Het voorbije jaar hebben 154.000 Europeanen in het buitenland gestudeerd. Vooral onderwijsinrichtingen in Zuid-Europa bleken daarbij goed te scoren. De universiteiten van Madrid en Bologna, de oudste van heel Europa, kregen het meeste buitenlandse studenten te gast. Tegen 2012 wil de Europese Unie dat 3 miljoen van zijn studenten buiten de eigen landsgrenzen les volgt.

De meeste studenten die naar het buitenland vertrekken, doen daarbij beroep op het European Community Action Scheme for the Mobility of University Students (Erasmus). Het Erasmus-project heeft sinds zijn oprichting in 1987 ongeveer 1,5 miljoen studenten met een beurs in een ander Europees land laten studeren. Gemiddeld krijgt een student een toelage van 150 europa per maand.

Studerend rijk worden zit er dus niet in, maar Jan Figel, Europees Commissaris voor onderwijs, stelt dat studeren in het buitenland en de uitwisseling van studenten goed is voor het wederzijds begrip. “Studenten leren andere talen en culturen kennen,” stipt hij aan. “Bovendien blijkt uit onderzoek dat studenten die naar het buitenland zijn geweest, later meer geld verdienen dan degenen die hun hele studie in eigen land hebben genoten.

In de toekomst zal het produceren van diamanten goedkoper kunnen worden. Wetenschappers aan de universiteit van Edinburgh hebben immers een techniek ontwikkeld waarmee ze van koolstofhoudende materialen een diamant kunnen maken. Die techniek bestaat uit het verhogen van de druk. Daarbij wordt onder meer gedacht aan pindakaas, het traditionele Nederlandse broodbeleg.

Diamanten worden gevormd uit fossiele resten die miljoenen jaren in de diepere aardlagen aan grote druk zijn blootgesteld. Het onderzoeksteam van de Schotse universiteit werkt nu echter aan nieuwe technieken waarmee de druk van het binnenste van de aarde kan worden benaderd. Indien er voldoende druk kan opgewekt worden, kan men volgens de onderzoekers van allerlei materialen diamant worden gemaakt.

Met deze nieuwe methode hopen de wetenschappers diamanten, die nu nog altijd bijzonder duur zijn, in de toekomst op een goedkopere, alternatieve manier te kunnen produceren. Pindakaas bevat veel koolstof en is daarom één van de producten die de wetenschappers kunnen gebruiken voor het maken van diamanten. Maar ook andere producten met veel koolstof komen volgens de wetenschappers in aanmerking.

Steeds minder Britse studenten zijn een vreemde taal machtig. Dat blijkt uit het rapport ‘The Corruption of the Curriculum’. Daarin wordt gesteld dat de Britse regering met zijn beslissing in 2004 om studenten een minder zwaar taalprogramma op te leggen, zoals verwacht geleid heeft tot een tanende kennis van buitenlandse talen. De Britse taalkennis staat volgens het rapport op dit ogenblik alleen nog op toeristisch niveau.

Sinds het verplicht taalonderwijs in Groot-Brittannië gevoelig is afgebouwd, moeten leerkrachten de taallessen zo populair mogelijk om toch nog leerlingen aan te trekken. In 2004 nam driekwart van de Britse leerlingen deel aan de taalexamens, maar dat is nu gedaald tot amper de helft. In maart van dit jaar heeft de Britse overheid beslist dat onderricht in het Frans en Duits bovendien mag ingeruild worden voor andere talen.

Dat heeft ertoe geleid dat meer Britse jongeren Spaans volgen, maar dat is volgens het rapport alleen uit toeristisch oogpunt. Ook Arabisch, Chinees en Japans zouden een stijging kennen. Deze talen worden volgens het rapport beschouwd als trendy. Deze evoluties zullen volgens de onderzoekers echter toe leiden dat talenkennis voorbehouden zal blijven tot een elitegroep die in onafhankelijke scholen wordt opgeleid.

Japan wil meer buitenlandse studenten aantrekken. Op dit ogenblik studeren er aan de Japanse universiteiten ongeveer 120.000 buitenlanders. Maar dat aantal moet tegen 2025 zijn verdrievoudigd. Die strategie vormt volgens het magazine Yomiuri Shimbum een onderdeel van Asian Gateway, een plan voor de verdere economische ontwikkeling van Japan. Sommigen willen het aantal buitenlandse studenten zelfs optrekken tot 1 miljoen.

Daarbij wordt gesteld dat de positie van Japan in de internationale gemeenschap zou worden bevorderd indien in het buitenland een grotere affiniteit zou kunnen gecreëerd worden voor de Japanse cultuur. “Het inschakelen van buitenlandse krachten die in Japan hebben gestudeerd, zou Japanse bedrijven zeker een concurrentieel voordeel opleveren,” aldus Yomiuri Shimbum.

In 1983 besliste de Japanse regering om 100.000 buitenlandse studenten te aanvaarden. Op dat ogenblik waren er aan de Japanse universiteiten amper 10.000 buitenlanders ingeschreven. “Nu de doelstelling van destijds is bereikt, moet ernaar gestreefd worden om studenten van de hoogste kwaliteit aan te trekken,” stipt Yomiuri Shimbum nog aan. “Op dit ogenblik trekken die vooral naar de Verenigde Staten en Europa.”

Studenten uit China en Zuid-Korea vormen op dit ogenblik het grootste contingent buitenlandse studenten in Japan. “Maar een belangrijk gedeelte van de toptalenten studeren in de Verenigde Staten,” wordt er opgemerkt. “Om dat om te keren, moet het Japanse onderwijs streven naar een hoger studieniveau en innoverend onderzoek. Ook moeten er meer Engelstalige cursussen aangeboden worden.”

Ook wordt erop gewezen dat de Japan Student Services Organization slechts kantoren heeft in vier landen. “Het Britse onderwijs heeft een vertegenwoordiging in 110 landen, terwijl ook Duitsland 13 buitenlandse antennes heeft,” aldus Yomiuri Shimbum. “Ook Japan moet dat aantal locaties optrekken, maar bovendien moet in het buitenland het studeren van de Japanse taal worden gestimuleerd.”

Daarnaast is Yomiuri Shimbum ook van mening dat er dringend iets moet gedaan worden met de huisvesting in Japan. “Daar hebben buitenlandse studenten het heel moeilijk mee,” voert het magazine aan.

In het onderwijs zijn fraude en omkoping schering en inslag. Dat is de conclusie van een rapport van de Unesco. In sommige gevallen verdwijnt op die manier tachtig procent van de werkingsmiddelen van scholen. De Unesco merkt daarbij op dat het fenomeen zich niet beperkt tot de ontwikkelingslanden. In de Verenigde Staten zou academische fraude, zoals valse diploma’s, zelfs hoger liggen dan in die ontwikkelingslanden.

Het rapport stelt dat het bijzonder pover gesteld is met het wereldwijde onderwijs. “Er is sprake van financiële problemen, een zwak management, een lage efficiëntiegraad, een verspillen van middelen en een gebrek aan relevantie,” aldus de onderzoekers. “Dit wordt duidelijk wordt wanneer men de grote werkloosheid onder gediplomeerden vaststelt.” Dit alles doet donoren volgens hen aarzelen om nog langer steun te verlenen.

Er wordt dan ook opgemerkt dat er dringend moet ingegrepen worden. “Een dergelijke wijdverspreide corruptie kost de maatschappij niet enkel miljarden dollars, maar ze ondermijnt ook de pogingen om te voorzien in een onderwijs voor iedereen,” benadrukt Koïchiro Matsuura, de directeur-generaal van de Unesco. “Dit bedreigt de toekomst van onze jeugd, wat we niet mogen laten gebeuren.”

Het onderzoek stipt aan dat de loonlijsten van de scholen in Honduras voor vijf procent bestaan uit fantoonleerkrachten. In Papoea Nieuw Guinea loopt dat zelfs op tot vijftien procent. Anderzijds wordt gemeld dat er in 2004 al 800 online universiteiten valse diploma’s aanboden. In 2000 lag dat aantal nog op 200 universiteiten. Voor een diploma aan één van de 175 private universiteiten in de Oekraïne moest meestal één of andere vorm van omkoping betaald worden.

Wetenschappers over de hele wereld zijn van plan om een encyclopedie samen te stellen met alles wat ze weten over de 1,8 miljoen diersoorten op aarde aangetroffen kunnen worden. Ze willen de encyclopedie gratis toegankelijk stellen voor alle internetgebruikers. Naar schatting zal het ongeveer tien jaar duren om de hele encyclopedie samen te stellen. De encyclopedie zou ongeveer 300 miljoen pagina’s tellen.

“Het project – Encyclopedia of Life – zal omschrijvingen, beelden, kaarten, video’s, geluid en links naar wetenschappelijke publicaties over de soorten omvatten,” meldt het persbureau Associated Press. Het project wordt geleid door James Edwards, die op dit ogenblik aan de slag is met een informaticasysteem rond wereldwijde biodiversiteit. Het initiatief werd gefinancierd door de MacArthur en Sloan Foundations.

De twee stichtingen investeerden in totaal 12,5 miljoen dollar om de eerste twee en een half jaar te helpen financieren. De encyclopedie zal zowel versies voor schoolkinderen als wetenschappelijke onderzoekers omvatten. Ook gewone burgers zullen aangezet worden om aan het project mee te werken. De eindredactie gebeurt echter wel door de betrokken wetenschappers.

Aan het project wordt deelgenomen door het Smithsonian Institute, de Harvard University, het Chicago’s Field Museum, het Marine Biological Laboratory in Massachusetts, het Biodiversity Heritage Library Consortium, de Missouri Botanical Garden en de Atlas of Living Australia. Een woordvoerder van het Smithsonian Institute benadrukte dat een dergelijk project te omvangrijk is voor één instelling.

De wetenschap wordt alsmaar beter in het doorgronden van het menselijk brein. Aan het Bernstein Center for Computational Neuroscience in Berlijn blijkt men erin geslaagd te zijn om het menselijk gedrag te voorspellen. Praktische toepassingen zijn nog niet direct voor morgen, maar de onderzoekers stellen dat de technolopie veel nuttige mogelijkheden heeft. Maar anderen wijzen vooral op de mogelijke gevaren.

Een team rond onderzoeksleider John-Dylan Haynes vertelde aan een aantal testpersonen dat ze mochten kiezen of ze van een getal, dat even later zou getoond worden, een aantal eenheden zouden toevoegen of aftrekken. In de korte tijdsspanne tussen de melding en het tonen van het gedrag, werden met een hersenscan de activiteiten van het brein van de proefpersonen gemeten.

“De betrokken wetenschappers geven toe dat de tests slechts bij 21 personen werden uitgevoerd en dat een accuraatheid van 71 procent slechts 20 eenheden hoger ligt dan een toevallige keuze,” aldus het persbureau Associated Press. “Maar toch heeft het onderzoek in wetenschappelijke krijgen heel wat belangstelling gekregen. Volgens andere wetenschappers laat het onderzoek zien hoe goed we kunnen worden in het voorspellen van het menselijk gedrag.”

In het verleden konden fysieke beweging al voorspeld worden aan de hand van hersenscans, maar het is volgens de betrokkenen de eerste keer dat dit ook wordt aangetoond voor heel ingewikkelde mentale processen. “Dit zou in de toekomst grote gevolgen kunnen hebben voor het ondervragen van verdachten van misdrijven of de veiligheidscontroles op luchthavens,” wordt er aan toegevoegd.

Volgens de Amerikaanse psycholoog Todd Braver worden met het onderzoek de verwachte grenzen van het gedachtenlezen verlegd, al ging het bij de proefpersonen slechts over een keuze tussen twee alternatieven en niet de onbeperkte keuzemogelijkheden die in het dagelijks leven genomen kunnen worden.

Meteen worden ook ethische vragen opgeworven over de toekomstige mogelijkheden voor overheden, marketeers of werkgevers om deze kennis te misbruiken. “Voortaan kan men echt ontwaren wat mensen denken of voelen, zonder dat ze de mogelijkheid hebben om dat te beletten,” voerder Hank Greely, directeur van het Center for Law and the Biosciences aan de Stanford University, aan. “Het zou in de toekomst wel eens onmogelijk kunnen worden om zijn gedachten voor zich te houden.”

Maar volgens Haynes heeft de technologie grote positieve mogelijkheden. “Daardoor zullen bijvoorbeeld verlamde mensen in staat worden gesteld om hun televisieprogramma te kiezen, op het internet te surfen en robotten te dirigeren,” benadrukte hij. Haynes gaf echter toe dat een dergelijke toekomst nog ver van ons af ligt.

In het European Organization for Nuclear Research (CERN) op de grens van Frankrijk en Zwitserland is een onderdeel van de krachtigste deeltjesversneller ter wereld met succes geïnstalleerd in een ondergrondse bunker, op een diepte van honderd meter. Het onderdeel behoort tot de Compact Muon Solenoid (CMS), één van de vier grote experimenten met de bewuste deeltjesversneller.

Het geïnstalleerde onderdeel weegt tweeduizend ton en werd met een enorme kraan in de bunker neergelaten. “Deze Large Hadron Collider (LHC) is ontworpen om de grenzen van de fysica af te tasten,” benadrukten CERN-woordvoerders aan BBC News. “Het is een krachtige en complexe machine die deeltjes aan superhoge snelheden tegen elkaar moet slingeren in een poging op de geheimen van de cosmos te ontsluieren.”

De LHC bestaat uit duizend krachtige magneten die geplaatst worden in een ondergrondse, cirkelvormige tunnel van 27 kilometer lengte. De magneten verplaatsen de deeltjes in twee stralen rond de ring met snelheden die de snelheid van het licht benaderen. Op een aantal locaties kruisen die stralen elkaar, waardoor sommige deeltjes frontaal met elkaar in botsing zullen komen.

Vervolgens worden de nieuwe deeltjes die ontstaan zijn door de botsingen, opgevangen en opgemeten. Daarmee hoopt men meer inzicht te krijgen in fenomenen die uitstijgen boven het standaardmodeel van de fysica. Daarmee wil men een kader creëren om de interactie tussen sub-atomische deeltjes te verklaren. Het pas geplaatste onderdeel – Yoke Barrel 0 – is het grootste CMS-segment. Het duurde twaalf uur om het segment op zijn plaats te krijgen.

In totaal moeten er vijftien segmenten worden geplaatst, maar Yoke Barrel 0 is het centrale element van het CMS-experiment. Het project werd vijftien jaar geleden opgestart. Met Yoke Barrel 0 zijn nu negen van de vijftien elementen geplaatst.

De school van de toekomst kan best zonder boeken. Dat stelde Apple-topman Steve Jobs tijdens een toespraak over eductatieve hervormingen. Hij voert aan dat boeken in een klaslokaal niet langer nodig zijn en beter kunnen vervangen worden door de Wiki-achtig systeem dat voortdurend kan worden geupdated. Maar volgens hem moet ook de kwaliteit van het docentenkorps worden verbeterd.

“Jobs is van mening dat digitale schoolboeken veel actueler en uitgebreider zijn dan het traditionele lesmateriaal,” aldus het persbureau Associated Press. “Volgens hem zouden docenten en studenten daardoor toegang kunnen krijgen tot een veel breder bronnenaanbod. Bovendien zou het geld voor schoolboeken kunnen besteed worden aan andere onderwijsbehoeftes.”

De inhoud van het bronnenmateriaal zou volgens Jobs door experts moeten worden ingevuld. Hij zei ervan overtuigd te zijn dat absolute topwetenschappers bereid zouden zijn om aan een dergelijk project mee te werken. Maar daarnaast stelde hij dat er ook aandacht moet besteed worden aan de kwaliteit van het docentenkorps.
“Technologie zal de kwaliteit op de scholen nooit kunnen verbeteren zolang schooldirecteuren geen slechte leraren kunnen ontslaan,” voerde hij aan.

Philips-topman Ad Huijser waarschuwde enkele jaren geleden dat Nederland moest rekening houden met een braindrain, maar die uittocht van hoogopgeleide werknemers valt volgens een rapport van de Nederlandse Adviesraad voor Wetenschaps- en Technologiegebied (AWT) nog relatief goed meer. Maar de AWT stelt wel dat Nederland achterop hinkt op het gebied van onderzoek en ontwikkeling.

Bedrijven handhaven volgens het rapport hun binnenlandse budgetten voor onderzoek en ontwikkeling. Er wordt gesteld dat bedrijven weliswaar investeren om bijvoorbeeld deel te nemen aan ontwikkelingen op nieuwe markten, maar voegt er aan toe dat grensverleggend onderzoek nog altijd in eigen land plaatsvindt. Dat heeft volgens het rapport te maken met betere vestigingscondities, specifieke expertisegebieden en een ondersteuning van de wetenschap.

“Wel benadrukt het rapport dat Nederland op het gebied van onderzoek en ontwikkeling in Europa achterop hinkt,” aldus het Financieele Dagblad. “Er moet volgens de AVT ook meer gedaan worden om ook hun buitenlandse concerns te overtuigen om research en development naar Nederland over te hevelen.”

Nederland gaf vorig jaar naar schatting 1,9 procent van zijn bruto binnenlands product uit aan onderzoek en ontwikkeling. Volgens de Lissabon-doelstellingen moet dat tegen 2010 opgelopen zijn tot 3 procent. Vooral de private investeringen lopen volgens het rapport achterop. Het bedrijfsleven zet blijkvaar vraagtekens bij de haalbaarheid van de Lissabon-doelstellingen, maar die zijn volgens de Nederlandse overheid wel degelijk te realiseren.