Door tijdgebrek en een tekort aan kookvaardigheden verlaten veel jongeren de keuken voor snelle oplossingen. Retailers zijn klaar om te profiteren van de groeiende interesse voor kant-en-klaarmaaltijden. Dat hebben verschillende analisten benadrukt. Er wordt aan toegevoegd dat ook de inspiratie voor het koken is veranderd. Jongeren vervangen de traditionele kookboeken immers grotendeels door video’s van één minuut op sociale media.

Tijdens de covid-pandemie kozen vele consumenten om in de eigen keuken maaltijden te bereiden. Maar dat enthousiasme is sindsdien sterk afgekoeld en de Generation Z geeft nu vaak de voorkeur aan snelle maaltijden waarvoor ze geen tijd in de keuken hoeven te besteden. Dat is ook niet ontsnapt aan de aandacht van de Europese retailsector, die in deze trend een nieuwe groeimarkt ontdekt.

“Kant-en-klaar maaltijden en aanverwante producten overtreffen in de supermarkten de algehele groei”, beklemtoonde Anton Delbarre, hoofdeconoom bij EuroCommerce. Hij voegde eraan toe dat gemaksmaaltijden de supermarkten helpen de dalende volumes te compenseren. Delbarre maakte daarbij gewag van een aanhoudende trend. Hij gelooft immers dat de obsessie van jongeren met gemaksproducten niet meer zal afzwakken.

“Hoewel jonge generaties graag koken, vinden ze het moeilijk om aan die activiteit prioriteit aan te geven in hun dagelijks leven”, benadrukte ook Yung Hung, professor consumentengedrag aan de Universiteit Gent. “Het balanceren van professionele ambities, een druk sociaal leven en een snelle kosten-batenanalyse zorgt ervoor dat er weinig economische prikkels aanwezigheid om jongeren aan te zetten om zelf te koken.”

“Wie zelf een maaltijd wil klaarmaken, moet eerst boodschappen doen, vervolgens de maaltijd bereiden en tenslotte alles opnieuw opruimen”, verduidelijkt Yung Hung. “Dan lijkt een kant-en-klare maaltijd tegen een relatief lage prijs misschien een rationele keuze.”

Jonge consumenten geven vaak aan de weinige tijd die ze thuis hebben, niet aan het koken van een maaltijd te willen besteden. Een analyse van het bureau Systemiq heeft onder meer uitgewezen dat de consumptie van kant-en-klaarmaaltijden in Spanje tussen 2008 en 2022 met 63 procent is gestegen. Toch blijkt er vaak ook enige spijt. Daarbij wordt onder meer aangevoerd dat het ontbreken van tijd of energie voor het koken van een maaltijd veel zegt over de huidige maatschappij.

Grote, bruisende steden volgens Delbarre en Yung Hung ideaal voor jonge professionals die tijdens hun lunchpauze snel in de supermarkt inkopen willen doen. “Wanneer men heel gemakkelijke opties in de winkel kan krijgen, neemt de interesse om zelf te koken snel af”, betoogde Delbarre. “De drukte van het woon-werkverkeer blijkt bij velen de energie om zelf een maaltijd te bereiden uit te putten.”

Sociale media

Ook de inspiratie voor het koken is volgens de analisten veranderd. “Jongeren vervangen kookboeken grotendeels door video’s van één minuut op sociale media die door miljoenen mensen worden bekeken en die trendy recepten bevatten die vaak binnen een maand alweer uit de mode zijn.” Maar andere consumenten werpen op dat de samengestelde video’s hoge eisen stellen, wat niet zelden tot frustratie leidt omdat de kwaliteit van de vooropgestelde maaltijden moeilijk kan worden geëvenaard.

Dit is voor professor Yung Hung geen verrassing. “Online gerechten zien er perfect uit en kunnen jongeren het gevoel geven dat ze niet aan de verwachtingen voldoen”, merkt Yung Hung op. “Dit kan hen mogelijk ontmoedigen om zelf een maaltijd te proberen bereiden.” Het probleem is volgens Yung Hung dat traditionele recepten steeds minder van generatie op generatie worden doorgegeven. Veel jongeren hebben volgens haar thuis of op school nooit echt de basis van de kookkunst geleerd.

Anderzijds merkt Yung Hung op dat Generation Z de lat voor kant-en-klare maaltijden vaak hoger legt. “Jongeren geven vaak prioriteit aan een gezonde levensstijl en de bescherming van het leefmilieu”, werpt ze op. Vele jonge consumenten zijn niet helemaal tevreden met het aanbod dat er momenteel in de supermarkten is te vinden. De gebruikers willen voor alternatieve diëten – zoals vegetarische producten – meer opties en vragen dat er op de etiketten van het voedsel minder toevoegingen worden vermeld.

Volgens Delbarre spelen retailers nu in op deze veranderende verwachtingen. “Kant-en-klaar was vroeger lekker en snel, maar er zijn nu veel meer dimensies”, beklemtoonde Delbarre. “Daarbij moet onder meer gewezen worden naar een lange lijst van gezonde en duurzamere producten die op Generation Z zijn gericht. Aanbieders die willen groeien, moeten marktaandeel van andere partijen veroveren. Dit kan grotendeels hun positie voor de volgende decennia vastleggen.”

Meer over dit onderwerp:

• Klimaatverandering kan kwaliteit van kaasproductie beïnvloeden
• Gezonde voeding wordt gemakkelijker verspild
• Finland gesanctioneerd wegens overbevissing zalmbestand
• Verwerking kan kwaliteit plantaardige voeding verbeteren
• Manosfeer zet jonge mannen aan om meer vlees te consumeren
• Premiumisatie voedingssector toont geen teken van vertraging
• Burger King voor rechtbank wegens reclame voor Whopper
• Invoerheffingen wegen op interesse voor restaurantbezoek
• WK Kellogg stelt jaarverwachtingen naar beneden bij
• Beyond Meat verwijst naar zwakke interesse bij consument

Er werd het voorbije jaar wereldwijd 214,2 miljoen hectoliter wijn verkocht. Dat betekende een daling met 3,3 procent tegenover het jaar voordien. Dat blijkt uit een rapport van de International Organisation of Vine and Wine (OIV). De verkoop is volgens het rapport tot het laagste niveau sinds 1961 teruggevallen. Toen werd een verkoop van 213,6 miljoen hectoliter geregistreerd. Er wordt aan toegevoegd dat in bijna elke markt de consumptie en productie dalen. Daarbij wordt opgemerkt dat de industrie vreest voor een generatiewisseling in de drinkgewoonten.

In het rapport wordt opgemerkt dat niet alleen de consumptie van wijn is gedaald, want ook bij de productie werd vorig jaar een daling met 4,8 procent tot 225,8 miljoen hectoliter gemeld. Daarmee bevindt ook de productie zich op het laagste niveau in meer dan zestig jaar. “De wijnindustrie is door een ware storm is getroffen”, werpt Giorgio Delgrosso, hoofd statistiek van de International Organisation of Vine and Wine, op. “Gezondheidsproblemen doen de consumptie in veel landen dalen, terwijl bovendien economische factoren de problemen verergeren.”

“Naast de economische en geopolitieke verstoringen op de korte termijn is het belangrijk om ook aandacht te besteden aan de structurele, langetermijnfactoren die bijdragen aan de waargenomen daling van de wijnconsumptie”, wordt in het rapport aangevoerd. De sectororganisatie benadrukte dat de wijnproductie het voorbije jaar opnieuw werd getroffen door extreme milieuomstandigheden, zoals bovengemiddelde regenval in sommige regio’s en zware droogtes in andere gebieden.

Prosecco

Italië was het voorbije jaar met een volume van 44 miljoen hectoliter de grootste wijnproducent van de wereld. De productie liep met 15 procent op tegenover het jaar voordien, maar dat niveau blijft nog altijd 6 procent onder het vijfjaarlijkse gemiddelde. In Noord-Italië werden de wijngaarden getroffen door hagelbuien, waardoor de totale opbrengst beperkt bleef. Italië is wereldwijd ook de grootste exporteur van wijnen. Die handel profiteerde van de populariteit van mousserende wijnen zoals prosecco.

Frankrijk volgde met een productie van 36,1 miljoen hectoliter op een tweede plaats. Dat volume betekende echter een scherpe daling van 23,5 procent ten opzichte van 2023 en bijna 18 procent onder het vijfjarig gemiddelde. Daarmee is de Franse wijnproductie tot het laagste niveau sinds 1957 teruggevallen. Gewag wordt gemaakt van aanhoudende regenval, schimmelziekten zoals valse meeldauw, slechte bloeiomstandigheden, droogte en hagel.

Spanje produceerde vorig jaar 31 miljoen hectoliter wijn. Dat betekende een stijging met 9,3 procent tegenover het jaar voordien, maar de cijfers liggen nog altijd aanzienlijk onder het vijfjarig gemiddelde. In Spanje was er sprake van aanhoudende waterschaarste, ondanks betere oogsten in Castilla-La Mancha en Extremadura.

Ook in de andere lidstaten van de Europese Unie kende de wijnproductie een terugval. Zowel in Duitsland (7,8 miljoen hectoliter), Portugal (miljoen hectoliter), Roemenië (miljoen hectoliter) als Oostenrijk (2,2 miljoen hectoliter) werden lagere volumes gemeld als gevolg van diverse klimatologische uitdagingen, waaronder vorst en hevige regenval. Hongarije (2,7 miljoen hectoliter) en Griekenland (1,4 miljoen hectoliter) vormden op deze dalende trend een uitzondering. Daar werd een bescheiden stijging ten opzichte van de cijfers uit 2023 geregistreerd.

In Rusland konden de wijnboeren wel een sterke prestatie melden. De productie steeg met 20 procent tot 5,4 miljoen hectoliter. Daarmee heeft de Russische wijnproductie het hoogste niveau sinds 2015 laten optekenen. Ook in Georgië kon een groei met meer dan 26 procent – dankzij gunstige weersomstandigheden in belangrijke wijnregio’s – tot 2,4 miljoen hectoliter worden gemeld. De productie in Moldavië kromp echter met bijna 40 procent tot 1,1 miljoen hectoliter.

In China viel de wijnproductie met 17 procent terug tot 2,6 miljoen hectoliter. Daarbij wordt gewag gemaakt van binnenlandse uitdagingen die de productie bleven beïnvloeden. In de Verenigde Staten was er sprake van een daling met meer dan 17 procent tot 21,1 miljoen hectoliter. De druivenoogst in Californië werd getroffen door extreme hitte en voorraaddruk, wat in de kleinste oogst sinds 2004 resulteerde.

Zuidelijk halfrond

Op het zuidelijk halfrond bereikte de totale wijnproductie het voorbije jaar slechts 45,8 miljoen hectoliter. Dat betekende een daling van bijna 4 procent ten opzichte van het jaar voordien. De productie lag daarbij nagenoeg 14 procent onder het vijfjarig gemiddelde en is nu ingekrompen tot één van de laagste volumes in twintig jaar.

Argentinië was in het zuidelijk halfrond de grootste wijnproducent. Er was sprake van een stijging met 23 procent tegenover het jaar voordien, toen het land met een moeilijke oogst werd geconfronteerd. Het productievolume bleef echter nog steeds iets onder het vijfjarig gemiddelde. In Chili was er – onder invloed van vertraagde oogsten door een koele lente en aanhoudende droogte – sprake van een inkrimping met ruim 15 procent tot 9,3 miljoen hectoliter. In Brazilië moest er –  als gevolg van overmatige regenval tijdens de lente en ziektes – zelfs gewag worden gemaakt van een terugval met ruim 40 procent tot 2,1 miljoen hectoliter.

In Zuid-Afrika daalde de wijnproductie met meer dan 5 procent tot minder dan 9 miljoen hectoliter. Daarmee is de Zuid-Afrikaanse wijnproductie tot het laagste niveau sinds 2005 teruggevallen. Die inkrimping werd in de hand gewerkt door vorst, overstromingen, harde wind en schimmelziekten tijdens cruciale groeiperioden.

Australië liet een licht herstel tot 10,2 miljoen hectoliter noteren. Het jaar voordien werd echter door een historisch laag volume gekenmerkt en de productie bleef ook vorig jaar ver onder de gemiddelde resultaten. De Australische wijnbouw werd geconfronteerd met aanhoudende ongunstige weersomstandigheden en voorraadproblemen. In Nieuw-Zeeland was er daarentegen een scherpe inkrimping van meer dan 21 procent tot ongeveer 2,8 miljoen hectoliter, waarbij de vorst tijdens de bloei de opbrengsten in Marlborough – de belangrijkste wijnregio van het land – aanzienlijk verminderde.

Het rapport stelt verder dat de consument voor een fles wijn inmiddels ongeveer 30 procent meer betaalt dan bij het begin van dit decennium. Tijdens die periode is de totale consumptie met 12 procent ingekrompen. In de Verenigde Staten, de grootste wijnmarkt van de wereld, daalde de wijnconsumptie het voorbije jaar met 5,8 procent tot 33,3 miljoen hectoliter.” Delgrosso waarschuwde verder dat de nieuwe invoerrechten van de Amerikaanse president Donald Trump een nieuwe bom voor de wijnindustrie zou kunnen worden.

Het is volgens de sectororganisatie niet zeker dat de consumptie van wijn opnieuw zal toenemen. Een aantal betrokken partijen, zoals de Franse wijnketen Nicolas, voeren aan dat de daling van de consumptie gelinkt kan worden aan een generatiewisseling. “Mensen drinken niet meer op een feestelijke manier en jongeren consumeren minder dan hun ouders”, benadrukten woordvoerders van Nicolas. “Maar tegenover een dalende consumptie staat ook een streven naar een hogere kwaliteit. Daarom zijn vele consumenten ook bereid om duurdere wijnen te kopen.”

Meer over dit onderwerp:

• Liter wijn kostte vorig jaar wereldwijd gemiddeld 4,08 dollar
• Russische wijnexport naar China vorig jaar verdrievoudigd
• Organische wijnproductie lichtpunt in een dalende markt
• Bordeaux produceerde vorig jaar 14 procent minder wijn
• Europese Unie wil wijngaarden tot toeristische troef promoten
• Filipijnse rijstwijn mogelijk basis voor superfood met antioxidanten
• Rookdetectoren kunnen wijngaarden tegen grote verliezen beschermen
• Honden en chemie wapens in de strijd tegen meeldauw
• Chemie en blockchain kunnen tegen wijnfraude worden ingezet
• The Wine Group neemt deel merkenportefeuille Constellation Brands over

Duitse wijnmakers hebben het voorbije jaar vaker Franse druivenrassen zoals Chardonnay, Sauvignon Blanc en Merlot geplant. Daarmee proberen de lokale wijnboeren zich aan de klimaatverandering aan te passen. Dat blijkt uit een rapport van het Deutsches Weininstitut (DWI).

De Duitse wijnboeren proberen zich aan te passen aan een warmer klimaat. Daarvoor grijpen ze vaker naar druivenrassen die normaal met de zuidelijker gelegen regio’s van Europa worden geassocieerd. Uit het rapport van het Deutsches Weininstitut blijkt dat wijnproducenten in Duitsland de teelt van de van Chardonnay-druif, die doorgaans met de Franse Bourgogne wordt geassocieerd, het voorbije jaar met 138 hectare hebben uitgebreid. Tegelijkertijd werd het areaal van de vroegrijpe variëteit Müller-Thurgau verkleind.

Nu de klimaatverandering warmere groeiseizoenen met zich meebrengt, opteren Duitse wijnmakers steeds vaker voor het aanplanten van Franse druiven, die voordien in hun wijngaarden weinig succes kenden. Daarnaast wordt ook meer geopteerd voor nieuwe rassen die bestand zijn tegen schimmelziekten en die gedijen in warme en vochtige omstandigheden. De gemiddelde jaartemperatuur in Duitsland is sinds de jaren zeventig van de voorbije eeuw met ongeveer 2 graden Celsius gestegen.

Het totale wijnareaal dat in Duitsland met de Chardonnay-druif is aangeplant, is het voorbije jaar met 4,7 procent tot 3.050 hectare gestegen. Dat is bijna een verdubbeling ten opzichte van tien jaar geleden. Sauvignon Blanc is een andere druif voor witte wijn die bij de Duitse producenten populair blijkt. Dat areaal heeft de voorbije tien jaar meer dan verdubbeling tot 2.054 hectare laten optekenen.

Ondertussen hebben wijnbouwers percelen Müller-Thurgau gerooid. Müller-Thurgau was bij de Duitse producenten van witte wijnen lange tijd de meest populaire druif. Riesling kwam slechts op de tweede plaats. Het areaal Müller-Thurgau daalde vorig jaar met 2,1 procent tot 10.511 hectare. Dat is minder dan de helft van de totale oppervlakte die in het midden van de jaren negentig van de voorbije eeuw met deze variëteit werd beplant. De Duitse witte wijnen hadden eind vorig jaar in totaal een areaal van 71.423 hectare. Dat betekende nagenoeg een status-quo tegenover het jaar voordien.

Verschuiving

Bij de Duitse rode wijnen werd het gebied van de Merlot-druif het voorbije jaar met 3,2 procent uitgebreid tot 96 hectare. Daarmee gaat de Merlot-druif in tegen de algemene trend. Het totale areaal voor Duitse rode wijnen kende het voorbije jaar immers een inkrimping met 1,4 procent tot 31.872 hectaren. De Duitse wijnmakers volgen daarmee de verschuiving bij de consumenten, die vaker voor witte wijn opteren.

“De toename van de nieuwe robuuste druivenrassen en van de zuidelijke rassen in de rode wijnsector toont dat de Duitse wijnbouwers zich steeds meer aanpassen aan de uitdagingen van de klimaatverandering”, merkte Monika Reule, operationeel directeur van het Duitsche Weininstitut, op.

In de rangschikking van de grootste wijnproducenten staat Duitsland – na Italië, Frankrijk en Spanje – op een vierde plaats. De Duitse wijnproductie daalde het voorbije jaar met 9,8 procent tot 7,75 miljoen hectoliter. De voorbije vijftien jaar werd slechts twee keer een lagere productie gemeld. Volgens experts moet de productiedaling worden toegeschreven aan voorjaarsregens, meeldauw en evenals extreme weersomstandigheden zoals late vorst en hagel.

Het totale wijnbouwareaal in Duitsland daalde vorig jaar met 0,4 procent tot 103.295 hectare. Die inkrimping moest worden gekoppeld aan een inkrimping van de oppervlaktes rode druiven. Witte wijndruiven namen 69 procent van het totale oppervlak in beslag. Dat aandeel kent sinds 2006 een jaarlijkse toename. In 2006 vertegenwoordigden witte druiven in Duitsland immers 63 procent van het totale Duitse wijnbouwareaal.

Meer over dit onderwerp:

• Italiaanse wijnsector kiest vaker voor inheemse druivensoorten
• Belgische wijnproductie het voorbije jaar bijna twee derde gedaald
• Pompeï wil wijntraditie van het oude Rome laten herleven
• Klimaatverandering creëert in Engeland nieuwe wijngebieden
• Europese Commissie wil alcoholvrije wijnen promoten
• Wijnbouwers Nieuw-Zeeland leggen grotere nadruk op duurzaamheid
• Diekirch krijgt na dertig jaar opnieuw wijnproductie
• Wijnproductie moet zijn ecologische voetafdruk verminderen
• Italië kroont zich opnieuw tot grootste wijnproducent van de wereld
• Beaujolais wil productie van witte wijn verdrievoudigen

Japanse whisky moet een geografische naamsbescherming krijgen. Dit moet namaak en verwarring bij de consument tegengaan. Dat heeft de Japan Spirits & Liqueurs Makers Association (JSLMA) bekend gemaakt. Tevens werd een nieuw logo gelanceerd om authentieke Japanse whisky gemakkelijker te kunnen herkennen.

De Japanse drankensector probeert al langer om whisky die door binnenlandse distilleerderijen wordt geproduceerd, te onderscheiden van dranken die in bulk uit Canada of Schotland worden geïmporteerd en vervolgens als een Japans product wordt geëtiketteerd. De vereniging kondigde in 2021 voor de eerste keer plannen aan om het probleem aan te pakken. Toen al werden een aantal maatregelen aangekondigd om de Japanse whisky beter te beschermen.

Net zoals bij Schotse whisky, moest volgens de nieuwe regels Japanse whisky voor 100 procent in Japan gedistilleerd, gerijpt en gebotteld zou moeten zijn. Deze regels zijn in april 2024 van kracht geworden, met grote namen in de Japanse whisky, waaronder Suntory, die de nieuwe regels steunden. De etiketteringsnormen waren echter niet wettelijk bindend en alleen leden van de Japan Spirits & Liqueurs Makers Association moesten zich aan de regels houden. Partijen die zich niet bij de organisatie hadden aangesloten, bleven daardoor nog steeds vrij om te doen wat ze willen.

Daarom gaat de JSLMA nu een stap verder en probeert Japanse whisky een geografische naamsbescherming te bezorgen. De organisatie betoogde met de Japanse nationale belastingdienst te zullen overleggen over het vastleggen van de normen voor het productieproces en de kwaliteit van de Japanse whisky.

Daisuke Tsukahara, voorzitter van JSLMA, merkte op dat de richtlijnen zijn opgesteld om de reputatie van de categorie te beschermen en de verwarring bij de consumenten aan te pakken. “Maar ondanks deze inspanningen vinden we helaas nog steeds veel producten die misleidend als Japanse whisky zijn geëtiketteerd”, benadrukte Tsukahara. Hij voegde eraan toe te hopen dat de huidige normen door een geografische naamsbescherming versterkt zouden kunnen worden.

Japanse whisky’s die door de leden van de JSLMA worden geproduceerd, zullen ook het nieuwe logo dragen. De organisatie heeft een handelsmerk voor het logo ingediend bij het Japanse octrooibureau en koestert plannen om soortgelijke aanvragen in te dienen op internationale markten.

Meer over dit onderwerp:

• Suntory wil zijn wereldwijde whisky-portfolio herschikken
• In 2033 haalt Japanse whisky een jaaromzet van 7,3 miljard dollar
• Invoerheffingen Trump vormen grote bedreiging voor whiskytoerisme
• Amerikaans invoertaksen betekenen zware slag voor Schotse whisky
• Indiase invoer van whisky toont toenemende diversiteit
• Suntory kondigt verhoging whiskyprijzen aan
• Uitvoer Schotse whisky naar China kent sterke terugval
• Brazilië blijkt belangrijk centrum voor namaak van Schotse whisky
• GlenAllachie (Moray) beste single malt whisky van de wereld
• India wordt steeds meer een grootmacht in productie whisky

De Oostenrijkse stad Salzburg heeft zijn exclusieve claim op de beroemde Mozartkugeln verloren. De producent van het lokale snoep, dat als één van de belangrijkste merchandising-artikelen van de geboortestad van Wolfgang Amadeus Mozart wordt bestempeld, is immers failliet. Hierdoor moest de lokale productie van de Mozartkugeln eind vorig jaar worden stopgezet.

De Mozartkugeln, gevuld met marsepein, pistache en nougat, wordt in Salzburg sinds het einde van de negentiende eeuw geproduceerd. Fabrikant Salzburg Schokolade produceerde in de buitenwijk Grödig jaarlijks 57 miljoen Mozartkugeln. Eind vorig jaar werd echter het faillissement van Salzburg Schokolade gemeld. De productie moest worden stopgezet. Hierdoor verloren ook 65 werknemers hun baan. De vakbond Pro-Ge wees er daarbij op dat de fabriek het hart van de regio was en verantwoordelijk was voor een product dat over de hele wereld werd uitgevoerd.

De Mozartkugeln zijn voor Salzburg een belangrijke toeristische attractie. – Foto: Pixabay/Jutta Zeisset

Er zijn weliswaar veel gelijkaardige producten op de markt, maar aangevoerd wordt dat alleen de authentieke Mozartkugel in Salzburg werd geproduceerd. Ondanks de lokale afkomst, is de licentie voor de chocolade al enkele jaren in handen van het Amerikaanse conglomeraat Mondelez International. Het concern benadrukt binnen zijn regionale netwerk naar een nieuwe locatie voor de productie van de Mozartkugeln te zullen zoeken. Daarbij wordt volgens insiders vooral gekeken naar Tsjechië, waar van lagere productiekosten zou kunnen worden geprofiteerd.

Salzburg Schokolade verkeerde al langer, onder meer door de hoge cacaoprijzen, in financiële moeilijkheden. De voorbije drie jaar werden herhaaldelijke pogingen ondernomen om het bedrijf te redden, maar die hebben uiteindelijk geen oplossing gebracht. Het feit dat de Mozartkugeln voortaan wellicht buiten Oostenrijk zullen worden geproduceerd, roept bij verschillende partijen negatieve reacties op. Volgens een aantal waarnemers staat het buiten kijf dat de Mozartkugel onlosmakelijk met de Oostenrijkse identiteit is verbonden. Sommigen vergelijken de chocolade zelfs met de film The Sound of Music als een wereldwijde culturele ambassadeur voor Oostenrijk.

Niet verloren

De identiteit van Salzburg, met iets meer dan 150.000 inwoners de vierde grootste stad van Oostenrijk, is onlosmakelijk met Mozart verbonden. Die connectie lokt elk jaar tienduizenden buitenlandse toeristen naar de Oostenrijkse stad en betekent dus een belangrijke bron van inkomsten.

Mozart zelf had een ambivalente relatie met zijn geboortestad. Hij bestempelde de stad vaak als een saai, provinciaals en benauwend oord. Uiteindelijk verhuisde als twintiger naar de meer kosmopolitische hoofdstad Wenen, waar hij een groter commercieel succes kende. Constanze Weber, de weduwe van de componist, verhuisde uiteindelijk terug naar Salzburg. Daar zou ze een belangrijke rol hebben in het behoud van de nalatenschap van Mozart.

Salzburger Schokolade begon in 1948 met de productie van Mozartkugeln in Grödig. Sindsdien zouden er in de fabriek ongeveer vijf miljard Mozartkugeln zijn geproduceerd. Een deel van het machinepark is inmiddels al verkocht en zou vooral een nieuwe bestemming buiten Europa vinden. Over de toekomst van de fabrieksgebouwen is er weinig zekerheid. De site van Salzburger Schokolade is immers in een woongebied gelegen. Een omschakeling naar een andere industriële activiteit is in een dergelijke omgeving niet toegelaten.

Insiders wijzen er echter op de Salzburger Schokolade niet de oorspronkelijke producent van de Mozartkugeln is. Daarvoor wordt verwezen naar banketbakker Paul Fürst, die het snoepgoed in 1890 voor de eerste keer zou hebben verkocht. Bakkerij Fürst is in Salzburg nog altijd operationeel en wordt inmiddels door de vijfde generatie van de familie geleid. Bij Fürst kan dan ook nog steeds de Original Salzburg Mozartkugel worden gevonden. Hoewel de exclusiviteit lijkt te verdwijnen, blijft de productie van de Mozartkugel dan ook minstens gedeeltelijk in Salzburg verankerd.

Meer over dit onderwerp:

• Chocoladesector vreest voor tegenvallende oogst in Ivoorkust
• Oostenrijk koploper in promotie duurzaam toerisme
• Zomers luxetoerisme Wenen, Salzburg en Innsbruck boekt records
• Oostenrijks toerisme komt heel dicht bij absolute recordcijfers
• Oostenrijk schenkt musical The Sound of Music een eigen museum

Een goede toegang tot regionale markten is cruciaal voor een grotere diversiteit in het lokale voedingsaanbod. Dat blijkt uit een studie van wetenschappers aan de Universität Bonn in Duitsland, gebaseerd op een enquête bij nagenoeg 90.000 huishoudens in de Afrikaanse landen Ethiopië, Malawi, Niger, Nigeria, Tanzania en Oeganda, waarvan het grootste gedeelte uit kleine boeren bestond.

“Een uitgebalanceerd dieet is belangrijk om honger en ondervoeding te verminderen”, benadrukt onderzoeksleider Matin Qaim, professor landbouweconomie aan het Zentrum für Entwicklungsforschung van de Universität Bonn. “Wetenschappers pleiten er daarom vaak voor dat kleine boeren in landen met lage en matige inkomens zoveel mogelijk verschillende soorten voedsel voor eigen consumptie moeten proberen te produceren. Maar deze aanbeveling moet toch enigszins in twijfel worden getrokken.”

“Een goede toegang tot regionale markten blijkt immers belangrijker dan boeren die een grote verscheidenheid aan gewassen op hun eigen kleine boerderij verbouwen”, zeggen de onderzoekers nog. “Beter functionerende markten vergroten de verscheidenheid van voedingsmiddelen die lokaal beschikbaar zijn. Dit komt ten goede aan de hele bevolking.”

Toegankelijke markten vormen in Afrika een belangrijke pijler van de voedselzekerheid. – Foto: Pixabay/Albrecht Fietz

Een onevenwichtig dieet is slecht voor de gezondheid, maar het menu van vele mensen in de wereld – vooral in armere landen – vertoont een aanzienlijk gebrek aan variatie. “Dit geldt vooral voor huishoudens met kleine boerderijen, die wereldwijd het grootste deel van de ondervoede bevolking vormen”, benadrukken de Duitse onderzoekers. “Een mogelijke oplossing voor dit probleem is dat deze boeren zoveel mogelijk verschillende soorten voedsel voor eigen consumptie verbouwen. Maar men moet zich afvragen of deze maatregel echt efficiënte resultaten oplevert en er mogelijk betere alternatieven zouden kunnen staan.”

De analyse toonde aan dat boeren die een diverser scala aan gewassen en dieren op hun boerderijen produceerden, hierdoor inderdaad een evenwichtiger dieet hadden. “Dit had echter slechts een gering effect”, benadrukken de wetenschappers. “Kleinschalige landbouwproductie in Afrika is sowieso al heel divers. Het is belangrijker om een ??goede toegang tot lokale en regionale markten te garanderen dan de diversiteit op elke individuele boerderij verder te verbeteren. Deze markten stellen boeren niet alleen in staat om hun overtollige voedsel te verkopen, maar ook om het voedsel te kopen dat ze missen.”

Uit een analyse van het voedsel dat door huishoudens van de landbouwers wordt geconsumeerd, bleek dat markten in de meeste gevallen tegenwoordig al belangrijker zijn voor een gezond dieet dan de eigen voedselproductie van de boeren. Gemiddeld vertegenwoordigde de eigen productie slechts ongeveer een derde van het voedsel dat door de betrokken huishoudens werd geconsumeerd. Naarmate de huishoudens zich dichter bij een lokale markt bevonden, werd hun dieet verrijkt met aangekocht voedsel. Dit gold voor alle zes de landen die in het onderzoek waren betrokken.

Versterking infrastructuur

“Het onderzoek toonde aan dat toegang tot lokale en regionale markten van vitaal belang is voor een dieet van goede kwaliteit,” betogen de onderzoekers. “Er is in veel gebieden echter nog steeds een gebrek aan geschikte infrastructuur. De wegen naar de markt zijn vaak zo slecht dat de reis lang duurt en sommige producten bederven of onderweg beschadigd raken.”

De onderzoekers adviseren om niet alleen de nadruk te leggen op een verbetering van de diversiteit op de velden van boeren, maar vooral op een versterking van de infrastructuur, zodat de bevolking een betere toegang tot de markten krijgt. “Indien het assortiment producten dat door een individuele boer wordt verbouwd te divers is, kan zelfs een nadelig effect worden ervaren”, stippen de onderzoekers aan. 

“Elk gewas heeft immers zijn eigen behoeften en vereist een specifieke expertise”, beklemtonen de wetenschappers. “Het is beter om zich te richten op de type gewassen die bijzonder goed gedijen in de lokale omstandigheden en vervolgens overtollig voedsel te verkopen. Tegelijkertijd is het zeker zinvol om de gewassen tot op zekere hoogte te diversifiëren, zowel vanuit een milieuoogpunt als om de risico’s voor boeren te verminderen.”

“Het is echter zeker niet nodig dat elke kleine boerderij zelf alle producten verbouwt die nodig zijn voor een gezond dieet”, zegt Matin Qaim. “Het is voldoende dat er in de hele regio een voldoende groot assortiment aan voedsel wordt geproduceerd. Lokale huishoudens kunnen dan immers voedseldiversiteit op markten kopen. Door voedsel te verhandelen, wordt ook arbeidsdeling mogelijk. Dit is niet alleen een belangrijk hulpmiddel om het dieet van mensen te verbeteren, maar draagt ??ook bij tot de algehele economische ontwikkeling van een regio.”

Meer over dit onderwerp:

• Wereldwijde voedselbevoorrading door oorlog in Oekraïne verstoord
• Aantal wilde plantensoorten kunnen geselecteerd worden voor domesticatie
• Plantages hebben een cruciale rol in duurzame ontwikkeling
• Overstap op andere teelten kan duurzaamheid Chinese landbouw ondersteunen
• Emissietaks op voedsel kan ecologische voetafdruk landbouw verminderen

Het concept van luxe in de voedingssector heeft een diepgaande transformatie ondergaan. Items die ooit als een exclusief product voor de rijken werden beschouwd – champagne, foie gras en truffels – zijn steeds toegankelijker geworden. Dat zegt Nathalie Louisgrand, professor Franse gastronomie aan de Grenoble École de Management (GEM). Maar ondanks deze democratisering behoudt volgens Louisgrand een gedeelte van deze luxeproducten nog altijd een exclusief karakter.

“Van oudsher zijn feestelijke gerechten zoals champagne, foie gras of truffels symbolen van luxe”, voert Nathalie Louisgrand aan. “Ze hebben een hoge symbolische waarde, vaak gekoppeld aan verfijnde gerechten en speciale gelegenheden zoals Kerstmis of verjaardagen. In tegenstelling tot persoonlijke luxeartikelen zoals horloges of handtassen, wordt luxevoedsel inherent gedeeld, waardoor momenten van collectief genot ontstaan, zoals het genieten van goede wijn met vrienden.”

Prijzen voor kaviaar variëren van 1.600 euro tot meer dan 30.000 euro per kilogram. – Foto: James Hills

“Luxevoedsel is een relatief en subjectief concept, dat verandert in de loop van de tijd, geografie en sociale klassen”, merkt Louisgrand op. “Zoals Vincent Marcilhac opmerkt in zijn boek Le Luxe Alimentaire, kunnen producten die in het ene tijdperk als luxueus werden beschouwd, in een ander tijdperk alledaags worden. Zo was suiker in het middeleeuwse Europa een zeldzaam en duur product, gereserveerd voor de rijken. Op dezelfde manier was kreeft, nu een luxe delicatesse, een goedkoop voedsel voor de armen in het Amerika van de negentiende eeuw, voordat de komst van de spoorwegen het product transformeerde in een gewild luxeartikel.”

In Frankrijk blijft luxe voedsel een bloeiende sector. In 2021 genereerde de Franse gastronomie 49 miljard euro aan inkomsten, terwijl wijnen en sterke drank een omzet van 77 miljard euro realiseerde. De markt voor fijne levensmiddelen, twee jaar geleden gewaardeerd op 9 miljard euro, blijft groeien, met meer dan 5.300 speciaalzaken in het hele land en veelbelovende groeivooruitzichten.

Industrialisatie en distributie

De afgelopen jaren hebben luxe voedingsmiddelen volgens Louisgrand een opmerkelijke transformatie ondergaan. “Deze producten zijn toegankelijker geworden voor het grote publiek”, verduidelijkt ze. “Deze democratisering is grotendeels aangestuurd door de industrialisatie en de diversificatie van distributiekanalen, die de beschikbaarheid en betaalbaarheid van deze producten hebben veranderd.”

De industrialisatie van de voedselproductie heeft de toegang tot items die traditioneel als luxegoederen werden beschouwd, aanzienlijk uitgebreid. “Gemechaniseerde processen maken nu de massaproductie van goederen zoals foie gras mogelijk, waarvoor historisch gezien arbeidsintensieve methoden nodig waren”, werpt Louisgrand op. “Deze verschuiving heeft de output dramatisch verhoogd, waardoor de kosten van zowel de productie als de detailhandel zijn verlaagd. Als gevolg hiervan is foie gras betaalbaarder en breder verkrijgbaar geworden, waardoor een bredere consumentenbasis wordt aangetrokken.”

De manieren waarop luxe voedingsmiddelen de consumenten bereiken, hebben eveneens een evolutie gekend. “Vroeger waren artikelen zoals truffels en kaviaar beperkt tot speciaalzaken, maar nu zijn ze algemeen verkrijgbaar in reguliere verkooppunten, waaronder grote ketens zoals Carrefour en discountwinkels zoals Lidl”, betoogde Louisgrand. “Deze producten zijn ook steeds toegankelijker via online platforms en postorderdiensten, die zich richten op instapklanten via privatelabels en industriële merken.”

“Dit uitgebreide distributienetwerk heeft een cruciale rol gespeeld bij de normalisering van luxe voedingsmiddelen en hun beschikbaarheid tegen concurrerende prijzen. Tegenwoordig worden iconische luxe voedingsmiddelen zoals champagne, foie gras en gerookte zalm vooral gedistribueerd via supermarkten en hypermarkten.”

“Kaviaar vormt van deze trend een perfectie illustratie”, geeft Louisgrand nog aan. “Voorheen was dit product voorbehouden aan een kleine elite, maar sinds de uitbraak van de covid-pandemie is de verkoop met 90 procent gegroeid. Frankrijk is daarbij dankzij de Siberische steur-aquacultuur de derde grootste producent van de wereld geworden. De uitdaging voor de sector ligt in verdere democratisering, waarbij kaviaar van de betere kruideniers naar de dagelijkse supermarkt wordt verplaatst.”

Beleving

De onderzoekster merkt wel op dat luxe voedingsmiddelen ondanks die democratisering hun aantrekkingskracht niet hebben verloren. “Voor de rijken ligt het onderscheid nu in zeldzaamheid en prijs”, verduidelijkt Louisgrand. “Terwijl Baerii-kaviaar ongeveer 1.600 euro per kilogram kost, kan de prijs voor Almas-kaviaar – een zeldzame delicatesse van albino-beluga-steur – tot meer dan 30.000 euro per kilogram oplopen. Op dezelfde manier halen Alba-witte truffels prijzen die tien keer hoger liggen dan Périgord-zwarte truffels, waarbij bedragen tot 6.000 euro per kilogram niet zeldzaam zijn. Champagneprijzen variëren van 15 euro in supermarkten tot meer dan 10.000 euro voor een fles Dom Pérignon.”

Een andere manifestatie van luxe is volgens Louisgrand de ervaringsdimensie, waarbij een meerwaarde wordt gecreëerd door het genieten van hoogwaardige lokale producten op hun plaats van herkomst. “De consumptie van een fijne Bourgognewijn op een wijngaard, geleid door het verhaal van de producent, transformeert een maaltijd in een onvergetelijke, emotionele ervaring”, stipt de wetenschapster aan. “Deze emotionele luxe onderstreept de waarde van authenticiteit. Bovendien neemt culinaire luxe vaak de vorm aan van het proeven van een lokaal product van hoge kwaliteit op de plaats van herkomst. De authenticiteit die aan deze gelokaliseerde producten wordt geassocieerd, draagt ??bij aan hun waargenomen waarde.”

“Het genieten van een uitzonderlijke Bourgondische grand cru met een uitzicht over de wijngaarden waar de druiven zijn gerijpt, na een rondleiding door het landgoed met de wijnmaker die zijn verhaal deelt, tilt de ervaring naar een hoger niveau. Het moment – uniek, emotioneel en rijk aan zintuiglijke details – wordt buitengewoon. Dit fenomeen kan worden beschreven als emotionele luxe.”

“De voorbije decennia hebben de stijgende levensstandaarden van de middenklasse luxe tot op zekere hoogte gedemocratiseerd”, besluit Louisgrand. “Voor een deel van de bevolking blijft luxe voeding echter de uitzonderlijke, dure en vaak diep emotionele beleving.”

Meer over dit onderwerp:

• Verkoop van champagne het voorbije jaar verder gedaald
• Jongeren dragen toenemende interesse in kaviaar
• Export Ierse voeding en drank bereikt nieuw record
• Wereldwijde voedselprijzen zijn vorig jaar 2 procent gedaald
• Italiaanse witte truffel wordt door klimaatverandering bedreigd

In de Verenigde Staten gaat de sector van de ambachtelijke brouwerijen door een pijnlijke periode van rationalisatie. Dat heeft Bart Watson, hoofdeconoom van de Amerikaanse Brewers Association, gemeld. De sectororganisatie maakt daarbij gewag van een vertraagde groei en een voortdurende verbetering van het aanbod.

“Er zijn verschillende redenen voor de uitdagingen waarmee de sector wordt geconfronteerd”, benadrukt Bart Watson. “In de eerste plaats moet er een vertraging van de vraag worden vastgesteld. Er is niet langer sprake van een exponentiële groeifase, zoals dat in de jaren negentig van de voorbije eeuw en het eerste decennium van deze eeuw het geval was. De sector moet nu daarentegen met een inkrimping rekening houden. Ambachtelijke brouwers verkochten het voorbije jaar 1 procent minder bier dan het jaar voordien, al moet daarbij wel worden opgemerkt dat de totale Amerikaanse biermarkt tegelijkertijd een inkrimping met 5,1 procent diende te melden.”

Daarnaast moet volgens Watson worden vastgesteld dat retailers en distributeurs hun aanbod proberen te vereenvoudigen. “Consumenten zijn misschien voortdurend op zoek naar nieuwe smaken, innovaties en ideeën, maar retailers en distributeurs gaan de tegenovergestelde kant uit.” Tenslotte wijst Watson op de concurrentie met andere drankencategorieën. Daarbij wijst hij vooral naar de kant-en-klare alcoholische dranken, die opnieuw de aandacht van retailers en distributeurs trekt en minder ruimte laat voor ambachtelijk bier.”

In de Verenigde Staten zijn momenteel 9.726 ambachtelijke brouwerijen operationeel. – Foto: Pixabay/Marcelo Ikeda Tchelão

“Gegevens voor het hele jaar moeten nog worden vrijgegeven, maar de eerste schattingen suggereren dat de daling zal aanhouden”, geeft Watson aan. “Tijdens de eerste helft van dit jaar is er sprake van een productiedaling met ongeveer 2 procent. Tijdens het derde kwartaal lijkt er nog van een verdere inkrimping sprake te zijn geweest. Dit suggereert dat de uiteindelijke jaarcijfers zwakker zullen uitvallen dat de ramingen die halverwege het jaar werden gemaakt.”

“De omstandigheden waarmee de brouwers momenteel worden geconfronteerd, zijn zeker uitdagend en hebben ertoe geleid dat sommige bedrijven de moeilijke beslissing hebben genomen om hun deuren voorgoed te sluiten”, betoogde Matt Gacioch, analist bij de Brewers Association. “De recentste jaren zijn er ook minder nieuwe brouwerijen geopend dan het voorbije decennium. Toch zijn ambachtelijke brouwers van nature een optimistische groep. De bedrijven die open blijven, presenteren steeds nieuwe manieren om hun bestaande klanten te bedienen en nieuwe consumenten aan te trekken. Het succesvol runnen van een klein bedrijf is zelden een gemakkelijke opgave, maar de toewijding, innovatie en passie van de ambachtelijke brouwers zorgen ervoor dat de industrie op een sterke toekomst kan blijven rekenen.” 

Aanpassingsvermogen

Met zoveel variabelen in het spel is het moeilijk om de toekomst van de categorie op langere termijn te voorspellen. “Vast staat echter dat de sector met veranderingen zal worden geconfronteerd”, voert Gaciach aan. “Om succes te kunnen blijven boeken, zullen de ambachtelijke brouwers bereid moeten zijn om zich aan te passen. “Rekening houdend met een onzekere toekomst voor de sector, die onder meer met potentiële tarieven en veranderende dieetrichtlijnen kunnen worden geconfronteerd, moet gesteld worden dat de uitdagende omstandigheden nog minstens enige tijd zullen aanhouden.”

“Ambachtelijke brouwers hebben de voorbije periode echter het vermogen getoond zich te kunnen aanpassen aan de uitdagingen die werden opgeworpen. “Ondanks de tegenwind heeft de verkoop van de ambachtelijke brouwers slechts een lichte daling moeten melden, terwijl hun aandeel op de totale biermarkt is gestegen. We verwachten dat de ambachtelijke brouwers hun vindingrijkheid zullen blijven aanwenden om moeilijke tijden te doorstaan ??en opnieuw goed gepositioneerd zullen zijn voor groei wanneer de omstandigheden het toelaten.”

“Het voorbije jaar was voor de sector een uitdagende periode, waarbij de ambachtelijke brouwers met stijgende kosten worden geconfronteerd, terwijl retailers en distributeurs die hun aanbod willen vereenvoudigen. Volgend jaar zal die onzekerheid wellicht blijven aanhouden. Mogelijk worden aan de bestaande uitdagingen ook een aantal heffingen toegevoegd, samen met de mogelijkheid dat er dieetrichtlijnen voor alcoholische dranken worden uitgevaardigd. De marktdruk zal wellicht tot een grotere consolidatie in de hele sector leiden.”

De impact van de covid-pandemie op de sector kan volgens de Brewers Association niet worden onderschat. “De sector bestaat per definitie uit kleine bedrijven”, wordt er opgemerkt. “De ambachtelijke brouwers behoren tot de meest kwetsbare ondernemingen. Veel producenten zijn afhankelijk van taprooms en de horeca, die tijdens het hoogtepunt van de pandemie verplicht waren om te sluiten.”

In 2019 telden de Verenigde Staten 8.419 ambachtelijke brouwerijen. De productie van de sector lag dat jaar 4 procent hoger dan het jaar voordien, waarbij de ambachtelijke brouwerijen op de totale Amerikaanse biermarkt een aandeel van 13,6 procent hadden. De totale Amerikaanse biermarkt kende dat jaar een inkrimping met 2 procent tegenover het jaar voordien. In 2020  werd de markt geconfronteerd met de covid-pandemie, maar toch werden er 8.921 ambachtelijke brouwerijen geteld. De gezamenlijke productie viel echter met 9 procent terug. Ook het aandeel van de sector op de totale Amerikaanse biermarkt kromp tot 12,3 procent in. De totale Amerikaanse biermarkt kende een terugval met 3 procent.

De heropleving van de economie in 2021 zorgde er ook voor dat de sector van de Amerikaanse ambachtelijke brouwerijen een nieuwe impuls kreeg. Er werden dat jaar 9.210 ambachtelijke brouwerijen geteld, waarbij een productietoename met 8 procent kon worden gemeld. Het aandeel van de sector op de totale Amerikaanse biermarkt liep verder op tot 13,1 procent. De totale Amerikaanse biermarkt kende dat jaar een groei met 1 procent. Het jaar 2022 was volgens de Brewers Association een periode van normalisering. Er werden 9.675 ambachtelijke brouwerijen geteld, maar hun gezamenlijke productie lag 2 procent lager dan het jaar voordien. Het aandeel van de sector in de totale Amerikaanse biermarkt steeg daarentegen verder tot 13,2 procent. De totale Amerikaanse biermarkt kende dat jaar een inkrimping met 3 procent.

Het voorbije jaar werden er in de Verenigde Staten 9.761 ambachtelijke brouwerijen geregistreerd. Hun gezamenlijke productie liep met 1 procent verder terug, maar hun aandeel op de totale Amerikaanse biermarkt steeg verder tot 13,6 procent. De totale Amerikaanse biermarkt liet een inkrimping met 5 procent noteren. Momenteel worden nog slechts 9.726 ambachtelijke brouwerijen geteld. Er werden 335 nieuwe producenten geregistreerd, maar 399 brouwers hebben daarentegen de deuren gesloten. “Ondanks de lichte daling van het aantal brouwerijen, blijven de sluitingen beperkt tot lage percentages.”

De Brewers Association benadrukt verder dat de ambachtelijke bierindustrie in de Verenigde Staten bijna 460.000 banen ondersteunt. “Daarmee vormt de sector een belangrijke stimulans voor de lokale economie”, betoogt de sectororganisatie. “Daarnaast kon worden vastgesteld dat ambachtelijk bier 77,1 miljard dollar bijdraagt aan de Amerikaanse economie.”

Uit het rapport van de Brewers Association blijkt verder dat de verkoop van alcoholvrij bier dit jaar een sterke toename heeft gekend. Tijdens de eerste tien maanden van het jaar was er daarbij sprake van een stijging met 30 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. 

Meer over dit onderwerp:

• Heineken wil in Dubai eerste grote brouwerij van Golfregio bouwen
• Pubs injecteren tijdens kerstperiode 3,3 miljard pond in Britse economie
• AB InBev wordt sponsor van de Club World Cup van de Fifa
• Aanwijzingen voor neolithisch rijstbier gevonden in China
• Lokaal karakter van ambachtelijke brouwer vaak cruciaal voor klantentrouw

De waarde van zeldzame Schotse whisky die op veilingen wordt verkocht, is dit jaar met 40 procent gedaald. Dat blijkt uit een rapport van investeringsbank Noble & Co. Volgens de analisten creëerden de oplopende prijzen van zeldzame whisky door een grote populariteit bij rijke investeerders de voorbije jaren wellicht een echte zeepbel, die nu echter blijkbaar is gebarsten.

Flessen Schotse whisky die tijdens de eerste drie kwartalen van dit jaar voor meer dan 1.000 pond werden verkocht, daalden met 34 procent in volume en met 40 procent in waarde. De cijfers markeren in waarde een versnelling ten opzichte van de daling met 7 procent die vorig jaar werd opgetekend.

De Schotse whisky gaat door een moeilijkere periode. – Foto: Pixabay/Felix Wolf

De analisten van Noble benadrukten dat een verzwakkende wereldeconomie na een periode van hoge inflatie de vraag naar dranken uit de hoogste marktsegmenten heeft onderdrukt. “De interesse in zeldzame single malts kende de voorbije periode – waarbij getracht werd de gevolgen van de voorbije financiële crisis op te vangen door lage tarieven en een kwantitatieve versoepeling bij de centrale bank – een sterke toename”, voert Duncan McFadzean, specialist voeding en drank bij Noble, aan. “Dit moedigde investeerde aan om rendementen in alternatieve productcategorieën te zoeken te zoeken.”

“Maar de periode van hoge inflatie en rentetarieven na de covid-pandemie heeft de vraag naar dure verzamelobjecten zoals zeldzame Schotse whisky uitgehold”, merkt McFadzean op. “De zeepbel waarin fijne en zeldzame Schotse whisky zo lang is verhandeld, is wellicht eindelijk gebarsten.”

Moeilijk ogenblik

Ook Jonny Fowle, drankenspecialist bij het veilinghuis Sotheby’s, maakte gewag van het einde van een tijdperk waarin bijna elke whisky-release in waarde steeg. “Maar vele zeldzame flessen die na 2020 op de markt werden gebracht, kregen vaak ten onrechte een hogere waardering mee. Oudere flessen die bij hun release daarentegen een redelijke prijs hadden gekregen, presteerden nog steeds uitstekend, al was ook daar een terugval te merken tegenover de pieken die in 2022 werden geregistreerd.”

“Een vijftigjarige Lalique van Macallan wordt op veilingen nog steeds voor ongeveer 50.000 pond verkocht”, betogen de analisten. “Die prijs ligt tien keer hoger dan de releasewaarde die in 2005 werd opgetekend. Een eerste editie van Bowmore, die in 1993 voor een bedrag van 100 pond werd gelanceerd, brengt nog steeds ongeveer 15.000 pond op.”

Fowle voegt eraan toe dat de stijgende veilingprijzen sinds 2017 producenten hebben aangemoedigd om de prijzen te verhogen om een ??deel van de waarde terug te winnen die verloren op de secundaire markt is gegaan. “Het is begrijpelijk dat men geen winst op tafel wenst te laten liggen”, verduidelijkt Fowle. “Dat is echter een kortzichtige benadering. Een dergelijke aanpak prijst de investeerders en drinkers uit de markt.”

De cijfers komen op een moeilijk moment voor de bredere Schotse whisky-industrie. Tijdens de eerste helft van dit jaar viel de export met 18 procent in waarde terug in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. In volume moest een achteruitgang met 10 procent worden geregistreerd. “De markt kende een sterke groei in de aanloop naar de covid-pandemie en kon zich van die dip in 2022 ook sterk herstellen,” stipt McFadzean aan. “De industrie hoopte een roaring twenties te kunnen beleven, maar werd uiteindelijk met een harde realiteit geconfronteerd.”

“De consumenten moesten met de oplopende kosten voor hun levensonderhoud afrekenen”, vervolgt de analist. “Daardoor moest er allerlei uitgaven worden bespaard. Dit leidde ook bij de producenten van Schotse whisky tot dalende volumes. Diverse grote merken moesten winstwaarschuwingen publiceren.”

McFadzean voegt eraan toe dat de grote vraag de voorbije jaren van Azië is verschoven naar de Verenigde Staten, waar een sterke economie de vraag naar premium whisky heeft aangewakkerd. De analist merkt op dat de dreiging van Amerikaanse sancties onder toekomstig president Donald Trump in evenwicht zou kunnen worden gebracht door een heropleving van de afzet in Azië. “Hongkong heeft weliswaar de invoerheffingen verlaagd, maar ook de Aziatische economieën, inclusief China, worstelen met moeilijkheden”, waarschuwt hij.

Meer over dit onderwerp:

• Exclusieve dranken dragen 1 miljard dollar bij tot wereldwijde economie
• Ierse whiskey-producent Waterford moet faillissement aanvragen
• Producent van Schotse ginmerk Bothy wil ook whisky produceren
• Glenturret zet productie op basis van geturfde mout stop
• Drankengroep Diageo start productie whisky in Chinese distilleerderij

In Spanje leggen steeds meer landbouwers zich toe op de teelt van pistachenoten. Met deze verschuiving probeert de Spaanse landbouwsector zich volgens experts aan de klimaatverandering, die in het Zuid-Europese land tot een steeds meer frequente en intense droogte leidt, aan te passen.

In Spanje blijken landbouwers steeds vaker van traditionele teelten zoals granen of druiven op alternatieven zoals pistachenoten aan te passen. “Twintig jaar geleden bestond onze oogst uit druiven en granen, net zoals bij de vorige generaties”, betoogde Miguel Angel Garcia, eigenaar van een boerderij in Manzanares in de centrale regio Castilla-La Mancha. “Maar die oogsten bleken niet meer rendabel. Als wij niet van teelt waren veranderd, hadden wij niet langer van onze boerderij kunnen leven.”

Spanje produceert inmiddels 9.000 ton pistachenoten per jaar. – Foto: Pixabay

Garcia koos er in 2007 voor om op de teelt van de pistachenoten over te schakelen. “Pistache is een lucratiever gewas, dat bovendien beter tegen de droogtes is bestand”, getuigde hij nog. Spanje is door die overstap inmiddels een van de grootste producenten van pistachenoten in de wereld geworden. Alleen de Verenigde Staten, Iran en Turkije kunnen een grotere oogst melden.

Pistachebomen zijn oorspronkelijk afkomstig uit het Midden-Oosten en zijn bijzonder geschikt voor het klimaat van Spanje en doorstaan ??hete, droge zomers en koude winters. Het areaal pistachenoten in Spanje beslaat inmiddels een oppervlakte van 79.000 hectare. Dat betekende bijna een vervijfvoudiging op zeven jaar tijd. De teelt is vooral geconcentreerd in regio’s zoals Castilla-La Mancha, Extremadura en Andalusië, ondanks de problemen van waterschaarste, die door de klimaatverandering nog worden verergerd.

Mario Gonzalez-Mohino, directeur van de sectororganisatie Pistacho Pro, zijn pistachenoten – die oorspronkelijk uit woestijngebieden komen – aan het veranderende klimaat in Spanje goed aangepast. “Met onophoudelijke nieuwe warmterecords wordt de veerkracht van het gewas steeds waardevoller”, benadrukte hij. Spanje produceert momenteel bijna 9.000 ton pistachenoten per jaar. Er worden echter volop nieuwe bomen geplant. Het duurt minstens zeven jaar voor die bomen hun eerste oogst opbrengen. De productie zal in de toekomst dan ook sterk toenemen.

De coöperatie Pistamancha, die meer dan vijftig telers vertegenwoordigt, investeert in nieuwe infrastructuur voor het sorteren, pellen en drogen van de pistachenoten. Daarmee wil de sector reageren op de sterke vraag op de markt. Uiteindelijk hoopt de coöperatie één miljoen kilogram per jaar te kunnen verwerken. “Ondanks de sterke groei van de sector heerst er weinig bekommernis over een mogelijke overproductie”, merken experts op. “De binnenlandse vraag ligt nog steeds hoger dan het aanbod. De verkoop van pistachenoten in Spanje steunt nog steeds vooral op import.”

Toenemende populariteit

Pistachenoten worden meestal gegeten als snacks, maar worden ook veel gebruikt bij de productie van taarten, snoep, ijs en cosmetica. Verder is het product een belangrijk ingrediënt van de keuken in het Midden-Oosten. De vrucht geniet wereldwijd een toenemende populariteit. 

Uit een trendanalyse van Google blijkt dat het aantal zoekopdrachten naar pistachenoten sinds 2019 met 60 procent is gestegen. Het trendplatform Tastewise geeft bovendien aan dat het aantal gesprekken over pistachenoten het voorbije jaar met 10 procent is toegenomen. Tegelijkertijd werd een groei van 15 procent gemeld bij de interesse in pistachenoten als ingrediënt. “Dit biedt voor fabrikanten, restauranthouders en kruideniers nieuwe opportuniteiten”, merken de experts op.

Mensen eten al minstens 300.000 jaar pistachenoten. De noten bevatten gezonde vetten, vezels en antioxidanten. Ook herbergen de noten essentiële voedingsstoffen die bijdragen tot gewichtsverlies en darmgezondheid. Lenny Chase, chief executive van het drankmerk CPG Rasa, betoogde daarbij dat de pistachenoten een groot potentieel hebben om gezondere producten te creëren. “Merken kunnen een sterk verhaal opbouwen over hun producten die op pistachenoten zijn gebaseerd”, beklemtoonde hij. “Daarbij kunnen consumenten best worden geïnformeerd over de specifieke gezondheidsvoordelen van pistachenoten.”

De Verenigde Staten zijn wereldwijd de grootste producent van pistachenoten. Het land vertegenwoordigde vorig jaar 54 procent van de wereldwijde productie, gevolgd door Turkije (27 procent) en Iran (14 procent). Naast Spanje zijn verder ook Syrië en Griekenland belangrijke producenten van pistachenoten.

Meer over dit onderwerp:

• Europese Unie noteert record invoer pistachenoten
• Voedselzekerheid door ecologische uitdagingen bedreigd
• Vele toxische producten gevonden in voedselverpakkingen
• Nieuwe technologie biedt betere controle op melkkwaliteit
• Runderteelt kan emissies met 30 procent verminderen