Dierenrechten-organisaties vrezen dat Japan voldoende medestanders achter zich heeft om het verbod op commerciële walvisvangst op te heffen. De International Whaling Commission (IWC) houdt dit weekend een vergadering op het eiland St Kitts and Nevis (Caraiben). Ongeveer de helft van de IWC-leden geven wellicht hun steun aan de Japanse pogingen om het twintig jaar oude verbod op te heffen, maar Japan zegt dat het wellicht kantje boord zal worden.

“De IWC heeft op papier zeventig leden,” vertelde de Japanse vertegenwoordiger Joji Morishita aan het persbureau Reuters. “Volgens sommigen zouden 33 tot 36 landen de zijde kiezen van Japan. Maar een aantal leden zullen op de jaarvergadering geen toestemming krijgen om te stemmen omdat ze hun lidgeld niet betaald hebben. Andere landen zullen wegblijven. We hebben dus totaal geen idee over de richting die we uitgaan en dat is duidelijk een probleem.”

Japan respecteert het moratorium op commerciële walvisvangst, maar gebruikt wel een achterdeur van de zogenaamde wetenschappelijke walvisvangst. Het voorbije seizoen heeft de Japanse walvisvloot 860 dieren gedood en wil nu ook op andere soorten beginnen te jagen. Ook Ijsland doet aan walvisvangst voor zogenaamde wetenschappelijke doeleinden. Noorwegen legt het verbod helemaal naast zich neer en heeft dit jaar een quota van 1.052 walvissen vastgelegd.

Reuters stelt dat Japan al drie decennia lang het IWC wil onttrekken aan de invloed van milieubeschermers en het opnieuw omvormen tot een organisatie die een duurzame walvisvangst stuurt. Japan heeft 75 procent van de stemmen nodig om het moratorium op te heffen, maar kan een kleine meerderheid wel gebruiken om de focus van het IWC bij te sturen. Landen zoals Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika zijn sterk gekant tegen de walvisjacht. Voorstanders geven toe dat sommige soorten bescherming nodig hebben, maar dat andere bijzonder overvloedig in de oceaan te vinden zijn.

Ook Greenpeace denkt dat de stemming heel nipt zou zijn. Het pas toegetreden Guatemale werd verondersteld een bondgenoot te zijn van Japan, maar blijft weg van de vergadering omdat de bevolking van het land protesteert tegen de beslissing van de regering om de walvisvangst te ondersteunen. Verwacht wordt trouwens dat Japan een motie tegen Greenpeace zal indienen omdat de milieubeweging de Japanse walvisvloot heeft gedwarsboomd.

In de vorige eeuw werd verondersteld dat genetische manipulatie een middel kon zijn om de honger in de wereld te bestrijden. Maar volgens een Nederlands wetenschapper blijkt dat de biotechnologie juist in ontwikkelingslanden moeilijk doorbreekt. De hoge kost zou daarvan de grote schuldige zijn.

“Toen men ruim 30 jaar geleden genetische modificatie uitvond, wilde men het vooral inzetten om honger uit de wereld te helpen,” stipt de Nederlandse krant Trouw aan. “Vooralsnog is dat nog niet gelukt. De teelt van commerciele genetisch gemodificeerde gewassen is wel enorm toegenomen, maar niet in ontwikkelingslanden.”

De genetische modificatie die nu wordt toegepast, levert volgens de krant vooral voordeel op voor fabrikanten en boeren. “Zo worden gewassen en planten resistent gemaakt tegen bepaalde onkruidverdelgers,” wordt er opgemerkt. “De consument heeft geen direct voordeel van deze genetische modificatie, net zomin als mensen in ontwikkelingslanden.”

Henk Schouten, wetenschapper aan de universiteit van Wageningen, benadrukt dat genetische modificatie nog niet voor andere doeleinden ingezet wordt omdat het een duur proces is met veel veiligheidseisen. “Door de hoge prijs kiezen fabrikanten alleen voor gewassen die wereldwijd geteeld kunnen worden,” aldus Schouten. “Wel gaan steeds meer ontwikkelingslanden zelf aan de slag met biotechnologie.”

De voorbije honderd jaar is driekwart van de voedingsgewassen verdwenen. Dat benadrukt Jacques Diouf, directeur-generaal van de Food and Agriculture Organisation (FAO). De grote schuldige daarvan is volgens hem de moderne landbouw. Het afnemen van de biodiversiteit kan volgens hem de strijd tegen de honger in de wereld bemoeilijken.

Op dit ogenblik vertegenwoordigen nog slechts een dozijn plantensoorten – zoals tarwe, rijst en maïs – ongeveer zeventig procent van de voedselvoorziening van de wereldbevolking. Driekwart van de voedingsplanten is volgens de FAO de voorbije honderd jaar verdwenen. De grote schuldige van deze soorterosie is de moderne landbouw. Die is immers enkel nog geïnteresseerd in enkele winstgevende soorten.

Jacques Diouf waarschuwt dat het verdwijnen van soorten tot een verlies leidt van belangrijke erfelijke aanleg. “Dat maakt gewassen kwetsbaarder voor schadelijke dieren, ziektes of droogte,” voerder hij aan. “Dat kan hongersnood tot gevolg hebben. Dat kunnen we echter niet toelaten, want gezonde voeding is een mensenrecht.”

Eerder al heeft ook de Europese Commissie aangedrongen op bijkomende maatregelen om het verlies aan biodiversiteit in Europa te stoppen. De Europese Unie wil het verlies aan soorten en ecosystemen in 2010 tot staan gebracht hebben, maar zonder extra inspanningen zal Europa die doelstelling volgens de Europese Commissie niet halen.

Illegale visserij, de handel in zeldzame soorten en koraal vormen een ernstige bedreiging voor de kwetsbare maritieme biotoop van de Indische eilanden Andaman en Nicobar. Dit jaar werden al bijna honderd personen gearresteerd, maar analisten zeggen dat India die strijd dreigt te verliezen.

“Stropers uit Myanmar, Thailand, Indonesia, Bangladesh en Sri Lanka zijn uit op de maritieme schatten van Andaman en Nicobar,” meldt de krant The Independent. “Zij gebruiken dynamiet en andere explosieven om hun buit binnen te halen.” De Indische marine en kustwacht hebben hun acties tegen de stropers opgedreven, maar dreigen volgens natuurbeschermers die strijd te verliezen.

“De Indische marine en kustwacht hebben al hun handen vol met veiligheidsopdrachten in de regio,” benadrukte Samir Acharya, secretaris van de Society for Andaman and Nicobar Ecology. “Alleen een gecoördineerde actie met de politie en locale overheden kan de natuur van de eilanden beschermen.”

De stropers vangen in het gebied onder meer tonijn en andere dure vissoorten, zeldzame krokodillen en zoutwater-krokodillen, wiens huid verkocht kan worden voor ongeveer 25.000 dollar per exemplaar. Daarnaast zijn ze ook uit op zeekomkommers, die in Japan, China en Thailand zeer gegeerd zijn wegens hun geneeskrachtige eigenschappen. Een zeekommer haalt op de markt een prijs van ongeveer 100 dollar per kilogram.

Locale overheden stellen dat die illegale activiteiten de natuur van de archipel vernielt. Dit jaar werden al 91 stropers, waarvan er vele gewapend zijn, gearresteerd. Dat is opmerkelijk meer dan de 26 aanhoudingen van vorig jaar. Maar minstens evenveel daders zijn de dans kunnen ontspringen.

De betrokken archipel ligt 1.200 kilometer ten oosten van het Indische vasteland. Ze worden bewoond door enkele geïsoleerde stammen, wiens gebied verboden terrein is voor buitenstaanders. In de onmiddellijke nabijheid bevindt zich de Malacca Zeestraat, de belangrijkste verbindingsweg tussen de Indische Oceaan en de Zuid-Chinese Zee en de Stille Oceaan.

De Indische overheid heeft op de eilanden basissen opgezet voor zijn luchtmacht en zeemacht. Het land beschouwt de scheepvaartroutes als bijzonder belangrijk voor zijn veiligheid en kijkt vooral argwanend naar de groeiende strategische interesse van China in de regio.

Het gebied werd anderhalf jaar geleden zwaar getroffen door de tsunami. Daarbij kwamen duizenden eilandbewoners om, terwijl de maritieme biotoop eveneens zwaar werd beschadigd. De golven van de tsunami overspoelden grote woudgebieden, waarbij de natuurlijke biotopen van vele zeedieren verdwenen. Eén van de eilanden brak zelfs in drie stukken.

Ondanks een stijgende wereldvraag, zal de Europese zuivelexport zal tegen 2014 behoorlijk zijn teruggelopen. Dat blijkt uit prognoses van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). De sterkste groei wordt verwacht in China, gevolgd door Argentinië, India en Nieuw-Zeeland.

Over acht jaar zal Europa volgens de OESO nog 55.000 ton boter uitvoeren. De voorbije jaren was dan ongeveer 200.000 ton. Magere melkpoeder zou een daling kennen van 250.000 ton naar 80.000 ton. Verwacht wordt dat de uitvoer van kaas licht zal stijgen van 430.000 ton naar 445.000 ton.

De OESO meent dat de wereldvraag naar zuivelproducten zal toenemen, vooral in de ontwikkelingslanden. De wereldwijde melkproductie zou tegen 2014 met twintig procent oplopen. Het Europese aandeel in de sector zal daarbij dalen tot 19 procent, tegenover 23 procent in 2004. In China wordt de sterkste productiegroei verwacht, gevolgd door Argentinië, India en Nieuw-Zeeland.

De prijzen van boter en melkpoeder zullen volgens de OESO in 2014 ongeveer op hetzelfde niveau liggen als in 2004, maar de kaasprijzen zullen volgens de organisatie omlaag gaan ten opzichte van het hoge peil van 2004. De OESO gaat er daarbij wel vanuit dat de melkquota in de Europese Unie minstens tot 2014 gehandhaafd blijven. Als deze eerder worden afgeschaft, zal de productie volgens de organisatie in Europa toenemen. Dit zal zich vertalen in een grotere export, wat zou leiden tot dalende prijzen op de wereldmarkt.

De Boliviaanse president Evo Morales heeft meer dan 30.000 vierkante kilometer grond toegekend aan inlandse boerengemeenschappen. De maatregel vormt een onderdeel van een reeks landbouwhervormingen die Morales heeft beloofd. Duizenden boeren verzamelden in het centrum van de stad Santa Cruz om de herverdeling van het land te vieren. Grondbezitters hebben echter al gewaarschuwd dat ze hun landerijen zouden verdedigen.

“Morales had de locatie bijzonder goed uitgekozen,” meldt de Britse omroep BBC. “Santa Cruz is immers de thuisbasis van de belangrijkste vereniging van grondbezitters, die zich zwaar verzetten tegen de landhervormingen. Zij hebben de onderhandelingen over de maatregelen van Morales afgebroken en hebben ermee gedreigd hun eigendommen met alle mogelijke middelen te zullen verdedigen.”

De Britse omroep stelt echter dat Morales niet van plan is enige toegeving te doen. “De Boliviaanse grootgrondbezitters moesten volgens Morales aanvaarden dat het land, dat door hun voorouders tijdens de Spaanse veroveringen vijf eeuwen geleden hadden gestolen, nu aan de oorspronkelijke eigenaars zou worden teruggegeven,” aldus de BBC. Het land dat nu werd toegewezen, was echter al eigendom van de Boliviaanse overheid. Morales heeft echter gezegd dat hij ook private eigendommen die niet voldoende produceren, zou nationaliseren. De president wil dat ongeveer één vijfde van de Boliviaanse landouwgrond de volgende vijf wordt herverdeeld.

Wanneer de culinaire eigenheid tot het erfgoed van een land behoort, dreigen bepaalde gebieden van Afrika een deel van hun cultuur kwijt te raken. De artisanale thuisbereiding van fufu komt immers steeds meer in verdrukking, nu het typische gerecht ook voorbereid in de winkelrekken ligt.

“Het bereiden van fufu is één van de meest vervelende jobs ter wereld,” stipt de Britse omroep BBC aan. “Het is een schitterend gerecht, vooral wanneer het klaar gemaakt is met pindasoep, gedroogde vis en een assortiment groenten, maar het duurt uren van toegewijde arbeid om de fufu-schotel te bereiden.”

Maar nu zijn er ook voorbereide fufu-schotels op de markt, waarbij men een voorgekookt poeder met water moet mengen en vijf minuten laten doorkoken of eventjes in de magnetron plaatsen. “Zelfs de reclame speelt in op de Afrikaanse kookgewoontes,” stipt de BBC aan. “Er wordt duidelijk gemaakt dat het voorbereide fufu-poeder de oplossing is voor de problemen van de Afrikaanse vrouw.”

“Dankzij de voorbereide fufu kan iedereen, zelfs carrièrevrouwen en vrijgezellen, nog altijd genieten van deze lekkere schotel, zonder dat men uren voorbereidend werk moet doen,” benadrukte Elsa Afriyie Maldini, directeur van Elsa Foods, één van de pioniers op het gebied van voorbereide Afrikaanse streekgerechten.

Elsa Maldini stelt dat de voedselverwerking ook good is voor de Afrikaanse boeren. “Zij lopen nu niet meer het gevaar dat hun producten tijdens het tussenseizoen liggen te rotten omdat niemand ze koopt,” voert ze aan. “Wij nemen de overschot van de boerderijen af, zodat ze een gegarandeerde markt hebben voor hun producten.”

Maar er is ook een grote exportmarkt. Steeds meer Afrikanen leven immers in het buitenland en in landen als Ghana wordt de export van locale streekgerechten nu beschouwd als een internationale handel met grote vooruitzichten. “Etnische voeding is een echte groeisector,” benadrukte Seth Asante, Ghanees vertegenwoordiger van de African Development Foundation (ADF). “Daarin heeft Afrika een duidelijk concurrentieel voordeel.”

Rusland gebruikt de landbouw als een politiek wapen. Dat stelt de Europese Commissie naar aanleiding van het Russisch verbod op de invoer van Poolse groenten en vleesproducten. De Europese Commissie stelt dat dit ook andere EU-lidstaten tot voorzichtigheid moet manen.

“Markos Kyprianou, Europees commissaris voor gezondheid, heeft aan de landbouwministers van de EU-lidstaten benadrukt dat Polen voldaan heeft aan alle technische vereisten die door de Russische overheid werden geëist voor de invoer van voedingsproducten,” stipt het magazine CEE Foodindustry aan. “Toch eist Rusland nog veel meer, zelfs al gaat dat in tegen eerder afgesloten overeenkomsten.”

Kyprianou benadrukte dan ook dat Rusland politieke spelletjes aan het spelen is met zijn invoerverbod op Poolse voedingsproducten. “Uit die uitspraken blijkt dat de Europese Commissie stilaan zijn geduld met Rusland aan het verliezen is,” aldus nog CEE Foodindustry. “Men neemt het steeds minder dat Rusland zogenaamde voedselveiligheid gebruikt als maskerade voor protectionisme.”

Rusland begint er volgens het magazine stilaan een gewoonte van te maken om voedselveiligheid te gebruiken om de invoer van producten te blokkeren. “Eerder werd er ook al een invoerverbod opgelegd voor wijn uit Moldavië en Georgië,” merkt CEE Foodindustry nog aan.

Het invoerverbod voor Poolse vleesproducten dateert van november vorig jaar. Daarna volgde een compleet verbod op de import van Poolse landbouwproducten. Poolse zuivelproducten waren al een jaar eerder door Rusland geweigerd. Polen exporteert normaal acht procent van zijn jaarlijkse landbouwproductie naar Rusland. Het gaat daarbij om een bedrag van ongeveer 350 miljoen euro.

De Poolse regering heeft de Europese Unie al opgeroepen om één front te vormen tegen de Russische politieke spelletjes. Onderhandelingen tussen de Europese Unie en Rusland over die problematiek hebben tot nu toe nog niet veel aarde aan de dijk gebracht. “Europa blijft het pad van de overredingskracht volgen,” aldus CEE Foodindustry. “Maar indien Rusland niet bijdraait, zou dat wel eens snel afgelopen kunnen zijn.”

Een woordvoerder van Markos Kyprianou stelt dat van Rusland geëist werd zich te gedragen volgens de normen van de World Trade Organisation. “Het enige wat we nu nog kunnen doen, is er een politieke zaak van te maken,” merkte hij op. Het probleem werd dan ook doorgespeeld naar Peter Mandelson, Europees Commissaris voor handel.

De Europese Unie heeft een tekort van meer dan vijftig miljard euro op zijn handelsbalans met Rusland, hoewel Rusland zijn derde grootste handelspartner blijft. Polen heeft het verlies aan Russische afzet proberen te compenseren door de uitvoer naar zijn buurlanden te verhogen. Eerder werd Rusland er ook al van beschuldigd om zijn gasleveringen te gebruiken als een politiek wapen.

managing21.be