Het Duitse sportmerk Puma heeft beleggers gewaarschuwd voor een jaarverlies, nadat het bedrijf in het tweede kwartaal te maken kreeg met dalende verkopen, hoge voorraden en zware druk door Amerikaanse importheffingen.Het sportkledingbedrijf rapporteerde een verlies van 246,6 miljoen euro over het tweede kwartaal. De omzet bedreog 1,94 miljard euro. Dat betekende een daling met 2 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. Het bedrijf heeft echter aangekondigd aan een herpositionering te werken, waarbij volgend jaar een verbetering zou moeten worden verwacht.

Puma heeft zijn eerdere winstverwachting voor het volledige jaar – een bedrijfswinst van minstens 445 miljoen euro – laten varen. Ook de omzetprognose werd fors neerwaarts bijgesteld. Terwijl het bedrijf eerder rekende op een lichte groei, verwacht het nu een daling van minstens 10 procent. De oorzaak ligt volgens Puma in een verminderde merkdynamiek, zwakke prestaties bij groothandels en de negatieve impact van Amerikaanse invoertarieven. Deze factoren hebben geleid tot verhoogde voorraadniveaus, die de marges onder druk zetten en het bedrijf dwingen tot prijsverlagingen.

In de Verenigde Staten, waar Puma ongeveer 20 procent van zijn wereldwijde omzet realiseert, vielen de verkopen in het tweede kwartaal met 9,1 procent terug. Ook in Europa en China daalde de omzet met respectievelijk 3,9 procent en 4 procent. De waardevermindering van valuta’s ten opzichte van de euro verergerde de negatieve trends.

Puma besloot eerder dit jaar om de invoer van producten vanuit Azië naar de Verenigde Staten te vervroegen om hogere invoerheffingen voor te zijn. Deze anticiperende aanpak resulteerde echter in overvolle magazijnen, zeker in Noord-Amerika, waar de voorraad met ruim 18 procent steeg tegenover hetzelfde tijdstip vorig jaar.

Markus Neubrand, financieel directeur van Puma, erkende dat de verhoogde voorraden tot een lagere verkoop tegen volle prijs hebben geleid. Puma heeft daarop maatregelen genomen, waaronder het aanpassen van toekomstige bestellingen, de planning van prijsverhogingen voor het vierde kwartaal en een nauwere samenwerking met retailpartners.

Neubrand verwacht dat de Amerikaanse invoerheffingen dit jaar ongeveer 80 miljoen euro van de brutowinst zullen afromen. De meeste producten die Puma in de Verenigde Staten verkoopt, worden geproduceerd in Vietnam, Cambodja en Indonesië. Het bedrijf wil het aandeel van de productie in China voor de Amerikaanse markt – dat momenteel op 10 procent ligt – verder terugdringen.

Concurrentiedruk

Puma lijkt achter te blijven op concurrenten zoals Adidas en Nike. Terwijl retro-sneakers bij Adidas tot sterke resultaten hebben geleid, wist Puma van deze modegolf onvoldoende te profiteren. De herintroductie van de Speedcat – een sneaker geïnspireerd op motorsport – heeft niet het gehoopte verkoopsucces gebracht.

Marktanalisten signaleren dat Puma worstelt met zijn positionering. Dat geldt vooral in de Verenigde Staten, waar Puma niet dezelfde merksterkte en aantrekkingskracht lijkt te hebben als zijn grotere rivalen. Felix Dennl, analist bij het bureau Metzler, merkte op dat het voor Puma moeilijk zal zijn om prijsverhogingen door te voeren in een markt met hoge voorraden en beperkte vraag. De zwakke prestaties hebben geleid tot veranderingen aan de top van het bedrijf. Chief executive Arne Freundt werd in april ontslagen, slechts tweeënhalf jaar na zijn aanstelling. Hij werd opgevolgd door Arthur Hoeld, voormalig topman bij concurrent Adidas. 

Hoeld erkende inmiddels dat het bedrijf zichzelf opnieuw moet uitvinden. “Er is veel potentie in dit merk, maar het is nog niet volledig benut”, beklemtoonde hij. Hoeld beloofde tegen eind oktober een strategische herziening, waarbij onder andere de kwaliteit van het groothandelskanaal moet verbeteren. De nieuwe topman is er al wel in geslaagd om het sponsorcontract met Manchester City – een van de grootste contracten uit het Engelse voetbal – te verlengen.

Puma kampt met grote uitdagingen in een sportmode-industrie die steeds competitiever wordt. De marktsituatie doet denken aan de overvolle voorraden en zware kortingen na de coronapandemie, iets wat bedrijven koste wat kost willen vermijden. Analisten wijzen erop dat Puma op een kruispunt staat. Volgens Piral Dadhania, analist bij RBC Capital Markets, verkeert het merk in een existentieel identiteitscrisis, net op het moment dat concurrent Nike later dit jaar een comeback voorbereidt.

Ondanks de tegenwind gelooft Hoeld echter dat er nog hoop is voor Puma. Met aanpassingen in de toeleveringsketen, prijsstrategieën en een herpositionering van het merk hoopt hij het bedrijf weer op koers te brengen. De weg naar herstel lijkt volgens sommige analisten echter lang, waarbij pas volgend jaar een uitzicht op merkbare verbeteringen zou mogen worden verwacht.

Tijdens de eerste helft van dit jaar heeft De Beers, een divisie van Anglo American, 7,22 miljoen karaat ruwe diamanten geproduceerd. Dat is 26 procent minder dan in dezelfde periode vorig jaar, doordat de vraag zwak blijft. Deze sterke daling weerspiegelt bredere structurele uitdagingen in de diamantmarkt, waaronder aanhoudende voorraadoverschotten en veranderende consumentenvoorkeuren.

Vanwege de lage vraag en de omvangrijke voorraden had De Beers eerder al zijn productieprognose voor 2025 naar een volume van 20 miljoen karaat tot 23 miljoen karaat verlaagd. Eerder was er nog sprake van een niveau tussen 30 miljoen karaat en 33 miljoen karaat.

De diamantmarkt kampt met meerdere knelpunten. Als belangrijkste reden voor de productieverlagingen wijst de industrie naar een aanhoudend lage vraag, gecombineerd met omvangrijke voorraden, die momenteel 18 procent groter zijn dan in het midden van het voorbije jaar. Detailhandelaren en tussenpersonen in de diamantketen worden geconfronteerd met opvallend grote voorraden, wat leidt tot lagere prijzen en minder nieuwe aankopen.

De diamantindustrie staat daarnaast onder druk door een aantal bredere structurele veranderingen, zoals de opkomst van artificiële diamanten, die inmiddels ongeveer 30 procent goedkoper zijn dan natuurlijke diamanten. Volgens het Gemological Institute of America vertegenwoordigden laboratorium-diamanten tijdens het tweede kwartaal van dit jaar 12 procent van de totale afzet van de sector. De arfiticiële diamanten verwerven snel een toenemende populariteit bij sieraden voor verlovingen en huwelijken.

Daarnaast veranderen ook de consumentenvoorkeuren. Jongere kopers voelen minder binding met traditionele natuurlijke diamanten en hechten meer waarde aan ethische herkomst en milieueffecten. Deze demografische verschuivingen versterken de marktdruk op traditionele diamant-producenten zoals De Beers.

Verlies

Naar verwachting zal De Beers over de eerste helft van dit jaar een verlies moeten melden. De diamantproducent heeft een deel van zijn voorraad ruwe diamanten met lage marges verkocht. Daarbij werden een aantal speciale akkoorden gesloten met de zogenaamde zichthouders, bevoorrechte partners van de diamantproducent. Gewag wordt gemaakt van maatregelen om uit balans geraakte voorraden te corrigeren. “Deze transacties leverden lagere marges op omdat de diamanten waren ingekocht in een periode met hogere prijzen dan waarvoor ze uiteindelijk zijn verkocht”, benadrukte De Beers.

Gemeld werd nog dat De Beers tijdens het tweede kwartaal van dit jaar voor 1,19 miljard dollar aan ruwe diamanten heeft verkocht. Dat betekende een stijging met 14 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. De gemiddelde verkoopprijs steeg met 23 procent tot 174 dollar per karaat. Dit was in lijn met de sterke vraag naar duurdere diamanten. De gemiddelde prijsindex van De Beers voor ruwe diamanten, exclusief herstructureringsverkopen, daalde echter met 13 procent ten opzichte van een jaar eerder. Dit weerspiegelt waarschijnlijk prijsverlagingen die De Beers heeft doorgevoerd bij de ‘sight’ in december 2024.

Over de eerste helft van dit jaar daalde de verkoop van ruwe diamanten met 13 procent tot 1,71 miljard dollar, terwijl het verkoopvolume met 8 procent daalde tot 11 miljoen karaat. De gemiddelde verkoopprijs daalde met 5 procent tot 155 dollar per karaat. Maar dit werd tijdens het tweede kwartaal gedeeltelijk gecompenseerd door een stijging in de verkoop van hoogwaardige diamanten.

“De markt voor ruwe diamanten moest tijdens de eerste helft van dit jaar met moeilijke handelsomstandigheden afrekenen”, vervolgde Anglo American. “Een verbeterd marktsentiment aan het einde van het eerste kwartaal leidde wel tot een stabilisatie van de prijzen voor geslepen diamanten. Maar de onzekerheid rond Amerikaanse importheffingen die in april werden aangekondigd, heeft de handel in geslepen diamanten daarna vertraagd.”

Meer over dit onderwerp:

• Botswana wil een controlerend belang in De Beers
• Anglo American wil zich vooral op koperproductie toespitsen

In streng beschermde mariene reservaten blijkt illegale visserij grotendeels afwezig te zijn. Dat blijkt uit een onderzoek van wetenschappers aan de University of Wisconsin, die met behulp van satellietbeelden en kunstmatige intelligentie een analyse van vijf miljard realtime locaties van vissersschepen maakten.

“Illegale visserij vormt wereldwijd een bedreiging voor de oceaan en de visserijsector”, benadrukt onderzoeksleider Jennifer Raynor, professor grondstoffen-economie aan de University of Wisconsin. “Mariene beschermde gebieden waar visserij deels of volledig verboden is, gelden als een belangrijk instrument om ecosystemen te beschermen. Uit het onderzoek is gebleken dat streng beschermde mariene reservaten nauwelijks industriële visserij aantrekken. We ontdekten dat gebieden met een strikt visverbod beter functioneren dan vaak wordt gedacht. De afwezigheid van illegale visserij is hoopgevend voor mariene natuurbescherming.”

Een analyse van het Automatic Identification System (AIS) toonde dat in beschermde gebieden weinig visserij-activiteit kon worden vastgesteld. Het identificatiesysteem is echter niet waterdicht. Schepen kunnen het systeem immers manipuleren of simpelweg uitschakelen. Daarom werd ook gebruikgemaakt van synthetische apertuur-radar (SAR), een techniek waarbij satellieten met behulp van een radar de zeeoppervlakte scannen. Met behulp van artificiële intelligentie slaagden de onderzoekers erin ook schepen op te sporen die onder de radar opereren.

Uit de studie bleek dat in streng beschermde mariene reservaten gemiddeld slechts één schip per 20.000 vierkante kilometer werd gedetecteerd. In sommige gebieden werd tussen 2017 en 2021 helemaal geen visserij-activiteit waargenomen. “AIS mist ongeveer 90 procent van de schepen die met behulp van satellieten wel kon worden gevonden”, verduidelijkte Raynor. “Dit toont aan dat satellietbeelden onmisbaar zijn voor effectief toezicht.”

De studie keek naar 1.380 maritieme reservaten, waaronder bekende reservaten zoals het Australische Great Barrier Reef en het Amerikaanse Papah?naumoku?kea Reserve rond Hawaï. Samen beslaan deze gebieden ruim 2 procent van het wereldwijde oceaanoppervlak.

Volgens marine-ecoloog Enric Sala bieden goed beschermde gebieden niet alleen ecologische voordelen, maar bieden ze ook een economische meerwaarde. “Naarmate de bescherming verbetert, zal binnen de grenzen van het reservaat meer vis worden aangetroffen. Dat overschot verspreidt zich echter ook naar omliggende visgebieden. Op die manier profiteren ook de vissers van een sterkere bescherming.”

De onderzoekers hopen dat hun bevindingen landen zullen aanmoedigen om meer te investeren in handhaving met behulp satelliettechnologie. Dat is essentieel om het wereldwijd afgesproken doel – tegen 2030 zou minstens 30 procent van de oceanen beschermd moeten zijn – te halen.

Autobouwer Tesla verwacht enkele moeilijke kwartalen. Het bedrijf staat immers voor een overgangsperiode, waarbij het de Amerikaanse belastingvoordelen voor elektrische voertuigen kwijtraakt en tijd nodig heeft om autonome voertuigen op de markt te brengen. Dat heeft Elon Musk, chief executive van Tesla, gezegd bij de voorstelling van de kwartaalcijfers van de autobouwer. Tesla beleefde het voorbije kwartaal een van de slechtste periodes sinds de autofabrikant ruim twaalf jaar geleden begon met de productie van elektrische sedans.

Tesla boekte het tweede kwartaal van dit jaar een omzet van 22,5 miljard dollar. Dat betekende een daling met 12 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. Tesla verkocht niet alleen minder auto’s dan het tweede kwartaal van vorig jaar, maar werd ook met een daling van de gemiddelde verkoopprijs geconfronteerd. Het bedrijf boekte een winst van 1,17 miljard dollar, tegenover een positief resultaat van 1,4 miljard dollar het tweede kwartaal van vorig jaar. De verkoop viel met 14 procent terug tot 384.000 wagens.

Volgens Musk zal Tesla het volgende jaar of mogelijk langer een overgangsperiode doormaken. “Maar zodra we autonomie op voldoende schaalgrootte bereiken tijdens de tweede helft van volgend jaar, zeker tegen eind volgend jaar, zal de financiële situatie van Tesla duidelijk verbeteren”, verduidelijkte Musk.

“De cijfers weerspiegelen duidelijke uitdagingen op korte termijn, terwijl er geen concrete vooruitzichten op lange termijn worden geboden”, verduidelijkte William Stein, analist bij Truist Securities. “Het bedrijf gaf over een aantal belangrijke elementen, zoals de datum van de introductie van een goedkoper model en de lancering van een humanoïde robot, opmerkelijk weinig details.”

Tesla rapporteerde verder een daling in de verkoop van zijn divisie voor de opwekking en opslag van energie. Het bedrijf meldde tevens dat de kosten door importheffingen met ongeveer 300 miljoen dollar zijn gestegen. Die impact zal volgens Vaibhav Taneja, financieel directeur van Tesla, naar verwachting de volgende kwartalen verder toenemen.

Toenemende concurrentie

De automobieldivisie van het bedrijf heeft het moeilijk vanwege toenemende concurrentie en aanhoudende gevolgen van de politieke activiteiten van Musk. Beleggers waren tot nu toe bereid voorbij te kijken aan de dalende verkopen, in de hoop op beloftes rond kunstmatige intelligentie, robots en zelfrijdende technologie. Dit keer gaf Musk echter toe dat er bij de overgang naar de autonome mobiliteit met een aantal kinderziektes moet worden afgerekend.

Musk heeft zich eerder bijzonder kritisch getoond over de nieuwe belastingwet die de Amerikaanse president Donald Trump recent heeft ondertekend. Naast de geleidelijke afbouw van 7.500 dollar aan belastingvoordelen bij de aankoop van een elektrische wagen, heeft de nieuwe wet ook de bestaande federale brandstofnormen uitgehold. Die regelgeving heeft Tesla, dankzij de verkoop van emissiekredieten aan fabrikanten van vervuilende wagens, de voorbije jaren aanzienlijke inkomsten opgeleverd. Die activiteit leverde Tesla tijdens het tweede kwartaal van dit jaar 439 miljoen dollar inkomsten op. Dat betekende een daling met 26 procent tegenover de eerste drie maanden van dit jaar. Tegenover het tweede kwartaal van vorig jaar was er sprake van een inkrimping met 51 procent.

Toplui van Tesla kondigden aan dat het bedrijf in juni is begonnen met de productie van een betaalbaarder elektrisch voertuig, maar voegde eraan toe dat de lancering wordt uitgesteld tot na het einde van de belastingvoordelen eind september. Het model, dat volgens Musk op het Model Y zal lijken, wordt als cruciaal gezien om de verkopen te stimuleren. 

Musk gaf verder te kennen dat Tesla de robotaxi-dienst verder wil verbeteren en uitbreiden. De dienst ging deze zomer van start in Austin en het bedrijf probeert nu een goedkeuring te krijgen voor uitrol in onder meer de San Francisco Bay Area, Nevada, Arizona, Florida en andere regio’s. “We hebben tegen eind dit jaar waarschijnlijk autonome taxi’s beschikbaar voor ongeveer de helft van de Amerikaanse bevolking”, zei Musk. “Dat is in elk geval ons doel, mits de toezichthouders meewerken.”

Meer over dit onderwerp:

• Vragen over introductie van robotaxis van autobouwer Tesla
• Kwartaalwinst Hyundai Motor met bijna 16 procent gedaald
• Amerikaanse banken onder druk wegens beursgang Catl
• Michelin kan van uitstekende productmix profiteren
• Motorenbouwer Weg wil alternatieve markten aanboren
• Europese autoverkopen in juni gedaald
• Mobileye verwacht sterkere verkoop chips voor zelfrijdende wagens
• Chinese autobouwers winnen terrein op Europese markt
• Verkoop Renault onder druk door lagere vraag naar bestelwagens
• China lanceert ethische richtlijnen voor autonome wagens

Turkije wil dat döner van de Europese Unie de status van een traditionele specialiteit zou krijgen. Daarvoor heeft het land bij de Europese Commissie een aanvraag ingediend. Maar Duitsland heeft tegen het Turkse verzoek echter formeel bezwaar aangetekend. Door een erkenning als een traditionele specialiteit zou de Turkse snack dezelfde status genieten als onder meer de Napolitaanse pizza of de Spaanse jamón serrano.

Turkije vraagt bij de döner niet om een status van een beschermde geografische aanduiding, zoals dat bij Champagne of Feta het geval is,  maar om het minder vergaande keurmerk van traditionele specialiteit. Dat label richt zich op traditionele bereidingswijzen en ingrediënten, ongeacht hun herkomst. Toch kan zo’n status vergaande gevolgen hebben. In de Turkse aanvraag staat bijvoorbeeld nauwkeurig beschreven hoe döner moet worden gesneden en bereid. Wanneer de ingrediënten van de döner uit rund of vlees bestaan, mogen alleen plakken tussen drie en vijf millimeter dik worden gebruikt. Bij een kipdöner is een dikte van één tot twee centimeter verplicht.

Turkije had in april bij de Europese Commissie een aanvraag ingediend om döner de status van een beschermd product toe te kennen. Door deze bescherming zou de naam döner alleen nog mogen worden gebruikt door producenten die zich strikt houden aan een vastgestelde bereidingswijze en productspecificaties.

Juist die vereisten lijken de oorzaak van de spanning tussen Duitse en Turkse producenten. In Duitsland is döner kebab uitgegroeid tot het populairste streetfood van het land, vaak met regionale aanpassingen op het gebied van recept en snijwijze. Maar die varianten zouden door de Turkse aanvraag mogelijk niet meer zijn toegestaan. Daarom zou het Duitse ministerie van voedsel en landbouw bij de Europese Commissie een bezwaar tegen de beschermingsaanvraag hebben ingediend.

Het Duitse ministerie zou gehandeld hebben op basis van een aantal signalen uit de Duitse voedingssector. Het bezwaar zou daarbij niet zozeer de visie van de Duitse regering weerspiegelen, maar wel het standpunt van de Duitse producenten van döner kebab vertegenwoordigen.

De procedure gaat nu een nieuwe fase in. De Europese Commissie zal daarbij beoordelen of het bezwaar ontvankelijk is en vervolgens bemiddelen tussen Turkije en Duitsland. De partijen krijgen zes maanden de tijd om tot een akkoord te komen. Als er een compromis wordt bereikt, moet dat binnen een maand aan de Europese Commissie worden gemeld. Uiteindelijk ligt de beslissing over de registratie volledig bij de Europese Commissie.

Het Franse defensieconcern Thales zal dit jaar een hogere omzet kunnen realiseren dan voorheen werd verwacht. Dat is te danken aan de sterke resultaten die het bedrijf tijdens de eerste jaarhelft, gedragen door de stijgende militaire uitgaven in Europa, heeft laten registreren.

Thales, de grootste leverancier van defensie-elektronica in Europa, liet tijdens de eerste helft van dit jaar een bedrijfswinst van 1,25 miljard euro optekenen. Dat betekende een stijging met 12,7 procent tegenover dezelfde periode vorig jaar. De groei lag net boven de marktverwachtingen, mede dankzij sterke prestaties van de divisies divisies luchtvaart en defensie.

De omzet kwam uit op een niveau van 10,27 miljard euro. Dat betekende een stijging met 8,1 procent tegenover de eerste helft van vorig jaar. Het aantal nieuwe orders daalde weliswaar met 4 procent tot 10,35 miljard euro, maar die inkrimping wordt verklaard door het feit dat vorig jaar een aantal grote contracten kon worden binnengehaald. Hoewel de omzet iets onder de verwachtingen bleef, overtrof het ordervolume de prognoses van analisten. Die gingen gemiddeld uit van een halfjaaromzet van 10,35 miljard euro, nieuwe orders van 9,02 miljard euro en een bedrijfswinst van 1,22 miljard euro.

Het bedrijf verwacht nu een jaaromzet tussen 21,8 miljard euro en 22 miljard euro. Daarmee zou Thales tegenover vorig jaar een omzetgroei tussen 6 procent en 7 procent laten optekenen. Eerder werd uitgegaan van een groei tussen 5 procent en 6 procent. Tevens wordt gerekend op een winstmarge tussen 12,2 procent en 12,4 procent.

Beperkte impact

Het aandeel van Thales is dit jaar al met ongeveer 78 procent gestegen, gesteund door een golf van stijgende defensie-uitgaven in Europa sinds de uitbraak van de oorlog in Oekraïne. Die ontwikkeling onderstreept de roep om meer Europese zelfredzaamheid op het gebied van defensie. De Franse president Emmanuel Macron kondigde eerder deze maand aan dat hij het defensiebudget van Frankrijk tegen 2027 wil verdubbelen. Dat is drie jaar eerder dan oorspronkelijk was gepland.

“Die stap ondersteunt duidelijk de groeidynamiek van het bedrijf”, benadrukte Patrice Caine, chief executive van Thales. “De versnelde investeringen uit het Franse defensiebudget zullen bijdragen tot een verdere verbetering van de operationele prestaties van het bedrijf.”

Tegelijk volgt Thales – net zoals veel andere Europese ondernemingen – de mogelijke gevolgen van internationale handelsconflicten, met name voor de civiele activiteiten.

Pascal Bouchiat, financieel directeur van Thales, schat dat Amerikaanse invoerheffingen slechts een beperkte impact zullen hebben op de bedrijfsvoering. “Als er wederzijdse heffingen van 10 procent tussen de Verenigde Staten en Europa worden ingevoerd, zou de impact dit jaar op enkele tientallen miljoenen euro’s neerkomen”, gaf Bouchiat aan.

Meer dan de helft van de omzet van Thales wordt gegenereerd door de divisie defensie, die zijn vrijgesteld van dergelijke tarieven. Bouchiat benadrukte bovendien dat de bedrijfsstructuur van Thales, die divisies in verschillende landen heeft, de grensoverschrijdende blootstelling van het Franse concern beperkt. De bestaande risico’s hebben vooral betrekking op het vliegtuigonderhoud tussen Europa en de Verenigde Staten en de export van bankpassen vanuit Mexico naar de Verenigde Staten.

“Wij zijn redelijk goed beschermd tegen invoerheffingen,” beklemtoonde Bouchiat. “We kunnen gebruikmaken van alternatieve importregelingen, waarmee we de invoerheffingen in de Verenigde Staten aanzienlijk kunnen beperken.” Indien de tarieven op de Mexicaanse export sterk zouden stijgen, zou Thales de productie van bankkaarten kunnen verplaatsen van de fabriek in Mexico naar andere locaties, bijvoorbeeld Singapore, om op die manier de Amerikaanse markt te blijven bedienen.

Het Japanse energieconcern Kansai Electric Power begint met een geologisch onderzoek naar de mogelijke vervanging van een reactor in de kerncentrale van Mihama in Tsuruga aan Japanse Zee. Dat heeft Nozomu Mori, voorzitter van Kansai Electric Power, aangekondigd. Indien het plan zou doorgaan, krijgt Japan zijn eerste nieuwe kernreactor sinds de ramp met de centrale van het elektriciteitsbedrijf Tepco in Fukushima.

Op dit moment is in de kerncentrale van Mihama, gelegen in de prefectuur Fukui, alleen Reactor Drie operationeel. De twee andere reactoren werden buiten gebruik gesteld. Sinds de ingebruikname van Reactor Drie in de kerncentrale Tomari van Hokkaido Electro Power in 2009 is er in Japan geen nieuwe reactor meer gebouwd. Mori benadrukte dat Kansai Electric Power tijdens het onderzoek rond de eventuele bouw van een nieuwe reactor een open communicatie zou hanteren en een samenwerking wil opzetten met de lokale bevolking.

In 2010 kondigde Kansai Electric al aan een verouderde reactor te willen vervangen. Er werd ook een eerste onderzoek gestart. Maar de plannen moesten na de ramp met de centrale van Fukushima, veroorzaakt door een zware aardbeving en tsunami, in 2011 worden opgeborgen.

Na de ramp keerde de Japanse publieke opinie zich sterk tegen kernenergie als nationale energiebron. De Japanse overheid benadrukte herhaaldelijk dat er geen plannen waren voor de bouw van nieuwe reactoren of een vervanging van bestaande installaties. Maar aangezien de vraag naar elektriciteit in Japan naar verwachting zal toenemen, overwegen de overheid en de energiesector toch nieuwe of grotere installaties te voorzien om de zekerheid op de levering van elektriciteit te garanderen. In het herziene energieplan, dat in februari werd gepresenteerd, gaf de Japanse regering aan opnieuw op kernenergie te willen rekenen.

Door de strengere veiligheidsnormen die na de ramp zijn ingevoerd door de Japanse nucleaire toezichthouder, zal het geplande onderzoek waarschijnlijk volledig opnieuw moeten worden gestart. Indien de locatie geschikt wordt bevonden, zal Kansai Electric een basisontwerp moeten opstellen en ter goedkeuring aan de toezichthouder voorleggen. Pas nadien kan eventueel met de bouw worden begonnen.

De Japanse overheid stimuleert de vervanging van oudere kernreactoren door nieuwe installaties, die veiliger worden geacht. Kansai Electric werkt daarvoor samen met Mitsubishi Heavy Industries en andere partners aan de ontwikkeling van een geavanceerde lichtwaterreactor, die beter bestand is tegen natuurrampen en terroristische dreigingen.

De Amerikaanse importheffingen op auto’s hebben het toekomstperspectief van de wereldwijde automobielindustrie drastisch veranderd, maar toch blijven de Verenigde Staten verreweg de belangrijkste markt voor Aziatische merken zoals Toyota, Honda, Hyundai of Nissan. Dat hebben een aantal analisten tegenover het persbureau Reuters gezegd. Er wordt aan toegevoegd dat zowel Toyota als Hyundai minstens 40 procent van hun omzet uit Noord-Amerika halen.

Die dominante positie van de Verenigde Staten lijkt volgens de analisten voorlopig niet te veranderen. “China mag dan inmiddels de grootste automarkt ter wereld zijn, maar wordt steeds meer gedomineerd door binnenlandse producenten van elektrische voertuigen”, zeggen de analisten. “

Aziatische autofabrikanten met sterke marges en een breed aanbod van hybride modellen – zoals Toyota, Hyundai, Kia en in mindere mate Honda – kunnen volgens de analisten de impact van Amerikaanse tarieven beter weerstaan. Zij zouden zelfs marktaandeel kunnen winnen ten koste van zwakkere spelers zoals Nissan. Vertegenwoordigers van verscheidene autobouwers lieten tegenover Reuters verstaan dat zij ondanks de nieuwe invoerheffingen niet van plan zijn hun Amerikaanse activiteiten af te bouwen. Wel maakten ze gewag van toenemende uitdagingen.

Voor Toyota waren de Verenigde Staten vorig jaar de grootste afzetmarkt ter wereld. Het Japanse concern verkocht in de Verenigde Staten vorig jaar 2,3 miljoen voertuigen. Dat vertegenwoordigde ruim een vijfde van de wereldwijde verkoop. Op het gebied van omzet was Noord-Amerika vorig boekjaar na Japan de belangrijkste regio ter wereld. Hyundai boekte vorig jaar in Noord-Amerika zijn hoogste omzet in bijna tien jaar. Ongeveer 60 procent van de winsten van Hyundai zouden, mede dankzij de hogere autoprijzen, in de Verenigde Staten zijn gerealiseerd.

Hyundai heeft zich inmiddels stevig in de Amerikaanse markt verankerd. Politieke spanningen tussen China en Zuid-Korea en de opkomst van Chinese fabrikanten van elektrische wagens hebben Hyundai de voorbije periode in China met een verlies aan marktaandeel geconfronteerd. Dat zette het Zuid-Koreaanse mark aan om zijn aandacht nadrukkelijker op de Verenigde Staten te richten. “Na jaren van investeren begint Hyundai nu erkenning te krijgen in Amerika,” getuigde een woordvoerder van de autobouwer. “We laten die markt niet los.”

Blufpoker

De vraag naar hybride voertuigen stijgt in de Verenigde Staten, omdat veel consumenten twijfels hebben over de actieradius, prijs en laadinfrastructuur van volledig elektrische auto’s. Volgens Vincent Sun, analist bij Morningstar, zijn zuinige modellen zoals hybrides daarom een belangrijke groeifactor. Toyota, Hyundai en Kia hebben op dit vlak een sterke troef in handen.

Tot nu toe hebben de meeste Aziatische autofabrikanten prijsverhogingen in de Verenigde Staten weten te vermijden. Analisten verwachten dat vooral de sterkere merken die strategie blijven aanhouden, ondanks de druk op de winstmarges. De focus verschuift naar het veroveren van marktaandeel ten koste van concurrenten met lagere marges, zoals Nissan en Stellantis. “Het wordt een spel van blufpoker,” benadrukte Kim Sung-rae, analist bij Hanwha Investment & Securities. “Wie het langst stand houdt, komt als winnaar uit de strijd.”

Op de lange termijn zouden de tarieven kunnen leiden tot consolidatie in de sector of tot versterking van bestaande allianties. Zo vragen beleggers zich af of Nissan door de druk opnieuw toenadering zal zoeken tot Honda, nadat eerdere fusiegesprekken dit jaar mislukten. Ook Mazda en Subaru zouden eveneens meer opnieuw meer op Toyota, dat in deze merken een belang van respectievelijk 5,1 procent en 21 procent heeft, kunnen gaan leunen.

Volgens de Japan Automobile Manufacturers Association (Jama) hebben Japanse autofabrikanten sinds de jaren tachtig van de voorbije eeuw in de Verenigde Staten al ruim 66 miljard dollar geïnvesteerd. Die investeringen werden over ongeveer twee dozijn fabrieken gespreid. Recent kondigde Hyundai bovendien aan in de Verenigde Staten een bedrag van 21 miljard dollar, onder meer voor de bouw van een nieuwe staalfabriek, te zullen investeren. Tevenswil het bedrijf zijn productiecapaciteit in de Verenigde Staten tot 1,2 miljoen voertuigen per jaar opvoeren.

Volgens Justinas Liuima, analist bij onderzoeksbureau Euromonitor International, zullen Japanse en Zuid-Koreaanse autobouwers in de Verenigde Staten waarschijnlijk meer investeren in lokale productiecapaciteit en toeleveringsketens om hun positie op de Amerikaanse markt veilig te stellen. “Ze kunnen daarbij van een ander aspect van het Amerikaanse protectionisme – de hoge invoertarieven op Chinese elektrische voertuigen – profiteren. De Chinese elektrische wagens vormen in de Verenigde Staten nauwelijks concurrentie.”

China exporteert slechts mondjesmaat auto’s naar de Verenigde Staten, mede door de invoertarieven van 100 procent op Chinese elektrische voertuigen die door de Amerikaanse regering onder president Joe Biden waren ingesteld. Toch zijn investeringen in de Verenigde Staten volgens toplui van de Japanse automobielindustrie geen eenvoudige oplossing. De hoge kosten, vooral voor arbeid, drukken op de winstgevendheid. Volgens Julie Boote, analist bij Pelham Smithers Associates, zouden de Amerikaanse invoerheffingen op langere termijn wel een impact kunnen hebben.

Wereldwijde prijsstijgingen van basisvoedingsmiddelen worden steeds vaker veroorzaakt door extreme weersomstandigheden als gevolg van de klimaatverandering. Dat blijkt uit onderzoek onder leiding van wetenschappers aan het Barcelona Supercomputing Center. De studie legt een direct verband tussen extreme klimaatfenomenen en scherpe prijsstijgingen van voedsel. Dit onderstreept de toenemende gevoeligheid van voedselsystemen voor milieuschokken.

Eerder onderzoek richtte zich vooral op de manier waarop langdurige hitte en verminderde opbrengsten op termijn tot een algemene voedselinflatie leiden. Maar de nieuwe studie toont dat specifieke voedingsmiddelen veel sterkere prijsstijgingen op de korte termijn kunnen doormaken. Deze prijsstijgingen dragen vervolgens bij tot de bredere inflatiecijfers.

Onder meer steeg de prijs van olijfolie in Europa vorig jaar met 50 procent, nadat Zuid-Spanje in 2022 en 2023 met langdurige droogteperiodes werd geconfronteerd. In India leidde een hittegolf in mei vorig jaar tot een stijging van de prijzen voor uien met 89 procent. In Zuid-Korea liepen de prijzen na een recordhitte in de zomer voor boerenkool met 70 procent op. Ook in Japan stegen de rijstprijzen in september met 48 procent, nadat het land in augustus door een hittegolf was getroffen. In China werden groenten gemiddeld 30 procent duurder. Als gevolg van droogte liepen in de Amerikaanse staten Californië en Arizona tijdens de maand november 2022 de prijzen voor groenten met maar liefst 80 procent op.

“Een groot gedeelte van deze weersomstandigheden was historisch gezien volledig ongekend,” benadrukte onderzoeksleider Maximilian Kotz, klimaatspecialist bij het Barcelona Supercomputing Center. “De temperaturen lagen ver buiten het bereik van de situaties die zouden kunnen worden verwacht in een stabiel klimaat dat niet door menselijke uitstoot is beïnvloed.”

Frequenter

Uit het onderzoek blijkt dat de stijgingen van de voedselprijzen vaak slechts enkele maanden na de extreme weersomstandigheden volgen. Dat patroon zal volgens de onderzoekers waarschijnlijk vaker optreden naarmate de klimaatverandering verergert. “Het is duidelijk dat extreme weersomstandigheden nu al intenser en frequenter zijn dan dertig tot veertig jaar geleden”, beklemtoonde Kotz. “We verwachten dat die trend zich voortzet zolang de uitstoot van broeikasgassen blijft stijgen. Als het voedselsysteem blijft reageren zoals momenteel het geval is, kunnen we soortgelijke, mogelijk zelfs meer extreme en meer onvoorspelbaardere prijsstijgingen verwachten.”

De onderzoekers stellen verder dat prijsstijgingen zich door de wereldwijde handelsketens verspreiden. In het Verenigd Koninkrijk  kende de prijs van chocolade een sterke opstoot, nadat de cacaoprijzen door droogte en extreme hitte in Ghana en Ivoorkust een verdrievoudiging hadden gekend.”

In een commentaar op de studie gaf Raj Patel, voedingsspecialist bij de University of Texas, aan dat klimaatgedreven prijsstijgingen door speculatie en slecht beleid vaak nog worden verergerd. Hij wijst op het voorbeeld van Rusland, waar een hittegolf in 2010 tot bosbranden en stijgende tarweprijzen leidde. De Russische overheid legde vervolgens een exportverbod op, waardoor de wereldwijde tarweprijs sterk omhoog werd gedreven. Dit leidde uiteindelijk tot broodrellen in onder meer Mozambique. “In inflatie van de voedselprijzen is een politiek fenomeen”, benadrukte Patel.

Landen zoals het Verenigd Koninkrijk, die sterk afhankelijk zijn van import, zijn volgens Anna Taylor, directeur van de Britse Food Foundation bijzonder kwetsbaar voor klimaatschokken op andere locaties in de wereld. De bevindingen van de studie roepen volgens de onderzoekers ook voor de centrale banken vragen op.

“De prijsstijgingen van voedsel bemoeilijken de beteugeling van de algemene inflatie”, werpt Kotz daarbij op. “Dat geldt vooral voor opkomende economieën, waar voeding een groot deel van de consumentenkorf vertegenwoordigt. Deze abnormaal hoge temperaturen hebben een directe impact op de inflatiecijfers. De belangrijkste drijfveer is voedsel. Dat sijpelt vervolgens door naar de rest van de economie.”

Tot slot waarschuwen de onderzoekers dat vooral arme huishoudens het slachtoffer zijn van de hogere kosten. “Die bevolkingsgroepen moet immers vaak op minder voedzame voeding overschakelen”, beklemtoont Anna Taylor. “Vooral de consumptie van groenten en fruit zijn bijzonder gevoelig voor prijsstijgingen.”

Als ze hun beleid niet aanpassen, dreigen de centrale banken overvallen te worden door klimaatschokken op de arbeidsmarkt. Dat blijkt uit een rapport van de London School of Economics. Zelfs bij een relatief gunstig verloop van de klimaatverandering – met een temperatuurverhoging die beperkt blijft tussen 1,5 graad Celsius en 2 graden Celsius – moet volgens het rapport rekening worden gehouden met een daling van de arbeidsproductiviteit. Dat geldt vooral voor sectoren, zoals de landbouw en de bouwsector, die voor hitte gevoelig zijn.

“Wereldwijd zijn naar schatting 1,2 miljard werknemers in 182 landen kwetsbaar voor klimaatverstoringen”, benadrukt onderzoeksleider Joe Feyertag, beleidsadviseur bij het Centre for Economic Transition Expertise (Cetex) van de London School of Economics. “De studie toont dat centrale banken milieugerelateerde werkgelegenheidsrisico’s in hun beleid en dagelijkse operaties moeten meenemen.”

Hoewel de Europese Centrale Bank en de Bank of England al waarschuwen voor de risico’s van klimaatverandering voor inflatie, economische groei en financiële stabiliteit, neemt de Amerikaanse Federal Reserve juist afstand. Eerder dit jaar trok de Federal Reserve zich terug uit een netwerk van centrale banken en toezichthouders gericht op klimaatzaken, wat vragen oproept over haar betrokkenheid bij het onderwerp.

Volgens het rapport lopen de rijke landen vooral een risico door een afbouw van vervuilende industrieën, terwijl de armere regio’s in Afrika, Azië en Latijns-Amerika een toenemende kwetsbaarheid voor de fysieke gevolgen van klimaatverandering – zoals overstromingen en droogte – zouden vertonen. “Die uiteenlopende risico’s – in combinatie met de vergrijzing en een strenger migratiebeleid – kunnen leiden tot een verdere krapte op arbeidsmarkten in ontwikkelde landen, terwijl de arbeidsreserve in de opkomende economieën zou groeien”, zeggen de onderzoekers.

Feyertag waarschuwt dat de verstoringen ook bestaande ongelijkheden kunnen verdiepen, vooral in landen met starre arbeidsmarkten. Een krappe arbeidsmarkt drijft doorgaans de inflatie op, terwijl een lage productiviteit die trend kan versterken.

De onderzoekers analyseerden de mandaten van 114 centrale banken. Slechts vijftien entiteiten bleken werkgelegenheid als een hoofdstrategie of een nevendoel van dat mandaat naar voor te schuiven. “Dit mandaat biedt de centrale banken nochtans ruimte om actiever in te grijpen”, beklemtoonde Feyertag. “Als het mandaat het toelaat, zouden centrale banken de vraag naar arbeidskrachten in klimaatbestendige en uitstootarme sectoren kunnen stimuleren, waardoor de overgang naar een duurzame economie soepeler zou kunnen laten verlopen.”