De klimaatverandering en de inkrimping van het wildbestand verergeren de chocolodecrisis in de Europese Unie. Dit creëert een extreem zorgwekkend beeld voor de voedselbestendigheid. Dat blijkt uit een rapport van het Britse bureau Foresight Transitions in opdracht van de European Climate Foundation.

Cacao is een van de zes grondstoffen – naast koffie, soja, rijst, tarwe en maïs – die bijzonder kwetsbaar zijn voor milieubedreigingen. Meer dan twee derde van de voorraden van deze producten die in 2023 in de Europese Unie werden ingevoerd, was volgens Foresight Transitions immers afkomstig uit landen die niet goed voorbereid zijn op klimaatverandering. Bij cacao, tarwe en maïs kwam volgens het rapport twee derde van de import uit landen die niet meer op een intacte biodiversiteit konden rekenen.

De onderzoekers stellen dat de schade aan de voedselproductie door de klimaatverandering werd verergerd door een afname van de biodiversiteit, waardoor landbouwbedrijven minder veerkrachtig zijn geworden. “Dit zijn niet zomaar abstracte bedreigingen”, benadrukte onderzoeksleider Camilla Hyslop. “Er is nu al sprake van situaties die een schadelijke impact hebben op de bedrijven en de tewerkstelling, maar tevens een negatieve impact hebben op de beschikbaarheid en prijs van voedsel voor consumenten. Deze situaties worden steeds erger.”

De onderzoekers ontdekten dat het grootste deel van de import van de onderzochte producten afkomstig was uit landen die op het gebied van weerstand tegen de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit een lage tot matige score haalden. Sommige voedselproducten toonden tegenover deze uitdagingen een bijzondere kwetsbaarheid.

De Europese Unie importeerde 90 procent van zijn maïs uit landen met een lage tot matige weerstand tegen de klimaatverandering en 67 procent uit landen met een lage tot matige weerstand tegen het verlies aan biodiversiteit. Voor cacao, een belangrijk ingrediënt in de chocolade-industrie dat niet in Europa zelf wordt verbouwd, liep de gevoeligheid voor de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit verder op tot respectievelijk 96,5 procent en 77 procent.

De industrie worstelt al met stijgende suikerprijzen, die gedeeltelijk door extreme weersomstandigheden en een tekort aan cacao worden veroorzaakt. Het grootste deel van de ingevoerde cacao is afkomstig uit West-Afrikaanse landen die te kampen hebben met overlappende risico’s op het gebied van klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit.

Investeringen

Het rapport betoogde dat grote chocoladeproducenten zouden moeten investeren om de cacaoproducerende landen te helpen zich te beschermen tegen de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit. “Dit is geen daad van altruïsme of duurzame financiering, maar eerder een essentiële risicovermindering voor toeleveringsketens”, waarschuwen de onderzoekers. “Door ervoor te zorgen dat de landbouwers in hun toeleveringsketen een eerlijke prijs voor hun producten krijgen, wordt het mogelijk om in de veerkracht van de lokale boerderijen te investeren.”

In een commentaar op het rapport gaf Paul Behrens, milieuonderzoeker aan de University of Oxford, aan dat de bevindingen een uiterst zorgwekkend beeld voor de voedselbestendigheid schetsen. “Beleidsmakers zien de Europese Unie graag als een voedselzeker gebied omdat de regio zelf een groot deel van haar voedsel produceert”, zei hij. “Maar dit rapport toont dat de Europese Unie in een aantal vitale ketens voor de voedselvoorziening kwetsbaar is voor de gevolgen van de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit.

Het rapport concludeerde dat koffie, rijst en soja over het algemeen minder risico’s liepen, maar wees wel op enkele zorgwekkende hotspots. Daarbij wordt onder meer gewezen naar Oeganda, dat in 2023 een tiende van de koffie in de Europese Unie leverde, maar tegenover de klimaatverandering en het verlies aan biodiversiteit bijzonder gevoelig blijkt.

Joseph Nkandu, oprichter van de National Union of Coffee Agribusinesses and Farm Enterprises in Oeganda, pleitte voor meer toegang tot internationale klimaatfinanciering om boeren te helpen veerkrachtiger te worden om de klimaatverandering aan te pakken. “De weersomstandigheden in Oeganda zijn niet langer voorspelbaar”, voerde hij aan. “Hittegolven, langdurige droogteperiodes en onregelmatige regenval doen de Oegandese koffieplanten verwelken en schaden de productie.”

De Europese Unie is bereid om met de Verenigde Staten een overeenkomst te sluiten over de import van Amerikaanse kreeften. Een dergelijke overeenkomst, die voor de Europese Unie economisch niet echt belangrijk is, zou een hefboom moeten worden om met de Verenigde Staten een algemeen handelsakkoord af te sluiten.

In 2020 tekende de Europese Unie met de Verenigde Staten een akkoord om de invoerheffingen op schaaldieren af te schaffen. Dat akkoord viel tegen het einde van de eerste ambtsperiode van toenmalig en huidig Amerikaans president Donald Trump. Voor Trump moest het akkoord in zijn – vergeefse – campagne voor een tweede ambtstermijn de nodige steun genereren in de Amerikaanse visserijstaat Maine. Dat akkoord loopt echter af op 31 juli, net na het geplande einde van een wapenstilstand in de huidige handelsoorlog tussen beide partijen.

De Europese Commissie staat open voor een verlenging van het kreeftenakkoord als onderdeel van een pakket om Amerikaanse invoerheffingen, die door Trump sinds zijn terugkeer aan de macht in januari van dit jaar, te elimineren. De gesprekken begonnen nadat de twee partijen voor het eerst onderhandelingsdocumenten hadden uitgewisseld, waarin een aantal onderwerpen van discussie werden geschetst. De besprekingen behandelden onder meer het handelsoverschot van de Europese Unie op het vlak van goederen tot investeringsmogelijkheden en bepaalde regelgeving die de Verenigde Staten als handelsbelemmeringen beschouwen. 

Trump introduceerde begin april heffingen van 20 procent op bijna alle import uit de Europese Unie. De ingreep vormde een onderdeel van zijn wereldwijde plan voor wederkerige heffingen, maar hij halveerde het tarief vervolgens tot 8 juli om onderhandelingen mogelijk te maken. Tegelijkertijd heeft de Amerikaanse president extra heffingen van 25 procent op staal, aluminium en auto’s gehandhaafd en heeft hij gedreigd met meer importbelastingen op farmaceutische producten, halfgeleiders, koper, hout, cruciale mineralen en onderdelen voor de luchtvaart en ruimtevaart.

De Europese Unie heeft gezegd bereid te zijn het handelsoverschot tegenover de Verenigde Staten te verminderen door meer Amerikaans gas, wapens en landbouwproducten te kopen. Daarnaast heeft de Europese Unie echter ook zijn eigen vergeldingsmaatregelen voorbereid.

Bij de overeenkomst van 2020 had de Europese Unie de heffing van 8 procent op kreeften uit alle landen geschrapt. Dat akkoord was een tegemoetkoming aan de klacht van Donald Trump dat een handelsdeal tussen de Europese Unie en Canada de Amerikaanse export had getroffen. Canadese kreeften waren niet onderworpen aan Europese invoerheffingen.

Als onderdeel van dezelfde overeenkomst met de Verenigde Staten overtuigden Jean-Claude Juncker (voorzitter van de Europese Commissie) en Phil Hogan (Europees commissaris voor handel) de Amerikaanse president de tarieven die hij had opgelegd op een Europese export ter waarde van ongeveer 160 miljoen dollar per jaar te halveren. De akkoorden omvatten enkele bereide maaltijden, kristallen glaswerk, sigarettenaanstekers en onderdelen voor aanstekers.

Escalatie vermijden

De Amerikaanse export van kreeften naar de Europese Unie had in 2017 een waarde van 111 miljoen dollar (93 miljoen euro). Dat bedrag was in 2020 echter gedaald tot 22,3 miljoen euro. Dat resultaat vertegenwoordigde in de Europese Unie slechts 11 procent van de markt. In 2024 was dat volume opnieuw gestegen tot een bedrag van 69,2 miljoen, wat een kwart van de Europese markt vertegenwoordigde.

Bernd Lange, voorzitter van de handelscommissie van het Europees Parlement, benadrukte dat de kreeftenhandel economisch niet bijzonder belangrijk, maar wel een escalatie van de handelsoorlog met Donald Trump zou kunnen helpen vermijden. “De overeenkomst rond de handel in kreeften loopt einde juni af”, betoogde hij. “Ik ben absoluut een voorstander van een verlenging van het akkoord. We moeten echt creatief zijn in de kijk op materies door door onze Amerikaanse tegenhangers als oneerlijk zou kunnen worden herkend.”

Lange suggereerde tevens dat de Europese Unie ook zijn normen voor de import van voedsel en gezondheidsproducten voor dieren zou kunnen onderzoeken als onderdeel van een eventuele deal. “In het algemeen kunnen onze normen op het gebied van voedselveiligheid en diergezondheid natuurlijk niet worden aangetast, maar bij elke beperking moet worden gekeken of er een echt wetenschappelijk bewijs voor de maatregel kan worden aangevoerd.” Tegelijkertijd bevestigde Lang dat Amerikaanse druk de Europese Unie niet zou kunnen bewegen om de milieuregelgeving of belastingen te veranderen.

In Cuba zal dit jaar minder dan 200.000 ton ruwe suiker worden geproduceerd. Daarmee valt de productie terug tot het laagste niveau sinds de negentiende eeuw. Dat blijkt uit een studie van de Cubaanse suikerfabrikant Azcuba. Het probleem kan ook de producenten van rum in moeilijkheden brengen. Suiker is voor de productie van de drank immers een belangrijk ingrediënt.

Azcuba was van plan dit jaar 265.000 ton ruwe suiker te produceren. Maar nu het oogstseizoen bijna voorbij is, blijkt de uiteindelijke opbrengst uiteindelijk 100.000 ton lager te liggen.

De Cubaanse suikerproductie kent al verscheidene jaren een daling. In 2019 werd nog een volume van 1,3 miljoen ton geregistreerd. Twee jaar geleden was dat cijfer echter al tot 350.000 ton teruggevallen. Cuba was ooit een grote suikerexporteur, maar zal dit jaar meer moeten importeren dan er geproduceerd wordt om aan de minimale vraag te kunnen voldoen.

Dit biedt weinig soelaas voor de Cubaanse rumstokerijen, die alleen lokale producten kunnen gebruiken. De productie van 96 procent ethanolalcohil op basis van suiker – die wordt gebruikt bij het distilleren – lag in 2019 nog op een niveau van 573.000 hectoliter. Vorig jaar was die opbrengst al gedaald tot 174.000 hectoliter. Een andere alcoholsoort, die in een aantal andere rumsoorten wordt gebruikt, daalde met een vergelijkbare hoeveelheid.

Instortende economie

Deze vooruitzichten vormen een nieuw signaal van de instortende economie van Cuba, dat geteisterd wordt door sancties van de Verenigde Staten, inefficiëntie en de gevolgen van de covid-pandemie. “De daling van de suikerrietproductie en suikerverwerking is het gevolg van tekorten aan belangrijke inputs en wanbeheer”, werpen experts op.

“Een authentieke Cubaanse rum moet alcohol bevatten die is geproduceerd uit Cubaanse rietsuiker, maar de dalende productie heeft de sector in beroering gebracht. Omdat rum moet rijpen, hebben we onze voorraden gebruikt en de vraag is of we in de toekomst nieuwe voorraden zullen hebben.”

Sancti Spiritus, één van de dertien suikerproducerende Cubaanse provincies, had zijn plan van een relatief bescheiden opbrengst van 19.000 ton in mei voltooid. De provincie Villa Clara, ooit een massale suikerleverancier, stelde 38 procent van de verhoopte 27.000 ton te hebben kunnen produceren. Ook Cienfuegos bereikte ongeveer twee derde van de beoogde 38.000 ton. In Oost-Cuba rapporteerde de provincie Las Tunas een productie van 5.000 ton. Dat vertegenwoordigde amper 11 procent van de geplande productie. 

Volgens de Cubaanse autoriteiten moeten de problemen in belangrijke mate worden toegeschreven aan industriële storingen, brandstoftekorten en een gebrek aan smeermiddelen. Cuba was ooit de grootste suikerexporteur van de wereld. In 1989 liet het land een productie van acht miljoen ton ruwe suiker registreren. Na de instorting van de Sovjet-Unie, die Cuba economische zwaar ondersteunde, werd het land met een zware economische terugval geconfronteerd.

De klimaatcrisis vormt voor de banaan – na tarwe, rijst en maïs het belangrijkste voedselgewas van de wereld – een steeds grotere bedreiging. Traditionele groeiregio’s voor de banaan, zoals Latijns-Amerika en de Caraïben, worden immers sterk door de opwarming van de aarde getroffen. Dat blijkt uit een rapport van Christian Aid.

“Bijna twee derde van de teeltgebieden voor de banaan in Latijns-Amerika en de Caraïben zullen door de opwarming van de aarde in 2080 mogelijk niet langer geschikt zijn voor de teelt van de fruitsoort”, werpen de onderzoekers op. “Bananenproducenten zoals Guatemala, Costa Rica en Colombia worden door stijgende temperaturen, extreme weersomstandigheden en klimaatgerelateerde plagen geteisterd. Hierdoor nemen de opbrengsten af, terwijl de plattelandsgemeenschappen in de regio worden verwoest.”

Bananen zijn de populairste fruitsoort op de hele wereld. Ongeveer 80 procent van de bananen die wereldwijd worden geteeld, is bestemd voor lokale consumptie. Meer dan 400 miljoen mensen zijn voor 15 procent tot 27 procent van hun dagelijkse calorieën afhankelijk van het fruit. Geraamd wordt dat 80 procent van de bananenexport die wereldwijd de supermarkten bevoorraadt, uit Latijns-Amerika en de Caraïben – een van de meest kwetsbare regio’s voor extreem weer en langzaam optredende klimaatrampen – afkomstig is.”

De bananenoogst komt door klimaatcrisissen die door de mens worden veroorzaakt in het gedrang. Dit vormt een bedreiging voor een essentiële voedselbron en het levensonderhoud van gemeenschappen die vrijwel niets hebben bijgedragen aan de broeikasgassen die de opwarming van de aarde aanwakkeren. “Klimaatverandering heeft onze gewassen vernietigd”, merken bananentelers uit Guatemala op. “Omdat we niets kunnen verkopen, hebben we ook geen inkomsten meer. Onze plantages zijn aan het afsterven.”

Cavendish

Bananen zijn gevoelige fruitsoorten. Ze hebben een temperatuur tussen de 15 graden Celsius en 35 graden Celsius nodig om te gedijen. Bovendien is ook teveel of te weinig water voor de banaan nefast. De teelt is daarnaast bijzonder gevoelig voor stormen, waardoor een bananenplant bladeren kan verliezen, waardoor fotosynthese veel moeilijker wordt.

Hoewel er honderden bananensoorten bestaan, is de cavendish verantwoordelijk voor het overgrote deel van de export. De cavendish werd door de grote fruitconglomeraten immers gekozen omdat de soort een goede smaak heeft en door een winterhardheid en hoge opbrengst wordt gekenmerkt. Het is echter dit gebrek aan genetische variatie dat de bananen bijzonder kwetsbaar maakt voor het snel veranderende klimaat.

De klimaatcrisis heeft een directe impact op de groeiomstandigheden en draagt ??bij tot de verspreiding van schimmelziekten die al de gewassen en bestaansmiddelen decimeren. Zwarte bladschimmel kan het vermogen van bananenplanten tot fotosynthese met 80 procent verminderen en gedijt goed in vochtige omstandigheden, waardoor bananen risico lopen op onregelmatige regenval en overstromingen. Stijgende temperaturen en veranderende regenpatronen verergeren de bedreiging door Fusarium tropical race 4, een bodemgebonden schimmel die wereldwijd plantages van de cavendish-banaan verwoest.

Christian Aid roept rijke vervuilende landen die de grootste verantwoordelijkheid voor de klimaatcrisis dragen, op om dringend af te stappen van fossiele brandstoffen en hun verplichtingen na te komen om financiering te verstrekken om gemeenschappen te helpen zich aan te passen aan het veranderende klimaat.

“Bananen zijn niet alleen het favoriete fruit van de wereld, ze vormen voor miljoenen mensen ook een essentieel voedsel”, benadrukt Osai Ojigho, directeur beleid van Christian Aid. “We moeten ons bewust worden van het gevaar dat klimaatverandering voor dit vitale gewas vormt. De levens en het levensonderhoud van mensen die niets hebben gedaan om de klimaatcrisis te veroorzaken, worden al bedreigd.”

Meer over dit onderwerp:

• Verenigde Staten blokkeren invoer runderen uit Mexico
• Danone neemt Amerikaans bedrijf Kate Farms over
• Europese boeren worden mogelijk betaald voor opvang koolstofdioxide
• Hitte dwingt China om Canadese en Australische tarwe te kopen
• Kraft Heinz vraagt koffieleveranciers prijsverhoging uit te stellen
• Chinese import van sojabonen op laagste punt in tien jaar
• China laat invoer door vijf Braziliaanse sojaproducenten opnieuw toe
• Braziliaanse vleesexport naar Verenigde Staten gestegen
• Omzet en winst zadenbedrijf Corteva hoger dan verwacht
• Wereldwijde vraag naar kunstmeststoffen blijft op hoog niveau

Door tijdgebrek en een tekort aan kookvaardigheden verlaten veel jongeren de keuken voor snelle oplossingen. Retailers zijn klaar om te profiteren van de groeiende interesse voor kant-en-klaarmaaltijden. Dat hebben verschillende analisten benadrukt. Er wordt aan toegevoegd dat ook de inspiratie voor het koken is veranderd. Jongeren vervangen de traditionele kookboeken immers grotendeels door video’s van één minuut op sociale media.

Tijdens de covid-pandemie kozen vele consumenten om in de eigen keuken maaltijden te bereiden. Maar dat enthousiasme is sindsdien sterk afgekoeld en de Generation Z geeft nu vaak de voorkeur aan snelle maaltijden waarvoor ze geen tijd in de keuken hoeven te besteden. Dat is ook niet ontsnapt aan de aandacht van de Europese retailsector, die in deze trend een nieuwe groeimarkt ontdekt.

“Kant-en-klaar maaltijden en aanverwante producten overtreffen in de supermarkten de algehele groei”, beklemtoonde Anton Delbarre, hoofdeconoom bij EuroCommerce. Hij voegde eraan toe dat gemaksmaaltijden de supermarkten helpen de dalende volumes te compenseren. Delbarre maakte daarbij gewag van een aanhoudende trend. Hij gelooft immers dat de obsessie van jongeren met gemaksproducten niet meer zal afzwakken.

“Hoewel jonge generaties graag koken, vinden ze het moeilijk om aan die activiteit prioriteit aan te geven in hun dagelijks leven”, benadrukte ook Yung Hung, professor consumentengedrag aan de Universiteit Gent. “Het balanceren van professionele ambities, een druk sociaal leven en een snelle kosten-batenanalyse zorgt ervoor dat er weinig economische prikkels aanwezigheid om jongeren aan te zetten om zelf te koken.”

“Wie zelf een maaltijd wil klaarmaken, moet eerst boodschappen doen, vervolgens de maaltijd bereiden en tenslotte alles opnieuw opruimen”, verduidelijkt Yung Hung. “Dan lijkt een kant-en-klare maaltijd tegen een relatief lage prijs misschien een rationele keuze.”

Jonge consumenten geven vaak aan de weinige tijd die ze thuis hebben, niet aan het koken van een maaltijd te willen besteden. Een analyse van het bureau Systemiq heeft onder meer uitgewezen dat de consumptie van kant-en-klaarmaaltijden in Spanje tussen 2008 en 2022 met 63 procent is gestegen. Toch blijkt er vaak ook enige spijt. Daarbij wordt onder meer aangevoerd dat het ontbreken van tijd of energie voor het koken van een maaltijd veel zegt over de huidige maatschappij.

Grote, bruisende steden volgens Delbarre en Yung Hung ideaal voor jonge professionals die tijdens hun lunchpauze snel in de supermarkt inkopen willen doen. “Wanneer men heel gemakkelijke opties in de winkel kan krijgen, neemt de interesse om zelf te koken snel af”, betoogde Delbarre. “De drukte van het woon-werkverkeer blijkt bij velen de energie om zelf een maaltijd te bereiden uit te putten.”

Sociale media

Ook de inspiratie voor het koken is volgens de analisten veranderd. “Jongeren vervangen kookboeken grotendeels door video’s van één minuut op sociale media die door miljoenen mensen worden bekeken en die trendy recepten bevatten die vaak binnen een maand alweer uit de mode zijn.” Maar andere consumenten werpen op dat de samengestelde video’s hoge eisen stellen, wat niet zelden tot frustratie leidt omdat de kwaliteit van de vooropgestelde maaltijden moeilijk kan worden geëvenaard.

Dit is voor professor Yung Hung geen verrassing. “Online gerechten zien er perfect uit en kunnen jongeren het gevoel geven dat ze niet aan de verwachtingen voldoen”, merkt Yung Hung op. “Dit kan hen mogelijk ontmoedigen om zelf een maaltijd te proberen bereiden.” Het probleem is volgens Yung Hung dat traditionele recepten steeds minder van generatie op generatie worden doorgegeven. Veel jongeren hebben volgens haar thuis of op school nooit echt de basis van de kookkunst geleerd.

Anderzijds merkt Yung Hung op dat Generation Z de lat voor kant-en-klare maaltijden vaak hoger legt. “Jongeren geven vaak prioriteit aan een gezonde levensstijl en de bescherming van het leefmilieu”, werpt ze op. Vele jonge consumenten zijn niet helemaal tevreden met het aanbod dat er momenteel in de supermarkten is te vinden. De gebruikers willen voor alternatieve diëten – zoals vegetarische producten – meer opties en vragen dat er op de etiketten van het voedsel minder toevoegingen worden vermeld.

Volgens Delbarre spelen retailers nu in op deze veranderende verwachtingen. “Kant-en-klaar was vroeger lekker en snel, maar er zijn nu veel meer dimensies”, beklemtoonde Delbarre. “Daarbij moet onder meer gewezen worden naar een lange lijst van gezonde en duurzamere producten die op Generation Z zijn gericht. Aanbieders die willen groeien, moeten marktaandeel van andere partijen veroveren. Dit kan grotendeels hun positie voor de volgende decennia vastleggen.”

Meer over dit onderwerp:

• Klimaatverandering kan kwaliteit van kaasproductie beïnvloeden
• Gezonde voeding wordt gemakkelijker verspild
• Finland gesanctioneerd wegens overbevissing zalmbestand
• Verwerking kan kwaliteit plantaardige voeding verbeteren
• Manosfeer zet jonge mannen aan om meer vlees te consumeren
• Premiumisatie voedingssector toont geen teken van vertraging
• Burger King voor rechtbank wegens reclame voor Whopper
• Invoerheffingen wegen op interesse voor restaurantbezoek
• WK Kellogg stelt jaarverwachtingen naar beneden bij
• Beyond Meat verwijst naar zwakke interesse bij consument

Er werd het voorbije jaar wereldwijd 214,2 miljoen hectoliter wijn verkocht. Dat betekende een daling met 3,3 procent tegenover het jaar voordien. Dat blijkt uit een rapport van de International Organisation of Vine and Wine (OIV). De verkoop is volgens het rapport tot het laagste niveau sinds 1961 teruggevallen. Toen werd een verkoop van 213,6 miljoen hectoliter geregistreerd. Er wordt aan toegevoegd dat in bijna elke markt de consumptie en productie dalen. Daarbij wordt opgemerkt dat de industrie vreest voor een generatiewisseling in de drinkgewoonten.

In het rapport wordt opgemerkt dat niet alleen de consumptie van wijn is gedaald, want ook bij de productie werd vorig jaar een daling met 4,8 procent tot 225,8 miljoen hectoliter gemeld. Daarmee bevindt ook de productie zich op het laagste niveau in meer dan zestig jaar. “De wijnindustrie is door een ware storm is getroffen”, werpt Giorgio Delgrosso, hoofd statistiek van de International Organisation of Vine and Wine, op. “Gezondheidsproblemen doen de consumptie in veel landen dalen, terwijl bovendien economische factoren de problemen verergeren.”

“Naast de economische en geopolitieke verstoringen op de korte termijn is het belangrijk om ook aandacht te besteden aan de structurele, langetermijnfactoren die bijdragen aan de waargenomen daling van de wijnconsumptie”, wordt in het rapport aangevoerd. De sectororganisatie benadrukte dat de wijnproductie het voorbije jaar opnieuw werd getroffen door extreme milieuomstandigheden, zoals bovengemiddelde regenval in sommige regio’s en zware droogtes in andere gebieden.

Prosecco

Italië was het voorbije jaar met een volume van 44 miljoen hectoliter de grootste wijnproducent van de wereld. De productie liep met 15 procent op tegenover het jaar voordien, maar dat niveau blijft nog altijd 6 procent onder het vijfjaarlijkse gemiddelde. In Noord-Italië werden de wijngaarden getroffen door hagelbuien, waardoor de totale opbrengst beperkt bleef. Italië is wereldwijd ook de grootste exporteur van wijnen. Die handel profiteerde van de populariteit van mousserende wijnen zoals prosecco.

Frankrijk volgde met een productie van 36,1 miljoen hectoliter op een tweede plaats. Dat volume betekende echter een scherpe daling van 23,5 procent ten opzichte van 2023 en bijna 18 procent onder het vijfjarig gemiddelde. Daarmee is de Franse wijnproductie tot het laagste niveau sinds 1957 teruggevallen. Gewag wordt gemaakt van aanhoudende regenval, schimmelziekten zoals valse meeldauw, slechte bloeiomstandigheden, droogte en hagel.

Spanje produceerde vorig jaar 31 miljoen hectoliter wijn. Dat betekende een stijging met 9,3 procent tegenover het jaar voordien, maar de cijfers liggen nog altijd aanzienlijk onder het vijfjarig gemiddelde. In Spanje was er sprake van aanhoudende waterschaarste, ondanks betere oogsten in Castilla-La Mancha en Extremadura.

Ook in de andere lidstaten van de Europese Unie kende de wijnproductie een terugval. Zowel in Duitsland (7,8 miljoen hectoliter), Portugal (miljoen hectoliter), Roemenië (miljoen hectoliter) als Oostenrijk (2,2 miljoen hectoliter) werden lagere volumes gemeld als gevolg van diverse klimatologische uitdagingen, waaronder vorst en hevige regenval. Hongarije (2,7 miljoen hectoliter) en Griekenland (1,4 miljoen hectoliter) vormden op deze dalende trend een uitzondering. Daar werd een bescheiden stijging ten opzichte van de cijfers uit 2023 geregistreerd.

In Rusland konden de wijnboeren wel een sterke prestatie melden. De productie steeg met 20 procent tot 5,4 miljoen hectoliter. Daarmee heeft de Russische wijnproductie het hoogste niveau sinds 2015 laten optekenen. Ook in Georgië kon een groei met meer dan 26 procent – dankzij gunstige weersomstandigheden in belangrijke wijnregio’s – tot 2,4 miljoen hectoliter worden gemeld. De productie in Moldavië kromp echter met bijna 40 procent tot 1,1 miljoen hectoliter.

In China viel de wijnproductie met 17 procent terug tot 2,6 miljoen hectoliter. Daarbij wordt gewag gemaakt van binnenlandse uitdagingen die de productie bleven beïnvloeden. In de Verenigde Staten was er sprake van een daling met meer dan 17 procent tot 21,1 miljoen hectoliter. De druivenoogst in Californië werd getroffen door extreme hitte en voorraaddruk, wat in de kleinste oogst sinds 2004 resulteerde.

Zuidelijk halfrond

Op het zuidelijk halfrond bereikte de totale wijnproductie het voorbije jaar slechts 45,8 miljoen hectoliter. Dat betekende een daling van bijna 4 procent ten opzichte van het jaar voordien. De productie lag daarbij nagenoeg 14 procent onder het vijfjarig gemiddelde en is nu ingekrompen tot één van de laagste volumes in twintig jaar.

Argentinië was in het zuidelijk halfrond de grootste wijnproducent. Er was sprake van een stijging met 23 procent tegenover het jaar voordien, toen het land met een moeilijke oogst werd geconfronteerd. Het productievolume bleef echter nog steeds iets onder het vijfjarig gemiddelde. In Chili was er – onder invloed van vertraagde oogsten door een koele lente en aanhoudende droogte – sprake van een inkrimping met ruim 15 procent tot 9,3 miljoen hectoliter. In Brazilië moest er –  als gevolg van overmatige regenval tijdens de lente en ziektes – zelfs gewag worden gemaakt van een terugval met ruim 40 procent tot 2,1 miljoen hectoliter.

In Zuid-Afrika daalde de wijnproductie met meer dan 5 procent tot minder dan 9 miljoen hectoliter. Daarmee is de Zuid-Afrikaanse wijnproductie tot het laagste niveau sinds 2005 teruggevallen. Die inkrimping werd in de hand gewerkt door vorst, overstromingen, harde wind en schimmelziekten tijdens cruciale groeiperioden.

Australië liet een licht herstel tot 10,2 miljoen hectoliter noteren. Het jaar voordien werd echter door een historisch laag volume gekenmerkt en de productie bleef ook vorig jaar ver onder de gemiddelde resultaten. De Australische wijnbouw werd geconfronteerd met aanhoudende ongunstige weersomstandigheden en voorraadproblemen. In Nieuw-Zeeland was er daarentegen een scherpe inkrimping van meer dan 21 procent tot ongeveer 2,8 miljoen hectoliter, waarbij de vorst tijdens de bloei de opbrengsten in Marlborough – de belangrijkste wijnregio van het land – aanzienlijk verminderde.

Het rapport stelt verder dat de consument voor een fles wijn inmiddels ongeveer 30 procent meer betaalt dan bij het begin van dit decennium. Tijdens die periode is de totale consumptie met 12 procent ingekrompen. In de Verenigde Staten, de grootste wijnmarkt van de wereld, daalde de wijnconsumptie het voorbije jaar met 5,8 procent tot 33,3 miljoen hectoliter.” Delgrosso waarschuwde verder dat de nieuwe invoerrechten van de Amerikaanse president Donald Trump een nieuwe bom voor de wijnindustrie zou kunnen worden.

Het is volgens de sectororganisatie niet zeker dat de consumptie van wijn opnieuw zal toenemen. Een aantal betrokken partijen, zoals de Franse wijnketen Nicolas, voeren aan dat de daling van de consumptie gelinkt kan worden aan een generatiewisseling. “Mensen drinken niet meer op een feestelijke manier en jongeren consumeren minder dan hun ouders”, benadrukten woordvoerders van Nicolas. “Maar tegenover een dalende consumptie staat ook een streven naar een hogere kwaliteit. Daarom zijn vele consumenten ook bereid om duurdere wijnen te kopen.”

Meer over dit onderwerp:

• Liter wijn kostte vorig jaar wereldwijd gemiddeld 4,08 dollar
• Russische wijnexport naar China vorig jaar verdrievoudigd
• Organische wijnproductie lichtpunt in een dalende markt
• Bordeaux produceerde vorig jaar 14 procent minder wijn
• Europese Unie wil wijngaarden tot toeristische troef promoten
• Filipijnse rijstwijn mogelijk basis voor superfood met antioxidanten
• Rookdetectoren kunnen wijngaarden tegen grote verliezen beschermen
• Honden en chemie wapens in de strijd tegen meeldauw
• Chemie en blockchain kunnen tegen wijnfraude worden ingezet
• The Wine Group neemt deel merkenportefeuille Constellation Brands over

Duitse wijnmakers hebben het voorbije jaar vaker Franse druivenrassen zoals Chardonnay, Sauvignon Blanc en Merlot geplant. Daarmee proberen de lokale wijnboeren zich aan de klimaatverandering aan te passen. Dat blijkt uit een rapport van het Deutsches Weininstitut (DWI).

De Duitse wijnboeren proberen zich aan te passen aan een warmer klimaat. Daarvoor grijpen ze vaker naar druivenrassen die normaal met de zuidelijker gelegen regio’s van Europa worden geassocieerd. Uit het rapport van het Deutsches Weininstitut blijkt dat wijnproducenten in Duitsland de teelt van de van Chardonnay-druif, die doorgaans met de Franse Bourgogne wordt geassocieerd, het voorbije jaar met 138 hectare hebben uitgebreid. Tegelijkertijd werd het areaal van de vroegrijpe variëteit Müller-Thurgau verkleind.

Nu de klimaatverandering warmere groeiseizoenen met zich meebrengt, opteren Duitse wijnmakers steeds vaker voor het aanplanten van Franse druiven, die voordien in hun wijngaarden weinig succes kenden. Daarnaast wordt ook meer geopteerd voor nieuwe rassen die bestand zijn tegen schimmelziekten en die gedijen in warme en vochtige omstandigheden. De gemiddelde jaartemperatuur in Duitsland is sinds de jaren zeventig van de voorbije eeuw met ongeveer 2 graden Celsius gestegen.

Het totale wijnareaal dat in Duitsland met de Chardonnay-druif is aangeplant, is het voorbije jaar met 4,7 procent tot 3.050 hectare gestegen. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van tien jaar geleden. Sauvignon Blanc is een andere druif voor witte wijn die bij de Duitse producenten populair blijkt. Dat areaal heeft de voorbije tien jaar meer dan verdubbeling tot 2.054 hectare laten optekenen.

Ondertussen hebben wijnbouwers percelen Müller-Thurgau gerooid. Müller-Thurgau was bij de Duitse producenten van witte wijnen lange tijd de meest populaire druif. Riesling kwam slechts op de tweede plaats. Het areaal Müller-Thurgau daalde vorig jaar met 2,1 procent tot 10.511 hectare. Dat is minder dan de helft van de totale oppervlakte die in het midden van de jaren negentig van de voorbije eeuw met deze variëteit werd beplant. De Duitse witte wijnen hadden eind vorig jaar in totaal een areaal van 71.423 hectare. Dat betekende nagenoeg een status-quo tegenover het jaar voordien.

Verschuiving

Bij de Duitse rode wijnen werd het gebied van de Merlot-druif het voorbije jaar met 3,2 procent uitgebreid tot 96 hectare. Daarmee gaat de Merlot-druif in tegen de algemene trend. Het totale areaal voor Duitse rode wijnen kende het voorbije jaar immers een inkrimping met 1,4 procent tot 31.872 hectaren. De Duitse wijnmakers volgen daarmee de verschuiving bij de consumenten, die vaker voor witte wijn opteren.

“De toename van de nieuwe robuuste druivenrassen en van de zuidelijke rassen in de rode wijnsector toont dat de Duitse wijnbouwers zich steeds meer aanpassen aan de uitdagingen van de klimaatverandering”, merkte Monika Reule, operationeel directeur van het Duitsche Weininstitut, op.

In de rangschikking van de grootste wijnproducenten staat Duitsland – na Italië, Frankrijk en Spanje – op een vierde plaats. De Duitse wijnproductie daalde het voorbije jaar met 9,8 procent tot 7,75 miljoen hectoliter. De voorbije vijftien jaar werd slechts twee keer een lagere productie gemeld. Volgens experts moet de productiedaling worden toegeschreven aan voorjaarsregens, meeldauw en evenals extreme weersomstandigheden zoals late vorst en hagel.

Het totale wijnbouwareaal in Duitsland daalde vorig jaar met 0,4 procent tot 103.295 hectare. Die inkrimping moest worden gekoppeld aan een inkrimping van de oppervlaktes rode druiven. Witte wijndruiven namen 69 procent van het totale oppervlak in beslag. Dat aandeel kent sinds 2006 een jaarlijkse toename. In 2006 vertegenwoordigden witte druiven in Duitsland immers 63 procent van het totale Duitse wijnbouwareaal.

Meer over dit onderwerp:

• Italiaanse wijnsector kiest vaker voor inheemse druivensoorten
• Belgische wijnproductie het voorbije jaar bijna twee derde gedaald
• Pompeï wil wijntraditie van het oude Rome laten herleven
• Klimaatverandering creëert in Engeland nieuwe wijngebieden
• Europese Commissie wil alcoholvrije wijnen promoten
• Wijnbouwers Nieuw-Zeeland leggen grotere nadruk op duurzaamheid
• Diekirch krijgt na dertig jaar opnieuw wijnproductie
• Wijnproductie moet zijn ecologische voetafdruk verminderen
• Italië kroont zich opnieuw tot grootste wijnproducent van de wereld
• Beaujolais wil productie van witte wijn verdrievoudigen

Japanse whisky moet een geografische naamsbescherming krijgen. Dit moet namaak en verwarring bij de consument tegengaan. Dat heeft de Japan Spirits & Liqueurs Makers Association (JSLMA) bekend gemaakt. Tevens werd een nieuw logo gelanceerd om authentieke Japanse whisky gemakkelijker te kunnen herkennen.

De Japanse drankensector probeert al langer om whisky die door binnenlandse distilleerderijen wordt geproduceerd, te onderscheiden van dranken die in bulk uit Canada of Schotland worden geïmporteerd en vervolgens als een Japans product wordt geëtiketteerd. De vereniging kondigde in 2021 voor de eerste keer plannen aan om het probleem aan te pakken. Toen al werden een aantal maatregelen aangekondigd om de Japanse whisky beter te beschermen.

Net zoals bij Schotse whisky, moest volgens de nieuwe regels Japanse whisky voor 100 procent in Japan gedistilleerd, gerijpt en gebotteld zou moeten zijn. Deze regels zijn in april 2024 van kracht geworden, met grote namen in de Japanse whisky, waaronder Suntory, die de nieuwe regels steunden. De etiketteringsnormen waren echter niet wettelijk bindend en alleen leden van de Japan Spirits & Liqueurs Makers Association moesten zich aan de regels houden. Partijen die zich niet bij de organisatie hadden aangesloten, bleven daardoor nog steeds vrij om te doen wat ze willen.

Daarom gaat de JSLMA nu een stap verder en probeert Japanse whisky een geografische naamsbescherming te bezorgen. De organisatie betoogde met de Japanse nationale belastingdienst te zullen overleggen over het vastleggen van de normen voor het productieproces en de kwaliteit van de Japanse whisky.

Daisuke Tsukahara, voorzitter van JSLMA, merkte op dat de richtlijnen zijn opgesteld om de reputatie van de categorie te beschermen en de verwarring bij de consumenten aan te pakken. “Maar ondanks deze inspanningen vinden we helaas nog steeds veel producten die misleidend als Japanse whisky zijn geëtiketteerd”, benadrukte Tsukahara. Hij voegde eraan toe te hopen dat de huidige normen door een geografische naamsbescherming versterkt zouden kunnen worden.

Japanse whisky’s die door de leden van de JSLMA worden geproduceerd, zullen ook het nieuwe logo dragen. De organisatie heeft een handelsmerk voor het logo ingediend bij het Japanse octrooibureau en koestert plannen om soortgelijke aanvragen in te dienen op internationale markten.

Meer over dit onderwerp:

• Suntory wil zijn wereldwijde whisky-portfolio herschikken
• In 2033 haalt Japanse whisky een jaaromzet van 7,3 miljard dollar
• Invoerheffingen Trump vormen grote bedreiging voor whiskytoerisme
• Amerikaans invoertaksen betekenen zware slag voor Schotse whisky
• Indiase invoer van whisky toont toenemende diversiteit
• Suntory kondigt verhoging whiskyprijzen aan
• Uitvoer Schotse whisky naar China kent sterke terugval
• Brazilië blijkt belangrijk centrum voor namaak van Schotse whisky
• GlenAllachie (Moray) beste single malt whisky van de wereld
• India wordt steeds meer een grootmacht in productie whisky

De Oostenrijkse stad Salzburg heeft zijn exclusieve claim op de beroemde Mozartkugeln verloren. De producent van het lokale snoep, dat als één van de belangrijkste merchandising-artikelen van de geboortestad van Wolfgang Amadeus Mozart wordt bestempeld, is immers failliet. Hierdoor moest de lokale productie van de Mozartkugeln eind vorig jaar worden stopgezet.

De Mozartkugeln, gevuld met marsepein, pistache en nougat, wordt in Salzburg sinds het einde van de negentiende eeuw geproduceerd. Fabrikant Salzburg Schokolade produceerde in de buitenwijk Grödig jaarlijks 57 miljoen Mozartkugeln. Eind vorig jaar werd echter het faillissement van Salzburg Schokolade gemeld. De productie moest worden stopgezet. Hierdoor verloren ook 65 werknemers hun baan. De vakbond Pro-Ge wees er daarbij op dat de fabriek het hart van de regio was en verantwoordelijk was voor een product dat over de hele wereld werd uitgevoerd.

De Mozartkugeln zijn voor Salzburg een belangrijke toeristische attractie. – Foto: Pixabay/Jutta Zeisset

Er zijn weliswaar veel gelijkaardige producten op de markt, maar aangevoerd wordt dat alleen de authentieke Mozartkugel in Salzburg werd geproduceerd. Ondanks de lokale afkomst, is de licentie voor de chocolade al enkele jaren in handen van het Amerikaanse conglomeraat Mondelez International. Het concern benadrukt binnen zijn regionale netwerk naar een nieuwe locatie voor de productie van de Mozartkugeln te zullen zoeken. Daarbij wordt volgens insiders vooral gekeken naar Tsjechië, waar van lagere productiekosten zou kunnen worden geprofiteerd.

Salzburg Schokolade verkeerde al langer, onder meer door de hoge cacaoprijzen, in financiële moeilijkheden. De voorbije drie jaar werden herhaaldelijke pogingen ondernomen om het bedrijf te redden, maar die hebben uiteindelijk geen oplossing gebracht. Het feit dat de Mozartkugeln voortaan wellicht buiten Oostenrijk zullen worden geproduceerd, roept bij verschillende partijen negatieve reacties op. Volgens een aantal waarnemers staat het buiten kijf dat de Mozartkugel onlosmakelijk met de Oostenrijkse identiteit is verbonden. Sommigen vergelijken de chocolade zelfs met de film The Sound of Music als een wereldwijde culturele ambassadeur voor Oostenrijk.

Niet verloren

De identiteit van Salzburg, met iets meer dan 150.000 inwoners de vierde grootste stad van Oostenrijk, is onlosmakelijk met Mozart verbonden. Die connectie lokt elk jaar tienduizenden buitenlandse toeristen naar de Oostenrijkse stad en betekent dus een belangrijke bron van inkomsten.

Mozart zelf had een ambivalente relatie met zijn geboortestad. Hij bestempelde de stad vaak als een saai, provinciaals en benauwend oord. Uiteindelijk verhuisde als twintiger naar de meer kosmopolitische hoofdstad Wenen, waar hij een groter commercieel succes kende. Constanze Weber, de weduwe van de componist, verhuisde uiteindelijk terug naar Salzburg. Daar zou ze een belangrijke rol hebben in het behoud van de nalatenschap van Mozart.

Salzburger Schokolade begon in 1948 met de productie van Mozartkugeln in Grödig. Sindsdien zouden er in de fabriek ongeveer vijf miljard Mozartkugeln zijn geproduceerd. Een deel van het machinepark is inmiddels al verkocht en zou vooral een nieuwe bestemming buiten Europa vinden. Over de toekomst van de fabrieksgebouwen is er weinig zekerheid. De site van Salzburger Schokolade is immers in een woongebied gelegen. Een omschakeling naar een andere industriële activiteit is in een dergelijke omgeving niet toegelaten.

Insiders wijzen er echter op de Salzburger Schokolade niet de oorspronkelijke producent van de Mozartkugeln is. Daarvoor wordt verwezen naar banketbakker Paul Fürst, die het snoepgoed in 1890 voor de eerste keer zou hebben verkocht. Bakkerij Fürst is in Salzburg nog altijd operationeel en wordt inmiddels door de vijfde generatie van de familie geleid. Bij Fürst kan dan ook nog steeds de Original Salzburg Mozartkugel worden gevonden. Hoewel de exclusiviteit lijkt te verdwijnen, blijft de productie van de Mozartkugel dan ook minstens gedeeltelijk in Salzburg verankerd.

Meer over dit onderwerp:

• Chocoladesector vreest voor tegenvallende oogst in Ivoorkust
• Oostenrijk koploper in promotie duurzaam toerisme
• Zomers luxetoerisme Wenen, Salzburg en Innsbruck boekt records
• Oostenrijks toerisme komt heel dicht bij absolute recordcijfers
• Oostenrijk schenkt musical The Sound of Music een eigen museum

Een goede toegang tot regionale markten is cruciaal voor een grotere diversiteit in het lokale voedingsaanbod. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers aan de Universität Bonn in Duitsland, gebaseerd op een enquête bij nagenoeg 90.000 huishoudens in de Afrikaanse landen Ethiopië, Malawi, Niger, Nigeria, Tanzania en Oeganda, waarvan het grootste gedeelte uit kleine boeren bestond.

“Een uitgebalanceerd dieet is belangrijk om honger en ondervoeding te verminderen”, benadrukt onderzoeksleider Matin Qaim, professor landbouweconomie aan het Zentrum für Entwicklungsforschung van de Universität Bonn. “Wetenschappers pleiten er daarom vaak voor dat kleine boeren in landen met lage en matige inkomens zoveel mogelijk verschillende soorten voedsel voor eigen consumptie moeten proberen te produceren. Maar deze aanbeveling moet toch enigszins in twijfel worden getrokken.”

“Een goede toegang tot regionale markten blijkt immers belangrijker dan boeren die een grote verscheidenheid aan gewassen op hun eigen kleine boerderij verbouwen”, zeggen de onderzoekers nog. “Beter functionerende markten vergroten de verscheidenheid van voedingsmiddelen die lokaal beschikbaar zijn. Dit komt ten goede aan de hele bevolking.”

Toegankelijke markten vormen in Afrika een belangrijke pijler van de voedselzekerheid. – Foto: Pixabay/Albrecht Fietz

Een onevenwichtig dieet is slecht voor de gezondheid, maar het menu van vele mensen in de wereld – vooral in armere landen – vertoont een aanzienlijk gebrek aan variatie. “Dit geldt vooral voor huishoudens met kleine boerderijen, die wereldwijd het grootste deel van de ondervoede bevolking vormen”, benadrukken de Duitse onderzoekers. “Een mogelijke oplossing voor dit probleem is dat deze boeren zoveel mogelijk verschillende soorten voedsel voor eigen consumptie verbouwen. Maar men moet zich afvragen of deze maatregel echt efficiënte resultaten oplevert en er mogelijk betere alternatieven zouden kunnen staan.”

De analyse toonde aan dat boeren die een diverser scala aan gewassen en dieren op hun boerderijen produceerden, hierdoor inderdaad een evenwichtiger dieet hadden. “Dit had echter slechts een gering effect”, benadrukken de wetenschappers. “Kleinschalige landbouwproductie in Afrika is sowieso al heel divers. Het is belangrijker om een ??goede toegang tot lokale en regionale markten te garanderen dan de diversiteit op elke individuele boerderij verder te verbeteren. Deze markten stellen boeren niet alleen in staat om hun overtollige voedsel te verkopen, maar ook om het voedsel te kopen dat ze missen.”

Uit een analyse van het voedsel dat door huishoudens van de landbouwers wordt geconsumeerd, bleek dat markten in de meeste gevallen tegenwoordig al belangrijker zijn voor een gezond dieet dan de eigen voedselproductie van de boeren. Gemiddeld vertegenwoordigde de eigen productie slechts ongeveer een derde van het voedsel dat door de betrokken huishoudens werd geconsumeerd. Naarmate de huishoudens zich dichter bij een lokale markt bevonden, werd hun dieet verrijkt met aangekocht voedsel. Dit gold voor alle zes de landen die in het onderzoek waren betrokken.

Versterking infrastructuur

“Het onderzoek toonde aan dat toegang tot lokale en regionale markten van vitaal belang is voor een dieet van goede kwaliteit,” betogen de onderzoekers. “Er is in veel gebieden echter nog steeds een gebrek aan geschikte infrastructuur. De wegen naar de markt zijn vaak zo slecht dat de reis lang duurt en sommige producten bederven of onderweg beschadigd raken.”

De onderzoekers adviseren om niet alleen de nadruk te leggen op een verbetering van de diversiteit op de velden van boeren, maar vooral op een versterking van de infrastructuur, zodat de bevolking een betere toegang tot de markten krijgt. “Indien het assortiment producten dat door een individuele boer wordt verbouwd te divers is, kan zelfs een nadelig effect worden ervaren”, stippen de onderzoekers aan. 

“Elk gewas heeft immers zijn eigen behoeften en vereist een specifieke expertise”, beklemtonen de wetenschappers. “Het is beter om zich te richten op de type gewassen die bijzonder goed gedijen in de lokale omstandigheden en vervolgens overtollig voedsel te verkopen. Tegelijkertijd is het zeker zinvol om de gewassen tot op zekere hoogte te diversifiëren, zowel vanuit een milieuoogpunt als om de risico’s voor boeren te verminderen.”

“Het is echter zeker niet nodig dat elke kleine boerderij zelf alle producten verbouwt die nodig zijn voor een gezond dieet”, zegt Matin Qaim. “Het is voldoende dat er in de hele regio een voldoende groot assortiment aan voedsel wordt geproduceerd. Lokale huishoudens kunnen dan immers voedseldiversiteit op markten kopen. Door voedsel te verhandelen, wordt ook arbeidsdeling mogelijk. Dit is niet alleen een belangrijk hulpmiddel om het dieet van mensen te verbeteren, maar draagt ??ook bij tot de algehele economische ontwikkeling van een regio.”

Meer over dit onderwerp:

• Wereldwijde voedselbevoorrading door oorlog in Oekraïne verstoord
• Aantal wilde plantensoorten kunnen geselecteerd worden voor domesticatie
• Plantages hebben een cruciale rol in duurzame ontwikkeling
• Overstap op andere teelten kan duurzaamheid Chinese landbouw ondersteunen
• Emissietaks op voedsel kan ecologische voetafdruk landbouw verminderen