijheid kunnen gebruik maken om een belangrijk deel van de markt in te pikken. Het vliegen met robotten bespaart bovendien ook op personeelskosten. Gehoopt wordt dat de regelgeving tegen 2012 rond zou kunnen zijn.

The Register merkt echter op dat er budgettair grote verschillen bestaan tussen Europa en de Verenigde Staten. Het European Defence Agency heeft voorlopig een budget van 0,5 miljoen euro naar voor geschoven voor het uitwerken van een routeplan, terwijl het Amerikaanse ministerie van defensie tientallen miljoen dollars investeert in concrete realisaties zoals de Reaper en Fire Scout.

Bovendien lopen er in de Verenigde Staten projecten om volledig geautomatiseerde gevechtsvliegtuigen te ontwikkelen. Deze toestellen zouden onder meer zonder hulp van een piloot op een vliegdekschip kunnen landen. Daarnaast wordt erop gewezen dat een aantal Europese organisaties zich nu al met Amerikaanse technologie aan het uitrusten zijn. Zo wil de Britse Royal Air Force dit jaar al Reapers inschakelen.

De Britse luchtmacht gaat zijn piloten trainen met multiplayer-games. Daarvoor werd een contract afgesloten met het defensiebedrijf Qinetig en de Amerikaanse vliegtuigconstructeur Boeing. In het experimentele project – Mission Training through Distributed Simulation (MTDS) – wordt een bedrag van 7,8 miljoen Britse pond geïnvesteerd. Het proefproject loopt op de RAF-basis in Waddington.

“Het project laat de Britse luchtmachtpiloten toe samen met Amerikaanse collega’s te trainen voor gezamenlijke operaties, zonder dat ze ook gezamenlijk de lucht in moeten,” aldus het magazine The Register. De eerste proeven zouden veelbelovende resultaten hebben opgeleverd. Het project brengt de vluchtsimulators van acht gevechtsvliegtuigen van het type Tornado en Typhoon samen en is ook gelinkt met de simulators van de Apache-helicopters.

Dit virtuele slagveld kan tevens verbonden worden met gelijkaardige sites in de Verenigde Staten en bovendien kunnen naar believen ook andere vliegtuigen en grondvoertuigen aan de simulaties toegevoegd worden. “Daardoor kunnen de piloten operaties uitvoeren, vergelijkbaar met deelnemers aan online multiplayer-games,” aldus het magazine. De transatlantische verbinding zorgt voor een vertraging van amper 0,2 seconden.

Donkere zwammensoorten zijn in staat zonnestraling op te slaan en om te zetten in brandstof. Dat zeggen onderzoekers van het Albert Einstein College of Medicine in New York. Ze voeren daarbij aan dat deze ontdekking wellicht openingen biedt voor efficiëntere brandstofcellen en nieuwe astronautenvoeding. De zwammen gebruiken daarbij melanine, een pigment dat de huid en truffels donker maakt.

“De onderzoekers startten hun research nadat ze artikels hadden gelezen over zwammen die in en rond de reactor van Chernobyl, die na een ontploffing in 1986 waar besmet raakte,” aldus het persbureau Reuters. “Het bracht hen op het idee dat de zwammen misschien melanine gebruikten op de straling te gebruiken. Daarop begonnen ze een aantal soorten, met en zonder melanine, te telen en te bewerken met gamma-straling.”

Daarbij bleek dat donkere zwammensoorten beter groeiden wanneer ze bestraald werden. “Dat creëert de mogelijkheid dat er sommige pigmenten ons in staat stellen om energie op te slaan,” voeren de onderzoekers aan. “Misschien kunnen zwammen leven in bijzonder ongastvrije omstandigheden, zolang er enige vorm van straling is.” Daarbij verwijzen ze naar een aantal bacteries die er ook in slagen om onder de ijskap van de Zuidpool te overleven.

De onderzoekers stellen dat hun bevindingen nog zuiver speculatief zijn, maar ze voegen er aan toe dat zwammen eventueel zouden kunnen dienen als een voedselbron voor astronauten die lange tijd in de ruimte moeten blijven. “Zwammen gedijen bijzonder goed in donkere, vochtige omgevingen en bovendien is er in de ruimte heel wat radioactiviteit,” voert het Albert Einstein College aan.

Maar er wordt aan toegevoegd dat wetenschappers wellicht in staat zijn om dergelijke pigementen aan te wenden voor diverse doelstellingen. De onderzoekers van het Albert Einstein College willen de zwammen nu onderwerpen aan een brede waaier van elektromagnetische straling. Ze zullen ook uitzoeken welke zwammensoorten het best geschikt zijn voor bruikbare toepassingen.

In het Binhai-industriegebied in de buurt van de stad Tianjin is de eerste steen gelegd van een Chinese Airbus-fabriek. Bij die gelegenheid maakte Fabrice Bregier, chief operating officer van de Europese vliegtuigconstructeur, bekend dat Airbus en de Chinese overheid verscheidene honderden miljoenen zouden investeren in de bouw van de fabriek, die vliegtuigen van het type A320 zal produceren.

China bestelde het voorbije jaar 150 Airbus-passagiertoestellen. Met dat order is een bedrag van 9,7 miljard dollar gemoeid. De bouw van de fabriek is volgens Fabrice Bregier een eerste grote mijlpaal voor de ontwikkeling van een toekomstige samenwerking. Hoeveel geld er in de Chinese fabriek wordt geïnvesteerd, werd echter niet bekend gemaakt. Evenmin werd verduidelijkt hoeveel Chinese partners er bij het project betrokken zijn.

De constructie van de eerste vliegtuigen wordt verwacht in 2009 en tegen 2011 zouden er ongeveer vijftig toestellen per jaar moeten geproduceerd worden. “China heeft echter ook bekend gemaakt plannen te hebben voor de bouw van een eigen passagiersvliegtuig,” stipt het persbureau Reuters aan. “Dat zou zowel voor Airbus als voor Boeing gevolgen kunnen hebben. Bergier zei echter bereid te zijn om ook daarvoor te praten over een mogelijke samenwerking.”