In Schotland moet bij de verkoop van alcohol voortaan een minimumprijs worden betaald. Dat is het gevolg van een nieuwe wetgeving die in het Schotse parlement is goedgekeurd. In de toekomst moet men een minimumprijs betalen van 0,57 euro voor elke tien milliliter pure alcohol. De maatregel is ingegeven door een streven naar de beperking van de schade die door goedkope sterke alcohol wordt veroorzaakt. Onderzoek wees uit dat de nieuwe wetgeving de volgende vijf jaar 392 levens zal redden. Het beleid zal meer dan 3 euro toevoegen aan een prijs van whisky. Voor een fles van twee liter sterke cider zal voortaan 8,50 euro moeten worden betaald. Op dit moment wordt een prijs van 2,80 euro gevraagd.

“Ik ben er bijzonder trots op dat de ogen van de wereld opnieuw op Schotland zullen worden gevestigd met de introductie van deze wetgeving”, zei de Schotse premier Nicola Sturgeon. “Onze actie is dapper en moedig. Dit toont aan dat Schotland een leidende positie heeft bij de introductie van innovatieve oplossingen voor de verbetering van de volksgezondheid. Het is geen geheim dat Schotland een problematische relatie heeft met alcohol. Gemiddeld zijn er in Schotland elke week tweeëntwintig overlijdens die aan alcohol moeten worden verbonden. Nog eens 697 andere slachtoffers moeten tijdens die periode in het ziekenhuis worden opgenomen.”

“Elk van deze cijfers in de statistieken vertegenwoordigt een persoon, een familie en een gemeenschap die zwaar zijn getroffen door alcoholmisbruik,” aldus nog Sturgeon. “Gezien het duidelijke en bewezen verband tussen consumptie en schade, is minimale eenheidsprijs de meest effectieve en efficiënte manier om de goedkope, krachtige alcohol aan te pakken die zoveel schade aan zoveel gezinnen toebrengt.” Shona Robison, de Schotse minister van volksgezondheid, benadrukte dat alcoholmisbruik Schotland elk jaar 3,6 miljard pond schade oplevert. Bovendien heeft Schotland in Groot-Brittannië het hoogste percentage sterfgevallen dat met alcohol moet worden gerelateerd.

De maatregel werd voor het eerst voorgesteld vijf jaar geleden. Er kwam echter zwaar verzet van de Scottish Whisky Association, die de beslissing voor de rechtbank heeft aangevochten. Critici hebben ook gezegd dat hogere prijzen onterecht verantwoordelijke drinkers zullen straffen.

Lees Verder

De Donau, de tweede grootste rivier van Europa, wordt beschouwd als een schone rivier, maar daarbij moeten toch een aantal verrassende vaststellingen worden gedaan. Dat is de conclusie van een onderzoek onder leiding van wetenschappers aan het Institut für Hygiene und Angewandte Immunologie van de Medizinischen Universität Wien en de Karl-Landsteiner-Universität Krems. Er werd volgens de wetenschappers immers een belangrijke vervuiling door uitwerpselen vastgesteld. Daarbij werd naar de aanwezigheid van microbiologische verontreiniging, bijvoorbeeld met E. coli of enterokokken, gezocht. Beide groepen bacteriën dienen als indicatoren van fecale waterverontreiniging.

De onderzoekers – die een analyse maakten van meer dan 250 monsters uit de Donau tussen Ulm en de monding in de Zwarte Zee, bij beide oevers en in het midden van de rivier – stellen dat het bijzonder belangrijk is om de oorzaken van deze vervuiling te achterhalen, aangezien miljoenen mensen langsheen de Donau afhankelijk zijn van drinkbaar grondwater.

Onder meer in Boedapest werd een belangrijke vervuiling vastgesteld. – Foto: Pixabay/Jo Stolp

Onderzoeksleider Alexander Kirschner zegt niet zozeer verbaasd te zijn over sommige individuele vervuilingspieken, maar wel over de herkomst van de uitwerpselen in de rivier. De vervuiling is immers slechts in beperkte mate afkomstig van de veestapel, maar moet vooral aan mensen worden toegeschreven. De onderzoekers vonden markers die op een fecale verontreiniging door herkauwers of varkens wezen, in maximaal 9 procent van de monsters. In meer dan 80 procent van de markers waren er echter aanwijzingen zn menselijke uitwerpselen.

Het merendeel van de monsters werd in 2013 genomen, toen tientallen wetenschappers enkele weken lang tussen de bovenloop naar de monding van de Donau reisden. Elke zes jaar neemt de Internationale Commissie voor de bescherming van de Donau (ICPDR) de rivier onder de loep. De focus ligt op de vispopulatie, waterplanten en vervuiling. De onderzoekers reisden door tien landen en de resultaten van hun studie hebben gevolgen voor in totaal 81 miljoen mensen die in het stroomgebied van de rivier wonen. “De Donau is de meest internationale rivier ter wereld”, benadrukt Alexander Kirschner.

Vooral lage of matige vervuiling

De onderzoekers stelden vast dat de meeste meetpunten tussen Ulm en de monding van de rivier slechts een lage en matige vervuiling aangeven. Slechts op enkele locaties worden een grote of een excessieve verontreiniging vastgesteld. Onder meer wordt daarbij gewezen op Boedapest, waar het afvalwater van de stad naar het midden van de rivier wordt geleid. Maar er is ook Belgrado, een van de laatste hoofdsteden in Europa zonder afvalwaterzuivering. Het afvalwater wordt er rechtstreeks in de Sava en de Donau geleid. Er zijn plannen voor een centraal verzamelriool en een rioolwaterzuiveringsinstallatie die met Chinees geld zullen worden gefinancierd. Maar er is al veel gepland in Belgrado.

Er werd ook een excessieve vervuiling vastgesteld bij de monding van de rivier de Arges in Roemenië. De rivier voert afvalwater van Boekarest naar de Donau. De Roemeense hoofdstad beschikt sinds 2011 over een gecentraliseerde waterzuiveringsinstallatie, maar die blijkt niet efficiënt genoeg en raakt bovendien vaak defect. Zelfs waar afvalwaterzuiveringsinstallaties groot genoeg zijn en perfect functioneren, konden de wetenschappers nog steeds bacteriën uit menselijke uitwerpselen detecteren. “Dit komt doordat de focus van afvalwaterbehandeling ligt op mechanisch-biologische behandeling”, legt Kirschner uit. “Dit kan de hoeveelheid fecale bacteriën sterk verminderen. Maar het kan niet volledig worden geëlimineerd.”

Toch moet de Donau volgens Alexander Kirschner als een bijzonder zuivere rivier worden bestempeld. “Zwemmen is op veel plaatsen mogelijk zonder gevaar voor de gezondheid, met een goede tot uitstekende waterkwaliteit”, besluit hij.

Farmaceutische bedrijven proberen ook in ontwikkelingslanden geneesheren te overhalen om bepaalde geneesmiddelen voor te schrijven aan hun patiënten. De artsen worden daarbij beloond met luxe etentjes, laptops of andere luxeproducten. Dat blijkt uit een rapport van de consumentenorganisatie Consumers International. De organisatie eist dat er een verbod zou komen op dergelijke producten.

Consumers International stelt dat de regeringen van ontwikkelingslanden voor een betere regelgeving moeten zorgen om dergelijke omkooppraktijken te bestrijden. Tevens wil de organisatie een grondiger onderzoek naar de manier waarop geneesmiddelen worden aangeprezen. Volgens het rapport wordt meer dan 50 procent van de geneesmiddelen in ontwikkelingslanden verkeerd voorgeschreven, toegediend of verkocht.

Een aantal westerse landen hebben een strengere regelvoering ingevoerd om dergelijke omkooppraktijken aan te pakken. “Als gevolg daarvan begonnen de farmaceutische bedrijven naar armere landen te kijken als toekomstige afzetmarkt,” aldus het magazine One World. “De sector beseft het grote belang van deze opkomende markten en wordt aangemoedigd door de zwakke wetgeving.”

Zonder goede controle worden patiënten volgens Consumers International het slachtoffer van misleidende of niet-juiste informatie. “Hoewel de farmaceutische industrie zeker een belangrijke rol speelt in het aanpakken van gezondheidsrisico’s, wijst hun betrokkenheid bij de promotie van geneesmiddelen op een ernstige belangenverstrengeling,” voert de organisatie aan.

Peper is goed op weg om zich een weg te banen naar de operatiekamers. Uit Amerikaanse experimenten blijkt immers dat bepaalde bestanddelen van de hete pepers een verdovende werking hebben en het gebruik van gewone pijnstillers op die manier in belangrijke mate zouden kunnen beperken. Wetenschappers zien diverse toepassingen in het gebruik van capsaicine, de werkzame stof in de pepers.

“Wie op een hete peper bijt, voelt na het eerste brandend gevoel zijn tong verdoofd raken,” stipt de Deense pijnspecialist Eske Aasvang aan. Het zou volgens de Amerikaanse krant The Baltimore Sun gaan om de werkende stof capsaicine, een scheikundig product dat de pepers hun pikante smaak geeft. “Wanneer dat tijdens pijnlijke operaties rechstreeks in de open wonde gebracht wordt, raken de zenuwen wekenlang verdoofd,” aldus de krant.

Dat zorgt ervoor dat patiënten minder pijn hebben en tijdens het genezingsproces ook minder narcotica toegediend moeten krijgen. Patiënten worden vooraf wel onder narcose gebracht, zodat ze het aanvankelijk brandende gevoel niet hoeven te doorstaan. Wetenschappers hopen dat het gebruik van capsaicine tegen diverse pijnen zal kunnen gebruikt worden, onder meer bij verse moeders, in de tandheelkunde of bij kankerpatiënten.

In de Verenigde Staten worden op dit ogenblik diverse experimenten uitgevoerd met capsaicine. Daarbij zou inmiddels al gebleken zijn dat patiënten na een hernia-operatie dankzij het toedienen van capsaicine tijdens de eerste drie dagen na de ingreep duidelijk minder pijn hebben. Bij het plaatsen van knieprotheses bleken patiënten met capsaicine minder morfine nodig te hebben.

Er wordt trouwens ook gewezen dat hete pepers al eeuwen in diverse culturen medicinaal gebruikt worden, terwijl capsaicine-crèmes op de markt gebracht worden om spierpijnen te bestrijden.

Het Japanse bedrijf Takeda Pharmaceuticals heeft de bedenkelijke eer gekregen om door Consumers International bekroond te worden voor het op de markt brengen van het slechtste product van de wereld. Takeda is immers de producent van Rozerem, een slaapmiddel voor kinderen. Ook speelgoedfabrikant Mattel en drankenproducent Coca-Cola kregen van Consumers International een veeg uit de pan.

De Amerikaanse dochter van Takeda Pharmaceuticals adverteerde in de Verenigde Staten zijn slaapmiddel Rozerem. Hoewel de campagne voldeed aan de Amerikaanse reclamenormen, vond Consumers International het ongehoord dat een dergelijk middel kon gepromoot worden zonder een gezondheidswaarschuwing voor kinderen. “Dat toont aan hoever sommige farmaceuische bedrijven willen gaan om hun verkoop op te drijven,” aldus de organisatie.

Takeda zette volgens de organisatie de consument aan tot irrationeel geneesmiddelengebruik en Consumers International zag in de campagne ook een bewijs dat een zwakke regelgeving bedrijven kan aanzetten om zich onverantwoord te gedragen. Ook Coca-Cola moest het ontgelden voor de promotie van zijn Dasani-flessenwater, dat gewoon uit dezelfde kraan komt als lokaal leidingwater.

Voedingsproducent Kellogg’s kreeg eveneens een plek op het lijstje van Consumers International. De groep hekelt het bedrijf omdat het wereldwijd stripfiguren gebruikt om kinderen te benaderen, terwijl in sommige producten van Kellogg’s hoge gehaltes aan zout en suiker zijn teruggevonden. “Kellogg’s heeft wel beterschap beloofd, maar het bedrijf treedt veel te laat op en doet veel te weinig,” aldus nog de organisatie.

Speelgoedfabrikant Mattel werd bekritiseerd omwille van de meer dan 19 miljoen producten die het bedrijf moest terugroepen omdat ze gevaarlijke bestanddelen bevatten. “Het bedrijf probeerde daarbij zijn verantwoordelijkheid te ontlopen en de schuld van zich af te schuiven,” aldus Consumers International, daarbij wijzend op het feit dat de productiefouten in eerste instantie werden geweten aan Chinese producenten.

De Europese Unie moet de Afghaanse opium opkopen. Dat zegt het Italiaanse Europees parlementslid Marco Cappato. Alleen op die manier kan de Europese Unie volgens de hem de armoede onder de kleine Afghaanse boeren bestrijden. Vervolgens zouden op basis van die opium pijnstillers kunnen worden geproduceerd. Het voorstel van Marco Cappato werd door het Europees Parlement aangenomen.

Afghaanse papaver moet volgens Cappato ter plekke worden verwerkt tot morfine voor geneeskundige toepassingen. Afghanistan is de grootste producent van opium ter wereld. Ruim 93 procent van alle opium komt uit Afghanistan. Vooral de Amerikanen sturen aan op een hardere aanpak van de teelt van papaver, die grondstof is van opium en heroïne. Het vernietigen van de papavervelden heeft tot gevolg dat kleine boeren hun inkomsten verliezen.

De opbrengst van Afghaanse papaver komt niet alleen ten goede aan de kleine boeren, maar financieert ook de Taliban en hun strijd tegen de centrale regering en de NAVO-troepen. Door het vernietigen van de papaver-oogsten neemt het vertrouwen van de Afghaanse bevolking in de NAVO-missie verder af. Door de opium in Afghanistan te verwerken tot pijnstillers, hoopt men de drugsuitvoer aan te kunnen pakken zonder de boeren te benadelen.

Maar Cappato krijgt ook tegenkanting. Er wordt gezegd dat een controle op de opiumproductie niet mogelijk is. Bovendien zijn de Afghaanse en Amerikaanse regering fel tegen legalisering van de papaverteelt en men probeert op dit ogenblik om de Afghaanse boeren te laten overstappen op het telen van andere gewassen.

De Nederlandse vorser Teun Bousema heeft in samenwerking met het Nijmeegse Universitair Centrum St. Radboud een nieuwe moleculaire onderzoekstechniek ontwikkeld voor de opsporing van de gametocyt. Deze geven geen ziekteverschijnselen, maar zorgen wel voor de overdracht van mug op mens van malaria, veroorzaakt door het plasmodium falciparum. Deze vaststelling kan mogelijk een nieuwe richting betekenen voor het zoeken naar een vaccin.

Malaria is de grootste boosdoener in de tropen. Jaarlijks sterven er in Afrika ongeveer 750.000 kinderen aan deze aandoening. Toch worden er bij relatief weinig mensen de zogenaamde gametocyten waar-
genomen, die mede-verantwoordelijk zijn voor de ziekte ontwikkeling en verspreiding. De wetenschapper Teun Bousema zegt echter waargenomen te hebbendat er veel meer mensen besmet zijn dan men dacht. Hun bloed bevatte en minimale niet opspoorbare gametocyten, die bij microscopisch onderzoek quasi niet detecteerbaar zijn.

De malaria-verwekkende Plasmodium-parasiet wordt overgedragen door muggen. Deze parasiet heeft
twee levencycli. Eén is aseksueel de andere seksueel (de gametocyt). In Tanzania vond Bousema met het microscopisch onderzoek slechts bij een 0,5 procent van de bevolking de gametocyt, maar met deze nieuwe techniek is de incidentie opgeklommen naar 15 procent, dus dertig maal meer dan voorheen genoteerd. Deze conclusie kan een nieuwe stap betekenen in de richting van een mogelijk vaccin.

Vermoed wordt dat er een combinatievaccin nodig zal zijn om de ziekteverwekkende aseksueele parasiet en ook de gametocyt kunnen beheersen. (Hugo J. Lücke)

Ierland, dat de strengste antirookwetten van de Europese Unie kent, neemt nieuwe maatregelen om het rookgedrag verder terug te dringen. Ierse winkels mogen in de nabije toekomst sigaretten en andere tabakswaren niet meer openlijk in de schappen hebben en ook binnenreclame wordt verboden. Dat heeft Mary Harney, de Ierse minister van volksgezondheid, zopas bekend gemaakt.

Wanneer de nieuwe regelgeving precies wordt ingevoerd is onduidelijk. Mary Harney zei dat ze met de betrokken partijen om de tafel wil zitten om over de praktische gevolgen te praten. Maar ze liet er geen misverstand over bestaan dat de nieuwe regelgeving spoedig moet worden ingevoerd. Bovendien wil ze grotere controles om ervoor te zorgen dat de wetgeving ook daadwerkelijk wordt nageleefd.

In 2004 voerde Ierland als eerste land in de Europese Unie een totaal rookverbod in voor alle openbare ruimtes. Daarmee wou de overheid werknemers en niet-rokers beschermen tegen de gevaren van passief roken. Wie in een Ierse pub, restaurant of theater nog een sigaret opsteekt, kan een boete tot 3.000 euro krijgen, net als kroegbazen die niet toezien op het verbod. Bus, trein en vliegtuig waren al rookvrij.

Japanse wetenschappers zijn op zoek naar buitenlandse investeerders om een nieuw onderzoekscentrum te financieren. Het gaat om tachtig onderzoekers die aan de slag waren bij de Japanse afdeling van het farmaconcern Pfizer. Het bedrijf heeft besloten om zijn Japanse vestiging te sluiten. Het nieuwe bedrijf zoekt een kapital van 87 miljoen dollar om drie jaar te kunnen werken.

“We praten met Japanse, Amerikaanse en Europese investeerders,” benadrukte een woordvoerder van de wetenschappers tegenover de Nikkei-krant. “Op termijn willen we het bedrijf ook naar de beurs brengen. Samen met de investeerders zal gezocht worden naar een toekomstige strategie van het onderzoekscentrum, dat zich gespecialiseerd heeft in studies naar mogelijke geneesmiddelen tegen pijn en eetstoornissen.”

Het Amerikaanse Pfizer, het grootste farmabedrijf van de wereld, maakte eerder bekend dat het 10.000 banen zal schrappen. Dat is tien procent van zijn wereldwijde personeelsbestand en moet een jaarlijkse besparing van één miljard dollar opleveren. Bij Pfizer Japan worden wellicht 800 banen geschrapt, twintig procent van het totaal aantal Japanse medewerkers van het Amerikaanse concern.

Het onderzoekscentrum in Aichi is één van de vier vestigingen die Pfizer definitief wil sluiten. Ook in Frankrijk en de Verenigde Staten worden eveneens onderzoekscentra gesloten. In de Verenigde Staten worden ook twee productiesites gesloten.

De Amerikaanse televisie brengt meer seks op het scherm, zelfs in prime time, maar dat weerspiegelt zich niet in extra reclame van fabrikanten van anticonceptiva. Tot groot ongenoegen van de condoomproducenten werd zelfs een reclamecampagne voor het Trojan-condoom geweigerd. Er wordt daarbij gewag gemaakt van een dubbele moraal, want reclame voor de potentiepil Viagra kan wel ongebreideld op het telvisiescherm komen.

“Seksuele content nam vorig jaar 22 procent van de prime time-programmering van de Amerikaanse televisiesector in beslag,” aldus het magazine Advertising Age. “Uit onderzoek is gebleken dat het aantal scènes met een seksuele inhoud sinds 1998 nagenoeg is verdubbeld. Dat alles zou goed moeten zijn voor de producenten van anticonceptiva. Maar in werkelijkheid valt daar weinig van te merken.”

In juli weigerden CBS en Fox nog een reclamecampagne voor Trojan-condooms. “Ze hadden teveel twijfels over de inhoud van de campagne,” aldus Advertising Age. “Volgens een schrijven aan Trojan stelde Fox dat de reclame tezeer gericht was op het anticonceptiva-element in plaats van op een gezondheidseffect. Er werd Trojan gevraagd de inhoud van de reclamespot te veranderen, maar daar ging de condoomfabrikant niet op in.

“Wij proberen met verantwoordelijkheidsbesef te werken,” reageerde Pam Piligian, woordvoerder van Durex-advertentiebureau Fitzgerald, tegenover het magazine. “Maar dat woord heeft blijkbaar voor programmamakers een andere inhoud dan voor adverteerders. Er wordt hier met een dubbele norm gewerkt.” Trojan heeft zijn campagne inmiddels met gratis exemplaren gericht op de Amerikaanse studentenbevolking.

“In de Verenigde Staten lijden 56 miljoen mensen aan een ongeneeslijke seksueel overdraagbare ziekte en er zijn jaarlijks 3 miljoen ongewenste zwangerschappen, waarvan er de helft eindigen in een abortus,” stipt Trojan-marketingman Jim Daniels aan. “Toch kan men wel adverteren voor het potentiemiddel Viagra en voor het herpesmiddel Valtrex, maar niet voor condooms.”