Het technische comité van de Unesco heeft een eerste positief advies gegeven voor de opname van de Italiaanse keuken op de Lijst van Immaterieel Cultureel Erfgoed van de Mensheid. De definitieve beslissing wordt in december verwacht. De aanvraag werd ingediend door de Italiaanse ministeries van cultuur en landbouw. De experts raden aan om de Italiaanse keuken op de erfgoedlijst te plaatsen. De uiteindelijke beslissing van het intergouvernementeel comité van de Unesco valt naar verwachting in de loop van de maand december.

“Het is prachtig om te zien hoeveel belangstelling er is voor de mogelijke erkenning van de Italiaanse keuken als Unesco-erfgoed,” zei Francesco Lollobrigida, Italiaans minister van landbouw en voeding. “Italië heeft een grote traditie, met een onderscheidende waarde, voorgedragen.” Hij waarschuwde wel dat er nog wel op een definitieve beslissing moet worden genomen.

Het dossier benadrukt de diversiteit van lokale ingrediënten, het vakmanschap in de bereiding en de gemeenschappelijke beleving van het delen van maaltijden als weerspiegeling van de Italiaanse identiteit. Als de aanvraag wordt goedgekeurd, zou niet een specifiek gerecht of gebruik op de lijst worden opgenomen, maar de Italiaanse culinaire traditie als geheel. Tot nu toe hebben alleen Mexico, Japan en Frankrijk een vergelijkbare erkenning gekregen.

De nominatie is bedoeld om een levenswijze te beschermen die steeds meer onder druk staat door globalisering. In de tekst wordt het begrip convivialità omschreven als een centraal element van de Italiaanse cultuur. Van de zondagse lunch tot regionale festiviteiten (sagra) wordt de Italiaanse keuken omschreven als een levendige uitdrukking van gemeenschap en biodiversiteit. Ook de economische dimensie komt aan bod. De Italiaanse eetcultuur genereert naar schatting 250 miljard euro per jaar en geldt als een belangrijke pijler van Italië’s culturele invloed in het buitenland.

Italië heeft al verscheidene vermeldingen op de lijst van immaterieel cultureel erfgoed. In 2017 werd de Napolitaanse Pizzaiolo al in de lijst opgenomen, gevolgd door de glaskralenkunst (2020), de praktijk van het operazingen (2023) en het handmatig klokkengelui (2024).

Carbonara-kruistocht

Inmiddels heeft Fratelli d’Italia, de politieke partij van de Italiaanse premier Giorgia Meloni, een schrijven gestuurd aan Roberta Metsola, voorzitter van het Europese Parlement, waarin kritiek wordt geuit op de verkoop van een aantal producten in de supermarkt van het Europees Parlement in Brussel. Daarbij wordt volgens het schrijven op een aantal pastasauzen onrechtmatig gebruik gemaakt van de Italiaanse vlag en Italiaanse benamingen.

“Het onrechtmatig gebruik van symbolen of verwijzingen naar Italiaansheid op producten die niet uit Italië komen, kan een misleidende handelspraktijk vormen en dus strafbaar zijn,” zei Carlo Fidanza, delegatieleider van Fratelli d’Italia. Hij verwees daarbij naar een verordening van de Europese Unie die misleidende reclame verbiedt. De brief volgt op een Facebook-bericht van minister Francesco Lollobrigida, die foto’s deelde van sauzen die in België worden geproduceerd, maar etiketten dragen met de Italiaanse driekleur en Italiaanse namen. “Ik heb gevraagd om onmiddellijk een controle uit te voeren,” gaf Lollobrigida aan.

Op de etiketten staat niet dat de producten in Italië zijn gemaakt, maar wel dat sommige ingrediënten uit Italië komen, waarmee het gebruik van de Italiaanse vlag wordt gerechtvaardigd.

Het protest is de jongste actie in een reeks voedselgerelateerde campagnes van de partij van Meloni, die eerder bezwaar maakte tegen het gebruik van termen zoals burger en worst voor plantaardige producten en een wet aannam die de productie van kweekvlees in Italië verbiedt.

Voorverpakte pastasauzen worden in Italië doorgaans met argwaan bekeken. Het land is trots is op traditionele recepten en hoogwaardige ingrediënten. In september vorig jaar leidde de aankondiging van de Amerikaanse fabrikant Heinz van een nieuwe carbonara uit blik in Italië tot een felle discussie. Volgens de Italiaanse Michelin-chef Alessandro Pipero was dat product van ondermaatse kwaliteit. Hij vergeleek de carbonara met kattenvoer.

Meer over dit onderwerp:

• Donald Trump herziet invoerheffing op koffie en bananen

Niet alleen het Amazonegebied wordt verstoord door menselijke activiteiten. De aantasting van het uitgestrekte Congobekken, bekend als de tweede long van de wereld, eist zijn tol in heel Afrika. Het probleem bedreigt bovendien de teelt van cacao, een van de meest verhandelde gewassen ter wereld. Dat blijkt uit een studie van Zero Carbon Analytics, waarbij gekeken werd op welke manier de afnemende neerslag de cacao-oogst in negen producerende landen kan verstoren. 

Het Congobekken, dat zich uitstrekt over zes landen in Centraal-Afrika, is na het Amazonegebeid het grootste tropische regenwoud ter wereld en vormt een cruciale koolstofput. Het beïnvloedt zelfs weerpatronen tot in Ivoorkust, op een afstand groter dan die tussen Dublin en Moskou. Tijdens de top Cop30 is er opnieuw financiering toegezegd voor het gebied. Frankrijk wil 2,5 miljard dollar ophalen voor de bestrijding van de gevolgen van de ontbossing, die verder reiken dan de lokale ecosystemen en een brede gordel van buurlanden treffen.

Een rapport van Zero Carbon Analytics wijst op een massale aantasting van het Congobekken. Bomen blijken er in een steeds sneller tempo te verdwijnen. Hierdoor wordt nu al de neerslag in delen van West-Afrika al ernstig beïnvloed”, zegt onderzoeksleider Joanne Bentley, moleculair ecoloog bij Zero Carbon Analytics. “Dat brengt een van de meest waardevolle exportgewassen van de regio in gevaar. Het regensysteem heeft de wereldwijde cacao-industrie decennialang ondersteund, maar die milieudienst begint nu uiteen te vallen.”

De effecten van het probleem zijn volgens Bentley verstrekkend. “Wanneer factoren zoals koolstofopslag, biodiversiteit, waterdiensten, hittebescherming en temperatuurbuffering verdwijnen, kunnen belangrijke economische risico’s ontstaan”, werpt de ecoloog op. De bevindingen van de studie suggereren dat de ontbossing de regenval in de cacaogordel van West-Afrika tijdens de cruciale groeiseizoenen met wel 20 procent kan verminderen. Dit bedreigt de opbrengsten die verantwoordelijk zijn voor driekwart van de wereldwijde cacaovoorraden.

De cacaoprijzen zijn de voorbije jaren sterk gestegen nadat ziekten en extreme weersomstandigheden – gedreven door de klimaatverandering – in Ivoorkust en Ghana de oogsten hebben doen instorten. Hierdoor bereiken de cacaoprijzen recordhoogtes. Een chocoladereep van 100 gram werd in sommige delen van Europa 35 procent duurder. Hierdoor is ook de consumentenvraag verzwakt.

Regenwouden reguleren neerslag via evapotranspiratie. Bomen pompen daarbij grondwater omhoog en geven dit via hun bladeren af, waardoor wolken ontstaan en een zelfversterkende cyclus van regenval in stand blijft. De bomen van het Congobekken genereren tot 83 procent van de lokale neerslag – meer dan in het Amazonegebied – waardoor het bos vochtig blijft en continue regenval wordt ondersteund. Seizoenswinden voeren dit vocht westwaarts en leveren bijna een vijfde van de neerslag in West-Afrika, met inbegrip van Ivoorkust en Ghana, het hart van de wereldwijde cacaoproductie.

Wanneer bossen verdwijnen, verzwakt ook dit neerslagsysteem. De ontbossing vermindert niet alleen de vochtproductie, maar verandert ook regionale windpatronen, waardoor de moesson in West-Afrika verzwakt. Het Congobekken verloor sinds het begin van deze eeuw al ongeveer 10 procent van zijn boombedekking. Het tempo van de ontbossing neemt bovendien toe door kleinschalige landbouw, houtkap en houtskoolproductie.

Meer dan de helft van de bomen staat in de Democratische Republiek Congo, die vorig jaar meer dan 1,2 miljoen hectare bos verloor. Als het huidige tempo aanhoudt, kan tegen 2050 ongeveer 27 procent van het bos verdwijnen. Een dergelijke evolutie kan volgens wetenschappers waarschuwen dat de regio over een kritisch kantelpunt kan worden geduwd, met aanhoudend drogere omstandigheden, zowel lokaal als in West-Afrika.

Europa

Cacao is in tropische regio’s een van de gewassen die het meest van neerslag afhankelijk zijn. De teelt gebeurt vrijwel volledig door kleinschalige boeren in vochtige equatoriale zones en is afhankelijk van regen. Bij droogte keldert de opbrengst. Zero Carbon Analytics verwacht dat de cumulatieve verliezen tegen het midden van deze eeuw kunnen oplopen tot 1,6 miljoen ton in Ivoorkust (ongeveer 80 procent van de huidige productie), plus 866.000 ton in Ghana, 377.000 ton in Nigeria en 205.000 ton in Kameroen. 

Cacao vertegenwoordigt ongeveer een derde van de exportinkomsten in Ivoorkust en meer dan de helft van de landbouwexport in buurlanden, waardoor hun economieën zeer kwetsbaar zijn. De prijsimpact zou mondiaal zijn. Volgens de studie kan de cacaoprijs in 2050 oplopen tot 68,10 dollar per kilogram. Dat is bijna zes keer meer dan eind dit decennium. Ontbossing zou verantwoordelijk zijn voor ongeveer 40 procent van die stijging. Zonder een verder verlies aan bossen zou de prijs in 2050 dichter bij 41 dollar liggen. 

Europa, de grootste cacao-importeur van de wereld, zou een groot deel van de extra kosten dragen. Als de invoervolumes gelijk blijven, zou de ontbossing in 2050 alleen al 33,8 miljard dollar per jaar toevoegen aan de invoerkosten van de Europese Unie. In totaal zouden de extra kosten tot ongeveer 256 miljard dollar kunnen oplopen. Dat betekende bijna het dubbele van de wereldwijde marktwaarde die de cacao-industrie vorig jaar vertegenwoordigde.

Niet alle onderzoekers zijn het eens over de omvang van die risico’s. Dominic Moran, professor hulpbronneneconomie aan de University of Edinburgh, zegt dat dergelijke ramingen mogelijk onderschatten op welke manier boeren en de cacao-industrie zich aan een veranderend klimaat kunnen aanpassen. “Het uitgangspunt is dat het gewas blijft staan waar het staat, vervolgens zwaar wordt getroffen door droogte en er geen substitutie plaatsvindt,” zegt hij. “Dat is discutabel, want de meeste gewassen worden uiteindelijk op een andere locatie verbouwd. Boeren zullen hun activiteiten diversifiëren.”

Sommige grote chocoladeproducenten passen hun strategie al aan. Gewezen wordt naar onder meer naar Barry Callebaut, producent van hoogwaardige chocolade en cacaoproducten. Het bedrijf verloor tijdens de cacaocrisis vorig jaar 20 procent van zijn beurswaarde, maar investeert in nieuwe gebieden buiten West-Afrika, vooral in Latijns-Amerika, waar de neerslag stabieler is en de opbrengsten minder wisselvallig blijken.

Onderzoekers van Zero Carbon Analytics stellen echter dat de grootste dreiging in de timing schuilt. Hun analyse wijst uit dat de impact tot het begin van het volgend decennium beheersbaar blijft, maar na 2040 sterk zal toenemen omdat de neerslagsystemen verder verzwakken en de rol van het Congobekken als regionale vochtbron ineenstort. Bovendien zou voorkomen aanzienlijk goedkoper zijn dan niets doen.

De wereldwijde wijnproductie is in 2025 licht gestegen, maar blijft voor het derde opeenvolgende jaar onder het gemiddelde. Wijnbouwers kregen opnieuw te maken met extreme en wisselvallige weersomstandigheden. Dat blijkt uit een rapport van de Internationale Organisatie voor Wijnbouw en Wijn (OIV).

Volgens de eerste schattingen van de OIV bedraagt de wereldwijde wijnproductie dit jaar 232 miljoen hectoliter (mhl), een stijging van 3 procent ten opzichte van 2024, maar nog steeds 7 procentonder het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar.

“Als we kijken naar de oorzaken van de lagere productie in de afgelopen drie jaar, dan ligt de belangrijkste factor echt bij de klimaatvariaties die we in beide hemisferen hebben gezien,” zei OIV-directeur-generaal John Barker. “Sommige regio’s kregen te maken met hitte en droogte, gevolgd door stortregens of onverwachte vorst. Dat dit nu het derde jaar op rij gebeurt, is opvallend.”

In Europa noteerde Frankrijk zijn kleinste oogst sinds 1957, terwijl de Spaanse productie daalde tot het laagste niveau in dertig jaar. Italië herwon de positie van grootste wijnproducent ter wereld dankzij een productiestijging van 8 procent, geholpen door gunstige weersomstandigheden.

De Verenigde Staten, de vierde wijnproducent wereldwijd, zullen naar verwachting 21,7 miljoen hectoliter produceren — een stijging van 3 procent ten opzichte van 2024, maar nog altijd ver onder de historische pieken en 9 procent onder het vijfjarig gemiddelde.

In het zuidelijk halfrond steeg de productie met 7 procent na drie jaren van daling, vooral dankzij Zuid-Afrika, Australië, Nieuw-Zeeland en Brazilië. Die toename compenseerde de terugval in Chili, maar de totale productie bleef 5 procent onder het gemiddelde, aldus de OIV.

De beperkte groei van de wereldwijde wijnproductie zal waarschijnlijk bijdragen aan een stabilisering van de voorraden, tegen de achtergrond van zwakke vraag in volwassen markten, dalende consumptie in China en voortdurende onzekerheid in de wereldhandel, zei Barker. “Een lage productie kan erg lastig zijn voor individuele producenten en regio’s, maar vanuit macro-economisch perspectief is het positief, omdat productie en consumptie zo beter in balans blijven”, verklaarde hij.

De OIV zal haar schattingen later dit jaar bijwerken.

Ondanks meer dan tien jaar internationale inspanningen om de handel in bedreigde haaiensoorten te beperken, blijft de illegale trafiek in haaienvinnen wereldwijd op grote schaal doorgaan. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van wetenschappers aan de Florida International University (FIU) en het Mote Marine Laboratory & Aquarium, gebaseerd op een analyse van bijna 20.000 monsters van haaienvinnen die tussen 2014 en 2021 op de markten werden verzameld.

De studie voert aan dat vinnen van vier van de vijf haaien­soorten die onder de regels van de Convention on International Trade of Endangered Species (Cites) vallen, op markten in Hongkong – het wereldwijde centrum van de verkoop van haaienvinnen – nog steeds in grote aantallen te vinden zijn. Sinds de invoering van de handelsbeperkingen in 2014 is er in de sector nochtans nauwelijks een legale handel gerapporteerd.

“Er is een enorme kloof tussen de gemaakte afspraken en de reële situatie”, betoogde onderzoeker Diego Cardeñosa, marine bioloog aan Global Forensic and Justice Center van de Florida International University en het Institute of Environment. “DNA-bewijs toont duidelijk aan dat deze beschermde soorten nog steeds in alarmerende aantallen op de wereldwijde markten belanden. Er worden zeventig keer meer vinnen van oceanische witpunthaaien en tien keer meer van hamerhaaien gevonden dan op basis van legale rapportages werd verwacht.”

In 2013 erkenden landen de ernst van het probleem en legden zij tijdens een bijeenkomst van Cites handelsbeperkingen op aan vijf bijzonder bedreigde soorten die in de handel belangrijk zijn. De lijst heeft betrekking op drie grote soorten hamerhaaien (de gescandeerde, gladde en grote hamerhaai), de haringhaai en de oceanische witpunthaai. De regels bepaalden dat alle handel moest worden gerapporteerd, waarbij landen bovendien moeten aantonen dat de vangsten niet bedreigend zijn voor het voortbestaan van de soort.

“Sinds de beslissing van Cites in 2014 is er nauwelijks legale handel gemeld of goedgekeurd, wat logisch is gezien de slechte toestand van deze populaties in het wild,” werpt Demian Chapman, directeur van het Shark and Rays Conservation Research Program bij het Mote Marine Laboratory & Aquarium, op. “Op basis van die cijfers zouden we slechts bijzonder weinig vinnen van deze soorten in Hongkong mogen aantreffen. Ondanks de zeer beperkte legale handel bleken vinnen van gescandeerde, gladde en grote hamerhaaien en van oceanische witpunthaaien nochtans elk jaar opnieuw aanwezig te zijn.”

Handhaving

“Onze bevindingen tonen dat wereldwijde handelsregels een krachtig middel kunnen zijn, maar hun efficiëntie hangt af van een daadwerkelijke handhaving door landen,” beklemtoont Chapman. “We zien een duidelijk bewijs dat de wetgeving heel vaak wordt genegeerd. De illegale handel vindt nog altijd op grote schaal plaats.”

De betrokken haaiensoorten staan sinds 2013 op de lijst van Cites, waarbij is gestipuleerd dat de internationale handel alleen is toegestaan wanneer de transacties legaal, traceerbaar en duurzaam zijn. Toch heeft 81 procent van de landen die haaienvinnen exporteren nog nooit enige handel in deze soorten gemeld, wat wijst op aanhoudende illegale uitvoer.

De International Union for Conservation of Nature and Natural Resources (IUCN) beschouwt de hamerhaaien en oceanische witpunthaaien respectievelijk als ernstig bedreigd en kwetsbaar. De voortdurende exploitatie dreigt de populaties echter nog dichter bij uitsterven te brengen. Het genetische speurwerk van het onderzoeksteam wijst uit dat de illegale handel zich over meerdere continenten uitstrekt en diverse grote visserijnaties omvat. Volgens de onderzoekers hebben onder meer Spanje, Taiwan, de Verenigde Arabische Emiraten, de Filipijnen, Ghana en Brazilië in deze handel een belangrijke rol.

“Wij naderen een kantelpunt,” waarschuwt Cardeñosa. “Als de vangst en handel van deze haaien niet aanzienlijk worden teruggebracht, zullen deze soorten verdwijnen. Dat zou een groot verlies zijn van toppredatoren in onze oceanen, met ernstige en onvoorspelbare gevolgen voor het ecosysteem en uiteindelijk ook voor de mens.”

De onderzoekers pleiten voor een striktere toepassing van de Cites-regels, een strengere handhaving en transparantie in de handel en een uitbreiding van genetische monitoring binnen de toeleveringsketen. “Inzicht in het probleem is een belangrijke stap naar een eventuele oplossing,” beklemtoont Chapman. “Cites beschikt over interne mechanismen om illegale handel aan te pakken. In december zal ook worden besloten of de wereldwijde handel in de oceanische witpunthaai geheel wordt verboden. We zijn op het punt beland waarop dergelijke strengere maatregelen noodzakelijk zijn.”

Engelse wijnbouwers hopen dat een stijgende export voor een ondersteuning van de verkoop zal zorgen en daarmee een compensatie kan bieden voor de vertragende binnenlandse afzetgroei. Groot-Brittannië beleefde dit jaar de warmste zomer die ooit in het land werd gemeten. De klimaatverandering heeft daarmee voor de wijnbouw gunstige omstandigheden gecreëerd.

Het succes van de Britse wijnen wordt geïllustreerd door de recente editie van de International Wine Challenge, waar de Britse wijnmaker Nyetimber als eerste niet-Franse producent de wedstrijd voor mousserende wijn won. Dat succes vergroot de kansen van de Britse wijnmakers in markten zoals Noorwegen, Japan en China.

Buitenlandse verkopen worden steeds belangrijker, want de verzwakte Britse economie drukt de binnenlandse vraag naar luxeproducten. Internationale wijnproducenten tonen toenemende belangstelling voor Engeland, dat steeds aantrekkelijker wordt voor wijnbouw met het oog op zowel binnenlandse als buitenlandse verkoop. “De echte groeikansen liggen de volgende periode vooral in de export in de komende periode,” zei Brad Greatrix, hoofdwijnmaker bij Nyetimber.

De eerste moderne Engelse wijnhuizen ontstonden in de jaren negentig, toen vooruitziende landeigenaren van warmere zomers profiteerden. Tegenwoordig worden op de kalkrijke hellingen van Zuid-Engeland druivenstokken geplant op grond die vroeger voor akkerbouw, boomgaarden of golfbanen werd gebruikt. Sinds 2000 is de Engelse wijnproductie jaarlijks met gemiddeld 7 procent gestegen. Die groei zet naar verwachting door, nu het areaal wijngaarden tussen 2020 en 2024 met 30 procent is toegenomen.

Tot nu toe werd de groei vooral gedragen door de binnenlandse vraag, maar de verkoop van mousserende wijn – die met 6,2 miljoen flessen 70 procent van de totale afzet vertegenwoordigde – bleef daarbij stabiel, na een groei van 11 procent het jaar voordien. In september annuleerde Chapel Down, de grootste wijnproducent van het Verenigd Koninkrijk, plannen voor de bouw van een nieuwe wijnmakerij.

Volgens Nicola Bates, directeur van brancheorganisatie WineGB, is een stabiele verkoop een prestatie in een periode waarin horecaondernemingen onder druk staan. Zij wijst erop dat de invoer van champagne naar Groot-Brittannië vorig jaar met 13 procent is gedaald.

Voor veel consumenten blijft Engelse mousserende wijn een luxeproduct. Flessen van de merken Chapel Down en Nyetimber kosten respectievelijk 30 pond en 42 pond. Dat is vergelijkbaar met de prijzen die voor de Franse champagne worden aangerekend. “Nu er steeds meer wijngaarden bijkomen, moeten we de verkoop op middellange tot lange termijn sneller laten groeien,” benadrukte Bates.

Noorwegen

Hoewel sommige wijnmakers hun oogst van dit jaar pas over enkele jaren zullen verkopen, vormt de export een lichtpunt. De uitvoer steeg vorig jaar met 35 procent en vertegenwoordigt nu 9 procent van de totale Engelse wijnverkoop. Bates heeft als doel dit aandeel tegen 2030 te verdubbelen. Noorwegen is de grootste afnemer. De import van Engelse mousserende wijn steeg in het Scandinavische land van 451 liter in 2015 naar 111.639 liter vorig jaar. “Die groei overtreft die van andere markten, aldus Arnt Egil Nordlien, hoofd productontwikkeling bij de Noorse sectororganisatie Vinmonopolet. 

Volgens sommelier Aleksander Iversen van Brasserie Coucou in Oslo staan Noren open voor nieuwe wijnsoorten. “Sommige gasten vragen specifiek naar Engelse wijnen, anderen ontdekken ze op aanbeveling,” zegt hij. “De meesten zijn verrast over de kwaliteit. Vaak wordt een vergelijking gemaakt met de grote champagne-merken, maar wordt tegelijkertijd gewezen op het eigen karakter van de Britse wijnen.

Volgens Alistair Nesbitt, directeur van het specialiseerde adviesbureau Vinescapes, kende Engeland dit jaar bijna perfecte groeiomstandigheden. De gemiddelde temperatuur in Zuid-Engeland tijdens het groeiseizoen – van de lente tot de herfst – kende tijdens de voorbije veertig tot vijftig jaar een stijging tussen 1 graad Celsius en 1,5 graad Celsius. Aanhoudende regen halveerde vorig jaar de druivenoogst ten opzichte van het jaar voordien.

Hoewel klimaatverandering wereldwijd tot een grotere variatie in wijnproductie leidt, hebben koelere regio’s zoals Engeland volgens Nesbitt een voordeel ten opzichte van Zuid-Europese gebieden, die vaker met droogte en hittegolven kampen. Internationale wijnproducenten uit de Verenigde Staten, Frankrijk en Australië investeren al sinds een tiental jaar in Engelse grond. Het Franse champagnehuis Taittinger kocht in 2015 een Britse site en de Californische producent Jackson Family Wines vestigde zich in 2023 eveneens in Engeland.”

“Wijnbouwers die actief zijn in een regio die door door klimaatstress is getroffen en hun bedrijf willen behouden, kijken best naar koelere gebieden zoals het Verenigd Koninkrijk,” voert Nesbitt nog aan.

Colombia heeft zijn beste koffieoogst in meer dan dertig jaar afgesloten, gesteund door gunstige weersomstandigheden en de vernieuwing van koffieplantages. Dat blijkt uit een rapport van de sectororganisatie Federación Nacional de Cafeteros de Colombia. Tegelijkertijd wordt gewaarschuwd dat de productie tijdens de volgende cyclus wellicht opnieuw zal afnemen. Met een totale uitvoer van 14,8 miljoen zakken koffie brak Colombia bovendien een historisch exportrecord.

Colombia – na Brazilië en Vietnam de grootste koffieproducent van de wereld – liet dit jaar een koffieproductie van 14,87 miljoen zakken van 60 kilogram optekenen. Dat betekende een stijging met 17 procent tegenover vorig jaar. De oogst – die loopt van oktober van het volgende jaar september – lag beduidend hoger dan de verwachtingen, waarbij een productie van 14 miljoen zakken in het vooruitzicht werd gesteld.

Colombia registreerde daarmee zijn beste koffieoogst in drieëndertig jaar. “De sterke groei is te danken aan een combinatie van gunstige weersomstandigheden, een verantwoord programma voor de vernieuwing van koffieplanten en professionele technische ondersteuning”, merkte Germán Bahamón, manager van Federación Nacional de Cafeteros de Colombia, op. “Deze factoren maakten een stabiele productie mogelijk, met een gemiddeld maandelijks volume van ongeveer 1,2 miljoen zakken.”

December vorig jaar was met 1,79 miljoen zakken de productiefste maand van de voorbije cyclus, terwijl april 2025 het laagste volume kende met 703.000 zakken. Ondanks de seizoensschommelingen overtrof het eindresultaat de verwachtingen, wat leidde tot historische cijfers. De totale waarde van de oogst bedroeg 24,5 biljoen Colombiaanse peso (ongeveer 6,3 miljard Amerikaanse dollar). Dat is het hoogste bedrag dat sinds 1997 kon worden gemeld. Colombia telt ongeveer 840.000 hectare aan koffieplantages. Naar schatting 560.000 families zijn voor hun inkomen van deze plantages afhankelijk. 

Sterke export

De recordoogst vertaalde zich ook in sterke exportcijfers. Colombia exporteerde de voorbije cyclus 13,3 miljoen zakken koffie. Dat betekende een toename met 12 procent tegenover het jaar voordien. De internationale verkoop leverde 5,4 miljard dollar op, waarmee koffie opnieuw het belangrijkste exportproduct – de mijnbouw uitgezonderd – van het land werd. Die toename was vooral te danken aan de hoge internationale koffieprijzen.

De Verenigde Staten blijven de grootste afnemer van Colombiaanse koffie. De Amerikaanse markt vertegenwoordigt 38 procent van de totale export, gevolgd door Duitsland en Canada (beide 8 procent), België (7 procent) en Japan (5 procent). Zuid-Korea (4 procent) en China (3 procent) tonen eveneens een groeiende belangstelling, vooral voor Colombiaanse duurzaam geproduceerde koffies en speciality-varianten. Ook de binnenlandse consumptie nam met ongeveer 3 procent toe tot 2,25 miljoen zakken, wat wijst op een versterkte lokale vraag.

Volgens Germán Bahamón ligt de volgende uitdaging in het waarborgen van de winstgevendheid van de koffieboeren. De federatie waarschuwt dat de volgende oogstcyclus mogelijk door de natuurlijke schommelingen van koffieplanten – die afwisselend hoge en lage productiejaren kennen – zal worden beïnvloed en verder kan worden ondermijnd door de zware regenval die tijdens de eerste helft van volgend jaar wordt verwacht. “Die omstandigheden kunnen de bloei en de ontwikkeling van de bessen negatief beïnvloeden”, waarschuwde Bahamón.

Meer over dit onderwerp:

• Colombia wordt belangrijkste koffieleverancier van Verenigde Staten

In Europa geeft 71 procent van de consumenten aan minder alcohol in te kopen, in te slaan of te consumeren. In de leeftijdsgroep tussen vijfentwintig en vijfendertig jaar is bijna een kwart van de Europese bevolking zelfs volledig met de aankoop van alcohol gestopt. Dat blijkt uit een rapport van het onderzoeksbureau Circana, waarin gewag wordt gemaakt van een structurele verschuiving naar matiging en een lagere consumptie, die de drankenmarkt de volgende twintig jaar ingrijpend zal veranderen.

“Steeds meer consumenten kiezen voor alcoholvrije varianten van hun favoriete bier, wijn of sterke drank”, stipt onderzoeksleider Ananda Roy, vice-president van Circana, aan. “Waar de discussie eerder draaide om de vergelijking met het originele product of de verbetering van de productiekwaliteit, moeten alcoholvrije merken tegenwoordig een andere benadering kiezen om zich binnen een snelgroeiende markt te kunnen onderscheiden. De focus verschuift naar merkpositionering, marketing en de manier waarop merken binnen de alcoholvrije levensstijl passen.”

“De groei binnen de Europese drankenmarkt komt van merken die spannend en inspirerend zijn en toevallig nul procent alcohol bevatten,” verduidelijkte Ananda Roy. “Op die manier moet de toekomstige vraag worden benaderd. Er moet vooral gestreefd worden naar de creatie van de aspirerende merken van morgen.”

Alternatieven

Naast alcoholvrije dranken wenden consumenten zich ook tot andere alternatieven die niet direct onder deze categorie vallen. Daarbij wordt gewezen op functionele dranken, eiwitrijke dranken, kombucha en kefir. Dit zijn producten die nieuwe functies of smaakprofielen bieden.

Uit de gegevens van Circana blijkt dat consumenten vooral overstappen omdat deze dranken verfrissender zijn (55 procent), dankzij plantaardige ingrediënten een betere invloed hebben op de gezondheid, een betere smaak hebben (27 procent), beter voor henzelf zijn (22 procent) en passen bij hun levensstijl (21 procent). Dergelijke dranken bieden ook nieuwe ontdekkingen buiten het vaste repertoire, iets wat vooral door jongere generaties wordt gewaardeerd. Daarnaast groeit de belangstelling voor dranken die de stemming bevorderen en die ontspanning beloven of leiden tot een atmosfeer die ook met de consumptie van alcohol wordt vereenzelvigd.

Een voorbeeld daarvan is Trip, een cannabidiol-merk dat in 2019 in het Verenigd Koninkrijk werd gelanceerd en sindsdien internationaal is uitgebreid. Het merk speelt in op twee belangrijke trends. Enerzijds wordt gewezen naar de groeiende interesse in gezonde, functionele dranken, maar daarnaast is er ook de wens van vele consumenten om minder alcohol te drinken.

“Er is een groot deel van Generation Z dat niet naar de smaak van alcohol op zoek gaat,” verduidelijkt Daniel Khoury, chief executive van Trip. “Ze hebben nooit echt de smaak van bier leren waarderen. Deze groep kijkt niet in de alcoholvrije rekken, maar zoekt naar inspirerende merken die een alternatief voor alcohol kunnen zijn.”

De klimaatverandering zal tijdens de tweede helft van deze eeuw een aanzienlijke impact hebben op de wereldwijde productie van vlees en andere producten die van dieren afkomstig zijn. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers aan de Universiteit van São Paulo. De wetenschappers hebben een methode ontwikkeld waarmee de impact van verschillende scenario’s kan worden gemeten.

Indien tegen het midden van deze eeuw een gemiddelde temperatuurstijging van 2 graden Celsius tegenover de periode voor het industriële tijdperk wordt opgetekend, zal volgens ramingen het aantal kritieke situaties voor landbouw en voor de gezondheid van mens en dier verder in frequentie en intensiteit toenemen. Concrete data zijn daarom van belang om een basis te leggen voor het overheidsbeleid, de besluitvorming en acties van de private sector, gericht op het waarborgen van de productie en de voedselzekerheid.

Uit de studie blijkt dat kleine herkauwers in landen op het noordelijk halfrond sterker door de klimaatverandering worden getroffen dan soortgelijke dieren op het zuidelijk halfrond. Voor dieren in het noorden wordt een gemiddelde stijging van de ademhalingsfrequentie met maximaal 68 procent verwacht in vergelijking met de kuddes in het zuiden.

Onder herkauwers in tropische gebieden blijkt de zuidelijke melkveehouderij het meest kwetsbaar voor hittestress, terwijl geiten en vleesvee dankzij hun fenotypische plasticiteit – het vermogen om fysieke kenmerken aan te passen aan omgevingscondities zonder veranderingen in het genetisch materiaal – veerkrachtiger blijken. Binnen de productiedieren van het zuidelijk halfrond werden leghennen en kwartels als de meest gevoelige soorten voor hittestress geïdentificeerd. Tegen het einde van de eeuw zou hun ademhalingsfrequentie met tot wel 40 procent kunnen toenemen. 

“Met de stijgende wereldtemperaturen en extremer weersomstandigheden wordt het noodzakelijk om resistente en aanpasbare rassen te ontwikkelen, terwijl anderzijds ook naar productieomgevingen met geavanceerde temperatuurregeling moet worden gestreefd”, benadrukken de  onderzoekers Iran José Oliveira da Silva en Robson Mateus Freitas Silveira. “We weten dat aanpassingen, waaronder gericht beheer en behoud van genetische hulpbronnen, nodig zullen zijn.”

Pluimvee

“Een duurzaam dier heeft een lage netto uitstoot van koolstofdioxide, is efficiënt in voederconversie en aanpassing, ongeacht klimaatcondities, en bovendien gezond en productief”, benadrukten de onderzoekers, die onder meer keken naar thermoregulerende, hematologische, morfologische, hormonale en biochemische variabelen bij onder meer schapen, geiten, melkvee, vleesvee, varkens, pluimvee en kwartels. Volgens Silva zijn bloedwaarden – gemeten met een volledig bloedonderzoek – belangrijkere biomarkers voor aanpassing aan temperatuur dan de kenmerken van de vacht.

De onderzoekers concluderen dat dierlijke aanpassing essentieel is voor de omgang met de klimaatverandering, vooral om productie en veerkracht in balans te brengen. “Hoewel het noordelijk halfrond productiever is en zwaarder wordt getroffen, moet het zuiden investeren in de selectie van biomarkers, kruisingen en behoud van lokale rassen”, werpen ze op. “De toekomst van de voedselzekerheid hangt af van de integratie van genetica, beleidsmaatregelen en duurzame innovatie op wereldschaal.”

De Verenigde Naties voorspellen dat de wereldbevolking, die momenteel ongeveer 8 miljard personen telt, tegen het midden van deze eeuw tot ongeveer 10 miljard eenheden zal aangroeien. Ondanks inspanningen om voedselzekerheid te garanderen, leed vorig jaar naar schatting 8,2 procent van de wereldbevolking honger, terwijl een derde van het geproduceerde voedsel wordt verspild.

De mondiale voedselproductie veroorzaakt bovendien hoge emissies van broeikasgassen en een grootschalige ontbossing voor veeteelt en landbouw. Die activiteiten vertegenwoordigen samen 31 procent van de wereldwijde uitstoot.

“De bevolkingsgroei en de stijgende inkomens verhogen de druk op het voedselsysteem, dat daarnaast wordt beïnvloed door de klimaatverandering, hogere temperaturen, veranderende neerslagpatronen en extremere weersomstandigheden zoals droogte en overstromingen”, stippen de onderzoekers nog aan. “Hierdoor hebben landen moeite om de duurzame ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties – die tegen 2030 gericht zijn op het uitbannen van armoede en honger, het tegengaan van ongelijkheid en de bescherming van het leefmilieu en het klimaat – te halen.”

De onderzoekers benadrukken dat het dringend noodzakelijk is de pluimveeproductie te hervormen, omdat deze dieren bijzonder gevoelig zijn voor hoge temperaturen. “Melkvee en pluimvee, zowel voor eieren als vlees, zullen al op korte termijn productieproblemen ondervinden”, zeggen Silva en Silveira. “Dat is een waarschuwingssignaal voor de toekomst. Daarom is samenwerking tussen genetica en omgevingsbeheer cruciaal. Wij willen nu al inzicht in de toekomst bieden, zodat producenten, onderzoekers en beleidsmakers zich kunnen voorbereiden.”

“Dit werk is slechts het topje van de ijsberg”, zeggen de onderzoekers. “We hebben nu de eerste gegevens verzameld, maar moeten deze uitbreiden met meer internationale partners om verschillende regio’s te vergelijken.” Silva en Silveira bevelen onder meer verder onderzoek aan naar de relatie tussen warmteregulatie en productiviteit, om strategieën voor voedselzekerheid te versterken.

De export van Amerikaanse sterke dranken is tijdens het tweede kwartaal van dit jaar met 9 procent gedaald tegenover dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit een rapport van de Distilled Spirits Council of the United States (Discus). De sectororganisatie waarschuwt dat handelsspanningen de vraag in belangrijke afzetmarkten onder druk zetten. De terugval markeert een scherp contrast met de sterke export die vorig jaar kon worden gemeld.

Er werden forse dalingen opgetekend in onder meer de Europese Unie, Canada, het Verenigd Koninkrijk en Japan, die samen 70 procent van de totale export van Amerikaanse sterke dranken vertegenwoordigen. De sterkste daling deed zich voor in Canada, waar de export van Amerikaanse sterke drank tijdens het tweede kwartaal van dit jaar met 85 procent terugviel tot minder dan 10 miljoen dollar. In de meeste Canadese provincies blijven Amerikaanse dranken uit de rekken, als reactie op Amerikaanse invoerheffingen op Canadese producten, hoewel Canada zijn vergeldingsheffingen in september heeft ingetrokken.

De export naar de Europese Unie, de grootste markt voor de sector, daalde met 12 procent tot 290,3 miljoen dollar. De uitvoer naar het Verenigd Koninkrijk nam af met 29 procent tot 26,9 miljoen dollar, terwijl de export naar Japan met 23 procent terugviel tot 21,4 miljoen dollar. Discus wees ook hier op de invloed van handelsspanningen. “Er is groeiende bezorgdheid dat internationale consumenten steeds vaker kiezen voor lokaal geproduceerde dranken of voor importen uit andere landen dan de Verenigde Staat, wat duidt op een verschuiving weg van de bekende Amerikaanse merken”, waarschuwde Chris Swonger, voorzitter van Discus.

Ook andere sectoren voor consumentengoederen hebben gewaarschuwd voor een toename van anti-Amerikaanse sentimenten als gevolg van het protectionistische handelsbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump. Onder meer spijkerbroekenfabrikant Levi Strauss betoogde in augustus risico’s te lopen door een toenemend anti-Amerikanisme, wat ertoe zou kunnen leiden dat consumenten afzien van Amerikaanse producten. Chris Kempczinski, topman van McDonald’s, verklaarde in mei tegenover investeerders dat het concern eveneens een stijging van dit sentiment – vooral in Noord-Europa en Canada – had waargenomen.

De exportdaling komt volgens Discus op een moment dat Amerikaanse whiskyproducenten ook op de binnenlandse markt te maken hebben met stagnerende verkopen en recordhoge voorraden.

Brazilië positioneert zich om Vietnam als de grootste producent van robusta-koffie ter wereld in te halen. Dat blijkt uit een rapport van de Rabobank. De verwachte groei wordt toegeschreven aan de klimaatresistentie van de robusta-variëteit en de toenemende wereldwijde vraag.

De Braziliaanse productie van robusta is de voorbije jaren gestaag toegenomen. In 2020 werd er een productie van 19 miljoen zakken van zestig kilogram genoteerd. Dat zal dit jaar volgens de ramingen tot 24,7 miljoen zakken oplopen. Vietnam zal volgens een rapport van het Amerikaanse ministerie van landbouw dit jaar een productie van ongeveer 30 miljoen zakken melden.

Robusta staat bekend om een intensere smaak en een hoger cafeïnegehalte dan arabica, die milder van karakter is. Robusta wordt vooral gebruikt voor oploskoffie, maar ook in espresso-melanges en koude dranken. Arabica is daarentegen populair bij premiummerken zoals Starbucks en Nespresso.

De robustaplant blijkt beter bestand tegen hitte, droogte en ziektes dan arabica, wat het gewas aantrekkelijker maakt nu klimaatverandering de traditionele koffieteelt onder druk zet. Volgens Rabobank hebben de maximumtemperaturen in de belangrijkste Braziliaanse koffiegebieden de voorbije vijftig jaar een stijging tussen 1,3 graden Celsius en 1,6 graden Celsius larten optekenen, terwijl de gemiddelde jaarlijkse neerslag met 93 millimeter tot 211 millimeter is gedaald.

Irrigatie geldt als een essentiële aanpassingsstrategie. Naar schatting 71 procent van de Braziliaanse robustavelden wordt inmiddels geïrrigeerd. Tegen het einde van volgend decennium wordt een uitbreiding tot 363.800 hectare verwacht.

De aanlegkosten voor robusta-plantages liggen volgens het rapport op ongeveer 15.700 dollar per hectare. Dankzij de aanzienlijk hogere productiviteit – robusta brengt per hectare bijna 170 procent meer op dan arabica – kunnen de investeringen doorgaans binnen vier jaar worden terugverdiend. Brazilië beschikt volgens Rabobank daarnaast over ongeveer 28 miljoen hectare gedegradeerd grasland dat geschikt is voor landbouw-conversie, waardoor een uitbreiding kan plaatsvinden zonder extra ontbossing.

Rabobank merkt nog op dat oploskoffie een vrijstelling van de regelgeving van de Europese Unie, die de ontbossing moeten helpen tegengaan, geniet. Op deze manier zou volgens het rapport de vraag naar robusta-producten verder kunnen worden gestimuleerd en de productie in Brazilië worden versneld.

Meer over dit onderwerp:

• In Brazilië mindert toenemend aantal consumenten hun koffieverbruik
• Diversiteit in bosbeheer leidt tot verbeterde biodiversiteit
• Bodemschimmels milieuvriendelijk middel tegen gewasziekten
• Erosie belangrijkste bedreiging voor bodemgezondheid
• Vele Afrikaanse palmsoorten met uitsterven bedreigd
• Braziliaanse Jacu Bird Coffee immuun voor Amerikaanse invoerheffingen
• Afvalproduct van olijfolie heeft nieuwe toekomst als meststof
• Microalgen worden een duurzame en eiwitrijke voedingsoplossing
• Amerikaanse export Braziliaanse koffie dreigt verder te dalen
• Pindaproductie in Texas stevent op mogelijk record af