In de Verenigde Staten is een wetsvoorstel ingediend om het boren naar olie in een groot natuurgebied in Alaska te verbieden. Milieugroepen hopen dat het democratisch getinte Amerikaanse Congres de wet zullen doorduwen. Het voorstel werd in het verleden al enkele keren weggestemd. President George W. Bush meent dat de booractiviteiten en milieubescherming perfect kunnen samengaan.

Door de wet zou langs de kust van Alaska een gebied van 500.000 hectaren permanent beschermd worden, zodat er geen booractiviteiten zouden kunnen plaats vinden. Het gebied heeft een bijzonder kostbaar wildbestand, maar herbergt ook oliereserves met een omvang van meer dan tien miljoen vaten en het wordt dan ook steeds interessanter voor de Amerikaanse oliesector.

Milieugroepen zeggen dat het gebied van onschatbare waarde heeft en dringend nood heeft aan bescherming. Ze vergelijken de regio met het Serengeti-natuurgebied in Afrika omwille van zijn uitgebreide fauna, met onder meer ijsberen, karibou’s en miljoenen trekvogels. De democratische politicus Edward Markey heeft dan ook opnieuw een wetsvoorstel neergelegd om het gebied te beschermen.

Het gebied heeft volgens de oliesector wellicht echter ook een oliereserve die op piekogenblikken één miljoen vaten per dag zou kunnen produceren. De Amerikaanse president George W. Bush is van mening dat de regio van essentieel belang is om de afhankelijkheid van het land van buitenlandse energiebevoorrading te verkleinen.

Eerdere pogingen om het boren naar olie in het gebied te verbieden, mislukten. Maar de democraten hebben een meerderheid verworven in het Amerikaanse Congres, terwijl ook een aantal gematigde republikeinen zich achter het voorstel zouden willen scharen. Markey meent dan ook dit keer veel kans te hebben zijn slag te kunnen thuishalen.

De top van oliegigant ExxonMobil heeft de investeringswereld beloofd te zullen streven naar een beter imago. Het bedrijf wordt in veel milieubewuste kringen immers beschouwd als de publieke vijand nummer één. ExxonMobil-topman Rex Tillerson vertelde aan financiele analysten dat het concern zijn visie op het fenomeen van de opwarming van de aarde niet zou wijzigen, maar wel beter verduidelijken.

Onder meer het Esso-merk van de oliegigant ligt bij Europese milieubeweging zwaar onder vuur, waarbij al herhaaldelijk werd opgeroepen tot een boycot. “Met de compromisloze visie van zijn gewezen topman Lee Raymon over de opwarming van de aarde en andere onderwerpen, heeft het concern zich geisoleerd opgesteld tegenover bedrijven zoals Shell en British Petroleum, die wel bereid waren om te horen naar wat de groene beweging had te vertellen,” aldus de Britse krant The Guardian.

Rex Tillerson kwam in januari vorig jaar aan het hoofd van ExxonMobile en geeft nu toe dat het bedrijf een probleem heeft met public relations. “We moeten ons imago verbeteren en we werken daar ook aan,” vertelde hij. Maar The Guardian voert aan dat ExxonMobil niet alleen het publiek tegen zich in het harnas heeft gejaagd, maar ook in de clinch is gegaan met organisaties zoals de Britisch Royal Society, waarbij beide partijen elkaar ervan beschuldigden de feiten rond de klimaatverandering te verdraaien.

Het bedrijf vertelde zijn standpunt niet te zullen veranderen, maar wel beter te zullen uitleggen. “Broeikasgassen vormen één van de factoren die bijdragen tot de klimaatverandering,” aldus ExxonMobil. “Het is een heel complex onderwerp met wetenschappelijke onzekerheden, maar het risico op opwarming is zo groot dat actie gerechtvaardigd is.”

Analysten stellen dat ExxonMobil een bedachtzamer houding lijkt in te nemen op het gebied van de leefmilieuproblematiek. “Maar hoewel de toon is veranderd, blijft de inhoud van de visie ongewijzigd,” wordt er aan toegevoegd. ExxonMobil heeft honderden miljoenen dollars geinvesteerd in onderzoek, maar gaat volgens The Guardian niet zo ver dan bedrijven zoals Shell of British Petroleum, die daadwerkelijk investeren in alternatieve energieprojecten.

De ansjovisvangst bedreigt het ecosysteem rond de Argentijnse Patagonië-streek. Door de uitbreiding van de vangsten van ansjovis blijft er volgens onderzoekers van de University of Washington minder over voor pinguïns, aalscholvers, sternen, zeeleeuwen en dolfijnen. Deze dieren leven immers voor een belangrijk deel van ansjovis.

Enkele jaren geleden stimuleerde de Argentijnse provincie Chubut de visserij op ansjovis om de kabeljauw te sparen. De kabeljauw was door overbevissing immers al aanzienlijk teruggelopen en ansjovis moest daarvoor een alternatief worden. De visserij is geconcentreerd rond het schiereiland Valdés, dat op de lijst staat van het werelderfgoed. Ook bij Punta Tomba, dat de grootste pinguïnkolonie op het vasteland heeft, wordt gevist.

In 2004 en 2005 werd daar dertigduizend ton ansjovis per jaar gevangen. De ansjovis vormt in de regio volgens de onderzoekers echter een belangrijke schakel in de voedselketen. “Commercieel belangrijke vis en schaaldieren, pinguïns, aalscholvers, sternen, zeeleeuwen en dolfijnen jagen op ansjovis,” aldus De Volkskrant. Een afname van de ansjovis kunnen volgens de onderzoekers.

Ook het belangrijke ecotoerisme van Patagonië zou volgens hen kunnen teruglopen. “Als de visserij op ansjovis het aantal zeevogels reduceert, speciaal de pinguïns, kunnen die belangrijke toeristische inkomsten in gevaar komen,” menen ze. “Als de visserij eenmaal is gevestigd, maakt druk van maatschappelijke groepen het de politiek onmogelijk om vangstbeperkingen in te voeren.”

De Amerikaanse ethanolproductie zal volgend jaar de helft van de graanoogsten van de Verenigde Staten opslorpen. Dat blijkt uit een studie van het Earth Policy Institute. Door de talloze ethanol-fabrieken die worden opgericht door landbouwers en investeerders, die daarin een nieuwe goudmijn zien, komt volgens de onderzoekers de Amerikaanse voedingbevoorrading in het gedrang.

Volgens het Earth Policy Institute worden er op dit ogenblik een kwart meer ethanol-installaties gebouwd dan wordt aangegeven door het Agriculture Department en de Renewable Fuels Association. De onderzoekers stellen dat op dit ogenblik in de Verenigde Staten 79 installaties worden gebouwd, waardoor de totale ethanol-capaciteit volgend jaar zou verdubbelen tot 44 miljard liter.

Volgens de Renewable Fuels Association gaat het over 62 installaties, waardoor volgens de onderzoekers de hoeveelheid graan die voor de ethanolproductie nodig is, zwaar wordt onderschat. Graan dat in de energieproductie wordt gebruikt, wordt onttrokken aan de voedingsector, waardoor er grote discussies ontstaan over de prioriteiten die moeten gelegd worden. Volgens Lester R. Brown, voorzitter van het Earth Policy Institute, zal dat ongetwijfeld gevolgen hebben voor de voedselprijs.

De krant The New York Times stelt dat de Renewable Fuels Association in zijn beleid de vragen rond de voedselbevoorrading minimaliseert. De organisatie stelt echter niet bewust de cijfers onderschat te hebben en zegt dat van de ethanolproductie geen invloed moet verwacht worden op de voedingsector. Ook de
National Corn Growers Association zegt perfect aan de vraag van energie, voeding en export te kunnen beantwoorden en de productie opgedreven te hebben.

Lester R. Brown stuurt aan op de Amerikaans moratorium op nieuwe ethanol-distillerijen. Hij wil ook dat ethanol gemaakt zou worden uit plantaardig afval en specifieke gewassen. Op dit ogenblik zijn in de Verenigde Staten zijn er al 116 ethanol-installaties operationeel. Er zouden bovendien nog minstens 200 gepland zijn.

Navigatiesystemen zoeken in princiepe de kortste of snelste weg naar een opgegeven bestemming, maar een Zweeds project werkt aan een systeem dat de meest milieuvriendelijke route berekent. Uit een experiment in de Zuid-Zweedse stad Lund zou blijken dat door een ecologisch traject een brandstofbesparing van ongeveer procent kan opleveren.

“Het Zweedse navigatiesysteem zoekt niet naar de snelste of de kortste route, maar naar een traject dat naar verwachting het minst aan brandstof zal kosten,” schrijft het magazine Zibb.nl. Daarbij werden de vervoersbewegingen in de stad geanalyseerd. Aan de hand van het verbruik van drie verschillende soorten auto’s, werd daarop ingeschat wat het brandstofverbruik zou zijn op de verschillende routes door de stad.

“Het systeem heeft volgens de onderzoekers vooral voordelen bij grote verkeersdrukte,” aldus nog Zibb.nl. “Wanneer de navigatiesystemen real time informatie kunnen krijgen over verkeersopstoppingen, kan het systeem de route daarop aanpassen om nog meer brandstof te besparen.” Maar ook bij normaal verkeer kunnen automobilisten volgens de onderzoekers met het systeem brandstof besparen.

De onderzoekers kwamen tot de vaststelling dat 46 procent van de uitgestippelde routes in Lund niet de meest energiezuinige mogelijkheid opleveren. Indien daaraan wordt gewerkt zou men volgens hen met een besparingspotentieel van 8,2 procent mogelijk kunnen houden. Voor alle ritten samen zou dat neerkomen op een besparing van vier procent.

Tijdens de voorbije maand zijn op de emissiebeurs Powernext Carbon voor 5,8 miljoen ton koolstofdioxide rechten verhandeld. Dat is een absoluut record. De gemiddelde prijs voor één ton koolstofdioxide daalde op één jaar van vijftien naar vijf euro. Dat heeft de beurs bekend gemaakt. De prijsdaling heeft vooral te maken met een lagere uitstoot.

Powernext Carbon vertegenwoordigt zestig procent van de koolstofdioxide-markt van Europa. De beurs heeft het voorbije jaar in totaal rechten voor 31,448 miljoen ton verhandeld. In december ging het gemiddeld om 306.053 ton per dag. Tijdens de lente werd gesteld dat er in zes landen van de Europese Unie minder koolstofdioxide werd geproduceerd dan voorzien. Daardoor daalde de prijs per ton van vijftien naar vijf euro.

Powernext Carbon heeft zijn hoofdkwartier in Parijs en werd in januari 2005 opgericht. Met de verhandeling van emissierechten wil men het broeikaseffect en de opwarming van de aarde helpen bestrijden. Vervuilende bedrijven krijgen quota opgelegd op de uitstoot van broeikasgassen. Ze kunnen echter emissierechten kopen van minder vervuilende bedrijven, die hun quota niet opgebruiken.

Noorwegen overweegt om voor zijn reizende ambtenaren emissierechten te kopen. Dat heeft de Noorse eerste minister Jens Stoltenberg bekend gemaakt. De Noorse regering stelt dat ambtenaren met buitenlandse vliegtuigreizen bijdragen aan de opwarming van de aarde. Noorwegen is volgens Stoltenberg het eerste land van de wereld dat dergelijke quota invoert.

“Wanneer Noorse ambtenaren met het vliegtuig naar het buitenland reizen, zullen we quota kopen voor de emissies die daardoor veroorzaakt worden,” aldus Stoltenberg in zijn nieuwjaarsrede. “We willen een voorbeeld stellen.” Het persbureau Reuters stelt dat de Noorse premier hoopte dat bedrijven, organisaties en andere landen dat voorbeeld zouden volgen.

De uitstoot van vliegtuigen op internationale vluchten zijn niet opgenomen in de doelstellingen van het Kyoto Protocol, dat de emissies van olie, steenkool en gas tegen 2008 gevoelig wil afbouwen. Stoltenberg kon niet zeggen hoeveel zijn plannen zouden kosten, maar volgens het Noorse persbureau NTB News zou het om ongeveer 400.000 dollar per jaar gaan.

Volgens Carbon Neutral Company veroorzaakt een passagier op een enkele reis van Oslo naar Washington de uitstoot van ongeveer 0,7 ton koolstofdioxide. Als compensatie zou daarvoor ongeveer 12 dollar moeten geinvesteerd worden in de bouw van windturbines of het planten van bomen. De Noorse oliereus Statoil koopt al emissierechten voor zijn reizend personeel.

Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen doen niet voldoende om de aluminium drankverpakkingen te recycleren. Uit onderzoek van de Amerikaanse Natural Resources Defense Council, doet slechts twintig procent van de betrokken maatschappijen aan recyclage. De afvalberg is voldoende om jaarlijks 58 Boeing 747 toestellen te bouwen.

Op de Amerikaanse luchthavens wordt volgens het Environmental Protection Agency amper 17 procent van de afval gerecycleerd. “Nochtans realiseren luchthavens met de grootste recyclage-niveau’s belangrijke besparingen,” aldus Allen Hershkowitz, wetenschapper bij de Natural Resources Defense Council. “Een combinatie van concurrentiekracht en ecologische objectieven is perfect mogelijk.”

“Het is alsof luchthavens bewust willen vervuilen en daarvoor zelfs willen betalen,” zegt Hershkowitz tegenover de krant The Kansas City Star. Volgens de Natural Resources Defense Council stapelt de Amerikaanse luchtvaartindustrie gigantische hoeveelheden afval op. In 2004 gooide de sector 9.000 ton plastiek weg. Oude kranten en tijdschriften waren genoeg om een Amerikaans rugby-veld met een diepte van meer dan 80 meter te vullen.

Chinese oliebedrijven willen grote plantages aanleggen voor biobrandstoffen, maar die plannen zouden kunnen worden gedwarsboomd door de prioriteit die de Chinese overheid geeft aan de voedselproductie. Dat meldt het bureau Bloomberg. De Chinese regering heeft immers zopas een wetgeving goedgekeurd om te vermijden dat de oliesector zich als een gek op de markt van de biobrandstoffen gooit. Op de wereldmarkt wordt gevreesd dat de grote biobrandstoffen-projecten van China zware gevolgen zouden kunnen hebben voor de voedingsprijzen.

De Chinese regering stelt dat de productie van biobrandstof ondersteund zal worden zolang er ook voldoende graan geteelt wordt. Daarmee wil de overheid vermijden dat China voedingsproducten zou moeten invoeren voor zijn 1,3 miljard onderdanen. “Indien China op grote schaal voedingsproducten zoals rijst begint in te voeren, zal de marktprijs een enorme stijging kennen,” aldus Khalid Malik, de vertegenwoordiger van het United Nations Development Program in China. “Het zou daarbij immers om gigantische volumes handelen.”

Bloomberg wijst erop dat China op weg is om Japan te verdringen als de tweede grootste automarkt van de wereld, na de Verenigde Staten. De voorbije elf maanden werden in China 3,41 miljoen wagens verkocht. Door die evolutie stijgt ook in China de interesse in alternatieve brandstoffen. Maar bouwprojecten, vervuiling en natuurrampen beperken al de oppervlaktes die in China beschikbaar zijn voor de teelt van voedingsgewassen. Dit jaar is de oppervlakte ongeschikt terrein volgens het magazine Shanghai Securities News gestegen met 24 procent.

Khalid Malik benadrukte dat een gedeelte van de Chinese duurzame energie uit biobrandstoffen zal moeten komen. “Maar we moeten heel goed overwegen hoe groot die productie kan zijn en wat de gevolgen zijn voor de wereldprijzen,” waarschuwde hij. Projecten voor de productie van bio-ethanol moeten voortaan de voorafgaandelijke toelating krijgen van de Chinese overheid. Volgens de Chinese National Development and Reform Commission zijn sommige regio’s nu al oververzadigd met investeringen in biobrandstoffen. China is op dit ogenblik al de derde grootste producent en verbruiker van bio-ethanol, na Brazilie en de Verenigde Staten.

China werkt een vijfjarenplan uit om de sector van de biobrandstoffen verder uit te bouwen. Daardoor moet het land minder afhankelijk worden van petroleum en kan er ook steun verleend worden aan de 800 miljoen Chinese boeren. China National Petroleum Corporation (CNPC) maakte vorige maand bekend een biodieselproject op te starten in de provincie Sichuan. De fabriek moet in 2010 jaarlijks 100.000 ton biodiesel en 600.000 ton ethanol produceren. China National Offshore Oil Corporations (CNOOC) tekende een akkoord met een Maleisisch bedrijf voor de productie van biodiesel uit palmolie.

Visstanden kunnen zich opmerkelijk snel herstellen als een bepaald zeegebied tijdelijk beschermd wordt tegen bevissing. Dat blijkt uit een onderzoek van de milieuorganisatie Blue Ventures naar het inktvisbestand in Afrika. De onderzoekers stellen volgens het persbureau Reuters daarbij dat een tijdelijke bescherming essentieel is voor de Afrikaanse lokale economie.

“Beschermde zeegebieden zijn niet alleen van belang voor het overleven van soorten, maar ook voor een duurzame en winstgevende lokale visserijsector’, aldus Blue Ventures tegenover persbureau Reuters. Veel Afrikaanse landen hebben te maken met overbevissing langs hun kusten. Volgens deskundigen geldt voor 75 procent van de vis dat deze sneller wordt gevangen dan dat die zich kan voortplanten.

Rond het eiland Madagaskar in de Indische oceaan is een bepaald zeegebied echter gedurende zeven maanden afgeschermd tegen de visserij. “In die periode verdertienvoudigde het aantal inktvissen, terwijl het totale gewicht van de dieren zelfs 25 keer groter werd,” aldus Blue Ventures. Blue Ventures deed onderzoek rond het dorp Andavadoaka, dat zelf besloten had tot een verbod op het vangen van inktvissen, een belangrijke plaatselijke inkomstenbron.

Het dorp besloot daartoe toen bleek dat vissers met steeds minder grote vangsten weer aan wal kwamen. Volgens de vissers was dat vooral de schuld van internationale visserijschepen die op de inktvissen afkwamen. “Madagaskar bewijst dat bescherming van zeegebieden een economisch instrument kan zijn voor deze landen,” stipte Blue Ventures nog aan.