Het halveren van voedselverspilling kan de uitstoot van broeikasgassen verminderen en kan een belangrijk instrument zijn om de ondervoeding te helpen bestrijden. Dat blijkt uit een rapport van de Organisation for Economic Cooperation and Development (Oecd) en de Food & Agriculture Organization (FAO) van de Verenigde Naties. Opgemerkt wordt dat een halvering van de voedselverspilling wereldwijd 153 miljoen mensen tegen ondervoeding zou kunnen beschermen.

Ongeveer een derde van het voedsel dat wereldwijd voor menselijke consumptie wordt geproduceerd, gaat verloren of wordt verspild. “Dat verlies leidt tot nutteloze emissies van broeikasgassen, terwijl er tegelijkertijd minder eetwaren beschikbaar zijn voor mensen die met ondervoeding worden geconfronteerd”, wordt in het rapport aangevoerd.

Een vermindering van de voedselverspilling kan vooral populaties met lage inkomens ten goede komen. – Foto: FAO/Giulio Napolitano

“In 2033 zou het aantal calorieën dat verloren gaat of verspild wordt – tussen het moment dat producten de boerderij verlaten en het moment dat de producten de winkels en huishoudens bereiken – meer dan twee keer groter kunnen zijn dan het aantal calorieën dat momenteel jaarlijks in landen met lage inkomens wordt geconsumeerd.”

De onderzoekers merken op dat een halvering van de verspilling van voedsel het potentieel heeft om tegen het einde van dit decennium de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen in de landbouw met 4 procent te verminderen. De landbouw, bosbouw en ander landgebruik zijn verantwoordelijk voor ongeveer een vijfde van de uitstoot van broeikasgassen die door mensen wordt veroorzaakt. Tegelijkertijd zou een oplossing worden geboden voor 153 miljoen die aan ondervoeding lijden. “Dit doel vertegenwoordigt een bijzonder ambitieuze bovengrens en zou bij zowel consumenten als producenten substantiële veranderingen vereisen”, voert het rapport nog aan.

Duurzame ontwikkeling

De lidstaten van de Verenigde Naties hebben zich verplicht, als onderdeel van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, om voedselverspilling per hoofd van de bevolking tegen het einde van dit decennium met 50 procent te verminderen. Er is in de hele productieketen echter geen wereldwijde doelstelling voor de vermindering van de voedselverspilling.

De voorbije drie jaar vertegenwoordigden groenten en fruit meer dan de helft van het verloren en verspilde voedsel. Dat wordt in de hand gewerkt door de extreem bederfelijke aard en relatief korte houdbaarheid van deze producten. Op de tweede plaats volgen granen, die meer dan een kwart van de voedselverspilling zullen vertegenwoordigen.

De Food & Agriculture Organization verwacht dat eind dit decennium ongeveer 600 miljoen mensen wereldwijd honger zullen lijden. “Maatregelen om het verlies en de verspilling van voedsel tegen te gaan, zouden de voedselinname wereldwijd aanzienlijk kunnen verhogen”, wordt in het rapport opgemerkt. “Een kleinere verspilling zou er immers voor zorgen dat er meer voedsel beschikbaar komt en de prijzen dalen, waardoor bevolkingsgroepen met een laag inkomen een grotere toegang tot voedsel zou kunnen krijgen.”

Een halvering van de voedselverspilling tegen eind dit decennium, zou volgens de onderzoekers de voedselinname in landen met een laag inkomen met 10 procent kunnen opdrijven. Voor landen met een lager middeninkomen en een hoger middeninkomen zou er van een toename met respectievelijk 6 procent en 4 procent sprake zijn.

Meer over dit onderwerp:

• Strijd tegen wereldwijde ondervoeding gaat niet snel genoeg
• In 59 landen is er nog altijd van een acute hongersnood sprake
• Geweld brengt voedselproductie in Haïti in gevaar
• Armste landen blijven vaak afwezig in onderzoek naar agrifoods
• Extreme honger in Gaza zal zich ook bij volgende generaties laten voelen

Tijdens de eerste zes maanden van dit jaar hebben de Franse champagneboeren ongeveer 106,7 miljoen flessen verkocht. Dat betekende een daling met 15 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. Dat blijkt uit een rapport van het Comité Champagne. Klanten blijken minder snel geneigd om geld te willen uitgeven aan luxegoederen aan luxegoederen. Om de sector te beschermen, wil het Comité Champagne de totale productie dit jaar beperken.

Om de producenten van champagne te beschermen tegen verdere verliezen, is de maximale opbrengst van geoogste druiven voor dit jaar vastgesteld op 10.000 kilogram per hectare, tegenover 11.400 kilogram per hectare vorig jaar. De huidige oogst werd al beïnvloed door slechte weersomstandigheden, met overvloedige regen en vorst, die tot problemen kunnen leiden zoals meeldauwschimmel, die de gewassen beschadigt. Tijdens de zomer leiden hittegolven vaak tot hevige stormen.

Champagneboeren oogsten dit jaar slechts 10.000 kilogram druiven per hectare. – Foto: Pixabay/Rudy and Peter Skitterians

“Vorig jaar liet de productie van de champagne een bijzonder hoog niveau optekenen”, benadrukt David Chatillon, voorzitter van de sectororganisatie Union des Maisons de Champagne (UMC). “De productie zal uiteindelijk in de buurt komen van de niveaus die vijf jaar geleden werden opgetekend.” Chatillon wees er daarbij op dat de sombere wereldwijde geopolitieke en economische situatie en de algemene inflatie op de consumptie van de huishoudens wegen. Verder blijft de champagne volgens hem ook lijden onder de gevolgen van een overbevoorrading die de retailers in 2021 en 2022 lieten optekenen.”

In tegenstelling tot andere wijnen bestaan de meeste champagneflessen uit een samenvoeging van verschillende jaargangen, waarbij gebruik wordt gemaakt van voorraden uit voorgaande jaren. Deze voorraden worden tijdens goede jaren aangevuld en kunnen slechte oogsten compenseren. Het is niet de eerste keer dat de regio door een schadelijke combinatie van vorst en meeldauw zware verliezen lijdt. In 2021 was de opbrengst met 25 procent gedaald ten opzichte van het vijfjarig gemiddelde en bereikte de oogst het laagste niveau in vijfendertig jaar. De oogst van de druiven zou volgens het Comité Champagne wellicht rond 11 september van start kunnen gaan.

Versnelling

De verkoop van champagne laat al eenentwintig maanden op rij tegenvallende prestaties optekenen. Die achteruitgang liet tijdens de eerste helft van dit jaar nog een versnelling optekenen. Als oorzaken van die vertraging worden de aanhoudende inflatie, de stijgende rente en een ongunstige geopolitieke context naar voor geschoven. De sector verwacht dit jaar in totaal een verkoop van 280 miljoen flessen. Dat zou een daling met 20 miljoen flessen betekenen tegenover vorig jaar. Daarmee zou de verkoop terugvallen tot het laagste niveau sinds het begin van deze eeuw.

Champagne behoort tot een groep luxeproducten waarop in periodes van economische druk de consument relatief gemakkelijk kan besparen. Het voorbije jaar moest in de supermarkt voor een liter champagne gemiddeld 30 euro worden betaald. Andere mousserende wijnen lieten een gemiddelde prijs van 6,46 euro noteren. Tegenover het jaar voordien kende de prijs van champagne een stijging met 19 procent.

Er wordt opgemerkt dat de wijnranken momenteel een ontwikkelingsvertraging van vijf tot zes dagen hebben opgelopen in vergelijking met het tienjarige gemiddelde. Geraamd wordt daarom dat de oogst rond 10 september van start zou kunnen gaan. De afzet zou mogelijk negatief kunnen worden beïnvloed door de handelsspanningen tussen de Europese Unie en China. De Europese Unie heeft immers extra invoerheffingen aangekondigd op de import van elektrische wagens die in China worden geproduceerd. China zou daarop met een extra taks op de invoer van luxeproducten – waaronder mogelijk ook champagne – kunnen reageren.

Meer over dit onderwerp:

• Blenheim Palace wil een eigen wijndomein uitbouwen
• Pernod Ricard verkoopt zijn portfolio wijnen aan Accolade
• Wijnverkoop in Verenigde Staten presteert beter dan verwacht
• Verenigd Koninkrijk wordt grootste invoerder van Chileense wijnen
• Rode wijn ziet zijn populariteit in Frankrijk sterk terugvallen

Het Verenigd Koninkrijk heeft de verkoop van kweekvlees, dat in een laboratorium wordt geproduceerd, goedgekeurd. Daarmee wordt het Verenigd Koninkrijk het eerste land in Europa dat de verkoop van kweekvlees toestaat. Het betrokken product is ontwikkeld door de bedrijven Meatly en Omni en is gebaseerd op kip. Het kweekvlees van Meatly is bedoeld als voedsel voor huisdieren.

Het Britse Animal and Plant Health Agency en het Britse ministerie voor leefmilieu, voeding en rurale zaken hebben aangekondigd het kweekvlees van Meatly voor consumptie toe te laten. Er wordt gedacht dat er sneller een vraag zal naar kweekvoer voor huisdieren zal rijzen, omdat dierenliefhebbers voor een dilemma staan wanneer ze hun huisdieren vlees van geslacht vee willen voeren. Onderzoek suggereert dat de voedselindustrie voor huisdieren een vergelijkbare impact heeft op het klimaat als de Filippijnen, het dertiende dichtstbevolkte land ter wereld. 

Meatly en Omni brengen kweekvlees, bedoeld als dierenvoeding, op basis van kip op de markt. – Foto: Omni

Uit een onderzoek van de University of Winchester bij eigenaars van huisdieren bleek dat 50 procent van de betrokkenen het product aan zijn huisdier zou voeren, terwijl 32 procent bereid zou zijn om het kweekvlees zelf te consumeren. Het product van Meatly is gekweekt kippenvlees. Daarbij wordt een klein monster van een kippenei genomen, waarna dat staal in een laboratorium met vitaminen en aminozuren wordt gecultiveerd. Vervolgens worden cellen gekweekt in een bak die lijkt op de vaten waarin bier wordt gefermenteerd. Dat resulteert uiteindelijk in een pasta die op een paté lijkt.

Meatly heeft nu van de Britse overheid een goedkeuring ontvangen om de gekweekte kip in zijn productiesite te verwerken. Het bedrijf is van plan om de eerste voorraden van zijn commercieel verkrijgbare dierenvoeding nog dit jaar te lanceren. Meatly voegt er aan zich daarna te zullen richten op ingrepen om de kosten te verlagen, terwijl het ook de bedoeling is om de volgende drie jaar de productie op te schalen tot een industrieel volume.

De kostenreductie zou kunnen worden gerealiseerd door het vlees te mengen met groenten. Dat wordt ook al gedaan met andere voeders voor huisdieren die dure dierlijke producten bevatten. Meatly heeft tot nu toe bij investeerders een bedrag van 3,5 miljoen pond opgehaald. Bij een volgende wervingsronde zou het bedrijf nog eens een bedrag van 5 miljoen pond willen ophalen.

De vorige Britse regering, onder leiding van de conservatieve premier Richi Sunak, heeft ook al gekeken naar een versnelde goedkeuring van kweekvlees voor menselijke consumptie. De Britse Food Standards Agency stelde daarbij een manier te zoeken om het lange proces van de regulering van een voedingsproduct en de marktlancering te omzeilen. Die mogelijkheid was volgens de regering een voordeel dat door de brexit mogelijk was geworden.

Belangrijke mijlpaal

Linus Pardoe, beleidsmanager voor het Verenigd Koninkrijk bij het Good Food Institute Europe, benadrukte dat het Verenigd Koninkrijk wereldleider is in de ontwikkeling van kweekvlees. “De goedkeuring van een kweekvoer voor huisdieren is een belangrijke mijlpaal”, merkt Pardoe op. “Dit onderstreept het potentieel van nieuwe innovatie om de negatieve effecten van intensieve veeteelt te helpen verminderen.”

“De eerste Britse aanvragen voor kweekvlees voor menselijke consumptie worden nog steeds door de Food Standards Agency behandeld”, gaf Pardoe nog aan. “Indien we alle potentiële voordelen van kweekvlees willen realiseren – van een verbetering van de voedselzekerheid tot het ondersteunen van de uitbreiding van regeneratieve landbouw – moet de regering investeren in het onderzoek en de infrastructuur die nodig zijn om het product smakelaar, betaalbaar en toegankelijk te maken voor mensen in het hele Verenigd Koninkrijk.”

Andere benaderingen variëren aanzienlijk. Landen zoals Singapore en Israël hebben kweekproducten goedgekeurd voor menselijke consumptie. In de Verenigde Staten hebben daarentegen de overheden van Florida en Alabama de verkoop van kweekvlees verboden. Lokale politici hadden geklaagd producten uit een laboratorium een bedreiging voor de Amerikaanse veehouders zouden vormen.

“Door zijn technologische innovatie en nauwe samenwerking met overheidsinstanties helpt Meatly te bewijzen dat we erin kunnen lukken om gekweekte producten voor huisdieren in heel Groot-Brittannië op de markt te brengen”, benadrukt Jim Mellon, oprichter van Agronomics, een bedrijf dat in Meatly heeft geïnvesteerd. “Onze huisdieren consumeren elke dag enorme hoeveelheden vlees en daarom kan deze ontwikkeling een cruciale rol spelen bij het terugdringen van de uitstoot, het verbruik van hulpbronnen en het dierenleed dat wordt veroorzaakt door de traditionele vleesproductie.”

Meer over dit onderwerp:

• Vertraging in groei op de markt van kweekvlees nog niet voorbij
• Betere smaak moet interesse in kweekvlees doen aanwakkeren
• Israël lanceert kunstmatig rundvlees voor menselijke consumptie
• Aromatische chemicaliën moeten kweekvlees smakelijker maken
• Lagere prijs niet altijd beste strategie om artificiële voeding te promoten

In Argentinië zal per hoofd van de bevolking nog gemiddeld 44,8 kilogram rundvlees worden gegeten. Dat is het laagste niveau in meer dan een eeuw. Dat blijkt uit een rapport van de Bolsa de Comercio de Rosario, een overkoepelende vakorganisatie van de Argentijnse voedingsindustrie. De daling moet volgens het rapport grotendeels worden toegeschreven aan een diepe economische recessie waarmee Argentinië wordt geconfronteerd en waardoor vele inwoners van het land nu armoede lijden.

“Rundvlees wordt een steeds zeldzamer luxeproduct voor de meerderheid van de Argentijnen, die het vlees in hun dieet hebben teruggebracht tot het laagste niveau in een eeuw,” wordt in het rapport benadrukt. “Als de trend doorzet, zal de consumptie per hoofd van de bevolking dit jaar uitkomen op ongeveer 44,8 kilogram per hoofd van de bevolking. Dat is het laagste cijfer in meer dan een eeuw.”

De Argentijnen zijn, samen met de Uruguayanen, nog steeds de grootste consumenten van rundvlees in de hele wereld. – Foto: Pixabay/Julia Nigh

Argentinië is wereldwijd befaamd voor de kwaliteit van zijn rundvlees. De historische gemiddelde jaarlijkse consumptie van het vlees bedraagt 72,9 kilogram per hoofd van de bevolking. Maar die consumptie dreigt drastisch te worden teruggeschroefd. De daling is het gevolg van het samengaan van een op hol geslagen inflatie – die in mei van dit jaar een niveau van 280 procent bereikte – met een diepe economische recessie met een algemene ineenstorting van alle activiteiten.”

Argentinië heeft een bevolking van 45 miljoen mensen. Meer dan de helft van die populatie zou nu echter in armoede leven. In de Argentijnse hoofdstad Buenos Aires zou tijdens het tweede kwartaal van dit jaar een extreme armoede van 16 procent zijn geregistreerd. Dat betekende een verdubbeling tegenover dezelfde periode vorig jaar.

Devaluatie

De daling in de consumptie van rundvlees maakt deel uit van een bredere migratie die volgens het rapport bij de Argentijnse bevolking merkbaar is en waarbij voor andere bronnen van eiwitten en goedkopere voeding, zoals gevogelte en varkensvlees, wordt gekozen. “Er moet echter worden opgemerkt dat ook de totale Argentijnse vleesconsumptie is gedaald”, wordt in het rapport aangevoerd. “De totale consumptie van rundvlees, gevogelte en varkensvlees zou in Argentinië per hoofd van de bevolking dit jaar ongeveer 105,7 kilogram kunnen bedragen. Dit betekent dat elke inwoner van het land dit jaar 7 kilogram minder vlees zou consumeren in vergelijking met het gemiddelde van de voorbije tien jaar, dat 112,8 kilogram bedraagt.”

“In het hele land kon de voorbije tien al een daling van de consumptie van rundvlees worden vastgesteld, maar daarbij was er nooit sprake van de extreme daling die nu moet worden gemeld”, wordt in het rapport beklemtoond. “Tussen januari en mei van dit jaar was 69 procent van de rundvleesproductie bestemd voor de binnenlandse markt, vergeleken met 75 procent vorig jaar. Het huidige volume blijft ook ver verwijderd van het gemiddelde van 85 procent dat sinds het begin van deze eeuw kon worden opgetekend.”

“Maar ook de export is getroffen. Argentinië heeft weliswaar meer rundvlees uitgevoerd dan vorig jaar, maar het effect op het inkomen bleef eerder beperkt. Dat was te wijten aan een daling van de internationale prijzen. Er werd dit jaar tussen januari en mei 385.000 ton Argentijns rundvlees uitgevoerd. Dat betekende een stijging met 10 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. In waarde was er echter slechts sprake van een toename met 1 procent, want de gemiddelde exportprijzen bleken daarbij met 8 procent te zijn gedaald.”

“De diepe Argentijnse recessie werd mee in de hand gewerkt door de beslissing van president Javier Milei om de nationale munt te devalueren. Daardoor werd de koopkracht van de Argentijnse consument aangetast”, merken analisten op. “Een groter bewustzijn van het belang van een evenwichtig voedingspatroon heeft er echter ook toe geleid dat meer Argentijnse gezinnen voor gevogelte en varkensvlees kiezen. Toch zijn de Argentijnen, samen met de Uruguayanen, nog steeds de grootste consumenten van rundvlees in de hele wereld.”

Meer over dit onderwerp:

• Kwaliteit rundvlees minder afhankelijk van dieet-keuzes dan gedacht
• Vette voedingsproducten kunnen bredere impact hebben op de gezondheid
• Cacaoboter en palmolie kunnen door duurzame alternatieven worden vervangen
• Bosbessen kunnen mogelijk basisproduct zijn voor wijnproductie
• Genetische modificatie kan wereldwijde suikerproductie opvoeren

Dit jaar zullen er wereldwijd meer kisten sterke dranken dan wijn verkocht. Dat is een bewijs van de verschuivende drinkgewoontes. Dat blijkt uit een rapport van de World Spirits Alliance (WSA), gebaseerd op cijfers over het jaar 2022 van Oxford Economics en het International Wine and Spirits Record (IWSR).

De onderzoekers stelden vast dat er twee jaar geleden 2,67 miljard kisten met sterke dranken werden verkocht, terwijl er bij wijn sprake was van 2,8 miljard kisten. “Daarmee werd de kloof tussen beide soorten drank verder verkleind”, wordt er aangevoerd. “Indien de trends zich in beide categorieën ook in de toekomst blijven doorzetten, zullen er binnenkort meer volumes gedistilleerde dranken dan wijn overtreffen.”

Twee jaar geleden werden wereldwijd 2,67 miljard kisten met sterke dranken verkocht. – Foto: Pixabay/Rebecca Holm

Er zijn volgens het rapport verschillende elementen die achter deze verschuiving schuil gaan. “De consumenten vertoont een toenemende voorkeur om voor minder volumes, maar wel duurdere dranken te opteren”, wordt er opgemerkt. “Dat weerspiegelt zich onder meer in het groeiend aanbod van cocktails. Dat heeft ervoor gezorgd dat wijnen steeds meer door sterke dranken wordt verdrongen.” Anderzijds wordt de wijnindustrie geconfronteerd met een wereldwijd aanbodoverschot, moeilijke weersomstandigheden en een dalende vraag, die zijn laagste punt in zevenentwintig jaar heeft bereikt. Ook de producenten van bier worstelen op sommige markten eveneens met een verschuiving naar de consumptie van sterke dranken.”

Uit het rapport blijkt dat bier twee jaar geleden 75,2 procent van de totale alcoholverkoop voor zijn rekening namen. Wijn volgde op een tweede plaats met een score van 10,4 procent, terwijl sterke dranken aan een totaal van 9,9 procent. Wanneer naar de inkomsten wordt gekeken, eisten sterke dranken 40 procent van de totale alcoholverkoop op, gevolgd door bier met 38,1 procent en wijnen met 17,6 procent.

Verder wordt opgemerkt dat Indiase whiskey tussen 2022 en 2027 met een toename van vijftig miljoen kisten de snelst groeiende categorie gedistilleerde dranken zullen vertegenwoordigen. Bij de verkoop van tequila, rum en gin zal naar verwachting op een toename tussen tien en twintig miljoen kisten kunnen worden gerekend. Cognac en armagnac zullen naar verwachting op de markt voor sterke dranken de kleinste groei kennen. 

Economische bijdrage

De productie en verkoop van sterke drank droeg twee jaar geleden 730 miljard dollar bij aan het wereldwijde bruto binnenlandse product. Die bijdrage is afkomstig van onder meer de landbouw, de productie van alcoholische dranken tot de verzending en de verkoop in winkels, bars en restaurants. De sector vertegenwoordigde daarbij wereldwijd ook een tewerkstelling voor 38 miljoen mensen. Gedistilleerde dranken genereerden 390 miljard dollar aan fiscale inkomsten. Dat is vergelijkbaar met de belastinginkomsten van een land dat in de top twintig uit de wereldeconomie staat. De producenten betaalden aan hun leveranciers 120 miljard dollar. De helft van dat bedrag kwam rechtstreeks bij de landbouw terecht.

“De studie toont duidelijk de onmisbare bijdrage van de sterke drankenindustrie aan de wereldeconomie”, merkt Philippe Schauss, voorzitter van de World Spirits Alliance en chief executive van Moët Hennessy, op. “De sector levert een bijdrage tot de wereldgelegenheid en belastinginkomsten, terwijl tegelijkertijd innovatie wordt bevorderd en duurzame praktijken wordt ondersteund. Opmerkelijk is dat meer dan de helft van de wereldwijd verkochte sterke dranken inmiddels minstens tot het premium-niveau behoort. Dat is een bewijs dat onze consumenten overtuigd zijn geraakt om minder te drinken, maar daarbij wel voor een betere kwaliteit kiezen.”

Helen Medina, chief executive van de World Spirits Alliance, legde de nadruk op de aanzienlijke economische impact die de sector sterke drank wereldwijd heeft. “De cijfers uit het onderzoek onderstrepen de belangrijke economische rol van onze sector en de noodzaak om een voortdurende samenwerking in stand te houden om de stabiliteit en vooruitgang te behouden. Verantwoorde praktijken op het vlak van productie, consumptie en marketing vormen een prioriteit in onze inspanningen om het succes op de lange termijn en de positieve impact van de industrie van gedistilleerde dranken te garanderen.”

Meer over dit onderwerp:

• Pernod Ricard toont ambities op Amerikaanse whiskey-markt
• Diageo lanceert een papieren fles voor Baileys
• Carlsberg betaalt 4 miljard dollar voor overname Britvic
• Vietnam voert bijzondere taks van 100 procent op verkoop alcoholische dranken
• India, China en Verenigde Staten groeipijlers wereldwijde alcoholmarkt

Alcohol was vijf jaar geleden wereldwijd verantwoordelijk voor 2,6 miljoen overlijdens. Hiermee vertegenwoordigt alcohol 4,7 procent van alle overlijdens die dat jaar wereldwijd moesten worden geregistreerd. Dat blijkt uit een rapport van de World Health Organization (WHO). Datzelfde jaar veroorzaakten psychoactieve drugs volgens het rapport nog eens 600.000 overlijdens.

“Het wereldwijde gebruik van alcohol en de schade die daarmee gepaard gaat, is sinds het begin van het voorbije decennium weliswaar enigszins afgenomen, maar de lasten van het alcoholgebruik voor de gezondheid en het sociale weefsel blijven onaanvaardbaar hoog”, merkt Tedros Ghebreyesus, directeur-generaal van de internationale gezondheidsorganisatie, op. “Jongeren worden daarbij onevenredig zwaar getroffen. Het hoogste percentage sterfgevallen als gevolg van alcoholgebruik – 13 procent – werd vijf jaar geleden genoteerd in de leeftijdscategorie tussen twintig en negenendertig jaar.”

Gemiddeld drinkt de wereldbevolking jaarlijks 5,5 liter alcohol. – Foto: Pixabay/Delo

“Hoewel er een lichte stijging kon worden gemeld in het aantal landen dat een nationaal alcoholbeleid heeft aangenomen, is er weinig vooruitgang geboekt bij het implementeren van beleidsinterventies – zoals een gericht prijsbeleid en uitgebreide beperkingen op de marketing en beschikbaarheid van alcoholische dranken – die een grote impact kunnen hebben en het bewijs hebben geleverd dat ze alcoholgerelateerde schade kunnen verminderen”, betoogde Ghebreyesus nog. “De inspanningen voor de implementatie van die maatregelen moeten dringend worden opgevoerd.”

In het rapport wordt aangevoerd dat de sterftecijfers als gevolg van alcoholgebruik per liter geconsumeerde alcohol het hoogst zijn in landen met een laag inkomen en tot het laagste niveau terugvallen in landen met een hoog inkomen. “Van alle sterfgevallen die vijf jaar geleden aan alcohol moesten worden toegeschreven, waren naar schatting 1,6 miljoen overlijdens het gevolg van niet-overdraagbare aandoeningen”, wordt er beklemtoond. “Alcohol werd daarbij gelinkt aan 474.000 sterfgevallen door cardiologische aandoeningen en 401.000 overlijdens aan kanker.”

Daarnaast moesten ongeveer 724.000 sterfgevallen worden toegeschreven aan lichamelijke letsels die door de consumptie van alcohol werden veroorzaakt. Daarbij wordt in de eerste plaats gedacht aan verkeersongevallen, maar alcohol is vaak ook een belangrijke factor bij zelfverminking of interpersoonlijk gemeld. Nog eens 284.000 overlijdens werden in verband gebracht met overdraagbare ziektes. “Onder meer is aangetoond dat alcoholconsumptie het risico op de overdracht van een hiv-besmetting verhoogt”, werpen de onderzoekers op. “De consumptie van alcohol kan immers tot een hoger risico op onbeschermde seks leiden en scherpt door de onderdrukking van een breed scala aan immuunreacties, ook het risico op tuberculose aan.”

Verslaving

Uit het rapport blijkt dat er vijf jaar geleden wereldwijd ongeveer 400 miljoen mensen worstelden met stoornissen in het gebruik van alcohol. Daarbij zouden 209 miljoen mensen aan een alcoholverslaving lijden. “Alcohol verhoogt het risico op chronische ziekten en psychische aandoeningen en resulteert tragisch genoeg jaarlijks in miljoenen sterfgevallen die perfect voorkomen zouden kunnen worden”, benadrukte directeur-generaal Ghebreyesus. “Het probleem legt een zware last op gezinnen en gemeenschappen en verhoogt de blootstelling aan ongevallen, verwondingen en geweld. Om een gezondere, rechtvaardigere samenleving op te bouwen, moet er dan ook dringend gewerkt worden aan doortastende maatregelen die de negatieve gevolgen van alcoholgebruik verminderen en de behandeling voor stoornissen in middelengebruik toegankelijk en betaalbaar maken.”

De alcoholconsumptie per hoofd van de wereldbevolking heeft het voorbije decennium wel een lichte daling laten optekenen. “In 2010 was er sprake van een gemiddelde consumptie van 5,7 liter per hoofd van de wereldbevolking”, wordt er aangevoerd. “Vijf jaar geleden was dat gedaald tot 5,5 liter.” De hoogste niveaus van consumptie per hoofd van de bevolking werden vijf jaar geleden waargenomen in Europa (9,2 liter), gevolgd door Noord-Amerika en Zuid-Amerika (7,5 liter).

Per dag werd er per hoofd van de wereldbevolking gemiddeld 27 gram pure alcohol geconsumeerd. “Dat komt overeen met ongeveer twee glazen wijn, twee glazen bier van 33 centiliter of twee porties sterke drank van 4 centiliter”, wordt er verduidelijkt. Daarbij bleek 38 procent van de drinkers zich aan een belangrijke overconsumptie schuldig gemaakt, waarbij in de maand voordien minstens één keer een verbruik van tenminste 60 gram pure alcohol moest worden gemeld. Dat komt overeen met vier of vijf glazen wijn, bier of sterke drank. Aanhoudend zwaar drinken werd vooral bij de mannelijke bevolking geregistreerd.

In de leeftijdsgroep tussen vijftien en negentien jaar werd een alcoholgebruik van 23,5 procent gemeld. Ook hier worden de hoogste scores opgetekend in Europa (45,9 procent) en Noord-Amerika en Zuid-Amerika (43,9 procent).

Meer over dit onderwerp:

• Bekommernis over gezondheid is een belangrijke pijler in dalende alcoholconsumptie
• Comazuipen is voor de volksgezondheid een belangrijk probleem geworden
• Ruim één op drie Europese adolescenten geeft periodiek zwaar drankmisbruik toe
• Engeland noteert zwaarste drankmisbruik bij kinderen onder de grens van dertien jaar
• Amerikanen consumeren voor de eerste keer vaker marihuana dan alcohol

Het drinkgedrag van de bevolking kan worden gelinkt aan een aantal stabiele clusters die gedeeltelijk door de geografische ligging van de locatie lijkt te worden betaald. Dat is de conclusie van een onderzoek van wetenschappers van de Society for the Study of Addiction, gebaseerd op een analyse van de drinkpatronen in de verschillende Europese regio’s de voorbije twee decennia.

In het algemeen kunnen volgens de onderzoekers zes lokale drinkpatronen worden vastgesteld. “In eerste instantie kunnen een aantal wijndrinkende landen worden geïdentificeerd”, merken de wetenschappers op. “Tot deze groep behoren Frankrijk, Griekenland, Italië, Portugal en Zweden. Deze naties worden gekenmerkt door de hoogste consumptie van wijnen en het laagste verbruik van bieren en sterke dranken. Tegelijkertijd worden deze landen door de laagste totale alcoholconsumptie gekenmerkt.”

In een aantal landen blijkt een duidelijke voorkeur voor bier. – Foto: Pixabay/MisterPittinger

“Daarnaast zijn er een aantal regio’s waar veel bier en weinig sterke dranken worden geconsumeerd. Tot deze categorie behoren Oostenrijk, België, Denemarken, Duitsland, Nederland, Noorwegen, Slovenië en Spanje. Deze regio’s worden gekenmerkt door een hoge consumptie van bier, een relatief lage consumptie van sterke drank. Deze populaties blijken bovendien de hoogste consumptie in het buitenland te laten optekenen. Maar er zijn ook landen die gekenmerkt worden door een grote consumptie van bieren, maar moeten ook vaak bingedrinken melden. Deze fenomenen kunnen worden opgemerkt in Kroatië, Tsjechië, Hongarije, Polen, Roemenië en Slowakije. Deze landen laten een hoog algemeen alcoholverbruik noteren en registreren de hoogste bierconsumptie van Europa. Er moet hier echter ook een hoge prevalentie van zwaar incidenteel alcoholgebruik worden gemeld.”

Een volgende categorie omvat locaties met een hoge consumptie van sterke dranken. Dit fenomeen moet vooral worden opgemerkt in de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen. Deze regio wordt gekenmerkt door de hoogste consumptie van sterke drank, maar ook door een hoge bierconsumptie, resulterend in de hoogste totale alcoholconsumptie van Europa. Tegelijkertijd laat deze regio de laagste wijnconsumptie van Europa optekenen. Er is hier volgens de onderzoekers ook weinig sprake van bingedrinken, hoewel er een regelmatige consumptie van sterke drank moet worden geregistreerd.

Anderzijds zijn er ook landen waar een hoge alcoholconsumptie moet worden opgetekend, maar waar er ook sprake is van lange periodes van onthouding. Tot deze groep behoren Oekraïne, Bulgarije en Cyprus. Deze landen worden gekenmerkt door de laagste prevalentie van drinkers en de hoogste prevalentie van geheelonthouders. Er is hier echter ook sprake van een hoge en regelmatige consumptie van sterke drank. Tenslotte zijn er ook landen met een hoge prevalentie van regelmatig drankverbruik en bingedrinken. Deze groep omvat Finland, IJsland, Ierland, Luxemburg en Malta. Deze landen tellen de hoogste percentages aan drinkers en worden ook het vaakst met bingedrinken geconfronteerd.

Nagenoeg ongewijzigd

De onderzoekers merken op dat deze onderscheiden clusters de voorbije twee decennia ongeveer ongewijzigd zijn gebleven. Over die periode bleek tweederde van de onderzochte landen voor alle metingen in hetzelfde cluster. “De studie vond daarbij ook significante verbanden tussen de onderscheiden drinkpatronen en volksgezondheid. Landen met een hoge consumptie van sterke drank of een hoge prevalentie van drankmisbruik – Estland, Letland, Litouwen, Oekraïne, Bulgarije en Cyprus – melden daarbij de hoogste gemiddelden van inwoners die door de consequenties van de consumptie zware gezondheidsschade of een vroegtijdig overlijden dienden te vrezen.

“De specifieke drinkpatronen van Europa lijken diep geworteld te zijn in de cultuur en zijn daarom moeilijk te veranderen”, merkt onderzoeksleider Jürgen Rehm op. “Omdat drinkpatronen sterk geassocieerd zijn met gezondheidsschade en vroegtijdige overlijdens, moeten er strategieën worden gevonden om de patronen van de clusters die het zwaarst door de negatieve consequenties worden getroffen, te veranderen. Er is een alcoholbeleid beschikbaar om deze verandering door te drukken. Deze strategieën zouden voor alle Europese landen moeten worden overwogen, aangezien aangezien het algemene drinkpatroon in deze regio nog steeds een hoog niveau laat optekenen.”

Meer over dit onderwerp:

• Wijn krijgt heel wat gezondheidsvoordelen toegewezen
• Wilde gisten uit Patagonië kunnen nieuwe biersmaken opleveren
• Minimumprijzen vormen een efficiënt middel om alcoholconsumptie te beheren
• Canadese wijnproducenten moeten impact klimaatverandering opvangen
• Meest achtergestelde groepen lopen een groter risico op alcoholgerelateerd geweld

De Oostenrijkse hoofdstad Wenen streeft naar een nieuwe vertegenwoordiging in het immaterieel erfgoed van de United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (Unesco). Eerder al werden de Weense walsen en de Weense duivensport in de lijst opgenomen, maar nu hoopt ook de Weense worst datzelfde pad te kunnen opgaan. De Verein zur Förderung der Würstelstandkultur, het verbond van de uitbaters van worstenkramen in Wenen, heeft daarvoor een aanvraag ingediend.

“De walsen en de koffiehuizen, die al officieel tot het Oostenrijkse immateriële erfgoed behoren, vertegenwoordigen het hogere sociale leven in de Oostenrijkse hoofdstad, maar met een erkenning van de worstenkramen zou ook de volkse kant van Wenen aan bod komen”, wordt er opgemerkt. “De worstenkramen zijn in feite een geliefd instituut geworden dat zowel door late operabezoekers als door werknemers in ploegendienst overdag wordt bezocht.”

Burgemeester Michael Ludwig, tweede van links, steunt het initiatief. – Foto: Stadt Wien/Christian Jobst

De Weense worstenkramen gaan terug tot de oorspronkelijke mobiele eetkramen en verkoopstands uit het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. De waren bedoeld om een inkomen te verschaffen aan oorlogsinvaliden, waardoor ze ook met een de sociale welvaartsgeschiedenis van de stad. Het vaste worstenkraam is echter een relatief recente verwezenlijking. De stad Wenen stond vaste standplaatsen pas in 1969 toe. Het oudste nog bestaande worstenkraam – Würstelstand Leo – werd in 1928 geopend. Het kraam bevindt zich op de Döblinger Gürtel.

Weense identiteit

Michael Ludwig, de burgemeester van Wenen, heeft zich al achter het initiatief van de uitbaters van de worstenkramen geschaard. “De Weense worstenkramen zijn onlosmakelijk verbonden met het hart van onze stad en zijn meer dan alleen maar locaties waar heerlijk eten wordt verkocht,” zei Ludwig. “De worstenkramen maken deel uit van de identiteit en de geschiedenis van de stad. Ze zijn bovendien ook een sociaal knooppunt en versterken de gemeenschap en saamhorigheid in Wenen. Vele mensen gebruiken de worstenkramen bovendien om tijdens de lunchpauze een snelle maaltijd te nemen.”

De burgemeester riep de bevolking op de worstenkramen te steunen, regelmatig te bezoeken en te tonen dat hun waarde wordt erkend. “De worstenkramen maken niet alleen deel uit van ons dagelijks leven, maar zijn ook ambassadeurs van onze unieke Weense cultuur,” beklemtoonde Ludwig. Aangevoerd werd dat de worstenkramen ook tot de Oostenrijkse cultuur zijn doorgedrongen. Het worstenkraam komt onder meer in ‘Tante Jolesh’ van Friedrich Torberg aan bod, net zoals in ‘Im Schatten der Burenwurscht’ van Hans Carl Altmann. Regisseur Elizabeth T. Spira bracht in het midden van de jaren negentig van de voorbije eeuw met de televisiedocumentaire ‘Am Würstelstand’ al een ode aan het Weense worstenkraam.

“Worstenkramen zijn een integraal onderdeel van de Weense gastronomie,” wierp ook Walter Ruck, voorzitter van de Wirtschaftskammer Wien. “Ook al is het aanbod van snacks de jongste jaren sterk toegenomen, de worstenkramen hebben een vaste plaats bij zowel de lokale bevolking als bij de bezoekers van de stad. Worstenkramen horen bij Wenen evenveel als de wijnlokalen en koffiehuizen. De worstenkramen vormen niet alleen een culinair station, maar zijn locaties waar alle sociale klassen samenkomen en waar vaak Weense humor wordt gekweekt.”

Meer over dit onderwerp:

• Maleisië en China vragen culturele erkenning voor Leeuwendans
• Restauratieproject voor erfgoed eiland Maui (Hawaii) na verwoestende branden
• Berlijnse techno erkend als immaterieel cultureel erfgoed Duitsland
• Erfgoedpolitie moet historische wijken Dubai beschermen
• Hoed guerrilla-leider opgenomen in culturele erfgoed Columbia

De Japanse consumptie van zeevoeding is naar een historisch dieptepunt gedaald. Dat blijkt uit een rapport van het Japanse ministerie van landbouw, bosbouw en visserij over het voedingspatroon van de lokale bevolking twee jaar geleden. Op dat ogenblik bleek in Japan per hoofd van de bevolking jaarlijks nog gemiddeld 22 miljard kilogram zeevoeding te worden geconsumeerd. In 2001 was er nog sprake van een gemiddelde van 40,2 kilogram per jaar.

Er wordt aan toegevoegd dat de Japanse gezinnen inmiddels meer vlees dan vis consumeren. “Sinds de piek in 2001 is de Japanse bevolking steeds minder zeevoeding beginnen te consumeren”, wordt in het rapport opgemerkt. “De Japanse vleesconsumptie is daarentegen echter gestegen en bereikte twee jaar geleden een gemiddelde van 34 kilogram per hoofd van de bevolking.” 

Japan consumeerde vorig jaar per hoofd van de bevolking nog gemiddeld 22 miljard kilogram zeevoeding. – Pixabay/Kevin Petit

Ook de aankopen van verse zeevruchten vertonen een neerwaartse trend. Hier was er vorig jaar nog sprake van bijna 6,38 kilogram. Dat is ongeveer de helft van het volume van 12,92 kilogram dat in 2004 kon worden geregistreerd. Het Japanse ministerie van landbouw gaf in een reactie op het rapport aan dat het noodzakelijk is om de voordelen van de consumptie van vis en schaaldieren te promoten.

Verschillende oorzaken

Er blijken volgens het rapport verschillende redenen te kunnen worden aangehaald om de tanende interesse in zeevoeding bij de Japanse bevolking te verklaren. “Daarbij merkte 45,9 procent van de respondenten op dat in hun gezin verscheidene leden vlees op het menu wensen”, geven de onderzoekers aan. “Daarnaast wees 42,1 procent naar het prijsniveau, waarbij werd aangevoerd dat zeevruchten en vis duurder zijn dan vlees. Tenslotte gaf 38 procent aan dat zeevoeding moeilijker te koken was.”

Verder wordt opgemerkt dat de visserijsector tevens wordt geconfronteerd met een tekort aan arbeidskrachten en een vergrijzende beroepsbevolking. Twee jaar geleden waren er in de sector 123.100 mensen werkzaam. Dat is ongeveer de helft van de 238.300 werknemers die in 2003 konden worden geteld. Verder werd opgemerkt dat twee jaar geleden 37,7 procent van de werknemers ouder dan 65 jaar was. Daarentegen werden tijdens diezelfde periode in de Japanse visserij nog slechts 1.691 nieuwe werknemers ingeschreven.

Dit betekent volgens de onderzoekers dat de opvolging binnen de gezinnen van de vissers niet langer is gegarandeerd. “Kinderen uit vissersgezinnen worden vaak afgeschrikt door het onstabiele waarden en de diversifiërende waarden over leven en werk”, wordt er aangevoerd. “Dit draagt bij tot het belangrijke tekort aan arbeidskrachten waarmee de sector wordt geconfronteerd. Wel moet worden vastgesteld dat in de stedelijke gebieden veel mensen een interesse in de visserijsector tonen. Het blijft voor de Japanse visserij cruciaal inspanningen te doen om nieuwe werknemers voor de toekomst veilig te stellen.”

Meer over dit onderwerp:

• Japan toont zich bijzonder ontevreden over Chinese boycot visserijproducten
• Japanse rechtbank weigert visvergunning voor Ainu
• Afrikaanse visserij kan zijn jaarlijkse productie met minstens 1 miljoen ton opvoeren
• Geep komt niet langer massaal op tafel bij Japanse gezinnen
• Kabeljauwbestand aan Noord-Amerikaanse oostkust in grote problemen

Aquacultuur eist een steeds belangrijkere rol op in de invulling van de wereldwijde voedselbehoeften. Voor de eerste keer in de geschiedenis was de aquacultuur een grotere producent van voeding dan de wilde visserij. Dat blijkt uit een rapport van de Food and Agriculture Organisation (FAO) van de Verenigde Naties over de wereldwijde voedselproductie twee jaar geleden.

Aangezien de wereldwijde vraag naar aquatische voedingsmiddelen naar verwachting zal blijven groeien, is een toename van de duurzame productie volgens de onderzoekers van vitaal belang voor gezonde voeding.

Voedselzekerheid

Aquacultuur produceerde wereldwijd twee jaar geleden 94,4 miljoen ton voeding. Dat volume vertegenwoordigde 51 procent van de totale productie van de visserij. Bovendien zorgde aquacultuur voor 57 procent van de productie die bestemd is voor menselijke consumptie. “Aquatische systemen worden steeds meer erkend als een vitaal element voor de garantie van de voedselzekerheid,” voeren de onderzoekers aan.

Aquacultuur produceerde wereldwijd twee jaar geleden 94,4 miljoen ton voeding. – Foto: Pixabay/Rajesh Balouria

“Vanwege hun grote diversiteit en hun capaciteit om ecosysteemdiensten te leveren en gezonde voeding te ondersteunen, vormen aquatische voedselsystemen een levensvatbare en effectieve oplossing die meer mogelijkheden biedt om de wereldwijde voedselzekerheid en voeding te verbeteren.”

Terwijl de productie van de wilde visserij de voorbije decennia grotendeels onveranderd is gebleven, is de aquacultuur volgens het rapport sinds de start van dit decennium met 6,6 procent toegenomen. “De duurzaamheid van wilde visbestanden blijft een bron van bekommernis,” wordt eraan toegevoegd. “Het aandeel mariene bestanden dat binnen biologisch duurzame grenzen wordt bevist, is drie jaar geleden tot 62,3 procent gedaald. Dat is 2,3 procent lager dan vijf jaar geleden. Er moet dringend actie worden ondernomen om de instandhouding en het herstel van de visbestanden te versnellen.”

Groot potentieel

“Met een wereldbevolking die tegen het einde van dit decennium naar verwachting 8,5 miljard mensen zal bedragen, vergt het voorzien in voldoende voedsel, voeding en bestaansmiddelen voor deze groeiende bevolking aanzienlijke investeringen”, stippen de onderzoekers nog aan. “Aquacultuur kan een belangrijke rol spelen, vooral in Afrika waar het grote potentieel nog niet wordt gerealiseerd.” Er wordt nog opgemerkt dat meer dan 40 procent van de totale wereldbevolking zich geen gezond dieet kan veroorloven.

Aquatische producten blijven een van de meest verhandelde voedingsmiddelen in de wereld. Twee jaar geleden liet de sector een recordomzet van 195 miljard dollar optekenen. Dat betekende een stijging met 19 procent tegenover de opbrengsten die voor de uitbraak van de covid-pandemie werden gemeld. “Ondanks deze belangrijke resultaten staat de sector nog steeds voor grote uitdagingen”, werpen de onderzoekers op.

“Er moet afgerekend worden met de bekommernissen die door de klimaatverandering en natuurrampen naar voor worden geschoven. Daarnaast is er ook nog sprake van waterschaarste, vervuiling, verlies van biodiversiteit en andere problemen die door de mens zijn veroorzaakt.”

Meer over dit onderwerp:

• Europese Unie investeert 2,2 miljoen euro in visserijschip van de toekomst
• Geen akkoord over tijdschema voor visserij in Noordpoolgebied
• Lokale gemeenschappen in Oost-Afrika lijden onder illegale Chinese visserij
• Opwarming oceanen dwingt altantische blauwvintonijn verder noordwaarts
• Op vijf jaar tijd tien keer meer dode vissen in Engelse rivieren